Tytuł: Zwolnij hamulec, pozbądź się zahamowań i zacznij mówić. Porady i praktyczne wskazówki dla uczących się języka angielskiego.

Autor: Bart Niklas

DTP i projekt graficzny: GaudiRed

ISBN: 9788396374417

Published by Bart Niklas

Copyright © Bart Niklas

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nie ograniczając praw autorskich zastrzeżonych powyżej, żadna część niniejszej publikacji nie może być powielana, przechowywana lub wprowadzana do systemu wyszukiwania lub przesyłana w jakiejkolwiek formie lub w jakikolwiek sposób (elektroniczny, mechaniczny, fotokopiowanie, nagrywanie lub w inny sposób) bez uprzedniej pisemnej zgody zarówno właściciela praw autorskich, jak i powyższego wydawcy tej książki.

Uwagi dotyczące licencji. Ten e-book jest licencjonowany wyłącznie do użytku osobistego. Ten e-book nie może być odsprzedawany ani przekazywany innym osobom. Jeśli chcesz podzielić się tą książką z inną osobą, zakup dodatkową kopię dla każdej osoby, której ją udostępniasz. Jeśli czytasz tę książkę i nie zakupiłeś jej lub nie została ona zakupiona wyłącznie do Twojego użytku, to prosimy o zakup własnej kopii. Dziękujemy za uszanowanie ciężkiej pracy tego autora.

Spis treści

Szybki konkret, czyli o tym, jak czytać krótkie poradniki 4

Bariera językowa, czyli jak zwolnić hamulec 4

Dlaczego bariera językowa jest absurdem? 5

„Prowokuj” sytuacje do rozmowy 7

Ja się nie wychylam, oni mówią lepiej 7

Motywacja numerem 1 8

Uczę się 10 lat i czuję, że stoję w miejscu 9

Zasada 4-latka, czyli zapomnij o gramatyce i zacznij „papugować” 10

Skończ wreszcie ze wkuwaniem na pamięć słówek 12

Daj sobie spokój z BBC i CNN 13

Oglądaj z angielskimi napisami 14

Mów jak native speakerzy 15

Uważaj na kalki językowe 17

Prostota wypowiedzi kluczem do sukcesu 17

Ucz się bawiąc, baw się ucząc 19

British English vs American English 20

Coaching, czyli nauka języka z trenerem 22

Podsumowanie 23

Szybki konkret, czyli o tym, jak czytać krótkie poradniki

Sięgając po poradnik czytelnik, chce jak najszybciej wdrożyć zasady w nim przedstawione, aby zrealizować założone cele i osiągnąć spodziewane wyniki. Korzyść z tego płynąca jest taka, że nie musimy spędzać wielu godzin na treści, tak jak dzieje się to w przypadku czytania długich powieści, podczas których możemy delektować się lekturą. Ideą jest przedstawienie dzisiejszemu za bieganemu Czytelnikowi szybkiego konkretu, który zostanie równie szybko przyswojony.

Przedstawiany krótki poradnik, jak skutecznie uczyć się języka angielskiego, jest zebraniem do-świadczeń wielu lat nauczania i praktyki zdobywanej w tym zakresie. Jestem osobą dwujęzyczną, pracującą przez ponad 23 lata z uczącymi się języka angielskiego na wszystkich poziomach zaawansowania, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Jest to zatem zbiór moich praktycznych uwag, jak uczyć się skutecznie, na co zwracać uwagę, a co pomijać. W pewnych miejscach chciałbym odejść od utartych, szkolnych reguł nauczania, które w mojej opinii są metodami mało efektywnymi w dzisiejszym świecie. Wykorzystuję zdobyte doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą szkolną, studentami uniwersytetów oraz osobami dorosłymi w ramach wieloletniego nauczania jako tre-ner językowy i lektor międzynarodowych programów dla młodzieży oraz dorosłych z Europy i innych kontynentów. Tłumaczę również skąd biorą się podstawowe problemy związane z nauką języka angielskiego i jak je rozwiązywać.

Mam głęboką nadzieję, że przedstawione tu informacje, porady i wskazówki będą dla Was wszyst-kich Drogie Czytelniczki i Drodzy Czytelnicy wartościową wiedzą, którą będziecie mogli zastoso-wać w praktyce, ku większemu zadowoleniu i satysfakcji z osiąganych przez Was rezultatów.

Bariera językowa, czyli jak zwolnić hamulec

Tytuł niniejszego poradnika nawiązuje do terminologii motoryzacyjnej, a termin „zwolnienie hamulca” sugeruje zwolnienie hamulca ręcznego (być może młodsze pokolenie kierowców już nie będzie znało tego rozwiązania przy dzisiejszej technologii, ale pokolenia wcześniejsze z pew-nością tak).

Dlaczego akurat hamulec ręczny, ktoś zapyta? Wiele osób szukających porady jak skutecznie uczyć się języka angielskiego ma tzw. blokadę językową. Jest to pewien rodzaj bariery, która często w skuteczny sposób utrudnia lub wręcz uniemożliwia porozumiewanie się i komunikację na zadowalającym poziomie płynności wypowiedzi. Stąd analogia z zaciągniętym hamulcem ręcznym w samochodzie, który również uniemożliwia płynne poruszanie się pojazdu. Gdy chcemy ruszyć z miejsca, musimy pozbyć się tego hamującego nasz pojazd elementu, czyli właśnie zwolnić ów hamulec. To porównanie może nam nieco pomóc w zrozumieniu tego, że większość ludzi uczących się również próbuje „jechać” płynnie do przodu w ich nauce języka, ale hamulec cały czas blokuje ich działania.

Przyjrzyjmy się zatem, czym jest owy hamulec i skąd bierze się blokada językowa, którą niemała część uczniów odczuwa.

Bariera ta jest, generalnie rzecz ujmując, niepewnością, lękiem i strachem przed byciem niezro-zumianym, przed popełnieniem błędu, przez który być może ktoś nas wyśmieje lub negatywnie oceni. Ta postawa wynika u wielu ludzi z wrodzonej nieśmiałości, ale też z naturalnej chęci i po-trzeby akceptacji przez innych. Zahaczamy tu o elementy psychologii człowieka, na której jednak nie chciałbym się zbytnio skupiać w niniejszym poradniku. Zwolnienie hamulca ręcznego, na któ-rym cały czas „jedziemy”, oznacza po prostu odblokowanie potencjału każdego z nas i umożli-wienie znacznie szybszej jazdy, co w nauce języka obcego przekłada się na dużo szybsze efekty, które chcemy i co ważniejsze, które możemy osiągnąć.

Spróbujmy zatem przyjrzeć się przyczynom, dla których 80-90% uczących się (nawet osób o wysokim stopniu zaawansowania) nie potrafi skutecznie przeciwstawić się owym barierom.

Najłatwiej można by powiedzieć: „Odwagi!” Ale jak to zrobić w praktyce, jeśli ktoś np. źle myśli o sobie, ma niskie poczucie własnej wartości i nie wierzy w swoje możliwości i umiejętności? Oczywiście dla takich osób, jest to zadanie trudniejsze, bo muszą zmierzyć się z pewnymi własnymi ograniczeniami charakteru, osobowości itp. W żadnym razie nie oznacza to jednak niemożności osiągnięcia zadowalających efektów i rezultatów w procesie nauki płynnego mówienia.

Skończ wreszcie ze wkuwaniem na pamięć słówek

Jest to kolejny relikt przeszłości, który niestety jest nadal żywy w wielu szkolnych klasach w Polsce ze szkodą dla polskich uczniów i młodzieży szkolnej. Jest to przede wszystkim zupełnie nieefektywna metoda, polegająca na próbie zapamiętania iluś pojedynczych słów wraz z ich tłumaczeniami. Metoda ta jest nadal stosowana przez bardzo wielu nauczycieli języka angielskiego, pomimo jej zupełnej nieskuteczności. Chyba wielu z nas nadal pamięta szybkie kartkówki ze słówek, gdzie sfrustrowani i zdenerwowani uczniowie stosowali zasadę trzech Z (zakuć, zdać, zapomnieć). Jest to bowiem, powiedzmy sobie szczerze, pójście na łatwiznę przez nauczyciela, który niespecjalnie musi się przy tym wysilać. Dlaczego jest to metoda nieskuteczna, a wkuwanie pojedynczych słów na pamięć pozbawione sensu? Musimy pamiętać, że większość ludzi jest z natury wzrokowcami. Uczymy się zapamiętywać w kontekście. Tak jest skonstruowany ludzki mózg. A zatem znacznie skuteczniejszą metodą zapamiętywania jest uczenie się słownictwa, mając określony kontekst, czyli np. poprzez czytanie krótkich tekstów i zapamiętywanie całych fraz. W ten sposób zapamiętujemy również pojedyncze słowa, które w tych frazach występują. Niektórzy dodatkowo stosują kolorowe zakreślacze, które mają na celu jeszcze bardziej uwypuklić daną frazę lub zwrot, który chcemy zapamiętać. Jest to nie tylko skuteczniejsze, ale i znacznie bardziej naturalne, jeśli chcemy pobudzić nasz mózg do efektywnej pracy. Ta metoda pozwala również uniknąć uczącym się frustracji, związanej z nieskutecznością przestarzałych metod pamięciowych, co jest ważnym elementem psychologicznym w procesie uczenia. Wszyscy bowiem chcemy widzieć efekty naszej pracy i wysiłku.

Daj sobie spokój z BBC i CNN

Co do zasady, słuchanie w języku angielskim jest rzeczą jak najbardziej pozytywną i pożądaną. Natomiast zastanówmy się, czy słuchanie serwisów informacyjnych stacji BBC lub CNN jest najlepszą metodą? Mam co do tego pewne wątpliwości. Niewielu ludzi na poziomie uczenia się języka jest w stanie bezproblemowo słuchać ze zrozumieniem szybko czytanych informacji z zakresu takich dziedzin życia jak polityka, ekonomia itp. Jest to związane z trudno przyswajalnym słownictwem, często specjalistycznym oraz szybkością czytanego przekazu. Wymaga to dużego skupienia, uwagi i dość zaawansowanej znajomości języka. Pamiętajmy o tym, że nawet w ojczystym języku nie zawsze jesteśmy w stanie wszystko zrozumieć, a istnieją badania, które pokazują, że duża część społeczeństwa nie rozumie przekazu informacyjnego w języku polskim.

Czasami uczący się pytają, czy mogę słuchać telewizyjnych newsów w języku angielskim, robiąc przy okazji inne rzeczy w domu. Odpowiedź, brzmi: oczywiście, że możesz. Natomiast rodzi się pytanie o efektywność przyswajania usłyszanych treści. Jeśli jesteś na wysokim poziomie zaawansowania, masz obszerny zasób słownictwa z zakresu wielu dziedzin (chodzi głównie o słownictwo formalne, czyli nie potoczne, kolokwialne), to oczywiście zachęcam takie osoby do słuchania spikerów czytających serwisy informacyjne, w wersji brytyjskiej lub amerykańskiej, do wyboru. Jeśli natomiast jesteś na poziomie średnio zaawansowanym, a w dodatku słuchanie wiadomości w telewizji nuży Cię i męczy, to daj sobie spokój. Szkoda czasu, który możesz poświęcić na masę innych ciekawszych nagrań, podcastów, wywiadów z interesującymi ludźmi itd. Internet i YouTube dają dziś ogromne możliwości rozwoju umiejętności słuchania języka angielskiego ze zrozumieniem. Polecam np. znakomite konferencje naukowe TED z zakresu najróżniejszych dziedzin życia (ekonomia, edukacja, rozwój osobisty, nowe technologie i wiele innych). Prelegenci mówią przez około kilkanaście minut na wybrany temat. Ty natomiast możesz słuchać z napisami (angielskimi!), zatrzymywać, robić notatki w smartphonie lub zapamiętywać ciekawe zwroty, słownictwo itd. Możesz również próbować wyłapywać z kontekstu żarty lub dowcipne wypowiedzi mówcy. Jeśli natomiast nie zrozumiałeś, nie przejmuj się. Możesz zawsze śmiać się z widownią, ale też możesz podejść do tematu ambitniej i zatrzymać nagranie, cofnąć i przesłuchać kilkukrotnie, aż zrozumiesz, o co chodziło w zabawnej anegdocie (wówczas możesz roześmiać się ponownie, już rozumiejąc dowcip :).

Jeśli zaś lubisz, jak telewizor jest włączony i coś Ci gra i gada w tle, to włącz sobie np. program z kanału Discovery, gdzie lektorzy mówią płynnie i bez pospiechu. Przede wszystkim staraj się słuchać tego, co lubisz i co Cię interesuje. W ten sposób nie znudzisz się szybko, a przyswajalność będzie na znacznie wyższym poziomie, co również przełoży się na większą satysfakcję z osiąganych efektów.