PRAWA AUTORSKIE W PEŁNI NALEŻĄ DO KATARZYNY GARLICKIEJ. WYDANIE I - 2022.

E-BOOK, KTÓRY KUPIŁEŚ/AŚ JEST DZIEŁEM TWÓRCY.MOŻESZ GO UDOSTĘPNIAĆ OSOBOM BLISKIM, JEDNAK NIE MOŻESZ PUBLIKOWAĆ E-BOOKA W INTERNECIE BEZ WIEDZY AUTORKI. MOŻESZ CYTOWAĆ FRAGMENTY W SWOIM DZIELE, JEDNAK ZAWSZE DODAJ PRZYPIS I TYTUŁ DO LITERATURY. NA POTRZEBY PRACY PODCZAS REALIZACJI CELU OPERACJA ZEZWALAM NA TO, ABY SOBIE GO WYDRUKOWAĆ I PO NIM PISAĆ.

KONTAKT W CELACH KOMERCYJNYCH :

DIAGNOZA.KG@GMAIL.COM

KONTAKT W SPRAWIE KONSULTACJI:

WSPARCIEOPERACJA@GMAIL.COM

KONWERSJA DO EPUB/MOBI

WWW.INKPAD.PL

ISBN 978-83-966140-1-8

Kim jestem

mgr Katarzyna Garlicka psycholog, coach i trener. Absolwentka Uniwersytetu SWPS w Katowicach i uczestniczka licznych kursów oraz szkoleń. Wolontariuszka. Altruistka. Opiekunka.

1) Praktyki:

SPZOZ Repty Górnośląskie Centrum Rehabilitacji im. gen. Jerzego Ziętka w Tarnowskich Górach - jako neuropsycholog przeprowadzanie badań i wywiadów z pacjentami oraz opracowywanie diagnoz w zespole. Udzielanie wsparcia społecznego pacjentom przebywającym w ośrodku.

Archidiecezjalny Dom Hospicyjny św. Jana Pawła

II w Katowicach - jako psycholog udzielanie wsparcia społecznego chorym przebywającym w hospicjum.

Małopolskie Centrum Profilaktyki w Krakowie - jako psycholog opracowywanie badań prowadzonych na terenie różnych gmin i stworzenie programu dotyczącego wzmacniania określonych zasobów u uczestników warsztatów. Program był realizowany przez trenerów w całej Polsce.

Fundacja KIS Leonardo w Krakowie – jako psycholog przeprowadzający warsztaty dla kobiet wykluczonych i długotrwale bezrobotnych. Wzmacnianie pewności siebie, poczucia własnej wartości i określanie wartości życiowych u uczestniczek.

Akademia Przyszłości – jako psycholog przeprowadzanie szkoleń dotyczących ustalania i realizacji celów, a także polepszających pozytywną komunikację podczas pracy z dzieckiem/jako tutorka praca z podopiecznym: wzmacnianie pewności siebie i poczucie sprawczości.

MeetPRO spotkania praktyków rozwoju osobistego – jako psycholog prowadzenie warsztatów wzmacniających określone czynniki u uczestników.

2) Badania

Podczas studiów przez 3 lata analizowała badania psychologiczne oraz przeprowadzała swoje na terenie całej Polski. Związane były one ze sprężystością psychiczną, poczuciem kontroli oraz radzeniem sobie ze stresem zawodowym u lekarzy. W badaniach wzięli udział lekarze zabiegowi oraz lekarze niezabiegowi.

3) Prywatnie

Opieka ponad 15 lat nad bliskimi osobami, które przewlekle chorowały i były niepełnosprawne. Często miały wykonywane zabiegi chirurgiczne oraz operacje. Udzielanie wsparcia społecznego, organizacja całego procesu leczenia oraz pomaganie w radzeniu sobie ze stresem i traumą. Aktywna praca zawodowa wykonywana zarówno w Polsce, jak i zagranicą. Poznanie wymagań w stosunku do pracownika na różnych stanowiskach pracy. Analiza stresu zawodowego oraz występowania stresorów. Analiza czynników mających wpływ na występowanie stresu w miejscu pracy. Poszukiwanie skutecznych sposobów na radzenie sobie z wysokim poziomem stresu.

4) Zainteresowania, jako psycholog:

wzmacnianie poczucia kontroli wewnętrznej w określonych obszarach życia zawodowego, bądź prywatnego

efektywne i funkcjonalne radzenie sobie ze stresem krótkotrwałym oraz długotrwałym wspieranie w budowaniu kariery zawodowej oraz diagnoza psychologiczna w kontekście radzenia sobie ze stresem zawodowym.

5) Zainteresowania, jako coach:

ustalanie i realizacja celu

wsparcie w całym procesie oraz pokonywanie przeszkód

utrzymywanie motywacji i dyscypliny na wysokim poziomie, aż do osiągnięcia celu.

6) Zainteresowania, jako trener:

organizacja i wsparcie podczas ustalania oraz realizacji określonych celów

wzmacnianie zasobów wewnętrznych

nauka efektywnego radzenia sobie ze stresem w różnych sytuacjach.

Wierzę, że każdy może osiągnąć ustalony przez siebie cel. Czasami potrzeba, tylko więcej energii, czasu i kosztów, jednak wszystko da się osiągnąć.

Wystarczy dobrze się do tego przygotować. Im lepiej się do tego przygotujesz, tym mniejsze koszty poniesiesz i szybciej osiągniesz swój cel.

Pomogę Ci w ustaleniu i realizacji celu operacja. Książka przeprowadzi Cię przez cały proces. Dasz sobie radę. Wierzę w Ciebie.

PORADZISZ SOBIE. NIE MARTW SIĘ. ZACZNIJ CZYTAĆ KSIĄŻKĘ, JAK TYLKO DOSTANIESZ SKIEROWANIE DO SZPITALA. TRZYMAM KCIUKI ZA TWOJE ZDROWIE. PORADZISZ SOBIE ZE WSZYSTKIM. DAS ZRADĘ.

KATARZYNA GARLICKA

Kilka słów na początek

Pierwsze tematy, które chciałam poruszyć w mojej książce zapisałam dzień po mojej operacji w komórce. Byłam ponad 24 godziny na sali pooperacyjnej, gdzie lekarze starali się ustabilizować mój stan. Dopiero po tym czasie przewieźli mnie do zwykłej sali na wózku. Nie mogłam usiąść na łóżku, ani podnieś nóg, tylko rękami ledwo ruszałam.

W czasie gdy powstawały pierwsze zdania mojej książki nie wstawałam z łóżka, byłam podłączona do kroplówki, cewnika i miałam dren. W kręgosłupie miałam jeszcze cewnik, który w przypadku silnych bólów miał ponownie pozwolić mnie podłączyć do pompy znieczulającej.

Jednak to wszystko minęło i po paru dniach już dreptałam wychodząc ze szpitala na własnych nogach. Lekarze uratowali mi życie. Gdyby nie oni już by mnie nie było. Byłam w bardzo złym stanie przed operacją. Przez pierwszy miesiąc przetwarzałam traumę, następnie zaczęłam pisać. A dziś po 4 miesiącach od operacji publikuje ten e- book, który jest zbiorem moich doświadczeń, które zdobyłam na przełomie 15 lat mojego życia.

Przez ten okres czasu opiekowałam się moimi bliskimi podczas procesu leczenia i dochodzenia do siebie po wyjściu ze szpitala, sytuacji krytycznych oraz różnych zabiegów i operacji.

Mam bardzo duże doświadczenie z osobami niepełnosprawnymi i przewlekle chorymi. Podczas pisania pracy magisterskiej przez 3 lata analizowałam i prowadziłam badania nad sprężystością psychiczną u lekarzy, poczuciem kontroli oraz radzeniem sobie ze stresem. Podczas studiów wzięłam też udział w praktykach w ośrodku rehabilitacyjnym oraz hospicjum.

Na bazie analizy najważniejszych badań psychologicznych oraz własnego doświadczenia opracowałam tego e-booka, który pomoże Ci przejść przez cały proces dotyczący realizacji celu operacja, a także w opiece nad bliskimi, którzy ją przebyli.

Są w nim zawarte ćwiczenia oraz narzędzia, które Ci pomogą w radzeniu sobie ze stresem, traumą oraz organizacją Twojego życia. Opracowałam również zestaw czynników: pozytywny oraz negatywny.

Dzięki któremu prościej będzie Ci zrozumieć co ma wpływ na powrót do równowagi psychicznej po przebyciu traumatycznego zdarzenia oraz w jaki sposób zmniejszyć natężenie stresu.

Porównanie czynników wpływających na poziom sprężystości psychicznej, efektywność radzenia sobie ze stresem oraz powrotu do równowagi psychicznej po przeżyciu wydarzenia traumatycznego.

Wysoki poziom poczucia kontroli wewnętrznej + Funkcjonalne strategie radzenia sobie + Duże wsparcie społeczne oraz Pożądane wsparcie społeczne + Pozytywne czynniki zewnętrzne = Emocje pozytywne + Wysoka sprężystość psychiczna + Szybsze odbicie się od traumy + Niskie natężenie stresu + Mniejsze koszty psychologiczne i emocjonalne

Taki zestaw czynników podczas wystąpienia traumatycznego wydarzenia będzie ochronny dla Twojego dobrostanu, zdrowia psychicznego oraz wspomoże Twój powrót do sprawności fizycznej. Jest to zestaw pozytywnych czynników.

Niski poziom poczucia kontroli wewnętrznej + Dysfunkcjonalne strategie radzenia sobie + Małe wsparcie społeczne oraz Brak pożądanego wsparcia społecznego + Negatywne czynniki zewnętrzne = Emocje negatywne + Niska sprężystość psychiczna + Wolniejsze/Brak odbicie/a się od traumy + Wysokie natężenie stresu + Duże koszty psychologiczne i emocjonalne

W zestawie negatywnych czynników są zawarte czynniki, które podczas wystąpienia traumatycznego wydarzenia, bardzo źle wpłynęłyby na Twoje zdrowie psychiczne oraz fizyczne.

Każdy z tych czynników zostanie dokładnie omówiony i opisany w tym e-booku. Jeśli od razu chcesz poznać znaczenie tych terminów, albo podczas czytania dane słowa będą dla Ciebie za trudne, to nic się nie martw. Na samym końcu znajduje się opracowany przeze mnie słownik z pojęciami. Zawsze możesz do niego zajrzeć.

Cała książka pomoże Ci w budowie zestawu pozytywnych czynników.

Nie jest to taka typowa książka, którą przeczytasz i włożysz do półki. Zawarłam w niej różne wskazówki i ćwiczenia, dzięki którym lepiej sobie poradzisz z całym procesem związanym z operacją.

Możesz wykonywać ćwiczenia w tej książce, gdy ją sobie wydrukujesz, albo uzupełniać online. Możesz również przygotować sobie zeszyt i długopis. Wtedy zapisz w nim poszczególne ćwiczenia i je wykonaj. Jeśli któreś z ćwiczeń Ci się nie podoba, albo nie odczuwasz potrzeby, aby je wykonać, to je odpuść. Zrób te które są Ci potrzebne.

Książka ma na celu przeprowadzanie Cię przez cały proces związany z realizacją celu operacja. Proces, który rozpoczyna się w dniu w którym otrzymujesz diagnozę od swojego lekarza i skierowania do szpitala na operację. Zakończenie procesu następuje w momencie, gdy powróciłeś już do równowagi psychicznej i fizycznej po przebytej operacji. Ten proces może potrwać parę tygodni, miesięcy, albo nawet lat. Wszystko zależy od tego kiedy zostanie wykonany zabieg, bądź jak szybko dojdziesz do siebie gdy już wrócisz do domu ze szpitala.

Omówię teraz każdy z rozdziałów, abyś wiedział od którego powinieneś rozpocząć czytanie. Może już czekasz na termin? Albo jesteś już po zabiegu? Bądź czeka Cię opieka nad bliską osobą, która wychodzi ze szpitala?

W pierwszym rozdziale zajmujemy się głównie motywacją i organizacją Twojego życia. Odpowiemy sobie na pytania: w jaki sposób się zmotywować do tego, aby się zapisać na operację? Co zrobić, aby jej nie odwołać? Jak zorganizować swoje życie?

Dowiesz się w nim również jakie przeszkody mogą się pojawić na Twojej drodze, podczas realizacji celu operacja. Co może Ci przeszkodzić? Na co powinieneś zwrócić uwagę? Jak się przygotować do tego, aby je pokonać?

W drugim rozdziale skupiamy się na Twoim pobycie w szpitalu. Odpowiemy sobie na pytania: jak poradzić sobie będąc pierwszy raz w szpitalu? Jak się przygotować, jeśli chodzi o jedzenie i decyzje podejmowane w szpitalu? Jak poradzić sobie z lękiem przed znieczuleniem?

W trzecim rozdziale omawiamy to co pomoże Ci stanąć na nogi po operacji oraz jak znaleźć motywacje do szybszego powrotu do zdrowia. Jest on ważny również dla osób, które boją się wybudzenia na sali operacyjnej.

Czwarty rozdział jest poświęcony Twojemu powrotowi do domu. W tym czasie będziemy musieli zmierzyć się z traumą, stresem oraz utraconą czasowo sprawnością.

Kolejny piąty rozdział jest związany z pierwszymi tygodni po powrocie do domu. Odpowiemy sobie na pytania: w jaki sposób zadbać o ciało oraz psychikę? Jak sobie radzić ze stresem w procesie zdrowienia? Jak powrócić do równowagi psychicznej po przebytej traumie?

Szósty rozdział jest skierowany głównie do osób, które przeżyły ciężką operację i ich proces leczenia się wydłuża. Znajdziemy w nim: jak poradzić sobie z długotrwałym stresem oraz ciężką diagnozą? A także omówimy tematy związane z możliwościami i prawami, które niesie ze sobą niepełnosprawność.

Rozdział siódmy natomiast jest związany z Twoimi bliskimi. Jest to podrozdział w którym omawiamy to jak im pomóc, gdy przeżywają Twoją chorobę, ale także jak wesprzeć bliską osobę, która wybiera się na operację. Znajdziesz w nim również wskazówki, w jaki sposób zaopiekować się bliską osobą, która wróciła do domu po operacji.

Ostatni już rozdział dotyczy podsumowania celu operacja. W nim analizujemy czynniki, jakie mogą się pojawić podczas przejścia przez cały proces.

Na samym końcu znajdziesz spis ćwiczeń. Możesz je sobie odznaczyć, gdy już je zrobisz. Słownik pojęć w którym zawarłam trudniejsze słowa psychologiczne. Zawsze możesz do niego zajrzeć. Na końcu znajdują się również narzędzia, które specjalnie przygotowałam dla Ciebie, aby lepiej Ci się pracowało nad celem operacja. Do tych narzędzi należą: Planer Pacjenta, Planer odbicia się od traumy oraz Dziennik radzenia sobie ze stresem. Jeśli jesteś ciekawy poszczególnych badań psychologicznych, to umieściłam wszystkie źródła w literaturze.

Podsumowując książka ma na celu osiągnięcie celu operacja możliwie jak najmniej kosztownie: psychicznie, emocjonalnie, fizycznie oraz finansowo. Cel może należeć do Ciebie, albo do bliskiej Ci osoby. Jest ona kierowana w szczególności do osób dorosłych.

Cele książki opisane szczegółowo:

zwiększenie poczucia kontroli wewnętrznej w obszarze zdrowia

zmotywowanie i utrzymywanie dyscypliny podczas całego procesu

wsparcie w pokonywaniu przeszkód, które mogą pojawić się podczas realizacji celu uporanie się z lękami, które mogą występować i blokować działanie podczas realizacji celu opracowanie skutecznych sposobów i technik wspierających dobre samopoczucie podczas przebywania w szpitalu

przygotowanie się psychiczne do operacji

analiza czynników, które pomogą choremu stanąć na nogi zaraz po operacji ukierunkowanie na funkcjonalne i efektywne strategie radzenia sobie, które są korzystniejsze dla zdrowia oraz dobrostanu

ukierunkowanie na określony stosunek stosowanych strategii krótko po przeżyciu traumy

zmniejszenie natężenia stresu przez cały proces realizacji celu

ukierunkowanie na otrzymanie dużego wsparcia społecznego i pożądanego, dzięki nim szybszy powrót do zdrowia

rozwiązanie problemów, które mogą wynikać z niekorzystnych sytuacji i czynników zewnętrznych, poprzez dobrą organizację życia chorego

wsparcie w uzyskaniu emocji pozytywnych, dzięki którym zwiększa się efektywność radzenia sobie ze stresem

wsparcie w dążeniu do wyższego poziomu sprężystości psychicznej, dzięki temu szybszy powrót do równowagi psychicznej po przebyciu traumy

poznanie metod poradzenia sobie z ciężką diagnozą, utratą sprawności i atrakcyjności wskazówki dotyczące opieki i wspierania bliskich osób, które wybierają się na operację organizacja całego procesu

podsumowanie zrealizowanego celu

Napisałam tą książkę dla chorych, opiekunów i wszystkich rodzin, które zmagają się z licznymi pobytami w szpitalu.

Zapraszam Cię do rozpoczęcia czytania wybranych przez Ciebie rozdziałów. Najlepiej wykonywać ćwiczenia zaraz po tym jak przeczytasz dany podrozdział. Jeśli dane ćwiczenie jest dla Ciebie za trudne, albo go nie potrzebujesz, to je po prostu pomiń.

Możesz zrobić notatki w pliku pdf, wydrukować książkę i po niej pisać, albo założyć sobie zeszyt w którym wykonasz wybrane ćwiczenia. Wybór metody zależy od Ciebie.

Do dzieła!

Dasz radę. Wierzę w Ciebie :)

1.1 Planowana operacja vs. nagły zabieg

Cały ten e-book jest dla osób, które przygotowują się do zaplanowanej operacji. Wiadomo, że na zabieg się czeka. Czasami jest to parę tygodni, albo nawet kilka miesięcy.

Dzięki ćwiczeniom będzie Ci prościej przygotować się do całego procesu.

Jeśli wylądujesz w szpitalu nagle i zostanie przeprowadzona Ci operacja, to nie jesteś w stanie się do niej przygotować. Natomiast jeśli to Ty ją planujesz to wtedy możesz o wiele więcej rzeczy kontrolować.

Jednak co w przypadku kiedy wiesz o tym, że masz się zapisać do szpitala na zabieg i tego nie robisz? Zwlekasz z decyzją. Czekasz. Jesteś bierny.

Jak byłam w szpitalu to rozmawiałam z takimi pacjentami, którzy właśnie sobie tak zwlekali. Wiedzieli o tym dobrze, że potrzebują zabiegu i muszą się zgłosić do szpitala. Natomiast czekali i nie robili z tym nic.

Myśleli, że po prostu samo przejdzie albo nie zdawali sobie sprawy, co zrobią jak nagle ich stan się pogorszy.

Ich wysoki poziom lęku i brak zorganizowania swojego życia tak, aby zrealizować cel operacja powodowały to, że trwali w stanie zawieszenia.

Wiedzieli o tym, że mają coś zrobić, jednak nie robili totalnie nic. Nikt na nich nie wpłynął dostatecznie, aby zadbali o siebie, a oni też nie mieli zbyt dużej motywacji do tego, aby zająć się tym tematem. Mieli inne priorytety i skupiali się na czymś innym.

Łatwiej jest nam skupić się na czymś bardziej atrakcyjnym, przyjemniejszym, a trudniej nam jest zająć się rzeczami, które są dla nas cięższe. Taką właśnie rzeczą jest operacja. Jednak jeśli będziesz wiedział jak działać krok po kroku, jak się do niej przygotować, to będzie Ci o wiele prościej przejść przez cały ten proces.

Oni czekali tak długo, aż do dnia w którym ich stan się drastycznie pogorszył.

Byli bardzo w złym stanie i błagali szpital, żeby ich przyjął.

Wiadomo musieli poczekać dany okres czasu na przyjęcie. Nie dopuszczaj do takiej sytuacji, jeśli wiesz, że musisz iść do szpitala na operację, to zapisz się na termin.

Co z tego, że aktualnie nic nie czujesz? Może sobie myślisz: "nie mam żadnych objawów i nie jest ze mną przecież aż tak źle". A może objawy są tak znikome, że praktycznie ich nie odczuwasz? A co jeśli się to w krótkim czasie zmieni?

To nie znaczy, że Ty masz ten temat zostawić, ponieważ później może być taka sytuacja, że szpital Cię nie przyjmie i niestety umrzesz. Nie zawsze są miejsca w szpitalu. Zazwyczaj są bardzo długie kolejki. Czasami czeka się tygodnie, albo miesiące.

Nie rób takich rzeczy, nie postępuj tak jak Ci ludzie. Im się udało, ponieważ się dostali w porę do szpitala, jednak ile jest takich ludzi, którzy nie mają tego szczęścia. Nie ryzykuj. Nie igraj ze śmiercią.

Zaplanuj wszystko i idź na spokojnie do szpitala.

Przebywając w szpitalu byli w złym stanie psychicznym. Byli zestresowani, a sami sobie ten stres zafundowali wiedząc, że muszą się zgłosić do szpitala i umówić się na operację.

Wiedząc, że przecież szpitale są przepełnione. Wiedząc, że ludzie czekają w kolejkach. Trzeba podejść do tematu jak dorosły. Nie zachowywać się jak dziecko. Trzeba odczekać czas jaki zostanie nam podany podczas ustalania terminu.

Gdyby Ci pacjenci przygotowali się do szpitali i planowo by się do niego zgłosili, nie byliby w takim stanie psychicznym oraz fizycznym. Wiadomo, że im szybciej się zgłosimy do szpitala i rozpoczniemy leczenie tym lepiej jest dla naszego organizmu.

Im mniej stresu tym większe są szanse na wyzdrowienie i powrót do pełnego zdrowia.

Wyobraź sobie jaki to jest wysoki stres kiedy musisz się dostać do szpitala, a nikt Cię nie chce przyjąć, ponieważ nie ma miejsca.

Wszystko jest zajęte i co wtedy?

Lekarze mają ograniczony czas. To nie jest tak, że ktoś będzie miał dla Ciebie czas wtedy, kiedy Ty tego będziesz potrzebował.

Zadbaj o siebie. Jeśli masz coś do wykonania i zrobienia to się tym zajmij. Przeczytaj, cały ten e-book zrób wszystkie ćwiczenia, przygotuj się do tego, zaplanuj sobie to i zrealizuj tak jak dorosła osoba.

Nie zachowuj się jak dziecko, ponieważ nigdzie później nikt nie będzie przyjmował Cię na już, ponieważ Ty tego potrzebujesz.

Jest mnóstwo osób, które czekają w kolejkach. Mnóstwo osób, które zachowują się jak osoby dorosłe i Ty bądź jedną z takich osób. Ponieważ może się to dla Ciebie w przeciwnym wypadku źle skończyć.

Ćwiczenie 1.
Moje zdrowie

Zrób listę wszystkich zadań, które są związane z Twoim zdrowiem. Dotyczy to badań, konsultacji oraz zabiegów. Tak na dobrą sprawę wszystko to, co dotyczy Ciebie. Zastanów się i zrób taką listę.

Może akurat coś ci się przypomni czego jeszcze nie zrobiłeś? Może miałeś zrobić sobie jakieś badania? Może miałeś się zapisać na konsultacje do lekarza specjalisty? Może masz do wykonania zabieg, albo operację?

Tak więc zrób listę wszystkich rzeczy dotyczących Twojego zdrowia i dbania o siebie. Profilaktyczne badania do wykonania możesz tutaj również umieścić.

1.2 Nowotwory łagodne, a nowotwory złośliwe - jak sobie poradzić po wykryciu guza do wycięcia?

Nie przejmuj się, dopóki jeszcze nic Ci nie wycieli, to nie masz stuprocentowej pewności jakiego rodzaju jest to guz. Nie snuj czarnych scenariuszy. Medycyna już jest na takim poziomie, że są duże szanse, że wyjdziesz z tego wszystkiego bez szwanku.

Tak na dobrą sprawę dopiero po badaniach histopatologicznych wszystkiego się dowiesz. Na takie badania czeka się ok 4-6 tygodni od operacji. Tak więc nie powinieneś się na ten moment stresować, ponieważ nie masz na to żadnego wpływu. Po prostu idź na zabieg.

Wytną Ci to co mają wyciąć, a dopiero później jak już otrzymasz wyniki badań, to się będziesz dopiero zastanawiał, co dalej.

Im szybciej zajmiesz się tym guzem, tym lepiej. Tak więc nie czekaj, aż magicznie zniknie, ponieważ guzy zazwyczaj rosną a nie znikają. Nie czekaj na to, aż Ci się pogorszy. Znajdź najlepszego specjalistę i działaj. Umów się na operację.

Dopóki nie przeszkadza Ci w normalnym funkcjonowaniu na co dzień i jest takiego rozmiaru, że spokojnie lekarze mogą go sobie wyciąć, dopóty masz czas, aby sobie ten zabieg zrobić i przygotować swoje życie do tego procesu.

Lepiej umówić się na planowaną operację, niż pilnie dostać się do szpitala w bardzo złym stanie i na szybko mieć wykonywany zabieg.

Nie czekaj zbyt długo.

Wiem, że ludzie mają tendencję do tego, że trudne rzeczy zostawiają i nic z nimi nie robią, albo czekają, aż problemy same magicznie się rozwiążą.

Często bywa tak, jeśli chodzi o zdrowie, że czekamy do takiego momentu, aż zaczyna nas coś bardzo, bardzo boleć. Niestety takie zachowanie jest ryzykowne.

Nie postępuj tak.

Guz został wykryty, trzeba go wyciąć. Im szybciej tym lepiej. Rekonwalescencja po zabiegu jest o wiele prostsza jak są to zabiegi małoinwazyjne.

Jeden guz może rosnąć bardzo wolno - inny bardzo szybko. Tak więc nie dodawaj sobie zbyt dużo czasu, bo nie masz żadnych na ten moment dolegliwości.

Może stać się tak, że przyjdzie taki miesiąc, iż bardzo szybko urośnie. Będziesz wtedy potrzebował pilnie zabiegu, a lekarze nie będą mieli dla Ciebie czasu.

Co wtedy zrobisz?

Nikt Ci nie pomoże. Pieniędzy nagle sobie nie załatwisz na prywatny zabieg. Przemyśl to zanim będzie za późno. Myśl o przyszłości i planuj. Dzięki tej książce przejdziesz przez cały proces ponosząc przy nim mniejsze koszty. Na samym końcu jest podsumowanie celu. Gdy go już zrealizujesz to go podsumuj i ciesz się z efektów.

Jeszcze kilka słów o akceptacji. Każdy z nas chciałbym być zdrowy. Dużo osób wypiera ze świadomości to, że są chorzy. Oszukując samych siebie, że nic im przecież nie jest.

Jeśli otrzymałeś od lekarza wstępną diagnozę i zalecenie, aby zgłosić się do szpitala, a nie jesteś do końca jej pewien, to możesz wybrać się do jeszcze jednego specjalisty i się w tej decyzji utwierdzić.

Jednak nie zostawiaj tej diagnozy tylko dla siebie. Ponieważ to jest niebezpieczne dla Twojego zdrowia. Przyjmij te informacje i zaakceptuj ten stan rzeczy. Wbrew pozorom dużo ludzi zmaga się z tym, że pojawiły się u nich guzy.

Nawet nie chodzi o to, czy są złośliwe, czy są niezłośliwe. Ponieważ bardzo dużo guzów jest niezłośliwych. Tylko załóżmy są ulokowane w takich lokalizacjach, że mogą utrudniać funkcjonowanie w życiu codziennym, albo są bardzo duże i po prostu trzeba je usunąć.

Nie jesteś sam.

Nie tylko Ty zmagasz się z takim problemem. Jest bardzo dużo odmian i różnych rodzajów nowotworów. Bardzo dużo ludzi musi sobie poradzić z tym problemem.

Jeśli otrzymałeś diagnozę i nie jesteś w stanie sam sobie poradzić z tą całą sytuacją, to musisz koniecznie znaleźć wsparcie.

Nie masz nikogo bliskiego? Nie masz rodziny, która mogłaby Ci pomóc? Nie masz przyjaciela, przyjaciółki, męża, żony? A może masz bliskich, ale oni nie są w stanie Cię zrozumieć?

Jeśli tak to wybierz się na konsultacje do specjalisty – psychologa. On wesprze Cię w tej drodze i pomoże Ci poradzić sobie z całym procesem związanym z operacją. Jaki rodzaj wsparcia potrzebujesz i w jaki sposób nim zarządzać będzie opisane w dalszej części książki.

Ta książka też jest po to, abyś właśnie lepiej zapoznał się z tym tematem. Zrobił sobie na spokojnie ćwiczenia i przygotował się do tego wszystkiego, co Cię może czekać.

Diagnoza wycięcia jednego, czy też kilku guzów wcale nie oznacza, że od razu umrzesz na raka, albo utracisz dotychczasowe życie.

Wiele ludzi żyje z nowotworami, które są niezłośliwe, nic im się nie dzieje, żyją sobie latami. Niektórzy nawet nie muszą ich usuwać, jeśli są małe i im nie przeszkadzają. Inni usuwają i też dożywają później starości. Żyją tak jak normalni ludzie.

Jeśli okazało się, że guz, który został wykryty jest do usunięcia, to po prostu ten guz jest do usunięcia i tyle. Nie wyolbrzymiaj. Nie załamuj się. Działaj!

Trzymaj się zaleceń lekarza, który Cię zbadał. W przypadku jeśli chcesz być bardziej pewny, to tak jak wspominałam, wybierz się do innego specjalisty i nie odkładaj tego zbyt długo.

Ćwiczenie 2.
Najbliższe wsparcie

Wsparcie podczas całego procesu związanego z operacją jest bardzo ważne. Musisz mieć chociaż jedną osobę, aby udzielała Ci wsparcia. Dlatego teraz zastanów się nad tym kto mógłby pełnić taką rolę przez cały proces. Do kogo mógłbyś zadzwonić, albo z kim mógłbyś się spotkać, aby porozmawiać o swoich obawach? Możesz mieć oczywiście kilka takich osób. Zastanów się i uzupełnij.

Moje najbliższe wsparcie podczas procesu operacja:

No dobrze a co z nowotworami złośliwymi? Co zrobić jak już zostanie wykryty taki nowotwór? Tutaj niestety nie jestem w stanie Ci pomóc, ponieważ nie jestem psychoonkologiem.

Jeśli otrzymasz taką diagnozę, to szpital pokieruje Cię na leczenie. Wiele osób ma duże szanse na przeżycie.

Wszystko zależy od tego w jakim stadium zostanie wykryty rak. Rozmawiałam też z ludźmi, którzy mieli w rodzinie chorych na raka i udało im się go zwalczyć.

Żyją te osoby nawet 20-30 lat od wykrycia choroby i mają normalne życie. Rak to nie zawsze jest wyrok. Ważny jest czas i skuteczne leczenie.

Gdy zostanie wykryty tego typu nowotwór to najlepiej zgłosić się do psychoonkologa, który będzie Cię wspierał w tej walce. Walka na pewno będzie ciężka i długa, jednak są ludzie, którzy tą walkę wygrywają.

Tak jak w przypadku wykrycia guza, jak również w przypadku wykrycia nowotworu złośliwego nie jesteś sam. Wiele ludzi zmaga się z tego typu diagnozą.

Jest bardzo wiele różnych stowarzyszeń i fundacji do których możesz zawsze się zgłosić. Bardzo pomocne są grupy wsparcia w których są chorzy na tą samą dolegliwość co Ty.

Najważniejsze jest to, żebyś nie był sam.

W takim przypadku rodzina nie zawsze jest w stanie pomóc, ponieważ dla niej jest to bardzo duże obciążenie psychiczne.

Nie poddawaj się.

Może to będzie tylko dla Ciebie okres przejściowy i kolejny etap w życiu. Za jakiś czas po walce powrócisz do wcześniejszych aktywności.

Dlatego tak ważne jest, aby podejmować szybkie decyzje i nie czekać na to, aż Twój stan się pogorszy. Im szybciej zaczniesz się leczyć, tym lepiej. Im szybciej zapiszesz się na zabieg i będziesz już po nim, tym lepiej dla Twojego zdrowia psychicznego oraz fizycznego.

1.3 Kilka słów o innego rodzaju operacjach i zabiegach

Operacje i zabiegi są różnego rodzaju. Jedne są bardziej niebezpieczne i zagrażające naszemu życiu – inne mniej. Zawsze istnieje ryzyko i lęk.

Tak naprawdę to łączy je parę kwestii:

mają poprawić nasz stan zdrowia, bądź urody są związane z sytuacją zagrażającą naszemu życiu i ryzykiem powikłań

musimy się do nich przygotować

będą kosztowne: psychicznie, fizycznie oraz finansowo

Czasami jedna operacja wystarczy, czasami potrzebujemy nawet kilku, aby nasz stan zdrowia się poprawił.

Nieważne, czy wybierasz się na zabieg wstawiania endoprotezy, czy operację zaćmy. Nieważne, czy wybierasz się do szpitala, aby lekarze zajęli się Twoimi żylakami, czy Twoim woreczkiem żółciowym. Liczy się to, że wybierasz się na planowaną operację. Dzięki ustaleniu celu, rozpisaniu go i organizacji swojego życia będziesz mógł się lepiej do tego przygotować.

Oczywiście upraszczam teraz tok myślenia, ponieważ operację w której jest np. usuwana nerka, albo przeszczepiane jest serce zmieniają nasz tryb i styl życia diametralnie. O sprawności po operacji będę wspominać w innym podrozdziale.

W przypadku usunięcia guza musimy się przygotować do całego procesu, tak samo jak do operacji związanej z żylakami.

Do każdej operacji, czy zabiegu będziesz potrzebował różnorodnego wsparcia.

Rodzaje wsparcia możemy podzielić na:

wsparcie emocjonalne

Ten rodzaj wsparcia omawialiśmy już w poprzednim podrozdziale. W takim wsparciu otrzymujemy rozmowę, możemy się wypłakać, wyżalić i podzielić się wszystkim tym co czujemy podczas danej sytuacji stresującej. Dzięki temu rodzajowi wsparcia wzmacniamy nasze poczucie przynależności do grupy np rodziny, czujemy się kochani, możemy podzielić się z innymi swoimi emocjami, obawami i lękami.

Jeśli jesteśmy wspierani wzrasta nam również samoocena i prościej nam pokonać wszelkie trudności.

wsparcie informacyjne (poznawcze)

W tego typu wsparciu chodzi o dzielenie się doświadczeniami z innymi ludźmi, którzy byli już w takiej lub podobnej sytuacji. Na różnych forach gdzie czytasz posty innych ludzi, w jaki sposób sobie poradzili w danej sytuacji, to wtedy uzyskujesz wparcie informacyjne. Ten rodzaj wsparcia udziela również psycholog podczas konsultacji, ponieważ analizując Twoje zachowanie diagnozuje konkretne metody zaradcze, które stosujesz. Dzięki temu można znaleźć nowe rozwiązania i metody radzenia sobie z różnymi stresującymi sytuacjami.

wsparcie instrumentalne

To wsparcie uzyskujesz czytając tą książkę i robiąc poszczególne ćwiczenia. W związku z tym, że ja przeszłam przez procesy związane z operacjami i zabiegami uczę Cię, w jaki sposób możesz sobie poradzić z danym zadaniem i w jaki sposób możesz się zorganizować.

wsparcie rzeczowe (materialne)

W tym wsparciu otrzymujemy pieniądze i rzeczy materialne, które mogą nam pomóc w realizacji naszego celu. O finansach będziemy rozmawiać wiele razy w tej książce.

wsparcie duchowe

Tego rodzaju wsparcie możesz otrzymać zarówno od psychologa, jak również od księdza. Chodzi w nim o pomoc w cierpieniu i bólu związanym z Twoją chorobą. W każdym szpitalu też jest dostępny psycholog, także zawsze jakbyś potrzebował wsparcia jak już będziesz tam na miejscu, możesz nieodpłatnie skorzystać z rozmowy i otrzymać potrzebne wsparcie.

Zapewne wiele pacjentów z takich konsultacji korzysta. Wystarczy zgłosić swoją potrzebę pielęgniarce, albo lekarzowi. Jak tylko psycholog się o tym dowie, to do Ciebie przyjdzie i Ci pomoże. Z tego typu wsparcia często korzystają osoby, które chorują przewlekle, albo na nieuleczalne choroby. Warto z niego korzystać.

Wspólnymi siłami przejdziemy przez cały ten proces. Nic się nie martw. Dasz sobie radę. W tej książce wiele rzeczy Ci pomoże. Zawarłam w niej bardzo dużo ćwiczeń i różnych praktycznych porad.

Im bardziej się zabezpieczysz i przygotujesz tym będziesz spokojniejszy, a tym samym zmniejszy się u Ciebie poziom stresu oraz lęku. Im lepiej przygotujesz swoje życie do operacji tym mniejsze koszty poniesiesz.

To co jeszcze łączy wszystkie operacje i zabiegi to lęk oraz strach przed nieznanym. Każdy z nas boi się rzeczy, które robimy pierwszy raz i nie wiemy w jaki sposób się do nich przygotować. Zatem strach przed nieznanym, dzięki tej książce zostanie pomniejszony.

Możesz też odczuwać silny lęk przed jakąś sytuacją np. przed znieczuleniem. Ja tak miałam. W związku z tym, że wybierałam się pierwszy raz na operację, to najbardziej bałam się narkozy i całkowitej utraty kontroli. Jak sobie z tym poradzić? O tym będzie w kolejnym rozdziale.

Najważniejsze, że pomimo wielu różnic pomiędzy zabiegami i operacjami istnieje tyle samo elementów, które je łączy. Dlatego jeśli chociaż raz już miałeś operację, albo byłeś już kiedyś w szpitalu, to jest Ci prościej niż osobie, która jeszcze nie ma takich doświadczeń.

Tak samo jest w przypadku tego e-booka, jeśli przeczytasz go całego i wykonasz ćwiczenia dotrze do Ciebie wiele informacji, dzięki którym będzie Ci o wiele prościej z całym procesem związanym z operacją.

Zatem nie ma znaczenia na jaki zabieg się wybierasz – ten e-book jest uniwersalny. Ponieważ musisz się przygotować w bardzo podobny sposób. Za każdym razem jednak gdy idziesz na zabieg, albo operację wróć do tej książki. W ramach przypomnienia przeczytaj sobie te podrozdziały, które Ci pomogą uporać sobie z danym problemem. Jeśli chodzi o traumę i zagrożenie życia, to również proces powrotu do równowagi psychicznej po przeżyciu silnych traumatycznych wydarzeń będzie podobny, ale trzeba się nim zająć.

1.4 Skąd czerpać motywacje do umówienia się na operację?

Każdy z nas jest inny. Każdy kieruje się w życiu innym zestawem wartości i dzięki temu możemy się różnić motywacjami. Jednych będzie motywować sama chęć bycia zdrowym – innych chęć przypodobania się bliskim.

Tak więc na samym początku warto zadać sobie pytania: co mnie motywuje podczas podejmowania trudnych decyzji? Jak wzbudzić w sobie motywacje?

Według Ratajczak (1998, s. 442) motywacja to „zespół procesów inicjowania określonych czynności i utrzymania ich ukierunkowanego przebiegu, aż do osiągnięcia wyznaczonego przez podmiot celu”. Zatem motywacja pomaga nam utrzymać określone zachowania i działania w ten sposób, abyśmy mogli osiągnąć nasze zamierzenia, czy wyznaczony cel. Motywacja jest niezbędna w szczególności podczas realizacji celów trudnych.

Cel operacja jest jednym z takich celów. Nie należy on do celów związanych z przyjemnościami, rozwojem zawodowym, czy rodziną. Jest również celem narzuconym nam przez los, a nie naszym.

Motywacje możemy podzielić na:

motywacje wewnętrzną wynikającą z naszych wewnętrznych pragnień, potrzeb, wartości oraz postaw życiowych

motywacje zewnętrzną wynikającą z wpływów zewnętrznych takich jak pochwały i nagrody od bliskich oraz spełnianie oczekiwań, które są nam stawiane przez innych.

Zawsze możemy odnaleźć jednak w sobie powody, dzięki którym prościej będzie nam uporać się z tym celem pomimo tego, że nie jest to dla cel związany z naszymi przyjemnościami, czy zainteresowaniami.

Jeśli nie znasz jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, to po prostu wykorzystaj oby dwie te motywacje, plus oczywiście narzuć sobie troszkę dyscypliny, aby osiągnąć swój cel.

Wyobraźmy sobie taką sytuacje, że dowiadujesz się od lekarza iż potrzebujesz operacji. Co teraz? W jaki sposób się zmotywujesz do tego, aby cokolwiek zrobić z tym problemem?

Poza tym, że pewnie będziesz miał burzę różnych emocji i obniży Ci się znacząco Twój nastrój, to trzeba będzie podjąć dosyć sporo decyzji, aby ta operacja się odbyła i abyś przetrwał ten okres w swoim życiu. Najlepiej jak najmniej kosztownie psychicznie, fizycznie oraz finansowo.

Zostańmy jeszcze przy emocjach. Tak więc targają Tobą emocje. W myślach pojawia się pytanie – dlaczego ja? Możesz mieć poczucie krzywdy – to jest niesprawiedliwe. Możesz mieć poczucie braku sprawczości – nie dam rady, nie poradzę sobie z tą sytuacją. Możesz mieć poczucie utraty kontroli i wpływu w swoim życiu. Możesz mieć poczucie opuszczenia przez innych – nikt mnie nie rozumie, wszyscy się ode mnie odwrócili. Możesz odczuwać różnego rodzaju lęki – co teraz będzie? Boje się.

Ten stan w którym będziesz zaraz po tym jak się dowiesz jest zjawiskiem normalnym. W końcu dowiedziałeś się, że nie jesteś zdrowy oraz, że będzie potrzebna operacja, która sama w sobie jest zagrożeniem życia. Może nawet jesteś jeszcze świeżo po konsultacji i do Ciebie jeszcze to nie dotarło. Co teraz z tym zrobić?

Według modelu wymagań - kontroli - wsparcia opracowanego przez Karasek (1979) i popartego badaniami (Karasek i Theorell, 1990), wysokie natężenie stresu jest związane z dużymi wymaganiami, które stawiane są jednostce przez środowisko zewnętrzne i posiadającego przez nią niskiego poziomu kontroli oraz braku wsparcia społecznego.

Jak zwiększysz swoją kontrolę oraz zadbasz o duże wsparcie społeczne, to będziesz odczuwać mniejszy stres i dzięki temu przejdziesz przez cały proces realizacji celu o wiele mniej kosztownie. Zmniejszy się również Twój poziom lęku związany z daną sytuacją stresującą.

W jaki sposób zwiększyć swoją kontrolę? Cały ten e- book ma za zadanie dać Ci wskazówki w jaki sposób możesz zwiększyć swoją kontrolę oraz zadbać o duże wsparcie społeczne pomimo tego, że jest to sytuacja bardzo trudna.

Wystarczy, że przeczytasz tą książkę i będziesz wykonywał ćwiczenia w niej zawarte.

Wróćmy do motywacji.

Bardziej Cię motywują nagrody, czy kary? Wolisz się nagrodzić, czy się ukarać? Nie ma tutaj poprawnej odpowiedzi. Każdy ma inaczej.

Psycholodzy często stosują plany implementacyjne, jeśli pacjent ma wytrwać w swoim zachowaniu, albo chce coś osiągnąć. Więcej na temat planów implementacyjnych oraz badaniach jest zawarte w książce o nauce odraczania gratyfikacji Mischel (2015).

Schemat:

Jeśli…. TO….

Dopóki…. DOPÓTY

Tutaj też musi zadziałać samokontrola Twoich myśli, emocji oraz działań. W tego typu planach stawiamy warunki jak mamy się zachowywać. Plany pomagają nam utrzymać dyscyplinę, nawet wtedy gdy nie za bardzo mamy do tego motywacje. Bardzo często korzystam z tego typu rozwiązań podczas osiągania wyznaczonych przeze mnie celów.

Ćwiczenie 3.
Motywacja wewnętrzna vs. motywacja zewnętrzna

Zaznacz twierdzenia, którymi się kierujesz w stosunku do celu operacja. Są to przykładowe twierdzenia. Jeśli korzystasz z zeszytu, to zapisz wybrane na kartce.

Motywacja wewnętrzna: zależy mi na swoim zdrowiu lubię swoje ciało

lubię ćwiczyć dbam o siebie

chce być zdrowy, aby pracować troszczę się o siebie

chcę być zdrowy, aby prowadzić aktywny tryb życia

Motywacja zewnętrzna:

zależy mi na tym czego oczekują ode mnie inni zależy mi na swojej rodzinie

zależy mi na partnerze/partnerce zależy mi na dzieciach

chcę być zdrowa dla mojej rodziny

chce być zdrowy, ponieważ inni tego potrzebują chce być zdrowy ze względów finansowych

Następnie napisz wszystkie swoje twierdzenia, które są Ci bliskie i wpływają na Twoją motywacje oraz wywołują u Ciebie pozytywne emocje.

Twierdzenia związane z motywacją wewnętrzną:

Twierdzenia związane z motywacją zewnętrzną:

Co albo kto może Cię zmotywować do tego, abyś umówił się na operację?

Możesz to zrobić dla siebie, a możesz dla innych. Jeśli to robisz bardziej ze względu na siebie, to ważne jest to co TY sam sobie mówisz. Taki dialog wewnętrzny. Jeśli robisz to ze względu na innych, na bliskich, rodzinę – to będzie dla Ciebie ważne co mówią te konkretne osoby.

Jeśli bardziej zależy Ci na tym, aby spełnić oczekiwania innych ludzi i kierujesz się motywacją zewnętrzną, to zastanów się nad osobami znaczącymi dla Ciebie. Kto jest dla Ciebie ważny? Kogo zdanie się dla Ciebie liczy? Czyje wsparcie jest dla Ciebie pomocne?

Ćwiczenie 4.
Pięć ważnych osób

Zrób listę pięciu bliskich Ci osób:

1

2

3

4

5

Następnie napisz kilka zdań skierowanych w Twoją stronę. Zdań które będą Cię motywować do wytrwania w dążeniu do tego celu oraz dzięki relacji, którą posiadasz z tymi osobami będą Cię umacniać, abyś powrócił do zdrowia. Napisz to co według Ciebie te osoby by Ci powiedziały, albo już usłyszałeś od nich te słowa i są one dla Ciebie ważne. Zdań, które pomogą Ci wytrwać podczas realizacji Twojego celu.

Ćwiczenie 5.
Słowa wsparcia

Napisz słowa wsparcia od bliskich Ci osób skierowane do Ciebie.

W ciężkich chwilach zawsze będziesz mógł wrócić do tych zdań. Dzięki temu będziesz się utwierdzał w przekonaniu, że warto zrealizować ten cel pomimo napotykania na swojej drodze wielu przeszkód.

Jeśli chcesz zrealizować ten cel ze względu na siebie i swoje zdrowie to kolejne ćwiczenie będzie idealne dla Ciebie. Jedni ludzie motywują się podążając w kierunku realizacji swoich celów, pragnień, dając sobie nagrody, a inni wolą otrzymywać kary. Wiele psychologów pracujących w edukacji, biznesie, czy coachingu pracując ze swoimi klientami stosuje system nagród i kar.

Nie zawsze musisz stosować te same techniki, aby osiągnąć upragnione cele. Warto sobie sprawdzać co bardziej na Ciebie działa. Czy bardziej się mobilizujesz do działania, jeśli postanowisz, że dasz sobie wspaniałą nagrodę, gdy wykonasz określone działanie, a może bardziej działa na Ciebie dotkliwa kara? Zastanów się nad tym w jaki sposób najlepiej siebie będziesz motywować, jeśli chodzi o cały proces i osiągnięcie celu związanego z operacją.

Warunkowanie jest to jeden z rodzajów uczenia się, które można wykorzystać do tego, aby kontrolować swoje zachowanie. Polega ono na nauce odpowiednich reakcji podczas otrzymywania określonych bodźców. Nauka może się odbywać świadomie, bądź nieświadomie.

Pierwsze eksperymenty dotyczyły warunkowania klasycznego i przeprowadzał je Pawłow (1932, 1990), jednak w nich uczący się pozostawał bierny, a cały proces przebiegał nieświadomie.

Jednym z późniejszych odkryć było warunkowanie instrumentalne, które do dziś jest wykorzystywane. Ten typ warunkowania polega na aktywnym udziale osoby uczącej się. Warunkowanie instrumentalne odkryli po raz pierwszy Jerzy Konorski oraz Stefan Miller w 1928 roku. Niestety czasy powojenne nie posłużyły do tego, aby rozsławić nowe odkrycie. Najbardziej znanymi psychologami, którzy zajmowali się prowadzeniem eksperymentów i rozwijaniem tego typu warunkowania byli Skinner (1938, 2022), Tolman (1932, 1995) i Thordike (1931, 1990). To oni też napisali kilka książek na temat tego zjawiska i eksperymentów, które przeprowadzali.

W tej książce nie będziemy omawiać poszczególnych wyników ich badań i eksperymentów. Skupimy się tylko na systemie nagród i kar oraz tym w jaki sposób możemy wykorzystać to do realizacji celu operacja. Połączyłam je również z planami implementacyjnymi tak, abyś mógł to od razu zastosować.

System nagród i kar jest bardzo często stosowany w środowisku pracy, gdzie trzeba motywować pracowników do określonego działania oraz kontroli danego zachowania. Podczas coachingu również bazuje się na nagrodach oraz karach.

Występuje on poza tym w edukacji, czyli szkołach, czy przedszkolach.

Każda praca nad celem jest formą pracy, nie jest to rozrywka. Dlatego tak ciężko jest czasami zrealizować dany cel. Brakuje nam motywacji, a zapał, który był na początku szybko minął.

Dlatego tak ważne jest ciągle motywowanie się poprzez system nagród i kar oraz samokontrola własnego zachowania, dzięki planowaniu oraz realizowaniu planów implementacyjnych.