Laura Frantz

Koronkarka

Tłumaczyła Elżbieta Zawadowska

Tytuł oryginału:

The Lacemaker

Autor:

Laura Frantz

Tłumaczenie z języka angielskiego:

Elżbieta Zawadowska

Redakcja:

Brygida Nowak

Korekta:

Natalia Chrobak-Lechoszest

Beata Szostak

Skład:

Klaudyna Szewczyk

ISBN 978-83-66297-11-1

Cover photo: Indianapolis Museum of Art

Author photo: © Kristin N. Johnson Photography

Design: Peter Gloege | LOOK Design Studio

Vector designed by Freepik

© 2018 by Laura Frantz by Revell, a division of Baker Publishing Group, Grand Rapids, Michigan, 49516, U.S.A.

© 2019 for the Polish edition by Dreams Wydawnictwo

Dreams Wydawnictwo Lidia Miś-Nowak

ul. Unii Lubelskiej 6A, 35-310 Rzeszów

www.dreamswydawnictwo.pl

Rzeszów 2019, wydanie I

Druk: Drukarnia Opolgraf

Książkę wydrukowano na papierze Ecco book cream 2.0 70g dostarczonym przez Antalis Poland Sp. z o. o.

Wszystkie cytaty z Pisma Świętego podano za Biblią Tysiąclecia.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być reprodukowana, przechowywana jako źródło danych, przekazywana w jakiejkolwiek mechanicznej, elektronicznej lub innej formie zapisu bez pisemnej zgody wydawcy.

Dla Susanny Thorne Hightower, mojej prababki i uznanej patriotki ze stanu Virginia, która zaopatrywała Armię Kontynentalną podczas rewolucji amerykańskiej.
Przyrzekam Ci osobną opowieść.

1

Maj 1775

Elisabeth zaczerpnęła powietrza, przerywając godzinne skupienie. Z czujnością, tak aby nie uszczypnęły jej fiszbiny gorsetu, wyprostowała się, chcąc zmniejszyć ból pleców i karku. Na kolanach miała poduszkę z koronką, nad którą pracowała. Skomplikowany wzór, delikatny niczym płatek śniegu, powstawał z zagranicznej nici, zwiniętej w dwumetrowe śnieżnobiałe kłębki. Wolała biel od czerni. Wszystkie doświadczone koronkarki wiedziały, że praca z bielą jest korzystniejsza dla oczu.

Uniosła wzrok i wyjrzała przez okno z pięknego angielskiego szkła na świat zieleni poprzerywanej gdzieniegdzie kolorowymi kleksami kwiatów. Jej ulubione jasnożółte róże i różowe peonie tańczyły na wietrze szumiącym w ogrodach rezydencji. Wreszcie zbliżało się lato. I nie tylko czerwiec. Nadchodził dzień jej ślubu.

– Oh là là! Co się tu dzieje? – Zza rogu pokoju dobiegł ją wysoki, melodyjny głos. – Chyba panna młoda nie dzierga własnych koronek!

– Nie, Isabeau. Nie mam tyle cierpliwości.

– I już na pewno nie na całą suknię, merci [1]. – Na tyle szybko, na ile pozwalała jej tusza, pokojówka okrążyła wsparte na filarach łóżko, trzymając w ręku koronkowe pończochy. – Była pani zajęta przez całe przedpołudnie i pewnie pani nie pamięta, że już czas na herbatkę z hrabiną. Lady Charlotte chciałaby omówić bal zaręczynowy. Podobno mają na nim być lord i lady Amberly.

Elisabeth omal się nie uśmiechnęła, słysząc, z jaką pieczołowitością jej pokojówka wymawia te tytuły. Pokorna hugonotka, Isabeau, wciąż pozostawała pod takim samym wrażeniem arystokracji jak tego dnia, gdy wylądowała na wybrzeżach Virginii. Elisabeth odłożyła koronkową poduszkę i patrzyła, jak kobieta wyjmuje z pokaźnej szafy dwie wygodne popołudniowe suknie.

– Jest pani w nastroju na niebieski czy na żółty?

– Na żółty – odparła. Żółty to ulubiony kolor lady Charlotte i Elisabeth chciała ją uhonorować, jak tylko mogła. Z kolei Pałac Gubernatora serwował podwieczorki dorównujące tym podawanym na królewskim stole.

– Mamy taki piękny dzień, hrabina będzie pewnie chciała przejść się po ogrodzie. Myśli pani, że zabierze ze sobą córki?

– Prawdopodobnie tak. Świeże powietrze i ruch dobrze im robią, choć ojciec każe im ostatnio często przebywać w domu.

Isabeau zerknęła na nią nerwowo.

– Boi się kłopotów?

O tym Elisabeth wolała nie myśleć.

– Lady Charlotte twierdzi, że słońce mogłoby popsuć im cerę. I ma rację. Popatrz na mnie! – Mimo iż bardzo jasne, to jednak piegi na nasadzie nosa i kościach policzkowych nadawały jej twarzy nieco pospolitego wyglądu, czego nie mógł ukryć nawet najlepszy puder. Zapracowała sobie na to, wymykając się z robótką do ukochanego ogrodu bez kapelusza.

– Jest pani très belle [2], nawet z piegami – powiedziała Isabeau, ściągając ciaśniej jej gorset. – I zdobyła pani najbardziej atrakcyjnego kawalera w Virginii.

– Jednego z nich. – Elisabeth przełknęła z trudem ślinę, aby powstrzymać język i nie mówić zbyt wiele, również na ten temat. O swoim narzeczonym, Milesie Cullenie Rocie, mogła powiedzieć całkiem sporo, lecz z pewnością nie to, że był ulepiony z tej samej gliny co inni kawalerowie z Virginii, na przykład William Drew, George Rogers Clark czy Edmund Randolph.

Głos Isabeau przeszedł w szept.

– Chociaż jeśli mowa o miłości, to nie jestem przekonana.

Elisabeth popatrzyła na popękane drzwi sypialni. Ojciec zawsze powtarzał, że jego córka pozwala służbie za dużo mówić, lecz prawda była taka, że wolała takie zwyczajne pogawędki niż napuszony klimat salonowych spotkań.

– Małżeństwo to interes.

– Tak twierdzi pani ojciec. – Isabeau zmarszczyła brwi z niezadowoleniem. – A ja jestem romantyczką. Za mąż wychodzi się z miłości, prawda?

– Tak jest we Francji?

– Oui, oui [3] – odparła szybko pokojówka.

Choć Isabeau była kontraktową służącą, nie miała ojca, który kontrolowałby każdy jej krok. Dlatego Elisabeth mogła się domyślić sensu jej wypowiedzi: Jestem wolna. Mogę rozpocząć pracę, a także się z niej zwolnić. I wyjść za mąż, za kogo chcę.

A ona? Kim była Elisabeth Anne Lawson? Odbicie w lustrze nie mówiło jej wiele. Co mogliby o niej napisać potomni?

Że miała szczęście – lub nieszczęście – urodzić się córką gubernatora kolonialnej Virginii w stopniu pułkownika, hrabiego Stirling? Córką bojowej matki, która używała atramentu i gęsiego pióra jako oręża? Panną, której rodowodu i posagu mogła pozazdrościć każda kolonialna piękność? Przyszłą żoną Milesa Cullena Rotha? Panią Roth Hall? Koniec opowieści.

Szkarłatna pieczęć na liście była tak samo rozpoznawalna jak charakter pisma. Noble Rynallt odebrał go od gospodyni i zaszył się w ciszy gabinetu Ty Mawr. Zasiadłszy na skórzanym krześle, wyciągnął nogi i oparł pokryte pyłem buty o szeroki parapet okna wychodzącego na rzekę James, po czym złamał pieczęć.

Czas nagli. Musimy policzyć naszych wrogów i przyjaciół. Poszukaj jakiegoś sposobu, by dostać się na bal u lorda Dunmore’a, który odbędzie się 2 czerwca 1775 roku w pałacu. W końcu to przyjęcie na cześć twojego kuzyna. Wysil całą swoją inteligencję potrzebną nam teraz do pomocy w sprawie.

Patrick Henry

Był ostatni dzień maja. Nie zostało mu wiele czasu na rozmyślania. Jego kuzyn wkrótce poślubi piękność z Williamsburga, lady Elisabeth Lawson. Do tej pory nie myślał o tym zbyt wiele i nie miał ochoty na przyjęcia w Pałacu Gubernatora, a zwłaszcza na to wydawane na cześć córki jego wroga. Lord Stirling był na jego tropie, na tropie wszystkich ludzi niepodległości, i żaden z nich nie otrzymał zaproszenia. Jednak tak jak twierdził Henry, to kuzyn Noble’a celebrował zaręczyny. Z pewnością zaproszenie zostało po prostu przeoczone lub miało wkrótce nadejść.

Noble zmarszczył czoło na myśl o tym, jak wielkie zamieszanie może wywołać jego obecność. Lordowi Stirling groził nawet atak apopleksji z tego powodu. Ale gdyby rzeczywiście tak się stało, jeden z największych graczy blokujących walkę Virginii o niepodległość zostałby usunięty z drogi. A obecność Noble’a na balu oznaczałaby, że zakończył swoją drugą żałobę.

Niewymięty jeszcze egzemplarz Virginia Gazette, pachnący atramentem i holenderskim papierem wysokiej klasy, zdawał się wykrzykiwać anons matrymonialny:

Lady Elisabeth Lawson, przyszła żona pana Milesa Cullena Rotha, sympatyczna dziedziczka wielkiej fortuny, poprowadzi bal w Pałacu Gubernatora 2 czerwca 1775 roku...

Udekorowana kwiecistym wzorem kolumna zawierała szczegóły tego tak bardzo oczekiwanego wydarzenia, z zawartością posagu włącznie, opisując nawet te drobiazgi, o których nie wiedziała sama Elisabeth. Gdy kobieta odłożyła gazetę na toaletkę tekstem do spodu, jej uśmiech przybladł. To była naprawdę delikatna sprawa.

Isabeau, która natychmiast wyczuwała nastroje swojej pani, nie mogła pominąć tego milczeniem.

– A to dziady! Lepiej by napisali, że jest pani osobą o cudownym charakterze i prawdziwą chrześcijanką. Albo że mierzy pani niewiele ponad metr pięćdziesiąt, ma płowe włosy i wszystkie zęby z wyjątkiem jednego, ale to był, Dieu merci [4], trzonowiec.

– Pochodzę z Williamsburga – powiedziała Elisabeth, gdy pokojówka wprawnymi rękami upięła jej suknię. – Lokalna prasa uważa, że może o mnie pisać, co chce. W końcu tutaj się urodziłam i dorastałam, tu mnie obsługiwano.

– Nie ma im pani za złe tej pisaniny? – Isabeau przyjrzała się jej uważnie. – Udostępnianie tłumom szczegółów posagu to jednak nędzny postępek.

– Przede wszystkim głupi. Przecież w Williamsburgu wszyscy wiedzą, ile kto jest wart. Nie trzeba tego drukować.

– To niech to pani powie swojemu drogiemu papie – odparła Isabeau, marszcząc brwi. – Kazał lokajowi rozdawać rano Gazette na Market Square, jakby to były cukierki.

Niespecjalnie zaskoczona, Elisabeth umilkła. Szeleszcząc suknią, wyciągnęła rękę do pokojówki, by ta udrapowała jej zdobiony wstążeczkami rękaw. Z dołu dobiegł ją przytłumiony odgłos końskich kopyt na bruku.

– Pani narzeczony? Punktualnie? Pomimo takiej burzowej pogody? – Isabeau popatrzyła na swoją panią oczyma barwy jadeitu.

Elisabeth odwróciła się do otwartego okna, ale usłyszała tylko szum deszczu.

– Pan Roth obiecał, że przyjedzie. Tylko to się liczy. Nie mówił dokładnie, o której godzinie.

– A kiedy się państwo ostatnio widzieli?

– W kwietniu – przyznała niechętnie Elisabeth, ciekawa, dlaczego Isabeau w ogóle zadaje takie pytanie. Przecież sama wiedziała wszystko najlepiej, przebywając u boku Elisabeth dzień i noc. Skrzywiona mina pokojówki miała za zadanie przypomnieć jej pani, że kobieta nie przepada za Milesem mimo jego pozycji towarzyskiej w Williamsburgu. Sięgnęła zatem po kolejne usprawiedliwienie. – W listach pisze, że przygotowywał dla nas Roth Hall.

Jej własne słowa aż ją zakłuły, gdyż w ciągu ostatniego pół roku dostała od Rotha tylko dwa listy. Zamiast nich wysyłał jej ekstrawaganckie, zbędne upominki. Złote kolczyki w kształcie podków, zieloną amazonkę [5], ananasy, cytryny i limonki ze swojej oranżerii. Powóz zbudowany w Londynie. Tyle podarków, że zaczęła się w nich gubić. I żaden z nich nie poprawił opinii Isabeau na jego temat.

Mimo hojności Rotha Elisabeth odczuwała niepokój o przyszłość. Nie chciała jego prezentów. Pragnęła, by przy niej trwał. A on postępował jak jej często nieobecny ojciec. Trudno było jednak sprostać jej oczekiwaniom. Spełnić nadzieje na szczęśliwy dom. Pełną rodzinę.

– Pani fryzura jest absolutnie magnifique [6], prawda? – spytała z satysfakcją Isabeau, podając Elisabeth ręczne lusterko, by mogła zobaczyć loki opadające na ramiona i perukę przysypaną kosztownym różowym pudrem. Obok jej prawego ucha tkwiły strusie pióra ufarbowane na głębszy odcień różu.

– No nie wiem. – Elisabeth wyjęła szpilki przytrzymujące perukę, przesuwając artystycznie wpięte pióra. – Puder wychodzi z mody, podobnie jak muszki. Dziś zamierzam podążać za najnowszymi trendami.

Pokojówka uniosła brwi, ale wzięła perukę i umieściła ją na stojaku, gdzie ta natychmiast oklapła, przybierając smętny wygląd. Isabeau zerknęła na swoje odbicie w lustrze i wsunęła pas-
mo czarnych jak smoła włosów pod czepek. Choć w średnim wieku, nadal była atrakcyjną kobietą, tak silną brunetką jak Elisabeth blondynką.

– Musimy się pospieszyć, prawda? Ale najpierw... – Isabeau umocowała z powrotem strusie pióra we włosach Elisabeth, gdy tymczasem jej pani sprawdziła czas na zegarku leżącym tarczą do góry na toaletce.

Późno.

Miles zwykle się spóźniał, podczas gdy ona była zawsze punktualna. Hamując żal, odłożyła lusterko.

– Ciekawe, co dzisiaj robi mama.

Isabeau podniosła na nią oczy, w których kryło się współczucie.

– Pani mère [7] wróci do was, kiedy skończy się wreszcie gadanina o herbacie i podatkach. Czy tak?

Elisabeth nie wiedziała. Mama popłynęła do Anglii, do Bath, wiele miesięcy temu. A gadanina o herbacie i podatkach ciągnęła się bez końca.

Rozległo się ciche pukanie do drzwi, a za nim przytłumiony głos drugiej pokojówki.

– Jakiś dżentelmen do pani, milady. Jest w salonie.

Dżentelmen? Nie jej narzeczony? Uśmiechnęła się gorzko. Może służba zapomniała, jak wygląda Miles.

Zrobiło jej się gorąco, a zaraz potem zimno. Wizyty Rotha były tak rzadkie i nieliczne, że ilekroć się z nim widziała, wydawał się jej obcy. Z tego powodu spędzali większą część czasu na ponownym zawieraniu znajomości. Tego wieczoru nie miało być inaczej. Łudziła się jednak, że uda im się nadrobić stracony czas.

Isabeau posadziła Elisabeth na stołku przed toaletką i zręcznymi palcami zapięła sznur pereł na jej szyi. Rutynowe czynności działały na dziewczynę uspokajająco. Wybrała butelkę perfum, otworzyła ją i natychmiast owionął ją modny ostatnio zapach prosto z Londynu. Różane geranium. Znowu zerknęła w lustro z rosnącym niepokojem.

Wszystko dzisiaj wydawało się jej nowe. Zapach. Buty. Gorset. Suknia. Nigdy nie miała na sobie takiej sukni ani też nie czuła się tak odkryta. Pomimo że kremowa koronka spływała obficie na jej nagie ramiona, dekolt był nader śmiały. Jedwabna kreacja w kolorze ostrygowego różu lśniła i podkreślała każdą wypukłość ciała. Krawcowa, która stworzyła tę suknię, tym razem przerosła samą siebie. Jej dzieło nadawałoby się nawet dla lady Charlotte.

Podeszła do drzwi, próbując wskrzesić w sobie choć odrobinę radości.

– Nie pozwolę gościom czekać.

Isabeau tylko przewróciła oczami.

– Chciałabym usłyszeć coś takiego z ust pana Rotha.

Pokojówka wyszła za nią z sypialni i obie ruszyły skąpo oświetlonym korytarzem na podest z wykuszowym oknem i tapicerowanym siedziskiem. Na tle aksamitnej czerni za lśniącą szybą rozprysnął się deszcz zamiast gwiazd, ciepłe powietrze było wilgotne. Tutaj się modliła. Isabeau czekała, a Elisabeth pochyliła na chwilę głowę, zanim udała się dalej. A potem, gdy szły w dół, w dół, w dół po kręconych schodach, starsza kobieta odrywała od czasu do czasu jakąś niesforną nitkę lub wygładzała fałdę w jej polonesce [8], aż w końcu stanęły w otwartych drzwiach salonu utrzymanego w jaskrawej, szkarłatno-złotej tonacji, przytłaczającej i niemiłej dla oka nawet w blasku świec. Kolory przypominały Elisabeth czerwone mundury brytyjskich żołnierzy. Weszła do pokoju w chwili, gdy Isabeau wycofała się na korytarz, i powędrowała spojrzeniem w kierunku kominka, gdzie spodziewała się zobaczyć Milesa Rotha.

– Lady Elisabeth.

Odwróciła się, zamiatając spódnicą, i poczuła, że kręci się jej w głowie. Jej gorset był zapięty naprawdę ciasno. Poza tym na podwieczorek zjadła bardzo mało.

Za nią stał mężczyzna z twarzą ukrytą w cieniu. Wyciągnęła przed siebie rękę, by utrzymać równowagę, jednak zamiast oparcia krzesła, w które celowała, chwyciła rękaw jego surduta. Mężczyzna patrzył na nią z góry, a gdy podniosła na niego wzrok, zobaczyła, że przybysz niemal sięga głową pierzastych chmurek namalowanych na suficie niebieską olejną farbą. Kimkolwiek był, nie był Milesem. Miles przerastał ją zaledwie o kilka centymetrów.

– Panie...

– Rynallt. Noble Rynallt z Ty Mawr.

Co takiego? Nagle sobie przypomniała. Noble Rynallt był dalekim kuzynem Milesa. Tak dalekim, że nawet nie pamiętała dokładnie tych koligacji rodzinnych. Szybko zebrała w pamięci wszystkie informacje na jego temat. Czystej krwi Walijczyk. Właściciel majątku przy rzece James. Niedawno stracił siostrę. Prawnik, od pewnego czasu członek zgromadzenia w Virginii. Rynalltowie słynęli z koni, czyż nie? Mieli najlepszą stadninę w Virginii, a może nawet w całych koloniach.

Pewna była jednak czegoś innego.

Przybył tutaj, ponieważ Miles zawiódł.

Zdziwienie ustąpiło miejsca rezygnacji. Dygnęła lekko.

– Panie Rynallt, co za nieoczekiwana przyjemność...

– Raczej zaskoczenie.

Zawahała się. Przynajmniej mówił szczerze.

– Czy pan Roth...?

– Spóźni się. – Udało mu się przybrać zakłopotany i przepraszający wyraz twarzy.

Starała się nie wlepiać w niego oczu, choć doznawała bogatych wrażeń zmysłowych. Moc mięśni, czarnego sukna i drzewa sandałowego. Ubranie o nieskazitelnym kroju, ciemne, z wyjątkiem niebieskiej kamizelki, dyskretnie obszytej srebrną nicią, i kremowego krawatu. Uszedł jej uwagi kolor oczu mężczyzny, skupiła się raczej na tym, jak wymawiał słowa: „spóźni się”.

Oszołomiona, wreszcie chwyciła się krzesła.

– Prosił mnie, abym pani towarzyszył, dopóki się nie zjawi. Jeśli oczywiście wyrazi pani na to zgodę – dodał koncyliacyjnie.

Przynajmniej udawał zażenowanie. W końcu chodziło o jej bal zaręczynowy wydawany przez lorda Dunmore’a w Pałacu Gubernatora, na który zaproszono całą elitę z Williamsburga. A ona zamierzała się tam zjawić nie z narzeczonym, tylko... z nieznajomym mężczyzną u boku.

Jednak dobre wychowanie nie pozwoliło jej na złamanie konwenansów. Zmusiła się do uśmiechu.

– Dziękuję. Jest pan bardzo uprzejmy. Czy mój narzeczony bardzo się spóźni?

– Mam nadzieję, że nie – odparł, podając jej ramię.

Niezależnie od tego, kim był Noble Rynallt, jego sposób bycia świadczył o tym, że panuje nad sytuacją. To jednak jej nie uspokajało.

– Gdy przyjechałem, zobaczyłem pani powóz stojący przed domem – zauważył, schodząc z nią ze schodów i mijając kamerdynera. – Ja pojadę obok konno.

Tuż za nimi zegar wybił o jedną godzinę za dużo. Bal już się zaczął. Lord Dunmore nie znosił gości przychodzących po czasie.

A oni w najlepszym wypadku mieli szansę na lekkie, modne spóźnienie.

2

Jechali przez kałuże Palace Street, mijając katalpy i wspaniałe domy mrugające do nich światłami świec. Noble wpatrywał się w lampiony na otoczonym balustradą dachu budynku przy końcu trawiastej alei. Pod rezydencją gubernatora stały już najrozmaitsze środki lokomocji, żaden jednak nie dorównywał powozowi, któremu towarzyszył konno. Ze scenami przedstawiającymi cztery pory roku na panelach pojazd przyciągał uwagę. Noble nie widział dotąd żadnego, który mógłby się z nim równać.

Miles Roth miał liczne wady, ale odznaczał się dobrym gustem. Kosztownym gustem. Ten zaprzęg wyposażony w stalowe, niemieckie sprężyny nie przechylił się ani razu, sunąc pewnie na północ. Z pewnością nie pogłębiał irytacji Elisabeth Lawson rozczarowanej nieoczekiwaną zmianą partnera na balu. Choć zasłony były zaciągnięte i nie słyszał prawie nic oprócz miarowego staccato końskich podków, mógł sobie doskonale wyobrazić scenę, jaka rozgrywała się we wnętrzu. Niezadowolenie pokojówki lady Elisabeth na jego widok równało się zdziwieniu jej pani.

Stanąwszy w strzemionach, popatrzył przez ramię w stronę tawerny Raleigh. Miał zamiar udać się tam tak szybko, jak tylko byłoby to możliwe. Na razie ciążył mu mrok tej wilgotnej nocy. Zdecydowanie wolał nowy dzień wschodzący na horyzoncie, zalewający fasady, dwuspadowe dachy i pachnące ogrody Williamsburga delikatnym światłem. Noc przypominała mu o wszystkim, co utracił. Nawet ten wieczór wydawał się odrobinę melancholijny, zbyt napięty, pospieszny i wypełniony po brzegi niechcianymi obowiązkami. Aby odepchnąć ponure myśli, szybko powtórzył sobie w pamięci to, co wiedział o kobiecie jadącej powozem, na wypadek gdyby przyszło mu z nią rozmawiać.

Elisabeth Lawson, dama o świetlistej urodzie, przyjęła z godnością wiadomość o spóźnieniu narzeczonego. Najwyraźniej już się do tego przyzwyczaiła. Choć Noble miał jej towarzyszyć po raz pierwszy, krążyły plotki, że tego typu usługi świadczyli Milesowi inni jego kompani, zupełnie jakby Roth liczył na to, że Elisabeth w końcu ulegnie urokowi któregoś z nich. Cóż, ten jeden jedyny raz zgodził się zrobić z siebie durnia i pójść z nią na bal na prośbę Henry’ego. Nie mógł się nie zgodzić ze stwierdzeniem, że w luźnej atmosferze rozwiązują się języki i patrioci mogą dzięki temu wiele zyskać. Obiecał sobie jednak, że podjął się tak ryzykownego przedsięwzięcia ostatni raz.

Od chwili, gdy wyjechał z Raleigh, błagał Opatrzność o to, by lady Elisabeth nie zaczęła się dopytywać o prawdziwe powody spóźnienia Milesa, gdyż nie zamierzał kłamać. „Spóźniony” wydawało się bezpiecznym określeniem, choć sytuację odzwierciedlałoby lepiej: „rzucony w wir ulubionych rozrywek”. Z kośćmi w ręku Miles wydawał się uosabiać motto wyryte złotymi zgłoskami nad kominkiem w tawernie, w sali Apolla: Hilaritas sapientiae et bonae vitae proles. Radość potomstwem mądrości i dobrego życia.

Nie sądził, by Patrick Henry miał problem ze zmąceniem zmysłów Milesa grami i alkoholem. Tego wieczoru jednak jego daleki kuzyn nie tylko oddawał się hazardowi, lecz kazał czekać narzeczonej, czym z pewnością doprowadził do szału zarówno gubernatora Dunmore’a, jak i potężnego ojca Elisabeth. Noble sam czuł się zagubiony; po wielu miesiącach żałoby, w czasie której unikał kontaktów towarzyskich, wybierał się właśnie na bal, na który miał taką samą ochotę jak na zeszłotygodniową zupę z krabów. Tęsknił za spokojem Ty Mawr przy Quarterpath Road. Piękny wieczór psuły radosne śmiechy i ochrypłe głosy dochodzące z Pałacu Gubernatora. Williamsburg jawił mu się jako wrzód, który należało szybko przeciąć.

Elisabeth poruszyła się na aksamitnej poduszce powozu, rada, że ciemności skutecznie kryją jej napięte rysy. Mimo to wiedziała, że Isabeau wyczuwa jej niepokój równie bezbłędnie, jak ona sama odbierała nastrój pokojówki. Ich wzburzenie krążyło w powietrzu, mącąc atmosferę.

– Pani różowe piórka trochę się nastroszyły, prawda? – szepnęła po francusku wyraźnie przestraszona Isabeau. – A narzeczony powinien się wstydzić. Jak można się spóźnić na własny bal zaręczynowy?

– Nie myślę o Milesie Rocie – wyznała Elisabeth. – Tylko o nim.

– O panu Rynallcie? Oui, oui, wreszcie wyszedł z żałoby.

– Na to wygląda – mruknęła sucho Elisabeth.

Isabeau poruszyła szybko wachlarzem w gorącym wnętrzu.

– Wiele piękności na balu będzie się uśmiechać na jego widok, nawet jeśli pani nie jest wesoło. Wolałabym tylko, żeby nie wyglądał jak łajdak.

– Łajdak? – Elisabeth zerknęła na pokojówkę. – Tak bym go nie opisała.

– Nie? – spytała piskliwie Isabeau, załamując ręce. – On jest... jak wy to mówicie? Łotrem? Draniem? Smagły jak pirat, a jeszcze te ciemne włosy i oczy... Niektórzy mówią, że płynie w nim więcej krwi cygańskiej niż walijskiej.

– Jak to się stało, że tyle o nim wiesz? – Pytanie było niemądre. Isabeau znała wszystkich mieszkańców Williamsburga i okolic. Miała ambicję, by śledzić rytm życia miasta.

– Wiele się o nim mówi.

– Możesz więc znaleźć coś, co świadczyłoby o nim dobrze?

– Oui, oui! – Isabeau zasznurowała usta w namyśle. – Znana jest szczodrość Ty Mawr. Żaden żebrak nie odchodzi stamtąd z kwitkiem. Ale nie tylko. Pokojówki z Raleigh twierdzą, że monsieur Rynallt to najlepszy pan, jakiego miały. Daje sowite napiwki.

Elisabeth otworzyła wachlarz, przecinając zbyt gorące powietrze.

– Nie interesuje mnie jego hojność, tylko poglądy polityczne.

– Poglądy polityczne? – Głos Isabeau przeszedł w niezadowolony szept. – To jeden z ludzi niepodległości, rozumie pani?

Słowa „ludzie niepodległości” często wymawiane jak przekleństwo przez jej ojca wróciły do niej teraz niczym trzask pioruna, jak coś absolutnie złowieszczego, co torowało sobie drogę na pierwszy plan jej pamięci.

– Poza tym to innowierca, już nie chodzi do kościoła.

– Do waszego kościoła, tak? Jest Pi... Pe...

– Prezbiterianinem?

Elisabeth wiedziała o tym wyznaniu równie mało co Isabeau. Według jej ojca istniał tylko jeden Kościół. Kościół anglikański. Poruszyła wachlarzem bardziej stanowczo.

– Może powinnam była odmówić, gdy mi zaproponował swoje towarzystwo. Ale bardzo mnie zaskoczył.

– Oh la vache! [9] – Głos Isabeau nabrał mocy. – Nie mam słów. Proszę to przemyśleć. Wchodzi pani na bal, trzymając pod rękę nie narzeczonego, tylko jakiegoś...

– Radykała, który kocha niepodległość i trzyma się z daleka od kościoła – powiedziała Elisabeth i dodała szybko: – Teraz w Williamsburgu pełno jest takich.

– Pani ojciec będzie zły, prawda?

– Na pewno. – Elisabeth zawiesiła głos, czując, że kiełkuje w niej rozbawienie. – Ale mama pewnie byłaby zadowolona.

– Oui. Ale pani kochanej mamy tutaj nie ma.

Elisabeth zaczerpnęła powietrza, by uspokoić nerwy.

– Udałabym chorobę, ale ten bal planowano od miesięcy. Lady Charlotte zastępuje mamę, a jej córki mają być moimi druhnami...

Powóz zwolnił i zatrzymał się łagodnie, więc pozostałych słów nie wypowiedziano. Mimo deszczu przed pałacem było tłoczno, w wilgotnym powietrzu krążyły apetyczne zapachy z kuchni. Do uszu Elisabeth dotarły słodkie tryle skrzypiec. W ciężkiej czerwcowej aurze pulsowało podniecenie, choć ona sama zupełnie go nie odczuwała. Zanim jednak postawiła pierwszy krok na stopniu powozu, postanowiła odegrać swoją rolę, z myślą o bezpiecznej przyszłości, niezależnie od doznawanych uczuć.

Modlitwa Noble’a o dyskretne wejście do pałacu została wysłuchana. Dokładnie w chwili, gdy on i lady Elisabeth znaleźli się przy ukwieconym wejściu, w dalekim końcu sali balowej zemdlała pewna dama i lokaje ruszyli jej na ratunek. Wszystkie oczy skupiły się na niedomagającej lady Grey, a Noble ujął lady Elisabeth za łokieć i wprowadził ją w strojne towarzystwo. Zagrano pierwszego menueta, a oni ruszyli na parkiet z innymi tańczącymi parami, jakby byli tam od początku.

Podniosła na niego wzrok i otaksowała inteligentnymi oczyma, a na jej przypudrowanej twarzy pojawił się wyraz ulgi, jakby – czy miał prawo tak myśleć? – dostrzegła w nim bohatera. Gdy odwróciła głowę, popatrzył na delikatny owal jej twarzy, a jego uwadze nie uszedł żaden szczegół. Dołeczek w policzku widoczny nawet wtedy, gdy się nie uśmiechała. Ciemne, łukowate brwi. Orli nos. Cudownie niebieskie oczy. Gładkie, białe ramiona tuż nad linią bogato haftowanej sukni, która zdawała się odbijać światło wszystkich świec.

Nie wyglądała na kobietę o naruszonej reputacji, ale nią była. Przyczynił się do tego nie tylko ten łobuz, jej narzeczony, lecz i on sam wraz ze swoimi zupełnie nieszlachetnymi zamiarami. Przy niej nie czuł się dżentelmenem, gdyż wykorzystywał damę do celów politycznych, nawet jeśli działał w słusznej sprawie.

Choć nie tańczył ponad dekadę, dzięki niej z łatwością znów wczuł się w rolę. Rozproszone wspomnienia poukładały się w logiczną całość. Lady Elisabeth była tą samą kobietą, którą widział nie tak dawno temu w towarzystwie córek lady Dunmore w królewskich ogrodach, gdy próbowała opanować kroki pewnego skomplikowanego tańca ludowego. Pamiętał jej śmiech – wbrew temu, czego się spodziewał, nie wysoki i przypominający dźwięk fletu, ale gardłowy i bogaty jak pomruki wiolonczeli. Instruktor tańca nie był zachwycony, gdy Noble i jego towarzysze zwolnili kroku, wychodząc z pałacu, aby popatrzeć na tę lekcję.

Jej oczy, już od niego odwrócone, omiatały pomieszczenie. Z pewnością poszukiwały Milesa Rotha, na co Noble zareagował dziwnym uczuciem zawodu. Jego kuzyn zasłużył na porządne lanie za swój nieobliczalny postępek. Szkoda, że nie miał mocniejszego charakteru i nie był odporny na podstępy Henry’ego. Patrioci, tacy jak on sam i Henry, wykorzystywali słabości Milesa, by wzmocnić sprawę. Tym niemniej rola, jaką odgrywał Noble w tej zasadzce, nie do końca przypadła mu do gustu.

Nagle sobie uświadomił, że z wielu powodów patrzy na nich mnóstwo par oczu. Choć wcześniej się tak nie umawiali, oboje nie włożyli peruk i nie upudrowali włosów. Przepiękna suknia Elisabeth spływająca lawiną koronki uwydatniała czerń jego jedwabnego, prążkowanego smokingu. Wydawało się, że wyglądem wzbudzają takie samo poruszenie jak nieobecność Milesa i niezapowiadany koniec żałoby Noble’a.

Gdy Miles wreszcie się zjawił, lśniące lodowe rzeźby pływały już w kryształowych czarkach do ponczu w przyległym do sali balowej pokoju jadalnym, a lukier na ogromnym wielowarstwowym torcie powoli zaczynał się topić. Noble tylko na niego spojrzał i od razu wiedział, że ktoś musiał mu siłą wydrzeć kości z ręki, by go tu sprowadzić. Ubrany w żółty satynowy garnitur, wyglądał jak ogromna pszczoła. Krawat miał przekrzywiony, zaś kamizelkę szpeciła plama z porto. Noble poczuł, że ogarnia go palący wstyd z powodu sytuacji, w jakiej stawia to lady Elisabeth.

Wiedziony poczuciem obowiązku, poprowadził ją do Milesa przez zatłoczone obrzeża sali. Uderzyło go nagle, jak bardzo ta para do siebie nie pasuje. Ona czysta i delikatna, jego kuzyn rozwiązły i na wpół pijany.

Uznał, że to ponura przepowiednia na przyszłość.

Zanim Elisabeth przypomniała sobie o zasadach dobrego wychowania i zdążyła mu podziękować, Noble Rynallt odwrócił się od nich i ruszył w stronę zbitej grupki dżentelmenów przy oknie. Zaczął przeciskać się z trudem przez spocony tłum, co nie było łatwym zadaniem, zważywszy, że w sali kłębiły się co najmniej trzy setki ludzi. Elisabeth popatrzyła za nim z mieszaniną żalu i ulgi.

Gdy odszedł, natychmiast znalazł się przy niej jej ojciec. Zwykłemu obserwatorowi mógł wydawać się spokojny, ale ona znała go lepiej.

– Spodziewałem się ciebie znacznie wcześniej.

Surowe słowa były skierowane do niej, nie do jej narzeczonego, jakby to Elisabeth należało winić za spóźnienie Milesa.

– Proszę przyjąć moje przeprosiny, sir. – Miles sięgnął ręką, by poprawić krawat, i powędrował wzrokiem po zbyt rozgrzanym pokoju. – Coś mnie zatrzymało.

Przynajmniej okazał się na tyle taktowny, by przemówić w jej imieniu. Mimo swych wad należał do nielicznych, którzy nie pozwalali się zastraszyć jej ojcu. Był... Milesem, na dobre i na złe, nieznającym poczucia winy.

Elisabeth popatrzyła ze zdziwieniem na ciemnofioletową plamę, która zakwitła na jego piersi, przypominającą swą barwą nienaganny strój Noble’a. Stanęła na wprost narzeczonego, wyciągnęła odzianą w rękawiczkę dłoń i zapięła mu surdut na stalowy guzik, ukrywając paskudny ślad po winie.

W jego głosie zabrzmiała czułość.

– Ach, moja pani zawsze się o mnie troszczy.

Słysząc te nieoczekiwane słowa, od razu złagodniała. Świadoma badawczego spojrzenia ojca, powstrzymała chęć, by upchnąć pod perukę zabłąkany kosmyk włosów Milesa. W żółtym naprawdę nie było mu do twarzy. Wydawał się zmęczony i wyglądał jak utracjusz. Czyżby nie miał lokaja? Postanowiła, że po ślubie pomoże mu wybrać garderobę w odpowiednich odcieniach.

– Chyba powinniśmy zatańczyć – mruknął, rozglądając się wokół.

Gdy po spokojnym menuecie zagrała żywa szkocka muzyka, poczuli na sobie spojrzenie ojca.

W objęciach narzeczonego owionął ją zapach potu, tabaki i trunków. Miles poruszał się zbyt gwałtownie, rozluźniony nadmierną ilością porto.

Noble patrzył z kamienną twarzą na chmarę wirujących tancerzy. Stał teraz przy drzwiach jadalni, a jego postawa idealnie współgrała z obrazami wiszącymi na bogato zdobionych ścianach. Był czujny, ostrożny, poważny.

Nieopodal stała lady Charlotte, a jej karmazynowa jedwabna suknia wspaniale kontrastowała z jasnoniebieską taftową kreacją najstarszej córki. Kobieta znakomicie ukrywała niezadowolenie spowodowane obecnością jednego z ludzi niepodległości. Uśmiechała się tylko łagodnie do Elisabeth, nie zwracając uwagi na nikogo innego.

A jej narzeczony?

Był wyraźnie znudzony i poirytowany. Na swoim własnym balu zaręczynowym.

Och, Milesie, nie bawisz się tutaj dobrze...

Cała jej radość wygasła. Dezaprobata ojca i brak zainteresowania ze strony Milesa, a także jego niechęć do uczestniczenia w zabawie – wszystko to wyssało z niej pogodę ducha. Mieszkańcy Williamsburga czasem nazywali ją słoneczkiem z powodu jej promiennego usposobienia.

Tego dnia tak się nie czuła.

3

Następnego dnia Elisabeth wyszła na zacieniony korytarz i zatrzymała się przed sypialnią matki. Panująca tam cisza mówiła więcej niż słowa. Gdy kobieta pchnęła drzwi, uderzyła ją fala nowych uczuć. Priscilla Lawson siedziała zwykle przy otwartym oknie i zajmowała się robótką lub pisaniem, ubrana w barwne jedwabie i satyny sprowadzane z Francji lub z Anglii, przyozdobione koronką jej własnego wyrobu. Pochodziła z Francji, a w jej rodzinie tradycja dziergania koronek sięgała pięciu pokoleń wstecz – poczynając od prababki Gabrielle, a następnie babki Isabelle, która przeniosła się do Anglii i tam kontynuowała to zajęcie. Matka Elisabeth z kolei przywiodła koronkarstwo do Virginii, gdzie założyła nawet grupę miejscowych koronkarek, której przewodziła.

Przed laty Priscilla Carter była pięknością Bath. Ślady tej urody wciąż były widoczne w bujnych kasztanowych włosach oraz filigranowych dłoniach i stopach. Elisabeth zadawała sobie pytanie, czy jej matka wróci z Anglii mocno odmieniona?

– Proszę się nie martwić, milady. – To był głos Mamie, pokojówki jej matki. Mimo tuszy poruszała się cicho i weszła niepostrzeżenie do pokoju przez garderobę. – Ona niedługo wróci.

Elisabeth przyjęła zaoferowaną chusteczkę, otarła oczy, minęła puste krzesło i opadła na haftowany podnóżek, myśląc o tym, co miała nadzieję robić w towarzystwie matki w dniach poprzedzających ślub.

– Dziś po południu mam ostatnią przymiarkę sukni. Margaret Hunter właśnie przysłała wiadomość, że przyszły już wachlarze, które mama zamówiła na ślub.

– Panna Cressida jedzie z panią? – spytała Mamie z kąta, gdzie tkała na małym kole.

Elisabeth skinęła głową.

– Kiedy wrócimy od krawcowej, może wypijemy herbatę w altance. Zajdę do cukierni po te kasztanowe ciasteczka, które tak lubi mama.

Mamie uśmiechnęła się, poruszając ciałem w rytm obrotów koła.

– Doktor Hessel będzie tutaj lada chwila.

– Doktor Hessel? Dlaczego?

– Pani chyba wie lepiej niż ja. – Sympatia Mamie do młodego lekarza przesłoniła irytację w jej głosie. – Pani ojciec go wezwał, żeby panią zbadał ostatni raz przed ślubem. Powiedziałam kamerdynerowi, aby przysłał go na górę.

Ledwo skończyła mówić, a już rozległy się kroki. Elisabeth wyszła zrezygnowana z sypialni równie cicho, jak do niej weszła, i omal nie zderzyła się z lekarzem w korytarzu.

– O, tu pani jest – zaczął, a jego donośny głos zadudnił w ciszy. Jedną z najsympatyczniejszych cech charakteru doktora była jego bezpretensjonalność, przejawiająca się nawet w braku odpowiedniego powitania. Doktor Hessel należał niemal do rodziny. Jego oczy odszukały jej twarz w skąpym świetle korytarza i jednym spojrzeniem ocenił sytuację, po czym ruszył za nią do salonu.

– Nie wygląda pani dobrze.

Ściskając wilgotną chusteczkę Mamie, istotnie czuła się tak, jakby potrzebowała lekarstwa.

– Może to przetańczenie połowy nocy i ucztowanie sprawiły, że mam w sobie tyle życia co szmaciana lalka. Ale nie będę narzekać. – Tęsknota za matką była jak choroba, jednak nie chciała się skarżyć.

– Na wszelki wypadek przyniosłem trochę lekarstw – powiedział, otwierając podręczną apteczkę, której Mamie uważnie się przyjrzała.

– Proszę je zachować dla innych pacjentów – powiedziała Elisabeth. – Jestem zdrowa jak ryba.

– Jednak wiem od pani ojca, że ma pani przed sobą podróż poślubną do Indii Zachodnich. Pomyślałem, że będzie mądrze przepisać chininę.

– To bardzo uprzejme z pana strony.

– Uprzejme? To mój zawód. – Jego gorzki uśmiech sprawił, że i ona się uśmiechnęła. – Mamie twierdzi, że wyzdrowiała pani w pełni z wiosennego przeziębienia. Muszę przyznać, że nie zalecałbym wesela tak wcześnie.

– Wcześnie? Przygotowania trwają od wieków. – Wzruszyła z gracją ramionami. – Papa realizuje swoje plany.

– Czy jest w domu?

– Nie, nie ma go. Często teraz wyjeżdża, spotyka się z lordem Dunmore’em. – Czy doktor wyczuł ulgę w jej głosie? – Od tego wypadku z prochem...

– Oczywiście. Nie musi pani mówić nic więcej. – Jego regularne rysy zmiękczyło współczucie. Choć nie miał jeszcze trzydziestu pięciu lat, dzięki studiom w Holandii stał się jednym z najbardziej pożądanych lekarzy w koloniach. – Pani ojciec wie, że odziedziczyła pani po matce delikatną naturę, i dlatego uważa, że należy przedsiębrać wszelkie środki ostrożności.

Brakowało jednego słowa, by nazwał ją kaleką. Przypomniała sobie te wszystkie choroby, podczas których wymagała jego opieki oraz na które o mało nie umarła, i straciła humor. Najpierw jakaś zjadliwa gorączka, potem niemal śmiertelne zapalenie płuc, a po nim inne, mniej poważne choroby.

Wyciągnęła rękę i położyła mu bladą dłoń na rękawie surduta. Przez kilka ulotnych sekund jej wdzięczność brała górę nad irytacją.

– Wszystko będzie dobrze. Wkrótce wezmę ślub w Bruton Parish i osiedlę się szczęśliwie w Roth Hall, wystarczająco blisko, by pana wezwać, gdybym była w potrzebie.

– Oczywiście. – Poklepał ją po ręku, bardziej jak przyjaciel niż lekarz. – Gdyby tylko wszyscy moi pacjenci byli tacy posłuszni.

Jakie słowa skierowała do niej mama, zanim weszła na pokład Sparlinga?

Jak bardzo zmienia się świat za ruchomymi cieniami naszego murowanego miasta!

Elisabeth siedziała w odkrytym powozie podążającym przez Botetourt Street i poprawiając rondo kapelusza, by chronił ją przed słońcem, próbowała odepchnąć od siebie myśli o ślubie i wyjeździe za granicę. Kolonialny Williamsburg pulsował rytmem rewolty. Tego ranka lokalne oddziały milicji zebrały się w nowym budynku sądu, a mężczyźni zasiedli w kawiarni U Charltona, by omówić najnowsze doniesienia z Anglii. Kobiet nie wpuszczano do Charltona, ale Elisabeth przyjrzała się uważnie drewnianej fasadzie budynku i ślinka napłynęła jej do ust, gdy psotny wietrzyk przywiał do powozu zapach aromatycznej czekolady.

Jej ukochany Williamsburg, z mieszkańcami lojalnymi wobec króla Jerzego III, nie był już całkowicie miastem torysów. Papa twierdził, że miasto staje się powoli jaskinią wściekłych radykałów. Może napięcie, jakie panowało pod jej dachem, wynikało bardziej z działań rewolucyjnych toczących się ostatnio wokół nich niż z konfliktów pomiędzy rodzicami?

– Zajechać od frontu czy od tyłu, milady? – Stangret odwrócił do niej głowę, gdy zbliżyli się do rezydencji Shawów.

– Od tyłu, proszę.

Cressida mieszkała nieopodal. Jak zwykle czekała przy finezyjnie kutym ogrodzeniu na tyłach domu, a na jej twarzy widniało zniecierpliwienie. Rozległa rezydencja państwa Shawów, położona daleko od ulicy, miała dystyngowany charakter, jak przystało na właściciela, jednego z wiodących kupców w mieście. Elisabeth lubiła szczególnie kamienistą ścieżkę obsadzoną lipami, która prowadziła prosto do wejścia. Tego dnia jednak ledwo ją zauważała, przygotowując się na serię nieuniknionych pytań Cressidy.

Na balu prawie wcale nie rozmawiały. Podobnie jak Elisabeth, Cressidę obdarowano pokaźnym posagiem, dzięki czemu zawsze otaczał ją wianuszek zarówno kawalerów, jak i wdowców. Jednak po przyjaciółce, w przeciwieństwie do Elisabeth, nie było widać szkodliwych skutków nieprzespanej nocy. Przy Cressidzie, która odziedziczyła czarne jak węgiel włosy i fiołkowe oczy po matce z Indii Zachodnich, a także ogniste rysy po szkockim ojcu, Elisabeth wydawała się zupełnie bezbarwna. Lady Elisabeth Lawson mogła występować w doniosłej roli przyszłej panny młodej z Williamsburga, ale to Cressida Shaw uchodziła za miejscową piękność.

– Do Londynu, najdłuższą drogą – powiedziała jej przyjaciółka, wciskając sześciopensówkę do odzianej w rękawiczkę dłoni stangreta. – W żółwim tempie, jeśli można.

Skinął głową i pomógł Cressidzie wsiąść do powozu.

Gdy usiadła obok Elisabeth na tapicerowanym siedzeniu, ich suknie połączyły się w powodzi szmaragdowej i malinowej tafty.

– A gdzie jest Isabeau? – spytała Cressida.

– Boli ją głowa – odparła Elisabeth.

– Dobrze się składa. Ja dałam Molly wolne popołudnie. Mamy mnóstwo do omówienia. – Cressida odwróciła głowę do przyjaciółki i popatrzyła jej w twarz. – Lizzy, jesteś ponura jak chmura gradowa. Chyba nie masz wątpliwości?

– Co do czego?

– Co do twojego ślubu!

Wątpliwości? Nigdy jej na nie nie pozwalano. Ojciec dyktował jej każdy ruch już od kołyski. A ona nigdy tego nie kwestionowała, aż do czasu, kiedy Cressida wkroczyła w jej życie. Droga Cress, której ojciec pozwalał na wszystko.

– Miałam nadzieję, że mama będzie nam dzisiaj towarzyszyć – powiedziała Elisabeth, starając się trzymać emocje na wodzy. – Ale najpierw musi dotrzeć do domu.

– Trudno jest pewnie mieszkać z osobą podupadającą na zdrowiu, która potrzebuje ustawicznego wytchnienia od upałów. Nie wiem jednak, czy chłodne Bath jest od tego lepsze, że już nie wspomnę o długiej podróży morskiej. – Cressida uniosła wachlarz i pomachała w stronę przejeżdżającego obok powozu, gdy skręciły w wyboistą drogę prowadzącą na przedmieścia. – Nie traćmy czasu na rozmowy o matkach i pokojówkach, kiedy Noble Rynallt zakończył żałobę.

Nieoczekiwane słowa znów skierowały myśli Elisabeth na aktualne problemy. Zatem Cressida zwróciła na niego uwagę? Pomyślała o jego szybkim wyjściu z balu.

– Prawie go tam nie było. Nawet nie został na kolacji – powiedziała.

– Woli tawernę Raleigh, prawdopodobnie z powodów politycznych – mruknęła Cressida. – To nie żadna tajemnica, że on i lord Dunmore mają inne poglądy. Zachował się jednak bardzo elegancko, towarzysząc ci na balu. Wykazał się odwagą, zważywszy na postawę Pałacu wobec patriotów. I jestem pewna, że twojemu ojcu też nie było to w smak.

Elisabeth wolała, by jej o tym nie przypominano. Od balu nie widziała się z ojcem, który trzymał się Pałacu. Obawiała się jednak, że papa wkrótce weźmie ją w obroty.

– Hmmm... – Cressida ciągnęła swoje domysły: – Może on miał jakiś nikczemny plan?

Nikczemny? Przyjaciółka zawsze miała skłonności do przesady.

– Pan Rynallt po prostu wyświadczył Milesowi przysługę. Pamiętaj, że oni są kuzynami. I sąsiadami.

– Sąsiadami! Dobre sobie! Chyba na tyle, na ile pozwalają te tysiące akrów ziemi. Roth Hall blednie jednak przy Ty Mawr, które jest położone nad rzeką. Byłaś tam? – Widząc, że Elisabeth kręci głową, Cressida popatrzyła na nią współczująco. – Szkoda. Każda kobieta szukająca męża powinna to zobaczyć. Ty Mawr bardzo potrzebuje pani.

– To znaczy od czasu, gdy odeszła siostra pana Rynallta. – Elisabeth prawie nie znała Enid Rynallt. Enid, starej panny. Kobiety, która wolała Ty Mawr od Williamsburga. – Nie widziałam majątku Rynallta, ale naprawdę mnie kusisz.

– Najdroższa Lizzy. – Cressida rozsiadła się wygodniej z bardzo zadowoloną miną. – Jaka ja jestem szczęśliwa, że przegapiłaś najbardziej atrakcyjnego kawalera w całej Virginii.

Elisabeth przyjrzała się jej uważnie. Zaczynała powoli rozumieć.

– A ciebie bardziej interesuje Ty Mawr czy jego właściciel?

– Chyba i pan, i jego włości. – Dziewczyna zmrużyła oczy. – Możesz sobie wyobrazić moje zdziwienie, kiedy weszłaś z nim pod rękę na bal. A potem sobie przypomniałam, że to kuzyn Milesa i wkrótce będzie twoim powinowatym.

– A co z panem Bennettem?

– Biedny pan Bennett. – Wydała z siebie westchnienie godne ostatniej opery komicznej, którą widziały w teatrze w Palace Green. – Zwykły kupiec, nic specjalnego. Ojciec uważa, że powinnam przemyśleć naszą... umowę.

Widząc nastawienie przyjaciółki, Elisabeth poczuła się nie najlepiej. Czyżby Cressida już zapomniała, że jej własny ojciec też był kupcem? Należał do klasy średniej, zanim nie zaszedł w panteonie kolonialnej szlachty na tyle wysoko, na ile mogło się to udać ambitnemu kupcowi z partii torysów.

– Bennettowie to dobra rodzina – powiedziała Elisabeth. – I oddani chrześcijanie.

Cressida zaczerwieniła się lekko.

– Dla innych może dobra. Pomyśl, Lizzy. Kiedy ty zamieszkasz w Roth Hall, a ja w Ty Mawr, będziemy sąsiadkami.

– Jest tylko pewien mały problem z twoim narzeczonym i jego poglądami.

Przyjaciółka uśmiechnęła się chytrze.

– Myślę, że poradzę sobie z oboma. A ty? Uda ci się okiełznać tego nieznośnego pana Rotha?

Pytanie było tak bolesne, że Elisabeth o mało się nie skrzywiła.

– Może z czasem. – Czy zabrzmiało to równie mdło, jak ona się czuła? – Ale papa zawarł umowę i muszę ją honorować.

– To niech twój ojciec go poślubi – odparła Cressida lekceważąco.

– Pomaga mi myślenie o dobrych stronach Milesa – ciągnęła Elisabeth, nie zwracając na nią uwagi.

– A ma jakieś? – Na twarzy Cressidy zajaśniała wesołość. – Poza majątkiem?

Elisabeth poczuła się zażenowana. Wstydziła się za Milesa. I za siebie. Umysł zawiódł ją na chwilę, ale zaraz wrócił do równowagi. W głowie niczym pieśń rozbrzmiały jej słowa Listu do Filipian: W końcu, bracia, wszystko, co jest prawdziwe, co godne, co sprawiedliwe, co czyste, co miłe, co zasługuje na uznanie: jeśli jest jakąś cnotą i czynem chwalebnym – to miejcie na myśli! [10].

– Jest hojny – powiedziała w końcu.

– Raczej ekstrawagancki – odparła Cressida.

– Jestem pewna, że gdy wyjdę za Milesa, poznam więcej jego zalet.

Przyjaciółka popatrzyła na nią z powątpiewaniem.

– Noble Rynallt z Ty Mawr ma tyle wyjątkowych cech, że musiałabym zajechać stąd aż do Charles Town, by je wymienić.

– Na szczęście wybieramy się tylko do krawcowej, więc nie będziesz musiała – odparła nieco zgryźliwie Elisabeth, gdy zbliżyły się już do domu Margaret Hunter. Zerknęła na zegarek i poczuła ogromną ochotę, by pospieszyć do domu.

Może mama wreszcie dzisiaj przypłynęła?

Ze szpilkami, które wystawały jej z ust pod dziwnymi kątami, Margaret Hunter oglądała suknię z każdej możliwej strony, a na jej twarzy malowała się troska. Elisabeth wyczuwała jej dezaprobatę. Tymczasem Cressida buszowała po niegdyś bogato zaopatrzonym sklepie, przymierzając jedwabne maski i wybierając wachlarze w towarzystwie ekspedientki na tyle daleko od nich, by nie dosłyszeć szeptu krawcowej.

– Lady Elisabeth, już trzeci raz biorę miarę. Czy pani nic nie je?

Elisabeth się zawahała. Istotnie, nie skusiły jej żadne frykasy podane w Pałacu Gubernatora, a tego ranka wypiła tylko łyk nieimportowanej herbaty. Pomyślała, że najlepiej będzie milczeć.

Odwróciła się do lustra i skupiła całkowicie na sukni, która była przepiękna niezależnie od tego, jak na niej leżała. Od czasu bojkotu brytyjskich towarów krawcowe z Williamsburga miały problemy z zaopatrzeniem. Suknię Elisabeth uszyto jednak z jedwabiu, o którym pani Hunter zapomniała. Najwyraźniej Opatrzność podpowiedziała zwykle nienagannej Margaret o tym, by przypomniała sobie o materiale, którego nigdy nie powinna była przeoczyć.

Kto mógłby zapomnieć o jedwabiu ze Spitalfields?

Cressida podeszła do Elisabeth od tyłu i zajrzała jej przez ramię.

– Mam nadzieję, że znajdzie pani więcej tkanin wysokiej jakości. Zdecydowałam, że suknię ślubną chcę uszyć z malowanego jedwabiu.

Margaret wyjęła szpilki z ust i wpięła je z powrotem w poduszeczkę w kształcie serca przypiętą do jej paska.

– Nie czytałam w Gazette żadnych zapowiedzi o pani ślubie.

– Wkrótce się pojawią – powiedziała Cressida. – Najlepiej proszę od razu zacząć szyć. Zagięłam parol na pewnego dżentelmena znad rzeki. I nie wierzę w długie narzeczeństwo.

– Poślubiłabyś człowieka niepodległości? – syknęła Elisabeth, gdy ogromne spódnice Margaret zniknęły im z oczu.

– Oczywiście. Ci nieprzewidywalni buntownicy są znacznie bardziej atrakcyjni niż nudni torysi. – Cressida uśmiechnęła się jak kot, który zlizał śmietankę. – Przed końcem tygodnia powinnam się zobaczyć z panem Rynalltem i muszę przyznać, że odliczam godziny do tego spotkania.

Elisabeth zaniemówiła z oburzenia. Cressida zawsze wyprzedzała ją o krok. Może zaplanowali to rendez-vous? Przyjaciółka aż puchła z radości. Biedny pan Bennett.

A może... Elisabeth pozwoliła sobie na niezbyt elegancką myśl – może Pan Bóg nad nim czuwał?

Siedząc w zacienionej altance, Elisabeth otworzyła pudełko kasztanowych łakoci, lecz ich pokruszona polewa i orzechowe nadzienie wydały się jej bardzo nieapetyczne. Krzesło na wprost niej znów stało puste. Cressida podziękowała za herbatę, wymawiając się innym spotkaniem. Priscilla Lawson musiała się dopiero pojawić. Może Elisabeth poczułaby się lepiej, gdyby zaczęła udawać, że naprzeciwko niej jest mama, a nie tylko powietrze. Czując przypływ fantazji, zerknęła w stronę domu i zaczęła cicho mówić:

– Moja suknia jest już prawie gotowa, mamo. Na długo przed czasem. – Sięgnęła do kieszonki, wyjęła wachlarz druhny i położyła go na małym stoliku. – Wybrałaś piękny wzór na te wachlarze. Margaret Hunter jest tego samego zdania.

Przerwawszy monolog, Elisabeth przyjrzała się dokładniej pięknym literom. Na pergaminie widniało jej imię, a obok data ślubu: 16 czerwca 1775.

– Mieliśmy wspaniały bal zaręczynowy w Pałacu Gubernatora. Kilka pań pytało o twoje zdrowie. Będą się za ciebie modlić.

Widząc, że zbliża się pokojówka z tacą, pochyliła głowę i zmówiła cichą modlitwę. Niemal wyczuwała obecność matki. Słyszała pięknie modulowany głos, jakim się modliła. Lecz ojciec zwykle zagłuszał jej płynące z głębi serca pacierze; słowa odmawianej przez niego modlitwy przed każdym posiłkiem były łatwe do zapamiętania.

Bądźcie poddani każdej ludzkiej zwierzchności ze względu na Pana: czy to królowi jako mającemu władzę, czy to namiestnikom jako przez niego posłanym celem karania złoczyńców, udzielania zaś pochwały tym, którzy dobrze czynią. Taka bowiem jest wola Boża [...]. Wszystkich szanujcie, braci miłujcie, Boga się bójcie, czcijcie króla! [11]

Pokojówka nalała jej herbatę w altance pachnącej różami, uśmiechając się w podziękowaniu, gdy Elisabeth wsunęła jej ciastko do fartuszka. W następnej chwili kobieta odchrząknęła, co znaczyło, że zbliża się ojciec Elisabeth. Szedł sztywno ceglaną ścieżką z poważną miną. Zwykle ściskał w dłoni fajkę i świeżo wydrukowany egzemplarz Royal Gazette, przy czym zawsze wyglądał jak chmura gradowa. Czy kiedykolwiek wcześniej był inny?

Dziś miał puste ręce i przerażająco szybko odprawił pokojówkę.

– Zostaw nas. Chcę porozmawiać z moją córką sam na sam.

Kobieta ukłoniła się szybko i zniknęła.

Przez chwilę wodził oczyma po malwach i floksach, które zasadziła mama przy pomocy ogrodnika gubernatora Dunmore’a. Takie piękno w obliczu takiej surowości. Wzrok Elisabeth przykuła jej ukochana figurka dziecka wypuszczającego gołębia z klatki. Już jako mała dziewczynka zawsze miała ochotę odlecieć jak ten ptak, ilekroć ojciec był w pobliżu.

W świetle słońca jego niegdyś przystojna twarz wydawała się brzydka z dziobami po ospie na policzkach. Blizny pokrywały duże ilości pudru, który sprawiał, że ojciec wydawał się cherlawy, choć był krzepkim mężczyzną.

– Elisabeth Anne.

– Tak, ojcze.

Ich oczy się spotkały i spojrzenie starszego mężczyzny na chwilę zmiękło. Ich srebrzysta toń, tak krytyczna i bystra, objęła jedyne dziecko, jakie kiedykolwiek miał. Elisabeth znów musiała sobie przypomnieć, że wszystkie nadzieje ojca wiązały się z jej małżeństwem z protegowanym lorda Dunmore’a – zwolennika króla i, co ważniejsze, dziedzica co najmniej połowy Virginii.

– Doszłaś do siebie po balu?

Zawahała się. Czy doszła?

Cień Noble’a Rynallta zdawał się padać na stolik między nimi. Nie zdziwiła się więc, gdy usłyszała kolejne słowa ojca.

– Jak to się stało, że przyszłaś na bal z jednym z ludzi niepodległości?

Szybko wypuściła powietrze.

– To właściwie tajemnica. – Nie chciała mówić nieprzychylnie ani o Noble’u, ani o Milesie, choć alkohol wyczuwalny w jego oddechu wiele wyjaśniał. – Pan Rynallt powiedział po prostu, że wyświadcza kuzynowi przysługę. Chyba jest jego drużbą.

Przymrużył oczy.

– Powinnaś wiedzieć, że opracowano plan zgładzenia lorda Dunmore’a. A jego autorami są ludzie niepodległości.

Opadła jej szczęka. Wydawało jej się, że Noble Rynallt jest dżentelmenem w każdym calu, podobnie jak inni patrioci, których znała.

– Przecież ludzie niepodległości nie są wariatami i mordercami, prawda?

– Od czasu wypadku z prochem szepczą o zbrojnym powstaniu przeciwko królowi. Noble Rynallt jest jednym z buntowników. Straszne czasy doprowadzają ludzi do przerażających postępków.

Elisabeth upiła łyk letniej herbaty. Naprawdę straszne czasy, choć lord Dunmore nigdy nie był lubiany nawet wśród elit. Niemniej jednak powiedziała szczerze:

– Lord Dunmore i lady Charlotte zawsze byli dla mnie niezmiernie mili. Byłabym niepocieszona, gdyby im lub ich dzieciom stała się jakakolwiek krzywda.

Popatrzył na niezjedzone ciasteczka i spojrzał na nią ponuro.

– Twoja matka niedługo wróci. Obawiam się, że stan jej zdrowia znowu się pogorszył. Zastanawiam się, czy nie zabrać jej do Berkeley Springs na rekonwalescencję.

Niedługo? Skąd to wiedział? A źródła w Berkeley były tak daleko...

– Jeśli wróci w tym samym stanie zdrowia, może będę musiał poprosić, żeby doktor Hessel przyjął ją do szpitala.

Na chwilę odjęło jej mowę, ręka z filiżanką zawisła w powietrzu.

– Papo, nie! – Okrzyk wyrwał się jej z gardła, zanim zdołała poskromić emocje. Chciał ukarać matkę za jej poglądy? – A ślub?

Pełne dezaprobaty spojrzenie ojca utwierdziło ją w przekonaniu, że przekroczyła granice.

– Chcesz, żeby przyszła na wesele z łóżkiem albo w kaftanie bezpieczeństwa?

– Ojcze, proszę.

– Kiedy wreszcie zrozumiesz, że matka słabuje i na ciele, i na umyśle?

Słysząc to rażące kłamstwo, aż się wzdrygnęła. Dostrzegła Mamie patrzącą na nich z okna na piętrze. Kobieta znała prawdę. Droga, szczera Mamie, która opiekowała się mamą od jej ślubu. Ojciec postąpił z nią okrutnie i zabronił wyjazdu do Bath, wysyłając z żoną pokojówkę, którą sam dla niej wybrał.

Elisabeth przypomniała sobie słowa Mamie: Twoja mama może i jest słabowita, ale głowę ma mądrzejszą niż twój ojciec. On po prostu nie znosi jej za to, co myśli o polityce. Jaki człowiek nazywa żonę wariatką i grozi jej kaftanem bezpieczeństwa, jeżeli nie zmieni swoich poglądów?.

– Nie niepokoi się bardziej niż ktokolwiek inny, spędzając czas na rozmowie o herbacie i podatkach – zaczęła Elisabeth, próbując bronić kobiety, która nie mogła bronić się sama. – Jestem pewna, że w Bath odpoczęła od polityki w koloniach.

– Matka od lat jest chora psychicznie. Zanim wypłynęła do Bath, miała czelność bronić ludzi niepodległości. Takie gadanie trąci zdradą. Czasem mi się wydaje, że bierzesz z niej przykład. Twoje przybycie na bal z Rynalltem daje dużo do myślenia.

A więc i za to zamierzał ją winić?

– Odpowiedzialny za to był Miles Roth, nie ja – odparła z rzadką dla siebie mocą. – Po prostu wysłał kuzyna, by mi towarzyszył, gdyż coś go zatrzymało. Nie miałam z tym nic wspólnego.

– Oczywiście. Tak to się właśnie zaczyna. Cały ten bunt. Od odejścia od prawdy.

Ach tak? Kto tu żył w nierealnym świecie? Zacięła zęby i popatrzyła na śliczną filiżankę i spodek z Lowestoft w pięknej niebiesko-złotej tonacji.

Ojciec wyciągnął rękę, zerwał różę z krzewu i włożył ją sobie w klapę.

– Powiedz Mamie, żeby przygotowała sypialnię twojej matki na jej powrót.

4

Noble Rynallt stał przy konowiązie pod sękatymi dębami nieopodal kościoła Bruton Parish w chmurze kurzu, przez którą sączyło się słońce. Goście zebrali się tłumnie na ślub, który powinien się rozpocząć już przed kwadransem. Ktoś powiedział, że brakuje panny młodej. Była nią jego daleka kuzynka, Lucy Croghan, tak zakochana w swoim narzeczonym, że nikt niczego nie podejrzewał, a już najmniej on sam.

Zabłąkana myśl znowu skierowała jego uwagę na inny ślub, który miał się odbyć dosłownie za parę dni. Miles poprosił, by został jego drużbą, a on wyraził zgodę, choć taka perspektywa bardzo psuła mu humor.

Znikając z zasięgu wzroku spóźnionych gości, wszedł na ogrodzony cmentarz. Enid pochowano z tyłu, pod cienistym dębem. Minął pozostałe mogiły z ich urnami, wierzbami, cherubinami i draperiami, by dojść do prostokątnego grobu siostry z wyrzeźbioną prostą klepsydrą symbolizującą upływ czasu.

Tu spoczywa Enid Rynallt, ukochana córka Kennarda i Catrin Rynalltów, która opuściła ten padół w 29 wiośnie swego życia.

Wytężył wzrok i popatrzył na zachód, gdzie kończyły się tereny cmentarne, a zaczynały pola, które przypominały mu Walię. W takich chwilach rozważał powrót do ojczyzny. Ale jako młodszy syn, który związał swój los z koloniami, pozostawił tam brata, a sam przybył do Virginii. Wkrótce potem dołączyła do niego Enid. Po tej stronie Atlantyku, którą zaczął już uważać za swój dom, czuł się tak, jakby znosił go prąd. Poza kilkoma dalekimi kuzynami został sam. Jego kotwicą była Enid, serce Ty Mawr. Nigdy nie wyszła za mąż, nie z powodu braku propozycji, lecz dlatego, że za bardzo kochała tę posiadłość.

Spokój cmentarza przerwał wybuch perlistego śmiechu tuż przy wejściu. Noble odwrócił się i dostrzegł nadchodzącą rodzinę Shawów. Cressida zeszła ze stopni powozu na schodek do zsiadania z koni, stojący nieopodal kościoła, otoczona chmurą lawendowego jedwabiu i koronek. Ich oczy na chwilę się spotkały i nawet z tej odległości zauważył, że na twarz dziewczyny wypłynęły rumieńce. Postanowił, że gdyby nie miał innego wyjścia, na weselu zatańczy z nią menueta lub kadryla, zanim wyjdzie z przyjęcia. Mógł też zamienić z nią parę słów o niczym. Czuł na sobie ogromny ciężar odpowiedzialności i żałował, że musi uczestniczyć w tych uroczystościach, mając tyle innych rzeczy do roboty. Tego dnia musiał być naraz w kilku miejscach. W składzie tytoniu w Port Royal. Miał też wypytać oddziały milicji stacjonujące w Williamsburgu o broń. Albo najlepiej zająć się swoim ogierem z Marylandu i doprowadzić go do klaczy.

Przesunął palcem po kremowym fularze i poluzował zapięcie. Jak na upał zawiązał go stanowczo za mocno.

Lekkie wzruszenie, jakie ogarniało go zawsze, gdy przyjeżdżał do domu, ustąpiło miejsca poczuciu pustki spowodowanej brakiem siostry. Odwrócił się w stronę kościoła i jego melancholijny nastrój poprawił się na widok panny młodej, która zajechała pod wejście odkrytym powozem. Wyraźnie rozradowana, pomachała mu ręką, ale szybko skierowała uwagę na narzeczonego, który wybiegł ze świątyni, by ją powitać. Noble poczuł się tak, jakby znalazł się gdzieś na zewnątrz, nieznacznie poza tą radosną atmosferą. Odwrócił się, a jego postanowienie, by wziąć udział w ceremonii z uwagi na Lucy, niknęło jak piasek przesypywany przez sito.

Czy naprawdę od śmierci Enid minęły dwa lata? Gdy stał przy jej grobie, miał wrażenie, jakby zmarła zaledwie wczoraj. Przyjechał tu bardziej po to, by uporać się z tym bolesnym wspomnieniem, niż na wesele. Od śmierci siostry unikał rodzinnych spotkań. Być może nastał czas, by pójść dalej, pogodzić się ze stratą, odłożyć żałobne stroje razem z resztkami smutku. W końcu zdecydował, że pójdzie na ceremonię, a potem do tawerny Christiany Campbell, gdzie miało się odbyć wesele. Chciał złożyć gratulacje szczęśliwym nowożeńcom, zatańczyć jeden lub dwa obowiązkowe tańce i wzbudzić w sobie nadzieję na lepsze dni.

Tylko dwa miejsca na ziemi wryły się głęboko w serce i pamięć Elisabeth Lawson. Jednym była jej perkalowa sypialnia, drugim – ogrody pałacu, w których władzę sprawował James, stary ogrodnik. Wszystko, co tam rosło, było tak świeże, zachwycające i artystycznie zaaranżowane, że wszystkim zapierało dech z zachwytu. Gdzie tylko kierowała wzrok, widziała kolory, światło i piękno. Nie zabrakło nawet łaźni zbudowanych na podstawie sześciokąta, niezliczonych piętrowych klombów z bujnymi roślinami i parterów z bukszpanem przechodzących w lekko spadziste tarasy wychodzące na olbrzymi rybny staw. Ogród wydawał się odzwierciedleniem zielonych pastwisk i wód, nad których brzegiem można odpocząć. Zerwał się wiatr, szarpiąc fałdami jej jasnożółtej sukni. Na chwilę zapomniała o bólu wywołanym nieobecnością matki i ostatnim wybuchem ojca.

Zatrzymała się na widok pokojówki lady Charlotte, która biegła ścieżką w jej stronę. A potem córki lorda Dunmore’a w barwnych jedwabnych sukniach wyprzedziły służącą i zebrały się przy Elisabeth niczym kolorowe motyle wypuszczone z klatki.

– Lizzy, mama cię potrzebuje! – zawołała lady Augusta, a jej policzki mocno poróżowiały, jakby zdała sobie sprawę, że źle się wyraziła.

– Dla ciebie lady Elisabeth – przypomniała surowa pokojówka, która jak zawsze próbowała poskromić wylewność dziewczynek.

– Mama czeka na ciebie w altance z glicynią – powiedziała lady Catherine, gdy zwolniła kroku i uniosła spódnicę, by obejrzeć swój but. – A niech to! Skręciłam kostkę i straciłam połowę pantofla.

– Bo galopujecie jak dzikie konie – strofowała pokojówka, mocując obcas niesfornego pantofelka. – Panna Galli tylko czeka, żeby znowu zacząć wasze lekcje.

Chichocząc, dziewczęta odwróciły się i zobaczyły obok pałacu cień guwernantki. Ogrodnik gdzieś zniknął, a Elisabeth podążyła za pokojówką do altanki świeżo pomalowanej na lato, z herbem na wiatrowskazie. Było to miejsce beztroskiego wypoczynku, pogawędek, podwieczorków, wspólnego śmiechu i radości, toteż Elisabeth bardzo chętnie przyjęła zaproszenie lady Charlotte.

Od momentu, kiedy rodzina lorda Dunmore’a przyjechała tu z Anglii przed trzema laty, Elisabeth stała się częstym gościem w Pałacu Gubernatora i zaznajamiała nowo przybyłych z rytmem życia w Williamsburgu. Chociaż lord Dunmore nie zaskarbił sobie ogólnej sympatii, uroda i wdzięk lady Charlotte zdobyły serca wszystkich, których miała okazję poznać. Jednak Williamsburg nie był Anglią i jej tęsknota za ojczyzną nie malała. Elisabeth zawsze wyczuwała w niej smutek, tego dnia również.

– Ach, lady Elisabeth, pani widok poprawia mi samopoczucie. – Lady Charlotte wyciągnęła rękę przez stolik i uścisnęła dłoń dziewczyny. – Jest niezwykle gorąco jak na czerwiec, prawda? Z trudem zniosę jeszcze jedno takie lato jak poprzednie.

– Mama mówiła to samo, zanim wyruszyła do Bath – przypomniała sobie Elisabeth, siadając na krześle na wprost lady Charlotte. Widok porcelanowej cery kobiety uświadomił jej, jak ona i wszyscy inni Europejczycy, których znała, musieli cierpieć z powodu tej pogody. Choć powietrze pełne komarów było ciężkie, ona czuła się dobrze w takim upale, gdyż nie znała innego klimatu.

– Pani ojciec powiedział, że zaraz po powrocie wybiera się do Berkeley Springs.

Elisabeth przeniosła spojrzenie z nienagannie upudrowanej twarzy kobiety na ogrodnika przycinającego właśnie żywopłot z cisów.

– Od ostatniego ataku febry mama czuła się nadmiernie zmęczona. Papa bardzo pragnie, aby wróciła do zdrowia.

– Jeśli mogę coś zrobić... gdybyście potrzebowali pomocy przy weselu...

Elisabeth uśmiechnęła się do niej.

– Ten cudowny bal wystarczył.

– Będziemy za panią tęsknić. Dziewczynki już płaczą. Roth Hall jest tak daleko. Pewnie nie może się pani doczekać, by zostać jego panią.

Elisabeth myślała przez chwilę. Niewyraźne kontury posiadłości stanęły jej przed oczyma. Była tam tylko dwa razy, odkąd poznała Milesa, i Roth Hall nie wywarło na niej zbyt wielkiego wrażenia.

– Miles mówił, że nowe skrzydło wychodzące na jeleni park jest już prawie gotowe. – Musi mi je jednak najpierw pokazać - pomyślała. A może po prostu przygotowuje dla niej przepiękną niespodziankę? – Pani i dziewczynki będziecie tam zawsze mile widziane.

– Dobrze pamiętam, jak to jest być panną młodą – powiedziała lady Charlotte, patrząc na Elisabeth zamyślonymi, lazurowymi oczami. – Byłam tak oczarowana Johnem, że wyszłabym za niego, nawet gdyby był kominiarzem.

Naprawdę? Na samą myśl o Eleganciku Dunmorze, jak go nazywano, pokrytym sadzą, ze szczotką w ręku, omal się nie roześmiała. Jednak jej rozbawienie szybko minęło, gdyż kobieta dodała:

– Myślałam, że pani związek z Milesem to będzie małżeństwo z miłości.

Czy naprawdę dla wszystkich stało się jasne, że chodzi o interesy? Nastrój znacznie jej się pogorszył.

– Lubię go. – Ta konstatacja zasmuciła Elisabeth, a współczucie w oczach lady Charlotte sprawiło, że poczuła się oszukana. – Miłość. Co to właściwie znaczy? Nie kocham Milesa Rotha ani on nie kocha mnie. Ale jest potrzebny ojcu, a my jemu.

No proszę. Wyznała prawdę tak dosadnie, jak uczyniłby to ojciec. Jej humor się jednak dzięki temu nie poprawił, pragnienia nie wygasły.

Lady Charlotte poruszyła się na krześle i drobinki pudru spadły z jej peruki na ramiona bławatkowej sukni.

– Zwykle ma się nadzieję, że uczucia małżeńskie zjawią się z czasem. A potem, po narodzinach dzieci, serce jest już pełne miłości.

Elisabeth siedziała w całkowitym milczeniu, pozwalając, by te błogosławione słowa zapadły jej w duszę i poskromiły dziwną tęsknotę, którą odczuwała. Od maleńkiego, kiedy jeszcze była zauroczona lalkami, jej potrzeby przekształciły się w marzenie o szczęśliwym domu. O własnej rodzinie, innej niż ta, w której dorastała.

– Mówię o takich sprawach, gdyż traktuję panią jak córkę, Elisabeth. Kiedy pomyślę, jaka była pani dla nas dobra i nieskończenie pomocna od chwili, gdy tu przyjechaliśmy, bez przyjaciół, nieobeznani z lokalnymi zwyczajami, trwałaś przy nas, podczas gdy tak wielu odeszło...

Oczy lady Charlotte błyszczały. Elisabeth wyczuwała jej wewnętrzną walkę, tęsknotę za Anglią.

– Po prostu pragnę dla pani wszystkiego, co najlepsze, przyszłego szczęścia.

Ta płomienna przemowa, tak nietypowa dla tej eleganckiej, układnej damy, którą znała, nadszarpnęła jej własny spokój do tego stopnia, że zebrało się jej na płacz.

Kobieta sięgnęła do kieszeni i wyjęła z niej list ze swoją osobistą pieczęcią, upiększoną eleganckimi literami.

– Proszę, niech go pani trzyma przy sobie, dopóki nie wróci pani do domu i nie zostanie sama. Chciałam pani to wszystko powiedzieć osobiście, ale o takich sprawach łatwiej mi pisać. Proszę spalić list natychmiast po przeczytaniu. – Podała list Elisabeth i wstała, szeleszcząc jedwabiem sukni. Podbródek mocno jej drżał. – Jestem potrzebna w pałacu. Małej Virginii wyrzyna się ząb i zrobiła się marudna. Pani ojciec jest w środku. Chce pani na niego zaczekać?

Elisabeth dostrzegła powóz ojca nieopodal stajni.

– Nie, chcę się przejść. Proszę, niech mu pani powie, że poszłam. – Odeszła parę kroków, lecz nagle poczuła, że musi jeszcze chwilę zostać. Kiedy jednak się odwróciła i chciała przytulić lady Charlotte, ona już zdążała w stronę Pałacu Gubernatora, ocierając łzy.

Łkanie lady Charlotte wprawiło ją w smutny nastrój. Elisabeth szła przez Palace Green, ściskając w ręku tajemniczy list. Zawierał na pewno coś ważniejszego aniżeli tylko gratulacje z okazji ślubu. Listy i podarunki nadchodziły z całej Virginii. Wędzone szynki. Siodła i ekwipunek jeździecki. Pawie na bujne trawniki Roth Hall. Służący rozkładali i spisywali dary w niewielkim, rzadko używanym saloniku, a następnie pakowali je i wysyłali do Roth Hall na wesele. Hałaśliwe pawie umieszczono w ogrodzie i przycięto im skrzydła, żeby nie odleciały. Dzień ślubu zbliżał się wielkimi krokami i wszystkie szczegóły układały się na swoich miejscach. Wszystkie, z wyjątkiem jednego.

Rodziło się bowiem pytanie, czy mama zdąży na czas.

Zachowanie lady Charlotte sugerowało, że jest jeszcze coś, co wymagało natychmiastowej uwagi. Ale co?

Przepiękne czerwcowe słońce, wraz ze wszystkimi pokrzepiającymi, znajomymi widokami, zapachami i dźwiękami miasta, zdawało się kpić z jej podejrzeń. Skręciła w Nicholson Street, odwracając oczy od budynku więzienia. Siedziało w nim pełno piratów, dłużników, zbiegłych niewolników i złodziei, toteż strażnikom trudno było zachować porządek. Nawet teraz słyszała huk i wrzaski. Z ulgą weszła na Duke of Gloucester Street, minęła zakład fryzjerski przy gospodzie King’s Arms, aptekę Pasteura i Galta, drukarnię i introligatornię oraz liczne tawerny.

Przy dalekim końcu ulicy na słonecznym pasie ziemi mieścił się kościół Bruton Parish. Regularny, solenny sposób ułożenia jego różowych cegieł podnosił ją nieco na duchu. Tu została ochrzczona i od tamtej pory zajmowała miejsce w ławie Lawsonów. Czy to wczoraj odbył się tu ślub, na który zakazano jej pójść? Papa wrzucił zaproszenie do kominka w salonie, wpisując na czarną listę rodzinę Lucy Croghan, która sympatyzowała z patriotami, jak wiele innych rodzin z Williamsburga.

Tymczasem Cressida chętnie skorzystała z zaproszenia, a później przysłała jej liścik z informacją, że na ślub przyszło wielu ludzi niepodległości, a jej nawet udało się dwukrotnie zatańczyć z Noble’em Rynalltem. Ten szczegół w jakiś niewytłumaczalny sposób sprawił jej przykrość. Jej przyjaciółka toryska zmieniała upodobania polityczne dosłownie na jej oczach. A może na zmianę poglądów Cressidy miało wpływ po prostu zauroczenie Rynalltem?

Zmarszczyła brwi i zdała sobie sprawę, że przyciąga uwagę. Mężczyźni uchylali kapeluszy, damy machały do niej z powozów i wodziły za nią wzrokiem. Czy dlatego, że szła sama? Istotnie rzadko spacerowała bez towarzystwa po ulicy, a prawie nigdy bez pokojówki. Jednak to odejście od konwenansów nie wydawało się brzemienne w skutki, a dało jej wolność, za którą tak tęskniła. Choć bardzo lubiła Isabeau, jej służąca była gadułą i każde wyjście w jej towarzystwie niosło ze sobą niebezpieczeństwo.

Ubłociła pani strasznie skraj sukni. Proszę uważać na te konie. Niech pani poprawi kapelusz, taka jasna cera nie znosi nadmiaru słońca.

Po prawej stronie miała tawernę Raleigh, miejsce, które nie przestawało jej intrygować swoją solidną białą bryłą, dachem pokrytym gontem i podejrzaną reputacją. Zabójcze zapachy docierające z kuchni i piekarni wystarczyłyby za reklamę, a przy konowiązie przed wejściem stało kilka pięknych koni. Tawerna stanowiła ulubione miejsce spotkań tak interesujących osób jak George Washington i Thomas Jefferson, a także rozogniony radykał Patrick Henry.

Zwolniła kroku i spróbowała sobie wyobrazić, co się kryje za piękną werandą i wejściem, nad którym umocowano popiersie sir Waltera Raleigha. Cressida próbowała jej to opisać, gdyż uczestniczyła w zebraniach w sali Apolla, na co Elisabeth nie pozwalał ojciec. Z okien z zielonymi okiennicami dobiegały śmiechy i odgłosy rozmów, zapraszając do wejścia.

Westchnęła. Zdarzało się jej żałować, że nie jest bardziej zuchwała i nie robi tego, na co ma ochotę. Gdyby tak było, pierwszym miejscem, jakie by odwiedziła, była tawerna Raleigh.

Ruszyła przez ulicę, ale spowolniły ją jadące powozy. Po drugiej stronie dostrzegła kilku ludzi niepodległości, z Patrickiem Henrym włącznie. Z zawodu złotnik, był również złotoustym i ognistym mówcą. Żałoba po zmarłej żonie nie stępiła jego ambicji politycznych. Choć Elisabeth nigdy nie miała okazji poznać Henry’ego, zdążyła już nabrać do niego trwałej antypatii.

Daj mi wolność lub śmierć.

Ten człowiek stanowił istotną część problemów z jej matką. Gdy ojciec zobaczył ostatni prowokacyjny wiersz żony napisany pod pseudonimem obok podżegającego do buntu apelu Henry’ego, wysłał ją do Anglii. Elisabeth jednak wątpiła, czy matka porzuciła papier i pióro po drugiej stronie Atlantyku.

Szła dalej w kierunku Market Square. Na skrzyżowaniu roiło się od wozów, zaprzęgów i furmanek pogrążonych w typowym dla wiosny błocie zmieniającym się powoli w letni kurz. Pył osiadał na jej sukni i słomkowym kapeluszu, choć wachlowała się listem Charlotte, by utrzymać go z daleka od twarzy, gdy nagle zdała sobie sprawę, że prosto na nią pędzi czarny deresz.

Litości!

Uwięziona pomiędzy nadjeżdżającym wozem i porywistymi końmi, poczuła przypływ paniki. Wokół rozlegały się tętent kopyt, krzyk kobiety i przerażający trzask pękającego drewna. Tkwiła w pułapce na ruchliwej ulicy, okrążona z każdej strony.

Nagle w jej stronę wystrzeliła czyjaś ręka, chwyciła ją niezbyt delikatnie za ramię i wciągnęła na grzbiet konia. Gdy Elisabeth uderzyła w siodło, łęk posiniaczył jej udo. Oniemiała z wrażenia, usiadła okrakiem na koniu, niemal zgnieciona przez silne ramiona jeźdźca, ale już bezpieczna. Mężczyzna wymanewrował wierzchowca z największego ścisku i kiedy ruch zmalał, wystrzelił prosto w Queen Street, w stronę domu.

Zanim jeszcze odwróciła głowę, by spojrzeć mu w twarz, rozpoznała nieomylnie jego zapach – mieszaninę woni nowego sukna z aromatem drzewa sandałowego, które przylgnęły do niego jak znak firmowy.

– Powinniśmy ustanowić nowe prawo, że wytwornym damom, prawie mężatkom, nie wolno spacerować po ulicach w dni targowe – powiedział surowo prosto do jej ucha.

Zaczerpnęła powietrza – na grzbiecie nieznajomego konia wcale nie czuła się wytwornie.

– No to proszę ustanowić to prawo. Jest pan członkiem rady, prawda?

– Delegatem. Ale może będę. – Jego głos, choć brzmiał stanowczo, był ciepły, nawet rozbawiony. – Lady Elisabeth Lawson, wkrótce pani majątku Roth Hall.

– Opuścił pan moje drugie imię.

– Ma pani takie? Większość nie ma.

– To Anne, po naszej ukochanej królowej.

– Słyszałem, że mama nazywa panią zupełnie inaczej.

Skąd to wiedział? Od Milesa? Ale Miles rzadko widywał jej matkę.

– Tak – potwierdziła. – Mama nazywa mnie Liberty [12].

– Nie Bess czy Betsy albo Lizzy? Ja wolę Liberty. We wszystkich jej odmianach – dodał.

– Domyślam się. Matka nazwała mnie tak, żeby pozostać wierna swoim ideałom, choć ojciec był z tego bardzo niezadowolony. Nie uznaje tego imienia, więc dla niego pozostaję Elisabeth Anne. – Na myśl o ojcu zawsze wpadała w ponury nastrój. Z trudem uderzyła w bardziej pogodną strunę. – Chyba powinnam panu podziękować. Już dwukrotnie przyszedł mi pan na ratunek.

Nie odpowiedział i zdała sobie sprawę, że być może uznał ją za kokietkę, co z pewnością nie było pozytywną cechą jak na przyszłą żonę kuzyna. Ucichła, żałując, że przestali się przekomarzać, a jego bliskość zaczęła ją przyprawiać o nieuzasadniony niepokój.

W cieniu dębów i wiązów galopowali po bocznych uliczkach Williamsburga z dala od dociekliwych spojrzeń i plotkujących języków. Gdy zsiadł z konia na tyłach jej ogrodu przy North England Street i pomógł jej zejść, popatrzyła mu w oczy i dostrzegła, że są dziwne – lśniące, brązowo-złote pod czarną jak sadza linią włosów, przypominały jej jeziorko przy młynie na obrzeżach miasta. Gdy odwrócił się od niej, by poprawić popręg, dostrzegła ze zdziwieniem długość jego warkocza. Niemodny, długi jak koński ogon, spięty ciemną wstążką, sięgał mu do połowy pleców. Na balu był podwinięty pod spód.

Czyżby w okresie żałoby nie obcinał włosów?

Zmrużyła oczy przed palącym słońcem i z narastającym zażenowaniem zdała sobie sprawę, że zgubiła parę rzeczy.

– Och...

Obrócił się, by na nią spojrzeć.

Dotknęła ręką odsłoniętej głowy, natrafiając czubkami palców na kilka szpilek, które jej nie wypadły, i popatrzyła na niego błagalnie.

– Zgubiłam kapelusz i... list.

Przykuł ją spojrzeniem.

– I chce pani, żebym je znalazł? – zwrócił się do niej bardzo uprzejmym tonem, choć jego groźny wyraz twarzy mówił wyraźnie, że nie ma czasu na zbędne zajęcia. Gdy usiadł z powrotem w siodle, wyglądał, jakby miał ochotę zakląć.

Poczuła ciężar w sercu. Nie wiedziała, dlaczego czuje się tak niespełniona. Dotarła bezpiecznie do domu, ale strasznie tęskniła za matką. Wkrótce miał się odbyć jej ślub. A ten mężczyzna, niedługo jej powinowaty, uosabiał wszystko, czego brakowało jej narzeczonemu. Stanowił tak uderzający kontrast dla plam z porto i odoru tabaki. Czy zamierzała do końca życia wdychać te zapachy, skoro tak naprawdę wolała aromat nowego sukna i drzewa sandałowego?

Ściągnął cugle.

– Może wrócę – rzucił gorzko.

Ale się nie zjawił. A ona straciła swój kapelusz i list od lady Charlotte.

- [1] merci (franc.) – dziękuję

- [2] très belle (franc.) – bardzo piękna

- [3] Oui, oui (franc.) – tak, tak

- [4] Dieu merci (franc.) – dzięki Bogu

- [5] Kobiecy ubiór do jazdy konnej (przyp. red.).

- [6] magnifique (franc.) – wspaniały

- [7] mère (franc.) – matka

- [8] Lekka, sięgająca kostek suknia z drapowaną spódnicą (przyp. red.).

- [9] Oh la vache! (franc.) – O kurczę!

- [10] Flp 4,8.

- [11] 1P 2,13-15.17.

- [12] Liberty (ang.) – wolność