Tej, która chciała studiować literaturoznawstwo

Pan się źle odzwyczaja i źle przyzwyczaja. Pański organizm lepiej zniósł przejście ze znanego w nieznane niż z obcego, do którego pan się tymczasem przyzwyczaił, z powrotem do znanego, od którego pan już zdążył się odzwyczaić. Teraz jeszcze gorzej zniósłby przejście od częściowej readaptacji w reaktywowaną obcość. Kolejna zmiana mogłaby spowodować całkowitą już dezorientację systemu.

Sławomir Mrożek, Powrót

Spis treści

KABARET

SZCZYTOWANIE

MISTRZ I UCZEŃ

KONCERT ŻYCZEŃ

NA ŚWIĘTA

PRZETRWANIE INTELEKTUALNE

TWARDE SZTUKI

ROZMAZANY TUSZ

BARDZO SKOMPLIKOWANA RZECZYWISTOŚĆ (PRÓBA POCIESZENIA)

BADACZ

A JAK TO BYŁO?

TO DZIĘKI WAM JEST SUPER

ZNAK POKOJU

NA ŚWIĘTA 2

POD DRZEWEM

CHYTRZEJSZY PLAN

BŁYSK W OKU

WIELKIE SPRZĄTANIE

RZUĆ WE MNIE TAPIREM

SPRÓBUJMY ŻYĆ

NOWY ROZDZIAŁ

POSŁOWIE

Kabaret

Znów mam piasek we włosach. Choć „znów” nie jest dobrym słowem, powinnam użyć „wciąż” – wciąż mam piasek we włosach. Zresztą jest nie tylko we włosach, mam go wszędzie: we włosach, na powiekach, na rzęsach. Bo ja nawet głowy po urlopie nie potrafię sobie porządnie umyć. Właściwie we włosach to znajdowałam już różne rzeczy, od Kinder Bueno po foie gras, nie wspominając o paście do zębów i miodzie. No i bitej śmietanie.

Wszystko to co nieco już o mnie mówi.

Moje życie byłoby łatwiejsze, gdybym nie musiała się przebierać dziesięć razy przed wyjściem albo wiedziała, gdzie jest mój samochód, lub chociaż, ile mam pieniędzy na koncie… Moje życie byłoby też prostsze, gdybym posiadała umiejętność powracania do tego, co już powiedziałam kilka razy w przeciągu ostatnich ośmiu godzin lub gdybym potrafiła emocjonować się proszkiem do prania albo chociaż tym, że co roku są święta… Szkoda, że nie jestem piękna i głupia – to ponoć najlepsza z kombinacji. Albo mogłabym mieć słabą pamięć i jeszcze słabszą wyobraźnię. Może gdybym nie była zupełnie pozbawiona instynktu macierzyńskiego? Ponoć faceci lubią, jak im się krawat poprawia lub okulary przeciera. A co to, Matka Teresa jestem? Sami sobie nie mogą tych okularów przetrzeć?

A skoro o facetach już mowa, to tak się zastanawiam: jaką wartość ma informacja, że jakieś chłopisko jest akurat online? Jest, to dobrze, nie ma go, to jeszcze lepiej, niech mi głowy nie zawraca. Przecież gdyby od razu odpisał, to bym wiedziała, że jest, a gdyby nie odpisywał natychmiast, to z tego, co się orientuję, kontynenty się też nie poprzesuwają. Albo co z tego, że pisze, iż jest rannym ptaszkiem? Przecież jeśli wysyła mi codziennie esemesy przed piątą trzydzieści rano, to chyba sama potrafię wywnioskować, że nocnym markiem nie jest. Czy on podaje w wątpliwość moje zdolności kognitywne? Z drugiej strony przyznaję, że życie składa się z pytań… Dam na wszelki wypadek lajka, niech się cieszy.

No właśnie, byłoby mi łatwiej z samą sobą, gdybym posiadała chociaż odrobinę empatii… Co mnie obchodzi, że jakiś facet zgubił klucze i nie mógł się dostać do mieszkania? Ile on ma lat? Albo co w tym dziwnego, że jakieś tam dziecko rośnie? Chyba bardziej sensacyjną informacją byłoby to, gdyby dziecko jednak nie rosło. Co mnie interesuje, że komuś kot zdechł? To chyba normalne, że zdechł. Nienormalne byłoby to, gdyby kot żył wiecznie.

Mam problem z traktowaniem rzeczywistości poważnie i szczerze zazdroszczę ludziom, którzy wydają się być zainteresowani tym, co się do nich mówi. Jestem impulsywna i mam problemy z planowaniem (psychoza antyspołeczna). Często żałuję, że wynaleziono telefon, jestem chora, jeśli nie wydam wszystkich pieniędzy na kolejną podróż i podobam się coraz młodszym mężczyznom.

Nie umiem też dokonywać wyborów (fazodezorientacja). Radio mi się rozstroiło i w kółko lecą przeboje z lat osiemdziesiątych, chyba na dowód tego, jak to ujął Mariusz Sieniewicz, że archeologia ma przyszłość.

Nie mam żadnego wyobrażenia na temat malarstwa węgierskiego, nie startuję na Polaka Roku, nie nadaję na nucie martyrologiczno-mesjanistycznej, nie dążę do zbawienia, tylko do przyjemności (choćby cielesnych), nie oglądam się paranoicznie w cudzym odbiciu, w życiu codziennym nie wypruwam sobie żył, nie aspiruję do ciężkiej pracy fizycznej, nie mam mebli z bali, nie jestem uwięziona we własnej historii, nie chodzę na tango, nie mam osobistego trenera, nie jeżdżę do USA zaopatrywać się w ostatnie gadżety Maca, a jedyny powód, dla którego obchodzi mnie Ruch Zielonych, to pewien Rosły Dorodny Samiec. Nie jem warzyw bio ani nie stosuję diety bezglutenowej, nie jeżdżę na holenderskim rowerze, nie robię niczego metodą oszczędnościową, nie bywam na hipsterskich imprezach, nie jestem w ciąży, a pierwszą rzeczą, którą robię po kichnięciu, bynajmniej nie jest wrzucanie tej informacji na fejsa, choć intelektualnie pojmuję, że właśnie w takich czasach przyszło nam żyć.

Nie cechuje mnie trofealne podejście do życia i dzięki Bogu nie mam żadnego parcia na doskonałość. W moim życiu nie ma miejsca na karierę, inwestycje w nieruchomości, otwarte czy zamknięte fundusze emerytalne i biblijne rzeczy, takie jak dom, ziemia, bydło… Tak naprawdę to ja niczego nie mam, oprócz dziesięcioletniego samochodu oraz stopnia doktora (musiałam jeszcze po obronie dopłacić dwieście złotych za oprawę pracy – szkło antyrefleksyjne, ramka stylizowana na starą). No i może jakieś tam swoje marzenia… Nie zapominając o wysokiej samoocenie, która pozwala mi się łatwo podnosić po upadkach. Od lat nic się u mnie specjalnie nie zmieniało i ja starałam się nie mieć z tym problemu, lecz za to inni mieli problem ze mną. „A ty co masz nowego? No jak to, nie zmieniłaś fryzury, samochodu, mieszkania?” Owszem, kręci mnie możliwość posiadania kuca islandzkiego. A to mniej oczywiste, wierzcie mi. „No tak, tobie to dobrze, żyjesz intensywnie, robisz tyle rzeczy, pozazdrościć!”

Ostatnio dałam sobie wytatuować niebieskie gwiazdki na twarzy. Dość szybko dopada mnie głębokie znudzenie, nie idę na kompromisy, urodziłam się w mieście, w którym działają wszystkie wywiady świata, a na wszechobecnych w moim życiu karteczkach zapisuję sobie różne dziwne rzeczy – nazwy, skróty myślowe, słowa i/lub liczby – a potem zapominam, o co chodzi (bo co to na przykład jest 23.7?).

Nie ukazuje mi się Matka Boska, nie mam rozterek, czy przemalować pokój z seledynowego na beżowy, nie fotografuję kałuż, przy muzyce poważnej zasypiam, nie mam dobrze przygotowanych odpowiedzi na wszystko, piszę cztery książki naraz i zachodzę w głowę, dlaczego bluzeczki Lacoste są tak cholernie drogie. Przecież to tylko bluzeczki.

O jakimkolwiek poważniejszym powrocie na uniwersytet mogę sobie pomarzyć, ofert dla literaturoznawców, łatwo się można domyślić, jak na lekarstwo, staże naukowe najczęściej oferowane są w takich dziedzinach, jak toksykologia molekularna, palność pyłu, szkodliwość pestycydów na rozrodczość populacji ślimaków słodkowodnych czy też religioznawstwo (ale tylko dla chińskich uczonych). Zresztą najpopularniejszym uniwersyteckim kierunkiem jest spychologia stosowana.

Gdybym chociaż prowadziła badania nad białaczką – zmieniłabym może dzieje świata. Mogłabym się też specjalizować w artykułach gospodarstwa domowego z lat siedemdziesiątych albo chociaż w zabytkowych tramwajach… ale nie, ja muszę przesiadywać w księgarniach, względnie w kawiarniach i bibliotekach, choć gdzieś przeczytałam, iż nieokiełznana pasja do książek prowadzi do niechybnej zguby.

O własnych dzieciach to już nie myślę w kategorii „kiedy” tylko „jeśli w ogóle”, a utrzymać przy sobie faceta dłużej niż trzy miesiące to już zakrawa na cud. O środku do fug raczej się ze mną nie porozmawia (co to w ogóle jest?). O meteorologii też już nie mogę. O owrzodzeniu dwunastnicy nie będziemy dyskutować. W żadnym języku.

O matko i córko, z wiekiem staję się jak Były, czyli ewidentnie stworzona do rzeczy wyższych.

Myślałam, że jako naczelna mam w sobie jakieś pokłady tolerancji, cierpliwości i współczucia, ale jakoś nie mogłam ich znaleźć podczas rozmów o domowych wypiekach, mikrodermabrazji, nie interesowało mnie to, że ktoś ma nadżerkę jajników, że instruktorka od aquazumby ma sztuczne piersi i że cytologię należy wykonywać szczoteczką, a nie patyczkiem. Już prędzej, kto się całował z kim w pociągu do Kolonii. Plotki o tym doktorku, co ma raka mózgu, ale przed śmiercią zdążył jeszcze zrobić bliźniaki parze lesbijek, też były interesujące.

Może byłoby mi łatwiej, gdybym umiała zupę ugotować albo upiec ciasto. Ale co ja potem mam z tym ciastem zrobić? Powiedzieć komuś: „Kotuś, upiekłam ci ciasto”? I co – wrota do raju mi się samoistnie otworzą? Zamiast tego wszystko przypalam, a jabłka obieram tak dysfunkcyjnie, że sprowadzam ich wielkość do średnicy brukselki.

Każdy z moich byłych kochanków (bo chłopak to za dużo powiedziane, a ja jednak jestem zwolenniczką nazywania rzeczy po imieniu) wydał książkę. Pewnie, dlatego są byłymi. Wiem z autopsji, że bogate życie wewnętrzne nie jest żadną gwarancją tego, że ludzie mają równo pod sufitem. Marzę o prostym chłopie ze sprawnymi palcami i nieskomplikowanym intelekcie. Tylko skąd ja go wezmę? Połowa moich znajomych to ludzie ze stopniami naukowymi, druga połowa – artyści. Miałam nawet kiedyś epizod z pewnym elektrykiem, ale jak mnie złapał za tyłek, to myślałam, że ataku serca dostanę, więc raczej też odpada.

Nie chcę dochodzić do siebie przez trzy dni.

Nie wiem, od czego zacząć. Od początku, od końca? Ale gdzie jest początek, gdzie koniec? Początek, ale czego? Z kolei skąd mam wiedzieć, czy to już koniec? Czy ja naprawdę nie mogę się skupić przez pięć minut? Przed pójściem na badmintona muszę sobie zrobić siekierę, bo inaczej myślę, że to lotka ma się do mnie zbliżyć i najlepiej sama się jeszcze pod odpowiednim kątem odbić. Ciekawe, czy akurat na to byłby przepis? Gdybym umiała się skupić, może coś by mi w życiu wyszło. Ale u mnie słabo z ambicją, moje życie głównie polega na gubieniu się i odnajdywaniu. Czy każdy normalny człowiek w przedziale trzydzieści–czterdzieści tak ma?

Za cholerę nie mogę zapamiętać, że w podróż należy brać grzebień, przez co fryzurę mam niekonwencjonalną. To, że źle się spakowałam, stało się normą. W sumie nic dziwnego, jeśli się to robi na ostatnią chwilę, ale żeby zapominać tak podstawowych rzeczy jak koszulki i skarpetki? Leki antyhistaminowe? Albo, jak miało się kiedyś okazać w drodze powrotnej z nart, buty? Raz poszłam na sport bez adidasów. Raz zapomniałam spodenek. A raz całej torby. Wtedy usłyszałam od kolegi, że jestem jego idolem! Na dodatek mam ślad po pokłutej żyle, bo robiłam sobie badania krwi. Blada, niewyspana (w nocy słyszę głosy). Różowy puder ratuje od posądzania mnie o jakąś awitaminozę czy zaawansowaną anemię. Wody nie ma na całej ulicy i właśnie żarówka mi się przepaliła. Sprawdzam jakieś wypociny ludzi z gatunku homo, ale niekoniecznie już sapiens (Emerytowany Profesor dixit). Piszę artykuły o książkach, których nikt nie zna i znać nie chce, śpię w ciągu dnia i chodzę w trzech warstwach polaru, bo mi zimno. Po trzydziestce zaczęłam się sypać – to fakt, a wraz ze mną moje zdolności intelektualne. By nie paść przed dwudziestą pierwszą trzydzieści, wspomagam się Red Bullem. Wszystko robię na ostatnią chwilę albo w ogóle. Jestem z siebie dumna, jeśli rozczeszę włosy, a za pełnię szczęścia uważam wykorzystanie dziesięciokrotnie karnetu na basen w ciągu pół roku. Liczę na to, że deszcz umyje mi samochód albo przynajmniej zrobi to blacharz. Zorganizowanie własnych urodzin przerasta mnie, a mój najlepszy przyjaciel mógłby się nazywać Rozświetlający Korektor (maść rozgrzewająca też jest wysoko notowana). Ostatnio szesnastolatek robił mi warkoczyki, posiłki spożywam o porach, powiedzmy, coraz to bardziej niestandardowych (na przykład o pierwszej nad ranem), jestem niezdolna do systematycznej pracy, szybko się nudzę, a na nadgarstkach i kostkach noszę jakieś badziewie z czterech stron świata. Zastanawiam się, kiedy dorosnę do hiszpańskich kafelków w łazience. Do kominka i fortepianu. Czy stanę się kiedykolwiek dostojną kobietą? Czy coś mi umknęło?

Mam trzydzieści trzy lata i moje życie to kabaret.

Szczytowanie

W styczniu miałam jechać do Afryki. Mogłabym tam na przykład nawiązać kontakt ze swym głębszym ja, ponieważ zwiedzę kolebki cywilizacji. Kolebki, bo i Tanzania, i Kenia roszczą sobie prawo do tego przywileju. Z filmików promujących Kenię dowiedziałam się, że Kenia to kolebka cywilizacji. Masajowie, zwierzątka, zachody słońca, ten teges… Z materiałów ambasady Tanzanii można się dowiedzieć dokładnie tego samego. To znaczy, nie tego, że Kenia jest kolebką cywilizacji, tylko że jest nią Tanzania. Liczę na podróż inicjacyjną, na to, że dzięki poznaniu nowego kontynentu, odkryję kolejną warstwę siebie.

Do Afryki miałam jechać z moim Portugalskim Przyjacielem. Dodajmy – wolnym i pięknym. Wielogodzinna podróż przez Paryż, Addis Abebę i Nairobi miała nas doprowadzić do Aruszy, wrót Kilimandżaro. Nie, nie boimy się, choć oczywiście różne rzeczy się słyszy, łącznie z tym, że cudzoziemców tam porywają – facetów zabijają maczetami, a kobiety gwałcą.

Portugalskiego Przyjaciela wtedy jeszcze aż tak dobrze nie znałam, tak naprawdę tylko na tyle, aby zaufać mu podczas tej podróży. Nie byliśmy parą i raczej wątpliwe, byśmy się nią akurat wtedy stali; chyba że faceta łapie się na zadyszkę, tłuste włosy i niewyregulowane brwi, ale nic mi o tym nie wiadomo. Choć pewnego razu udało mi się w podobnych okolicznościach całkiem sprawnie owinąć sobie wokół palca jedynego Hawajczyka na Islandii. Pracowałam w polu, więc miałam na sobie dwie warstwy ubrań z polaru, oczy łzawiły mi od wiatru, przez co rozmazał mi się tusz (nie ma to jak malować się do pracy w polu), a z nosa ciekło. Rękawiczkami upaćkanymi końskim łajnem ocierałam sobie gila do pasa, a Hawajczyk i tak był mój! Robiono zakłady; Emilia wygrała batonik…

Tak naprawdę nawet nie wiem, czy Portugalski Przyjaciel nie jest przypadkiem gejem; próbowałam się dowiedzieć, ale oczywiście nikt nic nie wie. Nie widziałam go nigdy z kobietą – zresztą z mężczyzną też nie. Gdyby był gejem, nie byłoby problemu. Dla mnie faceci dzielą się na bezpiecznych i niebezpiecznych. Geje zdecydowanie zaliczają się do kategorii bezpiecznych; ale chyba nie muszę dodawać, że gdy bezpieczny nagle staje się niebezpieczny, to automatycznie staje się groźniejszy od tego, który pierwotnie został zaszufladkowany jako niebezpieczny.

Jak na Portugalczyka przystało, Przyjaciel jest brunetem. Oczywiście nie jest to grzech ciężki, ale bruneci aż tak mnie nie kręcą. Jestem otwarta na różne konfiguracje, w końcu ważniejsze od tego, co facet ma na głowie, jest to, co ma w głowie. Oczywiście wszyscy się dziwią, że jadę na drugi koniec świata z kimś, kogo ledwo znam; ale to akurat jest jak najbardziej do mnie podobne. Oczywiście leżenie pod palmą też mnie kręci, ale najwidoczniej dywersyfikacja jeszcze bardziej. Czyż nie tego uczą na ekonomii? Nie tak dawno przecież dałam klucze do mojego mieszkania pewnemu dziwakowi z Serbii, którego ledwo znałam. Odwiedziłam go później w Belgradzie. Ale to zupełnie inna historia, z całą masą przypisów. Mimo postrachu, jaki wokół siał (należał do Illuminati), dał mi kiedyś jedną z najlepszych rad, jaką kiedykolwiek słyszałam, i której staram się do dziś trzymać – zawsze bądź sobą…

W każdym razie Afryka w blondynów specjalnie nie obfituje, więc nie przewiduję tam miłosnych zrywów. Podświadomie wierzyłam w to, że z Portugalczykiem krzywda mi się nie stanie. Oczywiście kiedyś też byłam święcie przekonana, że Były mnie nigdy nie skrzywdzi. Ale Portugalski Przyjaciel nie zrobi tego właśnie dlatego, że nic nas nie łączy oprócz wspólnego celu, jakim jest odbycie udanej podróży. Traktuje mnie czasem jak bezradne dziecko, któremu trzeba wszystko wyłożyć w prostych słowach, no, ale trudno, wierzę, że robi to dla mojego dobra. I ma rację, bo nie zawsze słucham tego, co do mnie mówi, i nie zawsze czytam to, co do mnie pisze (to akurat rodzinne). Potem muszę go prosić, żeby to wszystko powtórzył, bo nie umiem wypełnić formularza wizowego. Przy nim czuję się jak inteligentna inaczej, choć jesteśmy w tym samym wieku i reprezentujemy porównywalny poziom rozwoju intelektualnego – takie są przynajmniej fakty. Podesłał mi kiedyś jeden ze swoich artykułów: ładny był, z wykresami, formułkami i w ogóle, niestety, nawet tytułu nie zrozumiałam. On jest umysłem ścisłym, ja nieścisłym. To znaczy wiem, że piernik z wiatrakiem nie mają nic wspólnego, ale uczucie głupkowatości jest silniejsze ode mnie.

Portugalski Przyjaciel jest więc zaradny. Jest przystojny. Ma stopień doktora. Mówi po portugalsku. Jest leworęczny. Jest ciepły. Działa na mnie kojąco. Na pewno jest świetnym towarzyszem podróży i najmniej problematycznym facetem, jakiego znam. Powinien zostać moim chłopakiem. Ale nie, ja muszę sobie zawsze jakichś nawiedzonych wybierać, i na dodatek o skrajnych poglądach, najlepiej mieszkających w innych miastach, tudzież krajach albo nawet i kontynentach (nie ma to jak dostawać esemesy w środku nocy, bo u niego jest akurat osiem godzin do przodu). Inaczej to, według seniorki, nudy na pudy.

Mimo tego że osiągnęłam już wiek chrystusowy, że posługuję się kilkoma językami, że jestem ogólnie inteligentna i samowystarczalna, pozostaję wciąż istotą, która od czasu do czasu potrzebuje, by się nią zaopiekować. Portugalski Przyjaciel zrobi to na czas wyjazdu, a przynajmniej takie są przesłanki. Zresztą sam kiedyś powiedział, że wszyscy jesteśmy czyimiś księżniczkami lub książętami. Okay, mogę się więc stać jego księżniczką na ten czas. Niech mu będzie. Ale czy wtedy on musi zostać moim księciem?

Akurat portugalski chłopak dobrze by się wpasował w okres fascynacji Portugalią, który przeżywałam i wciąż przeżywam. Na przykład regularnie organizuję wyjścia do restauracji dla znanych mi Portugalczyków, nie żebym była Portugalką, ale najwidoczniej mam dar do skrzykiwania nieznanych sobie ludzi w jednym miejscu. Choć trzeba uściślić, iż równolegle do okresu fascynacji portugalskim przypada czas zauroczenia niderlandzkim i wszystkim, co z tym związane, nie żeby te dwa obszary miały coś ze sobą wspólnego, no może poza kafelkami oraz zapędami kolonialnymi.

Zachwyt Portugalią jest nie tyle związany z facetem (i dzięki Bogu), co z odkryciem jej byłych kolonii oraz kizomby. Co prawda kizomba wywodzi się z Angoli, a nie z Portugalii, i odkryłam ją przez przypadek na jednym z moich pierwszych festiwali tańca (co prawda salsy, a nie kizomby). Pan od kizomby uwielbiał błyszczeć, choć widać, że bycie na świeczniku go męczyło. Na każdej lekcji dochodziło między nami do słownych potyczek. Kiedyś zaprosił mnie, by uczcić Święto Niepodległości Angoli (co stanowiło pewnego rodzaju kuriozum, gdyż nawet niespecjalnie udaje mi się obchodzić polskie Święto Niepodległości). Zaznaczył przy okazji, że czarni lubią białe kobiety. I co z tego? W każdym razie lekcje tańca są przede wszystkim lekcjami wdzięku i pewności siebie, ale o tym zaraz.

Moim celem był powrót z Afryki w jednym kawałku i pełnym zdrowiu. Przy okazji można by wejść na Kilimandżaro, a Portugalczyk w tym wszystkim tak naprawdę był tylko wątkiem pobocznym. Ale oczywiście wątek poboczny stał się dla moich kibiców – ludu spragnionego historyjek i nowinek wszelakich – tym głównym, a ta cała Afryka wcale ich nie interesowała. Wyjazd żył własnym życiem. Ludzie zaczęli wyobrażać sobie jakieś niestworzone rzeczy. Nie chcą wiedzieć, gdzie dokładnie leży to Kilimandżaro, ile w ogóle ma tych nieszczęsnych metrów, co tam – liczy się to, czy się prześpię z Portugalczykiem. I na próżno tłumaczyć, że gdyby coś między nami miało się wydarzyć, to już by się wydarzyło dziesięć razy. Otóż towarzystwo uważa za oczywiste, że coś się wydarzy. Czy mam, na miłość boską, podejść do niego w pokoju hotelowym, owinięta w nowy, mięciutki, specjalnie nabyty na tę okazję, błękitny ręcznik, zalotnie oznajmiając, że, kochany, skoro i tak ma się wydarzyć to, co się ma wydarzyć, to może lepiej teraz, to znaczy na nizinach, póki jeszcze oboje jesteśmy wypoczęci, pachnący i ogoleni, niż na wysokościach, w jakimś namiocie pod trzema warstwami śpiworów, przy czterech kucharzach i pięciu przewodnikach?

Ja nawet nieszczególnie przepadam za Afryką, tak jak bohater Traktatu o łuskaniu fasoli nie przepada za łuskaniem fasoli, a łuska ją przez całą książkę. Nie jadę do Afryki, dlatego że kocham nie myć się przez dwa tygodnie. Czarnej Afryki to ja w ogóle nie znam, choć jest mi bliska z literatury. Poza tym lubię chodzić na skrzydełka do afrykańskiej dzielnicy. Jadę, bo Portugalczyk tam jedzie, i dlatego, że Były tam był. W poprzednim życiu, jak jeszcze byliśmy razem, obiecał, że wejdzie na Kilimandżaro. No i wszedł, ale beze mnie, czym wyprowadził mnie z równowagi, bo udało mu się, mimo przeciwności losu, dopiąć swego. Skoro on wszedł, to ja też wejdę. Wszedł sam, jego aktualna wybranka raczej typem chodzącym po górach nie jest. Ja też nie chodzę regularnie i jest to raczej eufemizm, żeby nie powiedzieć, że nie chodzę po górach wcale, choć tańczę, biegam, trenuję spinning i dużo chodzę, więc ufam, że dam radę.

Z Portugalskim Przyjacielem to może i faktycznie ostatnio się do siebie zbliżyliśmy. Nawet śnił mi się i muszę powiedzieć, iż ten krótki epizod (to nie mogło być więcej niż trwająca od pięciu do trzydziestu minut faza paradoksalna), podczas którego wziął mnie w ramiona i przytulił, nie tylko uratował mnie przed bezsennością, ale i przywrócił wiarę w ludzkość.

Nosiłam jego zdjęcie w portfelu, ale tak naprawdę, dlatego że załatwiałam wizę do Kenii, co przypadło mi w udziale. Cieszyłam się, że w końcu mogłam coś zrobić, bo on wziął na siebie całą logistykę, i chwała mu za to. Ja przestałam się wtrącać po tym, jak kolejny raz zrobiłam z siebie idiotkę. Otóż zakomunikowałam mu, że chciałabym pojechać do Dar es Salaam. Popatrzył na mnie z troską w oczach i odpowiedział: „Proszę bardzo, ale jak chcesz się tam dostać?”. No tak, Dar es Salaam było jakieś pięćset kilometrów od miejsca, w którym będziemy. Nie twierdzę, że przemyślałam swoje pragnienie albo chociaż spojrzałam na mapę (w Afryce tę odległość można zrobić w tydzień). Po prostu Były przebywał tam i na tej podstawie stwierdziłam, że to jest wykonalne. Zapomniałam, że my wybraliśmy inne połączenia lotnicze. To znaczy Portugalski Przyjaciel obrał, ja się tylko podłączyłam. No, ale szczyt chwały to zdecydowanie nie był. A cierpliwość straciłam już dużo wcześniej, przy pierwszej i ostatniej wymianie informacji z afrykańskim touroperatorem, która wyglądała mniej więcej tak:

– Drogi Samuelu, ile kosztuje nocleg na Zanzibarze?

– Droga pani, cena noclegu na Zanzibarze zależy od kategorii hotelu na Zanzibarze.

– Drogi Samuelu, tak, to w sumie dość logiczne, ale jako że nie mam najmniejszego pojęcia, jak się kształtują ceny hoteli na Zanzibarze, prosiłabym o podanie ceny hotelu średniego szczebla i dla porównania jakąś cenę hotelu ze szczebla wyższego.

Samuel podał mi jakąś jedną jedyną kwotę. Nie wiem za co. I już nie chcę wiedzieć.

Na Kubie miałam podobne doświadczenia. Kuba jest jednym z moich ulubionych miejsc na ziemi, ale niefrasobliwość mieszkańców mnie dobija:

– Przepraszam, gdzie znajduje się najbliższa poczta?

– Daleko.

– Co to znaczy daleko? Chętnie się przejdę, muszę tylko wiedzieć, w którym kierunku.

– A tak w ogóle to po co ci poczta?

– Chciałabym nadać pocztówki.

– Przecież pocztówki tu można zostawić.

Nigdy się nie dowiedziałam, gdzie była poczta.

Wieczorem Portugalski Przyjaciel uparł się, by przyjechać po swój paszport. Tak sobie pomyślałam, że skoro to piątkowy wieczór, to może będzie chciał coś zjeść, a ja jedzenia nie posiadam, ponieważ nie gotuję, więc zaproponowałam, po oprowadzeniu go po moim pięknym mieszkaniu i pokazaniu mu rzeczy zebranych na wyprawę, kolację w pobliskiej, zaprzyjaźnionej pizzerii. Oczywiście nie było to wszystko takie niewinne: mieszkanie miało świadczyć o moim dobrym guście, a w pizzerii chciałam się pochwalić doskonałą znajomością języka włoskiego i łatwością w nawiązywaniu kontaktu ze światem. Portugalczyk przystał ochoczo na moją propozycję, po czym udaliśmy się do wspomnianej pizzerii. Jak na wieczór (prawie) całkowicie spontaniczny (oczywiście nie zaproponowałabym mu tego wszystkiego, gdybym czuła, że dziś nie mój dzień), było wyjątkowo dobrze. Kątem oka dostrzegłam kolor i markę jego samochodu, ale już wcześniej wiedziałam, że chłopak ma nieprzeciętny talent i wrażliwość. Poza tym tak ładnie mówił o twórczości José Saramago, że następnego dnia pobiegłam do księgarni nabyć jego najnowszą książkę. Niewątpliwie stanowiło to pewną miłą odmianę, ponieważ faceci zazwyczaj mówią mi o tym, że chcą się ze mną przespać (względnie o tym, jak bardzo chcieliby się ze mną przespać, ale niestety nie mogą, albowiem muszą siostrę z lotniska odebrać), opowiadają o stanie zdrowia (ulubionym tematem są operacje, przeszłe lub przyszłe, ale zmęczenie jest też wysoko notowane), a w najlepszym wypadku o europejskim prawie konkurencji.

Tak, proszę państwa.

Mojego Portugalskiego Przyjaciela poznałam podczas wyjazdu na deski w Alpy francuskie. Piszę na deski, bo niektórzy jeździli na jednej, inni na dwóch. Wtedy spełniło się jedno z moich marzeń – snowboard. Odkryłam w sobie nastolatkę, której dobrze w opuszczonych luźnych spodniach i bluzie z kapturem. A jak już się przewrócisz, co (jak w życiu) jest nieuniknione, wstajesz, otrząsasz się i jedziesz dalej. Oczywiście, że było mi głupio z powodu moich nieskoordynowanych ruchów, tego, że trafiam do grupy wraz z ośmiolatkami, podczas gdy moi znajomi jeżdżą na nartach od średnio dwudziestu pięciu lat. Ja pewnie w tym czasie czytałam książki.

Wyjazd do Chamonix był niezapomniany, między innymi dlatego, że z ośmiu osób znałam jedną i to nie jakoś specjalnie, a pozostałe sześć to były umysły ścisłe. Podczas gry w karty debatowaliśmy o regułach, jakby to była sprawa wagi państwowej. Wymyślaliśmy własne, których nikt potem nie był w stanie zapamiętać. Umysły ścisłe są nie tylko mądrzejsze od połowy ludzkości, ale też bardzo zabawne: dla nich nic nie jest oczywiste, najprostsze pytania są problematyczne, ulubioną odpowiedzią na wszystko jest „to zależy” i godzinami potrafią rozwodzić się nad matematycznym aspektem problemu fizycznego, nawet w esemesach. (Swoją drogą, co kusi ludzi, by poświęcać się wpływowi interakcji mechanizmów na aluminiowych i miedzianych powierzchniach, zabij mnie, nie wiem). Podczas gry w karty z umysłami ścisłymi wszędzie widzieliśmy rozmaite możliwości, to już nie była prosta gra.

Moje życie stało się ostatnio jakąś niskobudżetową produkcją. Ja, która byłam niegdyś chorobliwie nieśmiała i zakompleksiona, całe życie spędziłam z nosem w książkach, byłam związana z renomowaną uczelnią dwanaście lat, młodo wyszłam za mąż – teraz uchodzę za rozpylającą jakąś aurę nimfomankę. A szczytem wszystkiego było to, gdy niedawno Róża, zapraszając na kolację, poprosiła mnie zawczasu: „Słuchaj, będzie też kolega mojego chłopaka, on jest bardzo nieśmiały i nie w twoim typie, więc jeśli nie musisz, to go nie podrywaj…”. Czy tu jakikolwiek komentarz jest potrzebny? Skandal! Nie uważam, że podrywam wszystkich, nawet tych, co mi się nie podobają; a zresztą licho wie, może i podrywam, mniej lub bardziej świadomie, w zależności od fazy księżyca. Bywają dni, że cholera, całuję się z więcej niż jednym (tak chyba było w przedszkolu). Ale byłam grzeczna, a podryw, z wielkim zresztą sukcesem, zostawiłam sobie na następny dzień, na parkiecie.

Tak, bo teraz mam też fazę na taniec. To jedna z najlepszych rzeczy, która mi się w życiu trafiła. Miał być moją terapią i polecam go każdej kobiecie, niezależnie od tego, czy jest już po przejściach, czy jeszcze przed nimi. Taniec wyzwala endorfiny, rozszerza krąg znajomych, rozwija sprawność fizyczną, muzykalność i kobiecość. Nagle się dowiedziałam, że w tańcu kobieta ma wyglądać sexy. Ja raczej słyszałam przez dziesięciolecia, że kobieta ma zmywać naczynia, zbierać brudne skarpetki czy prasować koszule. W tańcu kobieta ma dać się ponieść wyobraźni partnera i czerpać przyjemność z bycia zaskakiwaną. Od tancerzy uczyłam się, jak stać, jak chodzić, jak poruszać biodrami, jak być atrakcyjną (w domu przecież nikt nas tego nie uczy i najlepiej to w ogóle nie wybiegać przed szereg). To dzięki kobiecym ruchom taniec wygląda pięknie. Pamiętam, jak na początku za nic nie dawałam się wyciągać na parkiet. Obawiałam się, że jeszcze ktoś mnie zobaczy. Z czasem jednak coś mi się poprzestawiało, nie dość, że sama prosiłam obcych do tańca, to jeszcze wciągnęłam w to niejedną koleżankę.

Potem to już było nieważne, czy salsa kubańska, portorykańska czy inna, tańcząc, rozmyślałam o zeszłorocznym śniegu i o tym, co słychać u dalekich krewnych. W tańcu istnieją pewne reguły, ale kombinacje są dowolne. Zresztą myślenie jest wrogiem tańca i spontaniczności, liczy się to, by się dobrze bawić. Buty do tańca regularnie mi się ścierały (podejrzewam producentów o zmowę, bo zdarzało się to coś za często), ale poza tym jest bardzo miło, mimo tłoku na parkiecie, ślizgania się, przeszkód w postaci kolumn, taboretów i stołów, faktu, że równo deptano mi po stopach. Oczywiście nie wszyscy potrafią tańczyć czy też mają poczucie rytmu. Czasem chłopak jest ładny, a tańczy beznadziejnie. Czasem dobrze tańczy, a wygląda beznadziejnie (notka do samej siebie: sprawdzić, czy Portugalski Przyjaciel umie tańczyć). Do partnerów można się przytulać. Niestety nie wszyscy są długowłosymi, niebieskookimi blondynami, zwłaszcza przedstawiciele nacji południowych. Najlepiej to i tak mi się tańczy z Teresą.

Jedyny poważniejszy problem, jaki mam z tańcem, to taki, że muszę całkowicie zaufać mężczyźnie i dać się prowadzić. A z tym mam zdecydowanie kłopot. Zwłaszcza gdy facet zaczyna się wymądrzać, a ja niestety nie mam wielkiej tolerancji dla filozofowania na parkiecie (w ogóle mam dość niski próg tolerancji, nie tylko dla facetów i dla filozofowania – mój mózg akurat jest zawsze po stronie konkretów), więc wygląda to mniej więcej tak:

– Musisz mieć zaufanie do siebie.

– Nie, muszę mieć zaufanie do ciebie.

– Ale nie możesz mieć zaufania do mnie, jeśli nie masz zaufania do siebie.

– Spadaj.

Post factum przyznałam mu rację. Chciałoby się rzec, za Bellowem, Saulem, dlaczego tak się dzieje, że ja, wykładowca, nie lubię słuchać wykładów?

Ale oddajmy cesarzowi to, co cesarskie: muszę przyznać, iż jedne z najpiękniejszych chwil w moim życiu były związane z tańczeniem z zamkniętymi oczyma i totalnym poddaniem się facetowi. A gdy już mi się wydawało, że dobijam do jakiejś normy, słyszałam: „Dasz mi teraz poprowadzić?”.

Do Afryki w końcu wtedy razem nie pojechaliśmy, z przyczyn niezależnych od nas. I tak naprawdę nie było mi wcale szkoda. Myślałam, że chcę wejść na Kilimandżaro, bo Były to zrobił. I Portugalski Przyjaciel. Ale gdzie byłam w tym wszystkim ja? Czego chciałam?

Zrozumiałam, że nie o tę Afrykę chodziło, lecz o stan emocjonalny, który miałam osiągnąć. Kilimandżaro nie było dla mnie, a ja nie byłam stworzona, by na nie wejść. Rzeczy wykorzystałam przy innej okazji, a bilety mogłam bez problemu zwrócić. Z Portugalskim Przyjacielem jeszcze nie raz, nie dwa miałam okazję zwiedzać świat – miejsca, które razem wybieraliśmy. Okazuje się, że czasem nie trzeba zdobywać szczytów, by połączyć się z własną świadomością. Czasem droga jest ważniejsza od celu.

Bez opamiętania

Wydanie pierwsze, ISBN: 978-83-8147-099-5

© Tina Mouneimné Van Roeyen i Wydawnictwo Novae Res 2018

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

REDAKCJA: Beata Kostrzewska

KOREKTA: Agnieszka Jedziniak

OKŁADKA: Wiola Pierzgalska

KONWERSJA DO EPUB/MOBI: Inkpad.pl

WYDAWNICTWO NOVAE RES

ul. Świętojańska 9/4, 81-368 Gdynia

tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.