© Copyright by Tatsiana Ciszewska (Bursevich)

Autor metody: Ilya Frank

Przełożyli: zespół redakcyjny

Tytuł: Tajemniczy opiekun. Angielski z Jean Webster

Kontakt: info@ifrank.pl

Wydanie 3 poprawione
Poznań 2019

Korekta i redakcja: Maryla Błońska | EkoSłówko

DTP: Tomasz Brończyk Studio StrefaDTP

Projekt okładki: Studio Flow | www.studioflow.pl

Konwersja: eLitera s.c.

ISBN 978-83-65537-43-0

Wydawca: NKB Tatsiana Bursevich

www.ifrank.pl

Niniejsza publikacja ani żadna jej część nie może być kopiowana, ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana, powielana, ani odczytywana w środkach publicznego przekazu bez pisemnej zgody wydawcy. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
All rights reserved

Z dedykacją

dla wszystkich uczących się

języków obcych

UWAGA!

Polskie tłumaczenie, podane w treści książki, ma charakter jedynie wspomagający. Jest to tak zwane tłumaczenie „instant”, które ma na celu przybliżyć czytelnikowi znaczenie poszczególnych angielskich słów, wyrazów czy myśli. Natomiast głównym źródłem przekazu, nośnikiem emocji i wrażeń jest i powinna być dla czytelnika oryginalna treść w języku angielskim.

Tłumaczenie wykorzystane w niniejszej książce nie stanowi samodzielnej jednostki przekazu myśli, publikacji czy treści.

Z góry dziękujemy za Państwa uwagi i komentarze, które można kierować na adres e-mail: info@ifrank.pl.

Opis metody

Książki z serii Frank Books od Mistrzów Brytyjskiego i Amerykańskiego Słowa służą do nauki języka angielskiego za pomocą metody edukacyjnego czytania Ilyi Franka. Polega ona na lekturze ciekawych książek w oryginalnym języku bez użycia słownika (w treść jest wplecione polskie tłumaczenie).

Dla kogo?

Dla każdego, kto chce się uczyć języka angielskiego – bez względu na dotychczasowy poziom.

Jak to działa?

Po prostu czytamy książkę, zagłębiając się w jej treść.

Cała zawartość książki jest podzielona na akapity. Najpierw czytamy akapit, w którym po każdym zwrocie podane jest w nawiasach polskie tłumaczenie i niektóre gramatyczne wyjaśnienia. Następnie ten sam akapit czytamy już bez tłumaczenia, w oryginalnym języku, czyli płyniemy bez asekuracji. Właśnie wtedy następuje moment, kiedy nasz mózg przyzwyczaja się do rozumienia języka obcego. Język oryginału nie jest w żaden sposób uproszczony czy dopasowany do poziomu, nie ma żadnej ingerencji w tekst. W ten sposób książka posiada wszystkie tak zwane słowne lokalne przyprawy. Dzięki temu można całkowicie zagłębić się w lekturze i zapomnieć, że uczymy się języka. Nasz mózg w takim stanie rozluźnienia i zaciekawienia zapamiętuje więcej, szybciej i na dłużej.

A co z mówieniem?

Taka metoda pozwala uzbierać olbrzymi zapas słownictwa i nauczyć się przede wszystkim rozumienia języka obcego ze słuchania lub czytania. Poprawnego mówienia natomiast ta metoda nie wykształci. Należy wypracować je za pomocą czynnego posługiwania się mową w kontaktach i relacjach. Można powiedzieć, że za pomocą takiego czytania budujemy potężny pasywny grunt w postaci znajomości słownictwa i słuchania ze zrozumieniem, na którym bardzo łatwo można później zbudować umiejętność mówienia w kontaktach i relacjach.

Jak szybko nauczę się języka, stosując taką metodę?

Stosując tę metodę intensywnie (poświęcając na lekturę minimum 1-2 godziny dziennie), można nauczyć się czytać ze zrozumieniem w ciągu około 3 miesięcy.

W ciągu roku (też w zależności od intensywności) można opanować język, czytając na początku takie książki, a potem dodatkowo szkoląc umiejętność mówienia.

Dlaczego muszę czytać,
żeby się nauczyć języka?

Żeby posługiwać się swobodnie danym językiem na poziomie codziennej komunikacji, a nawet wyższym, w zupełności wystarczy znać około 3000 słów. Jednak do zdobycia umiejętności czytania bez słownika lub rozumienia języka na przykład podczas oglądania telewizji czy słuchania radia potrzebujemy dużo więcej słów – około 15 000 – 20 000. Podręczniki do nauki języka na wszystkich poziomach zawierają co najwyżej około 3000 słów. I właśnie po to, żeby uzupełnić tę lukę, potrzebne jest czytanie książek, które mają w sobie ogromny zapas nowego i powtarzającego się słownictwa. Czytając literaturę piękną, jesteśmy zainteresowani treścią i przebiegiem wydarzeń. Zazwyczaj zapominamy wtedy, że uczymy się języka. Tym sposobem pozbywamy się barier psychologicznych, emocjonalnych czy też motywacyjnych, które często występują w trakcie nauki, a to z kolei otwiera w naszym umyśle olbrzymie zasoby pamięci. Czytając książki z tłumaczeniem, bez konieczności zaglądania do słownika, możemy całkowicie skupić swoją uwagę na ciekawej treści przekazywanej przez Mistrzów Brytyjskiego i Amerykańskiego Słowa.

Opis książki

Autor

Jean WEBSTER amerykańska pisarka, ur. 24.07.1876 r. we Fredonii, zm.11.06.1916 r. w Nowym Jorku. Zajmowała się problematyką społeczną i prawami kobiet. Bohaterki jej książek to kobiety mające żywy umysł, świeże spojrzenie na świat, znakomite poczucie humoru i niewyczerpany optymizm. Są to ponadto dziewczyny „nowych czasów”: początek XX wieku był okresem walki aktywnych kobiet o swoje prawa, przede wszystkim prawa wyborcze, prawa do edukacji i pracy zawodowej. Te kwestie życia publicznego nie zostały pominięte też w utworach Jean Webster. Atrakcyjne, żywe, oryginalne bohaterki jej powieści swoim przykładem przekonująco udowodniły, że duchowo rozwinięte, wykształcone, kreatywne kobiety mogą wypełnić szczęściem i treścią tak swoje życie, jak i życie innych ludzi oraz całego społeczeństwa.

Opis książki/treści

Powieść o losach dziewczyny z domu sierot. Dzięki hojności jednego z członków komitetu dobroczynnego zostaje ona wysłana na studia do college’u z pełnym utrzymaniem. Pod jednym warunkiem: ma regularnie pisywać listy do opiekuna, który chce pozostać anonimowy. Czy uda się jej w końcu poznać tajemniczego dobroczyńcę? I kim okaże się ten człowiek? Jak potoczy się historia ich relacji? Bardzo wesoła, lekka fabuła, a zarazem głębokie przesłanie.

Wskazówki dla czytelnika

Język w swojej naturze jest środkiem, nie celem, dlatego najlepiej przyswajać go nie wtedy, kiedy specjalnie się go uczysz, ale wtedy, kiedy naturalnie się nim posługujesz – w bezpośrednim, żywym kontakcie albo zagłębiając się w lekturze książki.

Twoja pamięć długoterminowa jest ściśle związana z tym, co czujesz w konkretnym momencie, zależy od Twojego stanu psychicznego i od siły emocji, a nie od liczby powtórzeń. Po to, żeby naprawdę coś zapamiętać, nie musisz mechanicznie wkuwać. Dużo ważniejsze są nowe wrażenia. Zamiast kilka razy powtarzać dane słowo, lepiej spotkać go w różnych kombinacjach i kontekstach semantycznych, wypełnionych nowymi emocjami.

Większość ogólnie stosowanych słów, czytanych zgodnie z metodą Ilyi Franka, możesz zapamiętać bez wkuwania, naturalnie – przez to, że słowa się po prostu powtarzają. Dlatego, czytając tekst, nie staraj się ich zapamiętać. „Dopóki nie przyswoję, nie ruszam dalej” – ta zasada w tym przypadku nie działa. Im bardziej naturalnie będziesz czytać, im szybciej się będziesz poruszać naprzód, tym lepiej. Wtedy ilość materiału robi swoje, a ilość się zamienia w jakość. Dlatego po prostu czytaj, myśl nie o języku obcym, którego musisz się uczyć, ale o treści książki.

Główny problem wszystkich, którzy bardzo długo uczyli się jakiegoś języka obcego, polega na tym, że robią to pomału, a nie angażując się całkowicie. Język to nie matematyka – nie musisz się go uczyć, do niego musisz się przyzwyczajać. Tutaj główną rolę odgrywa nie logika, a pamięć i wykształcona umiejętność. Pod tym względem można go porównać do sportu, którym się trzeba zajmować systematycznie i regularnie, ponieważ inaczej ciężko jest osiągnąć dobre rezultaty.

Jeśli od razu i dużo zaczniesz czytać, to poziom swobodnego czytania w języku obcym będzie kwestią maksymalnie czterech miesięcy (gdy zaczynasz od zera). Jeśli jednak pozwolisz sobie na długie przerwy i nie będziesz czytać systematycznie, to zaczniesz się męczyć i utkniesz w jednym miejscu.

Z tego punktu widzenia język jest podobny do góry lodowej – na nią trzeba się szybko wspiąć. Dopóki tego nie zrobisz – będziesz się ześlizgiwać w dół. Gdy opanujesz już poziom swobodnego czytania, ta umiejętność pozostanie na zawsze, a razem z nią całe słownictwo – nawet jeśli powrócisz do czytania za kilka lat. Jeśli jednak nie dojdziesz do tego etapu, cały wysiłek włożony w naukę języka może po prostu zostać zmarnowany.

A co z gramatyką? Dla zrozumienia tekstu, uzupełnionego taką liczbą podpowiedzi, znajomość gramatyki właściwie przestaje być ważna – i tak wszystko rozumiesz. Mimo to za jakiś czas i tak przyzwyczaisz się do określonych struktur gramatycznych, a gramatyka jako taka przyswoi się automatycznie. Przypomina to sytuację, gdy uczysz się języka, przebywając przez dłuższy czas w określonym środowisku językowym, bez konieczności opanowywania jakichkolwiek zasad gramatycznych.

Nie mówię tego, żeby zniechęcić Cię do nauki gramatyki, która jest bardzo ciekawą i potrzebną częścią językoznawstwa, tylko po to, by uświadomić Ci, że zabrać się za czytanie książek Ilyi Franka mogą prawie wszyscy. Również ci, którzy nie mają głębokiego rozeznania w gramatyce. Wystarczy naprawdę minimalna znajomość. Czytanie takich książek jest polecane już na samym początku kontaktu z językiem. A gramatyką, nawiasem mówiąc, lepiej się zająć już po tym, jak zostanie opanowany poziom rozumienia języka i przyzwyczajenia się do niego. Dopiero wtedy nauka gramatyki będzie naprawdę potrzebna i zalecana.

Książka, którą za chwilę zaczniesz czytać, pomaga przełamać najważniejszą barierę: poszerzyć słownictwo i przyzwyczaić się do logiki języka. Dzięki temu oszczędzisz dużo czasu i sił.

Metoda edukacyjnego czytania Ilyi Franka jest to specjalny sposób adaptacji tekstu, służący do nieświadomego przyswajania języka obcego. Może być używana jako wsparcie, dodatek do praktyki mówienia w obcym języku, ale też jako główne narzędzie do uczenia się języka obcego.

Czytasz po prostu książki przełożone według tej metody. Tekst jest podzielony na krótkie części – najpierw kawałek z wplecionym dosłownym polskim tłumaczeniem, a następnie ten sam tekst, ale już bez tłumaczenia.

Tłumaczenie zawiera krótkie komentarze gramatyczne, semantyczne bądź fonetyczne. To zapewnia spokój i świadomość tego, że nic Ci nie umknie. Tekst jest przedstawiony jako całość, nie ma rozdzielenia na lewą i prawą część (z tłumaczeniem i bez tłumaczenia), co zapewnia całościowy odbiór informacji i nieświadome połączenie polskiego i angielskiego znaczenia.

Jeśli dopiero zaczynasz się uczyć języka angielskiego, najpierw możesz czytać kawałek tekstu przełożonego (z tłumaczeniem), a później – tekst oryginalny. Jeśli podczas lektury oryginału umknęło Ci tłumaczenie jakiegoś słowa, jednak całość jest zrozumiała, to nie musisz szukać tłumaczenia. Na to słowo jeszcze na pewno trafisz w dalszej części. Sens czytania tekstu oryginalnego polega na tym, że przez jakiś czas (nawet krótko) czytający w obcym języku płynie bez koła ratunkowego. Potem zaczyna znowu czytać tekst ze wsparciem tłumaczenia. I tak dalej. Nie trzeba wracać, żeby powtórzyć. Należy po prostu czytać dalej.

Oczywiście na początku poczujesz napływ nieznanych Ci słów i kombinacji. Nie powinieneś jednak się tego obawiać: przecież nikt Cię nie będzie z tego egzaminował. W miarę czytania (nawet jeśli nastąpi to w połowie albo pod koniec książki) wszystko się „ustatkuje” i zdziwisz się: „I po co znowu te tłumaczenia, po co te podstawowe formy słów? Przecież i tak wszystko jest jasne!”. Kiedy następuje ten moment „i tak wszystko jasne”, zacznij czytać odwrotnie: najpierw część bez tłumaczenia, a później zaglądaj do części z tłumaczeniem.

Zapraszam!

Tatiana Ciszewska (Bursevich) (na podstawie metody Ilyi Franka)

Daddy-Long-Legs

(Tajemniczy opiekun)

Daddy Long Legs (tajemniczy opiekun; daddy – рotocznie: tata, tatuś; też: daddy-long-legs – komarnica /owad/; kosarz)

TO YOU

“Blue Wednesday” (okropna środa; blue – niebieski; wzmocn. emoc. straszny, okropny)

The first Wednesday in every month was a Perfectly Awful Day (pierwsza środa każdego miesiąca była Absolutnie Okropnym Dniem) – a day to be awaited with dread (dniem, na który się czekało ze strachem), endured with courage (przeżywało się z odwagą) and forgotten with haste (i pośpiesznie się zapominało; to forget). Every floor must be spotless (każda podłoga powinna była być nienagannie czysta: «bez plam»; spot – plama; spotless – nieskazitelny, nienagannie czysty), every chair dustless (każde krzesło pozbawione kurzu; dust – kurz; dustless – pozbawiony kurzu), and every bed without a wrinkle (i każde łóżko bez żadnych fałdów; wrinkle – zmarszczka; fałd). Ninety-seven squirming little orphans (dziewięćdziesiąt siedem wiercących się małych sierotek; to squirm – skręcać się; wiercić się, zwijać się) must be scrubbed (powinny były być wyszorowane; to scrub – czyścić, szurać, myć /szczeg. szczotką z mydłem/) and combed (i uczesane) and buttoned into freshly starched ginghams (i ubrane: «zapięte na wszystkie guziki» w świeżo wykrochmaloną / odzież/ z kraciastej bawełny; gingham – bawełniana materia z malowanej przędzy /zwykl. pasiasta lub kraciasta/); and all ninety-seven reminded of their manners (i wszystkim dziewięćdziesięciu siedmiu /trzeba było/ przypomnieć o dobrych manierach; to remind – przypominać, przypomnieć; manner – maniera, metoda, sposób; manners – sposób zachowania, dobre maniery), and told to say, ‘Yes, sir,’ ‘No, sir,’ whenever a Trustee spoke (i powiedzieć, żeby mówiły „Tak, panie” i „Nie, panie” za każdym razem, kiedy będzie mówił jeden z kuratorów).

endure [ın´djʋə], courage [´kʌrıdʒ], səuirm [skwə:m], orphan [´ɔ:f(ə)n]

The first Wednesday in every month was a Perfectly Awful Day – a day to be awaited with dread, endured with courage and forgotten with haste. Every floor must be spotless, every chair dustless, and every bed without a wrinkle. Ninety-seven squirming little orphans must be scrubbed and combed and buttoned into freshly starched ginghams; and all ninety-seven reminded of their manners, and told to say, ‘Yes, sir,’ ‘No, sir,’ whenever a Trustee spoke.

It was a distressing time (to był męczący czas; to distress – sprawiać ból, męczyć, trwożyć); and poor Jerusha Abbott, being the oldest orphan (i biedna Jerusza Abbott, która była jedną z najstarszych sierot /w sierocińcu/; old – stary), had to bear the brunt of it (zmuszona była znosić cały główny ciężar /tego czasu/ = brać na siebie odpowiedzialność; to bear – znosić; cierpieć, wytrzymać; brunt – siła uderzenia; główny ciężar, kryzys). But this particular first Wednesday (ale ta szczególna pierwsza środa /miesiąca/; particular – szczególny, specyficzny), like its predecessors (jak /wszystkie/ jej poprzedniczki), finally dragged itself to a close (w końcu dobiegły końca). Jerusha escaped from the pantry (Jerusza uciekła ze spiżarni) where she had been making sandwiches for the asylum’s guests (gdzie robiła kanapki dla gości sierocińca), and turned upstairs to accomplish her regular work (i poszła na górę, żeby skończyć swoją normalną pracę; to turn – skręcać; kierować się; regular – prawidłowy, miarowy; zwykły, zwyczajowy).

predecessor [´priːdısesə], asylum [ə´saıləm], upstairs [ˌʌp´steəz]

It was a distressing time; and poor Jerusha Abbott, being the oldest orphan, had to bear the brunt of it. But this particular first Wednesday, like its predecessors, finally dragged itself to a close. Jerusha escaped from the pantry where she had been making sandwiches for the asylum’s guests, and turned upstairs to accomplish her regular work.

Her special care was room F (jej szczególną troską był pokój «F»), where eleven little tots, from four to seven (w którym jedenaścioro maluchów, od czterech do siedmiu lat; tot – maluch), occupied eleven little cots set in a row (zajmowało jednaście małych /dziecinnych/ łóżeczek ustawionych w rzędzie). Jerusha assembled her charges (Jerusza zebrała /wokół siebie/ swoich podopiecznych; charge – ciężar; osoba znajdująca się pod opieką, wychowanek), straightened their rumpled frocks (rozprostowała ich zmięte sukienki), wiped their noses (wytarła ich noski), and started them in an orderly and willing line towards the dining-room (i wysłała ich zorganizowanym i posłusznym szeregiem do jadalni; willing – gotowy, chętny /do zrobienia czegoś/; line – linia; szereg, rząd) to engage themselves for a blessed half hour (żeby zająć ich na błogie pół godziny; to engage – zatrudnić; zajmować się) with bread and milk and prune pudding (chlebem, mlekiem i budyniem z suszonych śliwek).

assemble [ə´semb(ə)l], straighten [streıtn], prune [pru:n]

Her special care was room F, where eleven little tots, from four to seven, occupied eleven little cots set in a row. Jerusha assembled her charges, straightened their rumpled frocks, wiped their noses, and started them in an orderly and willing line towards the dining-room to engage themselves for a blessed half hour with bread and milk and prune pudding.

Then she dropped down on the window seat (potem ona upadła na krzesło obok okna; to drop – kapać; opuszczać się, padać) and leaned throbbing temples against the cool glass (i oparła się pulsującymi skoroniami o chłodną szybę; to lean – schylać się; oprzeć się). She had been on her feet since five that morning (była na nogach od piątej rano), doing everybody’s bidding (wykonując rozkazy wszystkich; bidding – propozycja ceny /na aukcji/; rozkaz, nakaz), scolded and hurried by a nervous matron (besztana i poganiana przez nerwową dyrektorkę; matron – zamężna kobieta; kierowiczka gospodarstwa, dyrektorka /szkoły/ itp.).

throbbing [´θrɔbıŋ], scold [skəʋld], matron [´meıtrən]

Then she dropped down on the window seat and leaned throbbing temples against the cool glass. She had been on her feet since five that morning, doing everybody’s bidding, scolded and hurried by a nervous matron.

Mrs. Lippett, behind the scenes (pani Lippett w życiu codziennym: «za kulisami»), did not always maintain that calm and pompous dignity (nie zawsze zachowywała taką spokojną i pompatyczną godność; dignity – godność; powaga) with which she faced an audience of Trustees and lady visitors (z którą witała publiczność: «stawała na przeciw publiczności» Kuratorów i odwiedzających dam; visitor – odwiedzający, gość; inspektor; audytor). Jerusha gazed out across a broad stretch of frozen lawn (Jerusza wpatrywała się na zewnątrz w szeroki pas zamarzniętego trawnika; to gaze – bacznie patrzeć, gapić się; across – przez, po tamtej stronie; stretch – wyciągnięcie; przestrzeń, odcinek), beyond the tall iron paling that marked the confines of the asylum (poprzez wysoki żelazny płot, który wyznaczał granicę sierocińca; beyond – poza /granicą/), down undulating ridges sprinkled with country estates (przez faliste grzbiety, usypane wiejskimi domami; to sprinkle – pryskać, kropić; posypać), to the spires of the village rising from the midst of bare trees (przez wiejskie iglice, które górowały wśród gołych drzew).

pompous [´pɔmpəs], audience [´ɔ:dıəns], undulate [´ʌndjʋleıt]

Mrs. Lippett, behind the scenes, did not always maintain that calm and pompous dignity with which she faced an audience of Trustees and lady visitors. Jerusha gazed out across a broad stretch of frozen lawn, beyond the tall iron paling that marked the confines of the asylum, down undulating ridges sprinkled with country estates, to the spires of the village rising from the midst of bare trees.

The day was ended (dzień się skończył) – quite successfully, so far as she knew (z powodzeniem, jak jej było wiadomo). The Trustees and the visiting committee had made their rounds (kuratorzy i komisja inspekcyjna zrobili obchód; round – koło; runda; kolejka), and read their reports (przeczytali raporty), and drunk their tea (napili się herbaty), and now were hurrying home to their own cheerful firesides (а teraz śpieszyli się do domu, do swoich /własnych/ wesołych ognisk domowych), to forget their bothersome little charges for another month (żeby zapomnieć o swoich dokuczliwych małych wychowankach na cały miesiąc; little – mały, nieduży; nieistotny, nieważny). Jerusha leaned forward watching with curiosity (Jerusza przechyliła się do przodu, obserwując z zaciekawieniem) – and a touch of wistfulness (i z pewną zadumą; touch – dotyk; odrobina, domieszka) – the stream of carriages and automobiles that rolled out of the asylum gates (strumień karet i samochodów, które wyjeżdżały poza bramy sierocińca; stream – rzeczka, strumyk; szereg, przepływ).

trustee [trʌ´stiː], committee [kə´mıtı], curiosity [ˌkjʋ(ə)rı´ɔsıtı]

The day was ended – quite successfully, so far as she knew. The Trustees and the visiting committee had made their rounds, and read their reports, and drunk their tea, and now were hurrying home to their own cheerful firesides, to forget their bothersome little charges for another month. Jerusha leaned forward watching with curiosity – and a touch of wistfulness – the stream of carriages and automobiles that rolled out of the asylum gates.

In imagination she followed first one equipage (w swojej wyobraźni podążała najpierw za jednym powozem), then another (potem za drugim), to the big houses dotted along the hillside (do dużych domów, które były rozrzucone na wzgórzu; to dot – stawiać kropki; siać, pocętkować). She pictured herself in a fur coat (odmalowywała sobie siebie w futrzanym płaszczu; to picture – przedstawiać na obrazie, rysować; wyobrażać sobie; fur – futro) and a velvet hat trimmed with feathers (i w aksamitnym kapeluszu ozdobionym piórami; to trim – doprowadzać do porządku; ozdabiać, wykańczać) leaning back in the seat (/ jak/ opiera się o siedzisko) and nonchalantly murmuring “Home” to the driver (i niedbale /nonszalancko/ mówi do kierowcy: „Do domu”). But on the door-sill of her home the picture grew blurred (ale obok progu jej domu obrazek stawał się rozmyty; blurred – ubrudzony; niejasny, rozmyty).

Jerusha had an imagination (Jerusza miała wyobraźnię) – an imagination, Mrs. Lippett told her (taką wyobraźnię, jak mówiła jej pani Lippett), that would get her into trouble if she didn’t take care (z powodu której wpakuje się w kłopoty, jeśli nie będzie uważać; trouble – niepokój, trwoga; nieprzyjemność, kłopot) – but keen as it was (ale nawet gdyby była bujna = żywa), it could not carry her beyond the front porch of the houses she would enter (to nie potrafiłaby przenieść jej przez próg tych domów, do których jej się chciało wejść; porch – przedsionek, ganek).

equipage [´ekwıpıdʒ], feather [´feðə], nonchalantly [´nɔnʃələntlı]

In imagination she followed first one equipage, then another, to the big houses dotted along the hillside. She pictured herself in a fur coat and a velvet hat trimmed with feathers leaning back in the seat and nonchalantly murmuring `Home’ to the driver. But on the door-sill of her home the picture grew blurred.

Jerusha had an imagination – an imagination, Mrs. Lippett told her, that would get her into trouble if she didn’t take care – but keen as it was, it could not carry her beyond the front porch of the houses she would enter.

Poor, eager, adventurous little Jerusha (biedna, entuzjastyczna, lubiąca przygody mała Jerusza), in all her seventeen years (przez całe swoje siedemnaście lat), had never stepped inside an ordinary house (nigdy nie wchodziła do najzwyklejszego domu); she could not picture the daily routine of those other human beings (nie potrafiła wyobrazić sobie planu dnia = zwykłego życia tych, innych ludzi) who carried on their lives undiscommoded by orphans (prowadzących swoje życie, w którym nie ma kłopotów z sierotkami; to discommode – narażać na niewygody, przeszkadzać).

Je-ru-sha Ab-bott

You are wan-ted

In the of-fice (Je-ru-sza Ab-bott, zawołano cię go gabinetu /dyrektorki/; to want – chcieć, pragnąć; wymagać, wołać /kogoś/; office – służba, miejsce; gabinet, biuro),

And I think you’d (i myślę, że)

Better hurry up (lepiej się pośpiesz)!

Tommy Dillon, who had joined the choir (Tommy Dillon, który / niedawno/ dołączył do /kościelnego/ chóru; to join – łączyć; dołączać do członkostwa /społeczeństwa, partii itp./), came singing up the stairs and down the corridor (śpiewając, wszedł po schodach na górę i przeszedł w dół korytarza), his chant growing louder as he approached room F (a jego śpiew stawał się coraz głośniejszy w miarę zbliżania się do pokoju F).

adventurous [əd´ventʃ(ə)rəs], routine [ru:´tiːn], choir [´kwaıə]

Poor, eager, adventurous little Jerusha, in all her seventeen years, had never stepped inside an ordinary house; she could not picture the daily routine of those other human beings who carried on their lives undiscommoded by orphans.

Je-ru-sha Ab-bott

You are wan-ted

In the of-fice,

And I think you’d

Better hurry up!

Tommy Dillon, who had joined the choir, came singing up the stairs and down the corridor, his chant growing louder as he approached room F.

Jerusha wrenched herself from the window (Jerusza oderwała się od okna; to wrench – szarpać, rwać) and refaced the troubles of life (i znowu spojrzała w twarz codzieności: «życiowych kłopotów»; to face – być twarzą do; znosić /coś z odwagą/).

‘Who wants me (kto mnie potrzebuje)?’ she cut into Tommy’s chant with a note of sharp anxiety (przerwała śpiew Tommego z nutkami silnego niepokoju /w głosie/; to cut – kroić; przestawać, kończyć; note – uwagi; ton, nutka; sharp – ostry; silny, gwałtowny).

Mrs. Lippett in the office,

And I think she’s mad (pani Lippett jest w gabinecie, i mi się wydaje, że nie jest w sosie; mad – szalony; rozzłoszczony).

Ah-a-men (а-а-men)!

Tommy piously intoned (pobożnie wymówił Tommy, śpiewając), but his accent was not entirely malicious (ale jego intonacja nie była całkowicie nieżyczliwa = ale bez złośliwości; accent – akcent; wyraźna wymowa). Even the most hardened little orphan (nawet najbardziej zaciekły mały sierotka) felt sympathy for an erring sister (czuł sympatię do zbłąkanej siostry) who was summoned to the office to face an annoyed matron (którą zawołano do gabinetu, żeby stanąć twarzą w twarz z niezadowoloną dyrektorką); and Tommy liked Jerusha (а Tommy lubił Jeruszę) even if she did sometimes jerk him by the arm (nawet jeśli czasami szarpała go za ramię) and nearly scrub his nose off (i podczas mycia prawie odrywała mu nos; to scrub – czyścić, skrobać; cierpieć).

Jerusha went without comment (Jerusza poszła /do gabinetu/ bez słowa; comment – komentarz; krytyczne uwagi), but with two parallel lines on her brow (ale z dwiema równoległymi zmarszczkami nа jej czole; line – linia; zmarszczka, fałd; brow – brew; czoło).

anxiety [æŋ´zaıətı], pious [´paıəs], malicious [mə´lıʃəs], sympathy [´sımpəθı]

Jerusha wrenched herself from the window and refaced the troubles of life.

‘Who wants me?’ she cut into Tommy’s chant with a note of sharp anxiety.

Mrs. Lippett in the office,

And I think she’s mad.

Ah-a-men!

Tommy piously intoned, but his accent was not entirely malicious. Even the most hardened little orphan felt sympathy for an erring sister who was summoned to the office to face an annoyed matron; and Tommy liked Jerusha even if she did sometimes jerk him by the arm and nearly scrub his nose off. Jerusha went without comment, but with two parallel lines on her brow.

What could have gone wrong, she wondered (cóż mogło się nie udać, myślała; to go wrong – nie udać się, nie powieść się). Were the sandwiches not thin enough (czy kanapki nie były wystarczająco cieńkie)? Were there shells in the nut cakes (czy skorupka wpadła do orzechowych muffinów; shell – muszla; skorupka, obierzyna)? Had a lady visitor seen the hole in Susie Hawthorn’s stocking (czy dama z inspekcji zobaczyła dziurkę na pończochach u Susi Hawthorn)? Had (albo) – O horrors (о zgrozo)! – one of the cherubic little babes in her own room F ‘sauced’ a Trustee (jedno z anielskich maleństw z jej /własnego/ pokoju «F» pyskowało jednemu z Kuratorów)?

The long lower hall had not been lighted (długi dolny hol = hol nа patrzerze nie był oświetlony), and as she came downstairs (i kiedy zeszła na dół), a last Trustee stood, on the point of departure, in the open door (jeden z ostatnich kuratorów już zamierzał odejść i stał obok otwartych drzwi; point – kropka; próg, brzeg) that led to the porte-cochere (które prowadziły do portyku; to lead (led) – prowadzić, pokazywać drogę; prowadzić, sprowadzać). Jerusha caught only a fleeting impression of the man (Jerusza uchwyciła tylko ulotne wrażenie tego człowieka; to catch (caught) – złapać, chwycić; zobaczyć /ulotnie/) – and the impression consisted entirely of tallness (i to wrażenie dotyczyło jedynie jego wysokiego wzrostu).

cherubic [tʃə´ru:bık], sauce [sɔ:s], porte-cochere [ˌpɔ:tkɔ´ʃeə]

What could have gone wrong, she wondered. Were the sandwiches not thin enough? Were there shells in the nut cakes? Had a lady visitor seen the hole in Susie Hawthorn’s stocking? Had – O horrors! – one of the cherubic little babes in her own room F ‘sauced’ a Trustee?

The long lower hall had not been lighted, and as she came downstairs, a last Trustee stood, on the point of departure, in the open door that led to the porte-cochere. Jerusha caught only a fleeting impression of the man – and the impression consisted entirely of tallness.

He was waving his arm towards an automobile (оn dawał znak = machał ręką /kierowcy/ samochodu; to wave – powiewać /о fladze/; dawać znak /ręką/) waiting in the curved drive (oczekującego na / niego/ w zakręcie drogi dojazdowej; drive – jazda; droga dojazdowa, aleja). As it sprang into motion and approached head on (kiedy on /samochód/ nagle ruszył i podjechał; to spring (sprang, sprung) – skakać; szybko przejść w inny stan), for an instant (na jakiś czas), the glaring headlights threw his shadow sharply against the wall inside (jaskrawe reflektory /оświetliły go/ i rzuciły jego wyraźny cień na ścianę w środku /domu/; sharp – ostry, naostrzony; wyraźny). The shadow pictured grotesquely elongated legs and arms (/ten/ cień przedstawiał groteskowo wydłużone nogi i ręce; to picture – opisywać; przedstawiać /nа obrazie/) that ran along the floor and up the wall of the corridor (które rozciągały się na podłodze i na górze, na ścianie korytarza; to run (ran, run) – biegnąć; ciągnąć się, rozciągać się). It looked, for all the world (pod każdym kątem był /on/ podobny; to look /like/ – patrzeć; być podobnym, przypominać), like a huge, wavering daddy-long-legs (do ogromnej, drżącej komarnicy: «długonogiego tatusia»; to waver – wahać /о płomeniu, cieniu/).

Jerusha’s anxious frown gave place to quick laughter (zatroskane, zmarszczone brwi Jeruszy natychmiast ustąpiły miejsca uśmiechowi; to give place to smb., smth. – ustąpić miejsce komuś, czemuś; quick – szybki, chyży). She was by nature a sunny soul (z natury była radosnym człowiekiem; sunny – słoneczny; wesoły, radosny; soul – dusza, serce; człowiek), and had always snatched the tiniest excuse to be amused (i zawsze korzystała z najmniejszej okazji, żeby się pobawić; to snatch – chwytać; skorzystać, złapać; excuse – przeproszenie; powód, okazja). If one could derive any sort of entertainment (а jeśli potrafi się odnajdywać jakąkolwiek rozrywkę = bawić się; entertainment – widowisko; rozrywka, zabawa) out of the oppressive fact of a Trustee (z przytłaczającego widoku kuratora; oppressive – okrutny, despotyczny; ściskający, uciążliwy; fact – fakt, wydarzenie, zjawisko), it was something unexpected to the good (to już naprawdę było coś niespodziewanie dobrego).

grotesquely [grəʋ´tesklı], daddy-long-legs [ˌdædı´lɔŋlegz], oppressive [ə´presıv]

He was waving his arm towards an automobile waiting in the curved drive. As it sprang into motion and approached, head on for an instant, the glaring headlights threw his shadow sharply against the wall inside. The shadow pictured grotesquely elongated legs and arms that ran along the floor and up the wall of the corridor. It looked, for all the world, like a huge, wavering daddy-long-legs. Jerusha’s anxious frown gave place to quick laughter. She was by nature a sunny soul, and had always snatched the tiniest excuse to be amused. If one could derive any sort of entertainment out of the oppressive fact of a Trustee, it was something unexpected to the good.

She advanced to the office quite cheered by the tiny episode (podeszła do gabinetu całkiem pogodna dzięki temu małemu wydarzeniu; to cheer – klaskać; podnosić, zachęcać), and presented a smiling face to Mrs. Lippett (i stanęła z uśmiechem na twarzy przed panią Lippett; to present – prezentować, darować). To her surprise the matron was also, if not exactly smiling (ku jej zdziwieniu, dyrektorka też była, nawet jeśli nie dokładnie, uśmiechnięta; exactly – dokładnie; /z zaprzeczeniem/ zupełnie, całkowicie), at least appreciably affable (to już na pewno życzliwa); she wore an expression almost as pleasant as the one she donned for visitors (miała taki sam uprzejmy wyraz twarzy, który przybierała dla odwiedzających; to wear (wore, worn) – być ubranym /w coś/; wyglądać; to don – ubierać; przybrać, przywdziać).

‘Sit down, Jerusha, I have something to say to you (siadaj, Jeruszo, muszę ci coś powiedzieć).’

Jerusha dropped into the nearest chair (Jerusza siadła na najbliższym krześle) and waited with a touch of breathlessness (i czekała z zapartym tchem; breathlessness – zatrzymanie oddechu, zadyszka).

cheer [tʃıə], episode [´epısəʋd], affable [´æfəb(ə)l], breathlessness [´breθlısnıs]

She advanced to the office quite cheered by the tiny episode, and presented a smiling face to Mrs. Lippett. To her surprise the matron was also, if not exactly smiling, at least appreciably affable; she wore an expression almost as pleasant as the one she donned for visitors.

‘Sit down, Jerusha, I have something to say to you.’

Jerusha dropped into the nearest chair and waited with a touch of breathlessness.

An automobile flashed past the window (samochód przemknął obok; to flash – błyskać; błysnąć, przemknąć); Mrs. Lippett glanced after it (pani Lippett rzuciła spojrzenie w jego kierunku).

‘Did you notice the gentleman who has just gone (czy zwróciłaś uwagę na dżentelmena, który przed chwilą odszedł)?’

‘I saw his back (widziałam jego plecy).’

‘He is one of our most affluential Trustees (to jest jeden z najbogatszych naszych kuratorów; affluent – obfity, bogaty; influential – wpływowy /tu – mało umiejętne mieszanie słów/), and has given large sums of money towards the asylum’s support (i on /już/ przeznaczył ogromne sumy pieniędzy na utrzymanie sierocińca; support – wsparcie, pomoc; wsparcie finansowe, utrzymanie). I am not at liberty to mention his name (nie mam prawa wymieniać jego imienia; liberty – swoboda); he expressly stipulated that he was to remain unknown (wyraźnie zażądał, że musi pozostać nieznanym; to stipulate – warunkować, stawiać warunki).’

Jerusha’s eyes widened slightly (oczy Jeruszy trochę się poszerzyły); she was not accustomed to being summoned to the office (nie była przyzwyczajona do tego, że ją zapraszają do gabinetu) to discuss the eccentricities of Trustees with the matron (żeby omawiać dziwactwa kuratorów z dyrektorką).

liberty [´lıbətı], stipulate [´stıpjʋleıt], eccentricity [ˌeksen´trısıtı]

An automobile flashed past the window; Mrs. Lippett glanced after it.

‘Did you notice the gentleman who has just gone?’

‘I saw his back.’

‘He is one of our most affluential Trustees, and has given large sums of money towards the asylum’s support. I am not at liberty to mention his name; he expressly stipulated that he was to remain unknown.’

Jerusha’s eyes widened slightly; she was not accustomed to being summoned to the office to discuss the eccentricities of Trustees with the matron.

‘This gentleman has taken an interest in several of our boys (ten dżentelmen przejawił zainteresowanie kilkoma z naszych chłopców). You remember Charles Benton and Henry Freize (czy pamiętasz Charlsa Bentona i Henrego Freiza)? They were both sent through college by Mr. – er – this Trustee (obaj byli wysłani do kolegium przez pana – e – tego kuratora), and both have repaid with hard work and success the money (i obaj spłacili ciężką pracą i sukcesem te pieniądze; hard – twardy; staranny, trudny) that was so generously expended (które były tak hojnie /nа nich/ wydane). Other payment the gentleman does not wish (innej zapłaty ten dżentelmen nie chce; payment – zapłata, płatność; wynagrodzenie). Heretofore his philanthropies have been directed solely towards the boys (do tej pory jego działalność charytatywna była skierowana wyłącznie na / pomoc/ chłopcom); I have never been able to interest him in the slightest degree (nigdy mi się nie udawało zainteresować go choć w najmniejszym stopniu) in any of the girls in the institution (ani jedną dziewczyną w naszej instytucji; institution – ustalenie, wprowadzenie; społeczeństwo, instytucja), no matter how deserving (nawet gdy była tego warta; to matter – mieć znaczenie; to deserve – zasługiwać, być wartym /czegoś/). He does not, I may tell you, care for girls (nie zajmuje się, mogę ci powiedzieć, opieką nad dziewczynami; to care – troszczyć się /о kogoś, coś/; lubić, przejawiać zainteresowanie /do kogoś, czegoś/).’

college [´kɔlıdʒ], success [sək´ses], generously [´dʒen(ə)rəslı], philanthropy [fı´lænθrəpı]

‘This gentleman has taken an interest in several of our boys. You remember Charles Benton and Henry Freize? They were both sent through college by Mr. – er – this Trustee, and both have repaid with hard work and success the money that was so generously expended. Other payment the gentleman does not wish. Heretofore his philanthropies have been directed solely towards the boys; I have never been able to interest him in the slightest degree in any of the girls in the institution, no matter how deserving. He does not, I may tell you, care for girls.’

‘No, ma’am (nie, pani),’ Jerusha murmured (wymamrotała Jerusza), since some reply seemed to be expected at this point (ponieważ wydawało się, że w tym miejscu powinna być jakaś odpowiedź; point – kropka; miejsce, punkt).

‘To-day at the regular meeting (dzisiaj, na typowym zebraniu), the question of your future was brought up (została poruszona kwestia twojej przyszłości; to bring (bought) up – poruszać /kwestię/).’

Mrs. Lippett allowed a moment of silence to fall (pani Lippett pozwoliła zawisnąć chwili ciszy = pani Lippett zaczekała chwilę; to fall – padać; nastąpić, opuszczać się), then resumed in a slow, placid manner (potem kontynuowała w spokojny, beztroski sposób) extremely trying to her hearer’s suddenly tightened nerves (bardzo uciążliwy dla jej słuchaczki, której nerwy nagle się napięły; trying – uciążliwy; ciężki, męczący; to tighten – ściskać; naciągać, napinać).

‘Usually, as you know (zazwyczaj, jak wiesz), the children are not kept after they are sixteen (dzieci nie utrzymują się /w sierocińcu/ po tym, jak skończyły szesnaście lat; to keep (kept) – trzymać, przechowywać; utrzymywać), but an exception was made in your case (ale w twoim przypadku zrobiono wyjątek). You had finished our school at fourteen (ukończyłaś naszą szkołę, mając czternaście lat; to finish – kończyć, skończyć), and having done so well in your studies (i ponieważ bardzo dobrze spisałaś się w szkole; to do well – kwitnąć; dobrze sobie radzić /z czymś/) – not always, I must say, in your conduct (ale nie zawsze, muszę ci powiedzieć, w zachowaniu) – it was determined to let you go on in the village high school (postanowiono pozwolić ci kontynuować /naukę/ w wiejskiej szkole średniej). Now you are finishing that (teraz ją kończysz), and of course the asylum cannot be responsible any longer for your support (i oczywiście sierociniec już więcej nie może ciebie utrzymywać; support – wsparcie; utrzymanie, wsparcie finansowe). As it is, you have had two years more than most (tak naprawdę spędziłaś /w sierocińcu/ o dwa lata dłużej niż większość /sierot/).’

future [´fju:tʃə], silence [´saıləns], placid [´plæsıd], eæception [ık´sepʃ(ə)n]

‘No, ma’am,’ Jerusha murmured, since some reply seemed to be expected at this point.

‘To-day at the regular meeting, the question of your future was brought up.’

Mrs. Lippett allowed a moment of silence to fall, then resumed in a slow, placid manner extremely trying to her hearer’s suddenly tightened nerves.

‘Usually, as you know, the children are not kept after they are sixteen, but an exception was made in your case. You had finished our school at fourteen, and having done so well in your studies – not always, I must say, in your conduct – it was determined to let you go on in the village high school. Now you are finishing that, and of course the asylum cannot be responsible any longer for your support. As it is, you have had two years more than most.’

Mrs. Lippett overlooked the fact (pani Lippett nie zwróciła uwagi na fakt; to overlook – wywyższać się; nie nadawać znaczenia, ignorować) that Jerusha had worked hard for her board during those two years (że Jerusza ciężko pracowała na swoje wyżywienie przez te całe dwa lata; board – deska; wyżywienie, wikt), that the convenience of the asylum had come first and her education second (że interesy sierocińca były na pierwszym miejscu, a jej wykształcenie – na drugim; convenience – udogodnienie; zaleta, interes); that on days like the present she was kept at home to scrub (że w takich dniach, jak dzisiaj, ona zostawała w sierocińcu: «w domu», żeby wykonywać całą brudną pracę; present – czas obecny; to scrub – czyścić, skrobać; pracować jako sprzątaczka).

‘As I say, the question of your future was brought up (jak już powiedziałam, kwestia twojej przyszłości została poruszona) and your record was discussed – thoroughly discussed (i była omawiana twoja charakterystyka – dokładnie omawiana; record – zapis; dane /о kimś/; charakterystyka, renoma).’

Mrs. Lippett brought accusing eyes to bear upon the prisoner in the dock (pani Lippett spojrzała na więźniarkę na ławie oskarżonych), and the prisoner looked guilty (i więźniarka wyglądała na winną) because it seemed to be expected (ponieważ, wydawało się, że właśnie tego od niej oczekiwano) – not because she could remember any strikingly black pages in her record (а nie dlatego, że mogła przypomnieć sobie jakieś uderzająco czarne strony swojej charakterystyki; page – strona; epizod).

convenience [kən´viːnıəns], scrub [skrʌb], thoroughly [´θʌrəlı], guilty [´gıltı], strikingly [´straıkıŋlı]

Mrs. Lippett overlooked the fact that Jerusha had worked hard for her board during those two years, that the convenience of the asylum had come first and her education second; that on days like the present she was kept at home to scrub.

‘As I say, the question of your future was brought up and your record was discussed – thoroughly discussed.’

Mrs. Lippett brought accusing eyes to bear upon the prisoner in the dock, and the prisoner looked guilty because it seemed to be expected – not because she could remember any strikingly black pages in her record.

‘Of course the usual disposition of one in your place (oczywiście zwykłym rozwiązaniem kwestii dla człowieka na twoim miejscu = w twojej sytuacji; disposition – charakter, natura; rozwiązanie kwestii, decyzja w sprawie) would be to put you in a position where you could begin to work (byłoby umieszczenie cię w takim miejscu, gdzie mogłabyś zacząć pracować; position – pozycja; stanowisko, miejsce), but you have done well in school in certain branches (ale dobrze spisałaś się w szkole z poszczególnych przedmiotów; branch – gałąź / drzewa/; dziedzina /nauki itp./); it seems that your work in English has even been brilliant (i widocznie twoja praca z angielskiego okazała się nawet wspaniałą; work – praca, trud; utwór, dzieło, esej). Miss Pritchard, who is on our visiting committee (pani Pritchard, która jest w naszej komisji inspekcyjnej), is also on the school board (jest także w naszej radzie szkoły; board – zarząd; rada); she has been talking with your rhetoric teacher (ona rozmawiała z twoją nauczycielką z retoryki), and made a speech in your favour (i wygłosiła przemowę na twoją korzyść; favour – przychylność). She also read aloud an essay (także przeczytała na głos esej) that you had written entitled, „Blue Wednesday” (który napisałaś, pod nazwą „Okropna środa”; to entitle – dawać prawo; zatytułować, dać nazwę).’

brilliant [´brılıənt], rhetoric [´retərık], favour [´feıvə], essay [´eseı]

‘Of course the usual disposition of one in your place would be to put you in a position where you could begin to work, but you have done well in school in certain branches; it seems that your work in English has even been brilliant. Miss Pritchard, who is on our visiting committee, is also on the school board; she has been talking with your rhetoric teacher, and made a speech in your favour. She also read aloud an essay that you had written entitled, “Blue Wednesday”.’

Jerusha’s guilty expression this time was not assumed (pełna skruchy mina Jeruszy tym razem nie była fałszywa; to assume – przejmować /dowodzenie/, brać na siebie /odpowiedzialność itp./; udawać, pozorować).

‘It seemed to me that you showed little gratitude (wydało mi się, że wyraziłaś mało wdzięczności; to show – pokazywać; przejawiać, odkrywać) in holding up to ridicule the institution (wystawiwszy na pośmiewisko naszą instytucję; to hold up – wspierać, podpierać; pokazywać, wystawiać) that has done so much for you (która tak dużo zrobiła dla ciebie). Had you not managed to be funny (gdyby nie udało ci się być zabawną/śmieszną; to manage – kierować; potrafić /zrobić/, dać radę) I doubt if you would have been forgiven (wątpię, że ci wybaczono). But fortunately for you, Mr. – , that is, the gentleman who has just gone (ale, na szczęście dla ciebie, pan ..., to znaczy, właśnie tamten dżentelmen, który przed chwilą odszedł) – appears to have an immoderate sense of humour (okazało się, że ma nadmierne = wyjątkowe poczucie humoru). On the strength of that impertinent paper (pod wpływem tego bezczelnego eseju; strength – siła; paper – papier; praca pisemna), he has offered to send you to college (zaproponował wysłać cię do wyższej szkoły).’

assumed [ə´sju:md], gratitude [´grætıtju:d], ridicule [´rıdıkju:l], immoderate [ı´mɔd(ə)rıt]

Jerusha’s guilty expression this time was not assumed.

‘It seemed to me that you showed little gratitude in holding up to ridicule the institution that has done so much for you. Had you not managed to be funny I doubt if you would have been forgiven. But fortunately for you, Mr. – , that is, the gentleman who has just gone – appears to have an immoderate sense of humour. On the strength of that impertinent paper, he has offered to send you to college.’

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki