Marina

Safar

Podróż do Arabii Saudyjskiej

Wstęp

Arabia Saudyjska przeszła w ostatnim czasie ogromne zmiany, które jeszcze kilka lat temu wydawały się nie do pomyślenia. Królestwo dynamicznie otwiera się na świat. Wprowadzono wizy turystyczne, kraj aktywnie promuje siebie jako atrakcyjne miejsce do odwiedzenia i inwestowania. Organizowane są międzynarodowe wydarzenia sportowe i kulturalne, jak Formuła 1, festiwale filmowe oraz koncerty z udziałem zagranicznych gwiazd. Kobiety od dawna mogą prowadzić samochody, aktywniej uczestniczyć w życiu publicznym, pracować w różnych sektorach, a nawet ubiegać się o stanowiska polityczne. Zagraniczni turyści coraz częściej i chętniej wybierają Arabię Saudyjską jako cel swojej podroży. W dzisiejszych czasach królestwo saudyjskie coraz mniej kojarzy się z miejscem, w którym odbywają się publiczne egzekucje lub z głośnymi historiami ucieczek kobiet od rodzin i prośbami o azyl w innych krajach. Teraz, kiedy słyszymy „Arabia Saudyjska”, raczej myślimy o ciekawych projektach, takich jak futurystyczne miasto NEOM (skrót od „Neo-Mustaqbal”, co oznacza „Nowa Przyszłość”). Ma ono zajmować powierzchnię około 26 tysięcy kilometrów kwadratowych, co czyni je jednym z największych tego typu projektów na świecie. NEOM ma być również miejscem sprzyjającym turystyce, oferując luksusowe kurorty, parki rozrywki oraz atrakcje przyrodnicze. Miasto będzie zasilane w stu procentach energią odnawialną, co wpisuje się w globalne trendy ekologiczne. NEOM ma również przyciągać inwestorów i przedsiębiorców z całego świata, tworząc hub innowacji i nowych technologii. Inwestycje w infrastrukturę, w tym lotniska i porty, mają ułatwić dostęp do miasta i sprzyjać międzynarodowej wymianie handlowej. Projekt przewiduje także rozwój edukacji i kultury, z planami budowy nowoczesnych szkół i uniwersytetów oraz organizacji wydarzeń kulturalnych. Dzięki takim inicjatywom Arabia Saudyjska staje się coraz atrakcyjniejszym miejscem do odwiedzania i inwestowania.

Oprócz NEOM królestwo może również pochwalić się z wieloma innymi dynamicznymi projektami i zmianami. Przykładowo „Riyadh Season” – ogromny festiwal trwający kilka miesięcy, który oferuje koncerty, spektakle teatralne, wystawy i wiele innych atrakcji. To jedno z największych i najbardziej ambitnych wydarzeń kulturalnych i rozrywkowych organizowanych w Arabii Saudyjskiej. „Riyadh Season”, zainicjowany w ramach programu „Vision 2030”, ma na celu przekształcenie stolicy kraju – Rijadu – w globalne centrum rozrywki, kultury i turystyki. W roku 2023 podczas festiwalu do królestwa przybyły takie gwiazdy jak Shakira, Enrique Iglesias, David Guetta, Rihanna, Cristiano Ronaldo (obecnie grający w stołecznym klubie Al Nassr Rijad), Lewis Hamilton (siedmiokrotny mistrz świata Formuły 1), Will Smith, Gordon Ramsay, David Beckham i wielu innych. To wydarzenie stało się jednym z najważniejszych momentów kulturalnych i rozrywkowych w regionie. „Riyadh Season” zazwyczaj rozpoczyna się w październiku i trwa do marca. Każdego roku dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia mogą nieco się różnić, dlatego warto sprawdzać aktualne informacje na oficjalnej stronie lub w mediach społecznościowych związanych z festiwalem. Jest to zdecydowanie dobry moment, żeby odwiedzić Arabię Saudyjską i na własne oczy przekonać się o ogromnych zmianach, jakie zaszły w kraju.

Kulturalne przemiany obejmują także otwarcie nowych muzeów, takich jak muzeum sztuki cyfrowej TeamLab Borderless w Dżuddzie, które zostało stworzone przez japońską grupę artystyczną „TeamLab” i zyskało sławę dzięki swoim interaktywnym oraz immersyjnym instalacjom, które angażują zmysły i umożliwiają interakcję z dziełami sztuki.

Wszystkie te zmiany pokazują, że kraj przechodzi dynamiczną transformację, stając się nowoczesnym i zróżnicowanym miejscem, które przyciąga uwagę całego świata. Jednak całkiem niedawno, w roku 2017, Arabia Saudyjska wciąż była zamkniętym krajem. Królestwo było znane z surowych norm religijnych i tradycyjnych wartości. Noszenie abai, czyli długiej sukni zakrywającej całe ciało, było obowiązkowe niezależnie od pochodzenia i wyznania. Większość kobiet zakrywała również włosy, twarz, a nawet dłonie. Każda miała oficjalnego opiekuna (mahram), który często decydował o tym, czy jego córka lub żona będzie pracować, czy nie, jak często może wychodzić z domu i za kogo wyjdzie za mąż. Wiele miejsc publicznych było patrolowanych przez policję religijną (muttawa), której członkowie upewniali się, czy kobiety i mężczyźni przestrzegają prawa szariatu, a sklepy są zamknięte podczas obowiązkowej modlitwy.

Wyjechałam do Arabii Saudyjskiej ze względu na mojego męża pilota, który dostał tam propozycję pracy nie do odrzucenia. Przed wprowadzeniem wiz turystycznych w 2019 roku było niewiele sposobów na dostanie się do tego kraju. Najprościej i najłatwiej było otrzymać zaproszenie do pracy. W takim wypadku pracodawca brał na siebie większość formalności i w imieniu przyszłego pracownika załatwiał wszystkie zbędne i niezbędne dokumenty, czekał w kolejkach i narzekał na biurokrację, której tam nie brakuje. Dobry pracodawca również martwił się o to, gdzie przyszły pracownik będzie mieszkał, szukał odpowiedniego miejsca, żeby zatrudniony czuł się lepiej niż w domu.

Bardziej skomplikowanym, lecz wciąż stosunkowo łatwym sposobem dostania się na teren Arabii było bycie osobą wierzącą, czyli muzułmaninem. Co roku do kraju przybywa ogromna liczba pielgrzymów, gdyż świętym obowiązkiem każdego muzułmanina jest odbycie hadżu przynajmniej raz w życiu. Można też poślubić saudyjskiego księcia lub zwykłego poddanego króla i w ten sposób zalegalizować swój pobyt. Co prawda nie każdy Saudyjczyk jest księciem i rzadko która kobieta chce wyjść za mąż, żeby wyjechać do Arabii Saudyjskiej. No i – jak pokazuje życie – ten sposób nie należy do najłatwiejszych. Co więcej, państwo saudyjskie preferuje, aby miejscowi mężczyźni brali za żony kobiety z Arabii Saudyjskiej, a nie niewiasty z innymi wartościami religijnymi i kulturowymi. Ale o tym później.

Oczywiście istniały również nielegalne sposoby, takie jak piesze przekraczanie pustyni lub przepłynięcie Morza Czerwonego. Do dziś chętnych i odważnych nie brakuje. Mieszkańcy Jemenu, Etiopii i innych krajów nierzadko właśnie w taki sposób dostają się do królestwa. Jest to powszechny problem w regionie Bliskiego Wschodu, gdzie ludzie poszukujący lepszego życia z powodu takich czynników jak konflikty, ubóstwo czy brak perspektyw życiowych czasami podejmują nielegalne i niebezpieczne próby przekroczenia granic.

Moja przygoda w królestwie Saudów trwała niecały rok. W książce opowiem o życiu w tym tajemniczym kraju, o wyzwaniach i trudnościach, z jakimi się borykałam, o ludziach, których spotkałam, pięknych miejscach, które zobaczyłam i ciekawych tradycjach, o których się dowiedziałam.

Dżudda

Muharram, rok 1439

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji

Spis treści:

Okładka

Strona tytułowa

Wstęp

Dżudda

Piękne plaże i panie w bikini

Segregacja płciowa

Al Balad

Wakacje

Edukacja po saudyjsku

Compound

Kobieta wśród mężczyzn

Saudyjki

Filipińska piastunka i afrykańskie voodoo

Muttawa. Strażnicy moralności

Poślubić księcia

Rijad

Na końcu świata

Egzekucje publiczne

W beduińskim namiocie

Saudyjski dom

Wojna

Zamiast epilogu

Podziękowania

Słownik

Safar. Podróż do Arabii Saudyjskiej

ISBN: 78-83-8373-629-7

© Marina i Wydawnictwo Novae Res 2025

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody Wydawnictwa Novae Res.

REDAKCJA: Katarzyna Darkiewicz

KOREKTA: Paulina Górska

OKŁADKA: Jolanta Herzog

Wydawnictwo Novae Res należy do grupy wydawniczej Zaczytani.

Grupa Zaczytani sp. z o.o.

ul. Świętojańska 9/4, 81-368 Gdynia

tel.: 58 716 78 59, e-mail: sekretariat@novaeres.pl

http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest na stronie zaczytani.pl.

Opracowanie ebooka
Katarzyna Rek