Spis treści

Karta redakcyjna

Pogoń

Kapłan

Akwarela

Chwila

Chore oczy

Jesień

Synek

Chirico

Słup telegraficzny

Głodna chata

Karzeł

Pradziad

Pamflecista

Kompozycja

W parku

W kopalni

Do Leopolda Staffa

Dziennik

Do R. O.

Tuwim

Wierzyński

Słonimski

Ligocki

Żeleński

Broniewski

Majakowski

Jesienin

Rzeka

Jabłoń

Ćmy

(Wyjącym zimnym kośćcem...)

Sen

Żołnierze

Atessie

Mojemu kalendarzowi

List

Smutek

(Płyńcie niebem...)

Miasto

Schutzbundowcy

Wisielec

Siostra

Poezja

Brzask

Ballada

(Dziś wielka niedźwiedzica...)

[List do matki]

Bohater naszych czasów

Nota wydawnicza

REDAKTOR PROWADZĄCY: Paweł Orzeł

OPRACOWANIE: Magda Lotkowska

KOREKTA: Marcin Sendecki

PROJEKT OKŁADKI, TYPOGRAFIA I SKŁAD: Mimi Wasilewska

Wydanie pierwsze

Warszawa, 2020

© Copyright for this edition by Państwowy Instytut Wydawniczy, 2020

ISBN 978-83-8196-027-4

KSIĘGARNIA INTERNETOWA

www.piw.pl

POLUB PIW NA FACEBOOKU!

www.fb.com/panstwowyinstytutwydawniczy

Państwowy Instytut Wydawniczy

ul. Foksal 17, 00-372 Warszawa

tel. 22 826 02 01

E-MAIL: piw@piw.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Pogoń

Ponad czołem noc złotodajna

zaszumiała jęków pogonią.

Hej! wyjechać mi z cichej stajni

i na wiersza gnać pędzikoniu!

Tak mnie woła chmur nietutejszość,

czarnych wiatrów tańczący wybryk!

– Czyż nie było mi snem najśmielszym

słowo w grzywę rumaczą przybrać?

Wierszu, w jaśń mnie bierz aksamitną

na księżyca brzęczące siodło!

Niech gościńce ścielą się rytmem

pod twych pęcin kopytny omłot.

A za chwilę rozpęd czupurny

włosy nasze wyciem pokocha;

drogę wskaże nam wiatrak-furiat

pod borowej groźby huk-pohuk.

Rwij po szczęścia gwiaździce złote,

po chmurowe ukojeń stropy!

Młotem kopyt w płoty-wykroty

wal galopem, galopem, galopem!

Na pohybel idącym niemrawo

wzdłużem dróg wierzbinowym babom,

hej! – daleko za sobą zostawiaj

tarabanny tumanów tabun.

Kapłan

Szedł śród ciszy pokłonień kornych,

z pól pociętych pasiasty miał ornat.

Szedł w zmierzchania pochwalne rozlewy

i trawami pacierze śpiewał.

Przed zachodu ołtarzem czerwonym

świerszcz mu chłopcem błękitnym dzwonił

i wysoko zastygł nad borem

zamyślenia zagięty pastorał.

Akwarela

Rankiem przy chłopa krzywej chacie

zbiegły się brzozy w białych gaciach,

by jasnozwinną akwarelą

ściany i dolę mu wybielać

i tańczyć wkoło z dniem czerwcowym,

co motylami powariował.

I śmiał się złotą w słońcu mordą

z kwiatkiem idący gość-komornik,

gdy świt uplatał swą pustotą

świnkom w ogonkach papiloty,

gdy w topazowy żyta ukłon

na wróble strach szedł czarną kukłą.

Wparły się w dachu brodę chwiejną

ptaki, brzęczące barwnym sejmem;

spór wykładały żółtej strzesze,

na którym pniu się chłop powiesi,

na piersi której białej brzozy

śmierć swą rozmajta na powrozie.

A nad ptakami pulchny obłok

w błękitną ciszę wypiął odwłok

i na malarza machał głową,

by krasną chatę szedł malować,

aby ją zawiózł ludziom z miasta

w kamienny tłok, w powietrza ciasność.

Widzę cię, chato na obrazie,

jak żółwiem w ramki złote włazisz,

jak się kominem kłonisz nisko

brzóz gatkom, widzów zbiegowisku

i jak na wszystko chłodno patrzy

słup słupkiem krótszym cięty na krzyż.

Chwila

Żonie mej Elince

Może jutro płaczącym jesionem

w parku ci się zielono pokłoni,

może ptaka przelotem bezgłośnym

muśnie białe zamyśleń twych krosna.

Może liści kosmatym szeptem

niepokoje we włosy ci wetka,

może w krzewy powiedzie cię milcząc

ku zatrutym jagodom wilczym –

Jedno pewne: w bukiecie ogrodu

zaczajona czeka na twą młodość.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Nota wydawnicza

Niniejsze wydanie, zasadniczo oparte o Wiersze zebrane Konstantego Mikiewicza w opracowaniu Michała Stefańskiego (Oficyna 21, Warszawa 2016), uzupełniono o wiersz „Ballada” odnaleziony w archiwum prof. Janusza Stradeckiego (teczka nr 74), znajdującym się w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk oraz o fragment powieści Bohater naszych czasów (tytuł nadany przez wydawców) opublikowany przez Józefa Czechowicza w „Piórze” (R. 1, nr 1, kwiecień-czerwiec 1938). Treść listu Mikiewicza do matki na podstawie „Wiadomości Literackich” (nr 33/1935). Kolejność wierszy odpowiada chronologii ich publikacji. Wyjątek stanowią kończące niniejszy tom „Ballada” i „Dziś wielka niedźwiedzica...”.

W tym wydaniu uwspółcześniono pisownię i interpunkcję, zachowując jednakże niektóre osobliwości stylu autora.