.

.

.

cytryny z sycylii

.

Włoski
z Luigim Pirandellem

.

.

.

Opowiadanie o tym, jak łatwo zgubić to, co prawdziwe,
goniąc za tym, co błyszczące
w specjalnym przełożeniu według metody I.Franka,
służącej do skutecznej nauki języków obcych

.

.

.

Poznań 2025

ucz się języków obcych

czytając dwujęzyczne książki

.

angielski

niemiecki

hiszpański

francuski

rosyjski

WŁOSKI

.

literatura światowa

w oryginale z tłumaczeniem

na polski

.

www.ifrank.pl

Spis treści

Karta redakcyjna

AUDIO

Lumie di Sicilia (Cytryny z Sycylii)

Przypisy końcowe

Karta redakcyjna

Tytuł: Cytryny z Sycylii. Włoski z Luigim Pirandellem

.

Autor oryginału: Luigi Pirandello
Adaptacja językowa i opracowanie dydaktyczne: NKB Tatiana Ciszewska
Autor metody: Ilya Frank

.

ISBN –978-83-976231-1-8

Wydawca: NKB Tatiana Ciszewska

Wydanie 1

Poznań 2025

.

Kontakt: info@ifrank.pl
Strona internetowa: www.ifrank.pl

.

Audiobook: Kod QR do audiobooka został przygotowany przez NKB Tatiana Ciszewska,
a nagranie wykonano zgodnie z zasadami domeny publicznej oraz praw autorskich
do opracowania dydaktycznego.

.

Koncepcja graficzna i layout okładki: Ludwika Gnyp
Przygotowanie do druku : NKB Tatiana Ciszewska

.

© Copyright by NKB Tatiana Ciszewska
Wszelkie prawa zastrzeżone.
All rights reserved.

.

Niniejsza publikacja jest adaptacją językową oryginalnego dzieła literackiego, które znajduje się w domenie publicznej. Tekst w języku włoskim pochodzi z oryginalnej wersji utworu,
natomiast tłumaczenia, komentarze dydaktyczne, opracowanie merytoryczne oraz układ książki są objęte ochroną praw autorskich i stanowią własność wydawcy. Tłumaczenie
zostało wykonane przez zespół redakcyjny NKB Tatiana Ciszewska, z użyciem
narzędzi AI wspomagających, pod redakcją autorską. Kopiowanie, reprodukcja,
powielanie ani publiczne odtwarzanie całości lub części tej książki
w jakiejkolwiek formie — drukowanej, cyfrowej, audio lub audiowizualnej
— bez uprzedniej, pisemnej zgody wydawcy jest zabronione

.

AUDIO

.

AUDIO

.

https://ifrank.pl/audio/cytryny/

.....

.

POBIERZ

i ćwicz wymowę

w trakcie czytania

Lumie di Sicilia (Cytryny z Sycylii)

LUMÍE1 DI SICILIA

(Cytryny z Sycylii)

.

— Teresina sta qui (czy Teresina tu /jest/; stare — być, znajdować się, przebywać)?

Il cameriere (służący/kamerdyner; cameriere, m — kelner, służący), ancora in maniche di camicia (wciąż w rękawach koszuli = w samej koszuli; manica, f — rękaw; camicia, f — koszula), ma già impiccato in un altissimo solino (ale już zaciśnięty w bardzo wysoki kołnierzyk; impiccare – wieszać /na szubienicy/, zaciskać szyję; solino, m — kołnierzyk), squadrò da capo a piedi il giovanotto (zmierzył od stóp do głów: „od głowy do stóp” młodzieńca; squadrare — mierzyć wzrokiem; capo, m — głowa; piede, m — stopa) che gli stava davanti sul pianerottolo della scala (który stał przed nim na półpiętrze: „podeście schodów”; davanti — przed, z przodu; pianerottolo, m — podest; scala, f — schody, drabina; skala, stopnie): campagnolo all’aspetto (wieśniak z wyglądu; aspetto, m — wygląd), col bavero del pastrano ruvido rialzato fin su gli orecchi (z kołnierzem szorstkiego płaszcza podniesionym aż na uszy: „aż po wierzch uszu”; pastrano, m – płaszcz męski, palto; ruvido — szorstki, chropowaty) e le mani paonazze (i rękami sinymi; mano, f — ręka), gronchie dal freddo (zgrabiałymi z zimna; gronchio — zgrabiały, zesztywniały), che reggevano un sacchetto sudicio di qua (które trzymały brudną torbę z jednej: „z tej” strony), una vecchia valigetta di là (starą walizkę z innej: „tamtej” strony), a contrappeso (dla równowagi; peso, m — waga).

.

— Teresina sta qui?

Il cameriere, ancora in maniche di camicia, ma già impiccato in un altissimo solino, squadrò da capo a piedi il giovanotto che gli stava davanti sul pianerottolo della scala: campagnolo all’aspetto, col bavero del pastrano ruvido rialzato fin su gli orecchi e le mani paonazze, gronchie dal freddo, che reggevano un sacchetto sudicio di qua, una vecchia valigetta di là, a contrappeso.

.

— Teresina (Teresina)? E chi è (a kto to; chi — kto)? — domandò a sua volta (zapytał w swoją kolej; domandare — pytać; a sua volta — z kolei, w swoim czasie; następnie), marcando le folte ciglia giunte (marszcząc swoje gęste, złączone brwi; marcare — podkreślać, zaznaczać; giunto — złączony), che parevano due baffi (które wyglądały jak dwa wąsy) rasi dal labbro (starannie wycięte z ust) e appiccicati lì per non perderli (i przyklejone tam, żeby ich nie zgubić).

Il giovanotto scosse prima la testa (młodzieniec najpierw potrząsnął głową; scuotere — potrząsać) per far saltare dalla punta del naso una gocciolina di freddo (by strącić: „sprawić by zeskoczyła” z czubka nosa kropelkę zimna; testa, f — głowa; far saltare — strącić; punta, f — czubek; goccia, f — kropla, -ina — przyrostek zdrobniający; freddo, m — zimno), poi rispose (potem odpowiedział):

— Teresina, la cantante (Teresina, śpiewaczka).

.

— Teresina? E chi è? — domandò a sua volta, marcando le folte ciglia giunte, che parevano due baffi rasi dal labbro e appiccicati lì per non perderli.

Il giovanotto scosse prima la testa per far saltare dalla punta del naso una gocciolina di freddo, poi rispose:

— Teresina, la cantante.

.

— Ah, — esclamò il cameriere (ach, zawołał kamerdyner), con un sorriso d’ironico stupore (z ironicznym zdziwionym uśmiechem = pełnym ironii i zdziwienia; sorriso, m — uśmiech): — Si chiama così, senz’altro, Teresina (tak się nazywa, z pewnością Teresina; chiamarsi — nazywać się; senz’altro — po prostu, bez żadnego tytułu)? E voi chi siete? (a wy kim jesteście; voi — wy, forma grzecznościowa; chi — kto).

— C’è o non c’è (jest, czy jej nie ma)? — domandò il giovanotto (zapytał młodzieniec), corrugando le ciglia e sorsando col naso (marszcząc brwi i pociągając nosem; sorso — łyk). — Ditele che c’è Micuccio e lasciatemi entrare (powiedzcie jej, że tu jest Micuccio i pozwólcie mi wejść; dire — mówić; lasciare – zostawiać; opuszczać; pozwalać; entrare — wchodzić).

.

— Ah, — esclamò il cameriere, con un sorriso d’ironico stupore: — Si chiama così, senz’altro, Teresina? E voi chi siete?

— C’è o non c’è? — domandò il giovanotto, corrugando le ciglia e sorsando col naso. — Ditele che c’è Micuccio e lasciatemi entrare.

.

— Ma non c’è nessuno a quest’ora (ale o tej porze nikogo tu nie ma), — rispose il cameriere (odpowiedział kamerdyner), col sorriso rassegnato su le labbra (z rezygnującym uśmiechem na ustach; sorriso, m — uśmiech; rassegnato — zrezygnowany; labbra, f — usta).

— La signora Sina Marnis è ancora a teatro e (pani Sina Marnis jest jeszcze w teatrze i)…

— Anche zia Marta (a ciocia Marta też)? — lo interruppe Micuccio (przerwał mu Micuccio; interrompere — przerywać; lo — mu, go).

— Ah, lei è il nipote (ach, pan jest siostrzeńcem; nipote, m/f — siostrzeniec/siostrzenica; wnuk/wnuczka)?

.

— Ma non c’è nessuno a quest’ora, — rispose il cameriere, col sorriso rassegato su le labbra.

— La signora Sina Marnis è ancora a teatro e…

— Anche zia Marta? — lo interruppe Micuccio.

— Ah, lei è il nipote?

.

E il cameriere si fece subito cerimonioso (i kamerdyner od razu stał się uprzejmy; cerimonioso — uprzejmy, ceremonialny).

— Favorisca allora, favorisca (proszę zatem, proszę). Non c’è nessuno (nikogo nie ma). Anche lei a teatro, la Zia (ciocia też jest w teatrze). Prima del tocco non ritorneranno (przed południem nie wrócą; tocco, m — południe albo północ – godzina dwunasta). È la serata d’onore di sua (to wieczór w cześć waszej; serata d’onore — wieczór honorowy, uroczysty wieczór )… come sarebbe di lei, la signora (jak to byłoby waszej)? cugina, allora (kuzynki, zatem)?

.

E il cameriere si fece subito cerimonioso.

— Favorisca allora, favorisca. Non c’è nessuno. Anche lei a teatro, la Zia. Prima del tocco non ritorneranno. È la serata d’onore di sua… come sarebbe di lei, la signora? cugina, allora?

.

Micuccio restò un istante impacciato (Micuccio przez chwilę stał zakłopotany; restare — pozostać; impacciato — zakłopotany, nieporadny).

— Non sono… no (ja nie jestem… nie), non sono cugino, veramente (nie, naprawdę nie jestem kuzynem).

Sono… sono Micuccio Bonavino (jestem… jestem Micuccio Bonavino); lei lo sa (ona to wie; lei — ona, w znaczeniu grzecznościowym: „pani”). Vengo apposta dal paese (przyjechałem specjalnie z miasteczka; apposta — specjalnie, celowo; paese, m — miasteczko, wieś).

.

Micuccio restò un istante impacciato.

— Non sono… no, non sono cugino, veramente. Sono… sono Micuccio Bonavino; lei lo sa. Vengo apposta dal paese.

.

A questa risposta il cameriere stimò innanzi tutto conveniente (na tę odpowiedź kamerdyner uznał od razu za stosowne) ritirare il lei e riprendere il voi (zrezygnować z formy „pan” i wrócić do „wy”; ritirare — wycofać, zaniechać; riprendere — wznowić, przywrócić; lei — „pani/pan”; voi — bardziej potoczne „wy”); introdusse Micuccio in una cameretta al bujo presso la cucina (wprowadził Micuccioi do małego, ciemnego pokoiku obok kuchni; cameretta, f — pokoik; bujo = buio, m — ciemność), dove qualcuno ronfava strepitosamente (gdzie ktoś chrapał głośno; ronfare — chrapać; strepitosamente — hałaśliwie, głośno), e gli disse (i powiedział mu):

— Sedete qua (usiądźcie tutaj). Adesso porto un lume (zaraz przyniosę lampę; lume, m — lampa, światło).

.

A questa risposta il cameriere stimò innanzi tutto conveniente ritirare il lei e riprendere il voi; introdusse Micuccio in una cameretta al bujo presso la cucina, dove qualcuno ronfava strepitosamente, e gli disse:

— Sedete qua. Adesso porto un lume.

.

ZAPRASZAMY DO ZAKUPU PEŁNEJ WERSJI KSIĄŻKI

.

Przypisy końcowe

Przypisy końcowe

1 Słowo „lumíe” pochodzi z języka sycylijskiego i oznacza cytryny. Wywodzi się od włoskiego słowa „limone” (liczba pojedyncza) i „limoni” (liczba mnoga), które są najczęściej używanymi określeniami na cytryny w standardowym języku włoskim. Włoskie „limone” z kolei ma swoje korzenie w języku arabskim „līmūn”, który został wprowadzony na Sycylię podczas panowania Arabów w IX–XI wieku. Arabski wpływ znacząco wpłynął na miejscowy język i kulturę, co zaowocowało regionalnym wariantem „lumíe”. W dialekcie sycylijskim termin ten odnosi się szczególnie do sycylijskich cytryn, znanych ze swojej jakości i intensywnego aromatu.