Wybór i opracowanie
Katarzyna Marszałek

Tom III
Odrodzenie ruchu harcerskiego,
trudne lata demokracji
(1989–2014)

Wybór zródeł do dziejów ZHP

Kraków 2015

Spis treści

Wprowadzenie

Część VI
Odrodzenie ruchu harcerskiego, trudne lata demokracji 1989–2014

Rozdział I
Dokumentacja Zjazdów ZHP oraz dokumenty z nią związane

1.1. IX/XXVI Zjazd ZHP, 1989 r.

1.1.1. Deklaracja IX/XXVI Zjazdu ZHP w sprawie zmian w ZHP

1.1.2. Uchwały IX/XXVI Zjazdu ZHP w sprawie:

1.1.2.1. drogowskazów, kierunków harcerskiej służby, instruktorów, warunków realizacji programu

1.1.2.2. zmiany numeracji Zjazdów

1.1.2.3. zaproszenia na Zjazd przedstawicieli środowisk niezależnych

1.1.2.4. wniosków szczegółowych

1.1.3. Stanowisko IX/XXVI Zjazdu ZHP w sprawie stosunków między ZHP a Kościołem

1.1.4. Apel uczestników IX/XXVI Zjazdu ZHP do harcerskich pokoleń

1.1.5. Uchwała Rady Naczelnej ZHP w sprawie stosunku harcerstwa do swojej historii

1.2. XXVII Nadzwyczajny Zjazd ZHP, 1990 r.

1.2.1. Uchwała Rady Naczelnej w sprawie zwołania Nadzwyczajnego Zjazdu ZHP

1.2.2. Wystąpienie Przewodniczącego Centralnej Komisji Rewizyjnej ZHP, Jerzego Kwiecińskiego, na XXVII Nadzwyczajnym Zjeździe ZHP

1.2.3. List Wiceministra Edukacji Narodowej, Anny Radziwiłł, do delegatów na XXVII Nadzwyczajny Zjazd ZHP

1.2.4. Uchwała XXVII Nadzwyczajnego Zjazdu ZHP w sprawie zwołania w trybie pilnym Zjazdu ZHP

1.2.5. Wystąpienie końcowe Naczelnika ZHP, Krzysztofa Grzebyka, na XXVII Nadzwyczajnym Zjeździe ZHP

1.3. XXVIII Zjazd ZHP, 1990 r.

1.3.1. Wystąpienie na XXVIII Zjeździe ZHP:

1.3.1.1. Ministra Edukacji Narodowej, Henryka Samsonowicza

1.3.1.2. Komisarza Regionu Europejskiego Światowej Organizacji Ruchu Skautowego, Dominique’a Bénarda, na XXVIII Zjeździe ZHP

1.3.2. Deklaracja XXVIII Zjazdu ZHP określająca charakter stowarzyszenia

1.3.3. Stanowiska XXVIII Zjazdu ZHP w sprawie:

1.3.3.1. historii harcerstwa

1.3.3.2. miejsca ZHP w ruchu harcerskim

1.3.3.3. powrotu i współpracy ZHP z międzynarodowymi strukturami skautowymi

1.3.3.4. harcerstwa żeńskiego i męskiego

1.3.4. Decyzja Komisji Uchwał i Wniosków XXVIII Zjazdu ZHP w sprawie wniosków szczegółowych

1.4. XXIX Zjazd ZHP, 1993 r.

1.4.1. Wystąpienie Prezydenta RP, Lecha Wałęsy, na XXIX Zjeździe ZHP

1.4.2. Apel XXIX Zjazdu ZHP do władz Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie uregulowania zasad udziału harcerstwa w Systemie Edukacji Narodowej

1.4.3. Uchwały XXIX Zjazdu ZHP w sprawie:

1.4.3.1. wyznaczenia kierunków działania stowarzyszenia

1.4.3.2. wniosków szczegółowych

1.4.4. Stanowiska XXIX Zjazdu ZHP w sprawie:

1.4.4.1. roli harcerstwa wobec zagrożeń współczesnej cywilizacji

1.4.4.2. wspierania harcerstwa na wsi

1.4.4.3. programu harcerstwa starszego

1.4.4.4. instruktorów

1.4.4.5. wyborów samorządowych

1.4.4.6. rozwoju duchowego

1.4.4.7. prawa dzieci do harcerstwa

1.5. XXX Nadzwyczajny Zjazd ZHP, 1995 r.

1.5.1. Wystąpienie Naczelnika ZHP, Ryszarda Pacławskiego, na XXX Nadzwyczajnym Zjeździe ZHP

1.5.2. Oświadczenie władz ZHP w sprawie wyborów Prezydenta RP

1.6. XXXI Zjazd ZHP, 1997 r.

1.6.1. Uchwały XXXI Zjazdu ZHP w sprawie:

1.6.1.1. celów i zamierzeń wychowawczych stowarzyszenia

1.6.1.2. wniosków szczegółowych

1.6.2. Stanowiska XXXI Zjazdu ZHP w sprawie:

1.6.2.1. współdziałania organizacji harcerskich w wychowaniu dzieci i młodzieży

1.6.2.2. wyborów samorządowych

1.6.2.3. współpracy ZHP ze środowiskami harcerskimi na Wschodzie

1.6.2.4. pracy z kadrą instruktorską

1.6.2.5. pomocy władz państwowych dla stowarzyszeń

1.6.2.6. reprezentacji kobiet i mężczyzn we władzach ZHP

1.6.3. Uchwała Rady Naczelnej ZHP w sprawie opracowania „Harcerskie Ideały”

1.6.3.1. Treść opracowania „Harcerskie Ideały”

1.7. XXXII Zjazd ZHP, 2001 r.

1.7.1. Uchwały XXXII Zjazdu ZHP w sprawie:

1.7.1.1. strategii rozwoju ZHP w latach 1999–2007

1.7.1.2. Deklaracji Ideowej XXXII Zjazdu ZHP

1.7.1.3. programu ZHP na lata 2002–2005

1.7.1.4. pracy z kadrą organizacji

1.7.1.5. wniosków szczegółowych

1.7.2. Stanowiska XXXII Zjazdu ZHP w sprawie:

1.7.2.1. harcerskiej tradycji i historii

1.7.2.2. społecznej roli ZHP

1.7.2.3. harcerstwa starszego

1.7.2.4. wzmacniania pozytywnego wizerunku ZHP w społeczeństwie

1.8. XXXIII Zjazd ZHP, 2005 r.

1.8.1. Uchwały XXXIII Zjazdu ZHP w sprawie:

1.8.1.1. Strategii rozwoju ZHP do 2009 r.

1.8.1.2. podstaw wychowawczych ZHP

1.8.1.3. 100-lecia skautingu i 100-lecia harcerstwa

1.8.1.4. wniosków szczegółowych

1.9. XXXIV Nadzwyczajny Zjazd ZHP, 2007 r.

1.9.1. Uchwała XXXIV Zjazdu ZHP w sprawie wniosków szczegółowych

1.9.2. Stanowisko XXXIV Zjazdu ZHP w sprawie programu ZHP

1.10. XXXV Nadzwyczajny Zjazd ZHP, 2007 r.

1.10.1. Relacja „Czuwaj” z XXXV Nadzwyczajnego Zjazdu ZHP

1.11. XXXVI Zjazd ZHP, 2009 r.

1.11.1. Uchwały XXXVI Zjazdu ZHP w sprawie:

1.11.1.1. zmian w podstawach wychowawczych ZHP

1.11.1.2. oceny realizacji strategii ZHP do roku 2009 oraz przygotowania i trybu  wprowadzenia strategii rozwoju ZHP na lata 2012–2017

1.11.1.3. ochrony prawnej wizerunku krzyża harcerskiego

1.11.1.4. wniosków szczegółowych

1.11.2. Stanowiska XXXVI Zjazdu ZHP w sprawie:

1.11.2.1. wychowania duchowego w ZHP

1.11.2.2. roli instruktorów programowych w harcerskich komendach

1.12. XXXVII Nadzwyczajny Zjazd ZHP, 2011 oraz 2012 r.

1.12.1. Uchwała XXXVII Nadzwyczajnego Zjazdu ZHP w sprawie przyjęcia i trybu wprowadzenia strategii rozwoju ZHP na lata 2012–2017

1.13. XXXVIII Zjazd ZHP, 2013 r.

1.13.1. Uchwały XXXVIII Zjazdu ZHP w sprawie:

1.13.1.1. wzmocnienia roli harcerskich specjalności w programie wychowania ZHP

1.13.1.2. w sprawie kształtowania wizerunku harcerstwa i funkcji drużynowego w odbiorze społecznym

1.13.1.3. wzmocnienia działalności programowej drużyn i gromad

1.13.1.4. procesu rozdzielenia działalności gospodarczej od wychowawczej

1.13.1.5. realizacji kierunku Strategii Rozwoju ZHP na lata 2012–2017, Przyjazna Struktura w zakresie podjęcia prac nad oceną funkcjonowania obecnej struktury organizacyjnej ZHP oraz opracowania i wdrożenia zmian usprawniających jej funkcjonowanie

1.13.1.6. planu pozyskiwania kadry wśród osób dorosłych 35+

1.13.2. Stanowiska XXXVIII Zjazdu ZHP w sprawie:

1.13.2.1. stworzenia warunków do pracy systemem małych grup

1.13.2.2. udziału instruktorek i instruktorów Związku Harcerstwa Polskiego w wyborach samorządowych

1.13.2.3. sytuacji na Ukrainie

1.13.2.4. zadośćuczynienia instruktorom, którzy za swoją harcerską służbę doznali nieuzasadnionych krzywd

Rozdział II
Statuty ZHP oraz dokumenty z nimi związane

2.1. Statut ZHP, 1989 r.

2.1.1. Tekst Statutu ZHP uchwalonego przez IX/XXVI Zjazd ZHP ustalony i ogłoszony Zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 IV 1989 r.

2.1.2. Uchwała IX/XXVI Zjazdu ZHP w sprawie trybu wprowadzania postanowień Statutu ZHP

2.2. Statut ZHP, 1990 r.

2.2.1. Uchwała XXVIII Zjazdu ZHP w sprawie wprowadzenia w życie Statutu ZHP

2.2.2. Tekst Statutu ZHP uchwalonego w dniach 6–9 XII 1990 r. przez XXVIII Zjazd ZHP

2.3. Statut ZHP, 1993 r.

2.3.1. Tekst Statutu ZHP uchwalonego przez XXVIII Zjazd ZHP w dniach 6–9 XII 1990 r. ze zmianami uchwalonymi przez XXIX Zjazd ZHP w dniach 9–12 XII 1993 r.

2.4. Statut ZHP, 1995 r.

2.4.1. Uchwała XXX Nadzwyczajnego Zjazdu ZHP w sprawie zmian w Statucie ZHP

2.4.2. Zmiany w Statucie ZHP przyjęte na XXX Nadzwyczajnym Zjeździe ZHP

2.5. Statut ZHP, 1997 r.

2.5.1. Tekst Statutu ZHP uchwalonego przez XXVIII Zjazd ZHP w dniach 6–9 XII 1990 r. ze zmianami uchwalonymi przez XXIX Zjazd ZHP w dniach 9–12 XII 1993 r., XXX Nadzwyczajnym Zjeździe ZHP w dniu 10 VI 1995 r. i XXXI Zjazd ZHP w dniach 4–7 XII 1997 r.

2.6. Statut ZHP z 2001 r.

2.6.1. Uchwała XXXII Zjazdu ZHP w sprawie zmian w Statucie dotyczących uzyskania osobowości prawnej przez jednostki terenowe ZHP

2.6.2. Tekst Statutu ZHP Tekst Statutu ZHP uchwalonego przez XXVIII Zjazd ZHP w dniach 6–9 XII 1990 r. ze zmianami uchwalonymi przez XXIX Zjazd ZHP w dniach 9–12 XII 1993 r., XXX Nadzwyczajnym Zjeździe ZHP w dniu 10 VI 1995 r., XXXI Zjazd ZHP w dniach 4–7 XII 1997 r. oraz XXXII Zjazd ZHP w dniach 6–9 XII 2001 r.

2.7. Statut ZHP, 2005 r.

2.7.1. Uchwała XXXIII Zjazdu ZHP wprowadzająca zmiany do Statutu ZHP

2.7.2. Tekst Statutu ZHP uchwalonego przez XXVIII Zjazd ZHP w dniach 6–9 XII 1990 r. ze zmianami uchwalonymi przez XXIX Zjazd ZHP w dniach 9–12 XII 1993 r., XXX Nadzwyczajnym Zjeździe ZHP w dniu 10 VI 1995 r., XXXI Zjazd ZHP w dniach 4–7 XII 1997 r., XXXII Zjazd ZHP w dniach 6–9 XII 2001 r. oraz XXXIII Zjazd ZHP w dniu 3 XII 2005 r.

2.8. Statut ZHP, 2009 r.

2.8.1. Uchwała XXXVI Zjazdu ZHP w sprawie zmian w Statucie ZHP

2.8.1.1. Załącznik nr 1 do Uchwały XXXVI Zjazdu ZHP w sprawie zmian w Statucie ZHP

2.8.2. Uchwała XXXVI Zjazdu ZHP w sprawie prac nad nowym Statutem ZHP

2.9. Statut ZHP, 2011/2012 r.

2.9.1. Uchwały XXXVII Zjazdu Nadzwyczajnego ZHP w sprawie zmian w Statucie ZHP:

2.9.1.1. nr 1

2.9.1.2. nr 2

2.9.1.3. nr 3

2.9.1.4. nr 4

2.9.1.5. nr 5

2.9.1.6. nr 6

2.9.1.7. nr 7

2.9.1.8. nr 8

2.9.1.9. nr 9

2.9.1.10. nr 10

2.9.1.11. nr 11

2.9.2. Tekst jednolity Statutu ZHP z uwzględnieniem zmian wprowadzonych przez XXXVII Zjazd Nadzwyczajny ZHP

2.10. Uchwała XXXVIII Zjazdu Związku Harcerstwa Polskiego z dnia 5 XII 2013 r. w sprawie zmian w Statucie ZHP

2.10.1. Załącznik do Uchwały XXXVIII Zjazdu ZHP w sprawie zmian w Statucie ZHP

Rozdział III
Harcerskie Kodeksy, komentarze do nich oraz inne dokumenty z nimi związane

3.1. Obietnica i Prawo Zucha

3.1.1. Obietnica Zucha

3.1.1.1. Rota obietnicy zucha, uchwalona Uchwałą Nadzwyczajnego Zjazdu ZHP w dniu 10 VI 1995 r.

3.1.2. Prawo Zucha

3.1.2.1. Treść prawo zucha, uchwalona Uchwałą Nadzwyczajnego Zjazdu ZHP w dniu 10 VI 1995 r.

3.2. Przyrzeczenie i Prawo Harcerskie

3.2.1. Przyrzeczenie

3.2.1.1. Rota przyrzeczenia harcerskiego, uchwalona przez IX/XXVI Zjazd ZHP w dniach 28–31 III 1989 r.

3.2.1.2. Rota przyrzeczenia harcerskiego, uchwalona przez XXVIII Zjazd ZHP w dniach 6–9 XII 1990 r.

3.2.1.3. Rota przyrzeczenia harcerskiego, uchwalona przez XXX Nadzwyczajny Zjazd ZHP w dniu 10 VI 1995 r.

3.2.2. Prawo Harcerskie

3.2.2.1. Treść prawa harcerskiego, uchwalona przez IX/XXVI Zjazd ZHP w dniach 28–31 III 1989 r.

3.2.2.2. Treść prawa harcerskiego, uchwalona przez XXVIII Zjazd ZHP w dniach 6–9 XII 1990 r.

3.3. Zobowiązanie instruktorskie, kodeks instruktorski

3.3.1. Rota zobowiązania instruktorskiego, uchwalona przez IX/XXVI Zjazd ZHP w dniach 28–31 III 1989 r.

3.3.2. Rota zobowiązania instruktorskiego, uchwalona przez XXVIII Zjazd ZHP w dniach 6–9 XII 1990 r.

3.3.3. Uchwała XXXIV Zjazdu Nadzwyczajnego ZHP w sprawie postaw instruktorskich, w dniach 1–3 VII 2007 r.

3.3.4. Kodeks instruktorski, 2009 r.

3.3.4.1. Uchwała Rady Naczelnej ZHP w sprawie Kodeksu Instruktorskiego uchwalona przez Radę Naczelną ZHP w dniu 7 III 2009 r.

3.3.4.2. Treść kodeksu instruktorskiego uchwalona przez Radę Naczelną ZHP w dniu 7 III 2009 r.

3.4. Komentarze do Harcerskich Kodeksów oraz inne dokumenty z nimi związane

3.4.1. Komentarz Wiktora Jacewicza, dotyczący przyrzeczenia i prawa harcerskiego, 1992 r.

3.4.2. Uchwała XXIX Zjazdu ZHP w sprawie przyrzeczenia i prawa harcerskiego, 1993 r.

3.4.3. Komentarz Józefa Glempa dotyczący przyrzeczenia i prawa harcerskiego, 1995 r.

3.4.4. Harcerskie Ideały, 1997 r.

3.4.4.1. Komentarz dotyczący obietnicy i prawa zucha

3.4.4.2. Komentarz Stefana Mirowskiego dotyczący prawa i przyrzeczenia harcerskiego

3.4.5. Stanowisko XXXI Zjazdu ZHP w sprawie obietnicy i prawa zucha, przyrzeczenia i prawa harcerskiego oraz zobowiązania instruktorskiego, 1997 r.

3.4.6. Komentarz Janusza Strojnego dotyczący przyrzeczenia i prawa harcerskiego, 2005 r.

3.4.7. Uchwała XXXIV Zjazdu Nadzwyczajnego ZHP w sprawie dyskusji o zmianie prawa harcerskiego, 2007 r.

3.4.8. Uchwała Rady Naczelnej ZHP w sprawie komentarza do prawa harcerskiego, 2008 r.

3.4.8.1. Komentarz Rady Naczelnej ZHP dotyczący prawa harcerskiego, 2008 r.

3.4.9. Uchwała XXXVIII Zjazdu Związku Harcerstwa Polskiego z dnia 8 XII 2013 r. w sprawie Przyrzeczenia i Prawa Harcerskiego

Bibiografia

Załącznik 1. Spis treści wraz ze wskazaniem źródeł

Załącznik 2. Chronologiczny wykaz Zjazdów ZHP w latach 1920–2014

Załącznik 3. Chronologiczny wykaz Statutów ZHP

Strona redakcyjna

Wprowadzenie

Działalność i historia Związku Harcerstwa Polskiego (ZHP) są tematem licznych opracowań, są to zazwyczaj:

- wspomnienia harcerek i harcerzy, drużyn, kręgów;

- syntetyczne opracowania poszczególnych okresów dziejów organizacji;

- wybory źródeł dziejów ZHP obejmujące fragment, jego działalności.

Na rynku księgarskim dostępne są także wznowienia książek harcerskich z dawnych lat, wśród których wyróżnia się seria opracowana przez Oficynę Wydawniczą „Impuls” pod hasłem „Przywrócić Pamięć”.

Brak jest – w moim odczuciu – opracowania, które zawierałoby zbiór oryginalnych źródeł dotyczących dziejów ZHP, od chwili powstania stowarzyszenia do czasów współczesnych. Dlatego podjęłam próbę opracowania Wyboru źródeł do dziejów ZHP, ujętego w trzech tomach. Opublikowanie niniejszych źródeł ma na celu udostępnienie szerszemu gronu czytelników materiałów dostępnych jak dotąd nielicznym. Chciałabym w ten sposób ułatwić zainteresowanym osobom studia nad dziejami ZHP, poprzez samodzielną lekturę i własną interpretację zgromadzonych dokumentów.

W niniejszym opracowaniu umieściłam źródła odnalezione podczas kwerend przeprowadzonych w latach 2005–2014 w zasobach Archiwum Akt Nowych w Warszawie (AAN); Biblioteki i Archiwum Muzeum Harcerstwa w Warszawie (MH); w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego (UW); Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie; w Bazie Internetowych Systemów Aktów Prawnych – ISAP; stronach internetowych ZHP, oraz we wcześniejszych publikacjach zwartych zawierających źródła1.

Na niniejszy Wybór źródeł do dziejów ZHP składają się następujące tomy:

- pierwszy Utworzenie ogólnopolskiego Związku Harcerstwa Polskiego i czas próby ruchu harcerskiego (1918–1944), składający się z dwóch części Utworzenie i rozwój ogólnopolskiego ZHP (1918–1939) oraz Czas próby (1939–1944);

- drugi Walka, sowietyzacja, odwilż, kryzys i upadek (1944–1988) złożony z trzech części Walka o kształt harcerstwa (1944–1947); Sowietyzacja harcerstwa (1948–1955); Odwilż, harcerstwo w socjalizmie, kryzys i upadek (1956–1988);

- trzeci Odrodzenie, lata demokracji (1989–2014), stanowiący część szóstą.

Okresy omówione w poszczególnych częściach zostały wyodrębnione w oparciu o periodyzacje historii harcerstwa Olgierda Fietkiewicza, Mariana Miszczuka2 i Bogusława Śliwerskiego3.

Ze względu na obszerność i dużą liczbę materiałów dotyczących dziejów ZHP, zrezygnowałam z zamieszczenia ich wszystkich i skoncentrowałam się tylko na wybranych, dlatego każda część niniejszego zbioru źródeł zawiera dokumenty sklasyfikowane według następujących kategorii:

- Dokumentacja Zjazdów ZHP oraz pozjazdowe decyzje władz ZHP (ze względu na obszerność materiałów źródłowych zamieściłam tu tylko źródła odnoszące się do ideologii ZHP, pomijając np. sprawy dotyczące finansów stowarzyszenia, odznak, wydawnictw. Uchwały, wnioski i stanowiska dotyczące Statutów i Harcerskich Kodeksów umieściłam w rozdziałach ich dotyczących.);

- Statuty ZHP;

- Harcerskie Kodeksy.

W latach 1939–1944, 1944–1955, ze względu na uwarunkowania historyczne, nie można było zastosować tego klucza.

Zamieszczone źródła cechuje różnorodność nazw. Celem ich ujednolicenia w spisie treści nie podaję oryginalnych tytułów dokumentów tylko uogólnione nazwy według następującego klucza:

- rodzaj dokumentu (informacja, wnioski, zaproszenie, uchwały, ustalenie, list, artykuł, komentarz, rozkaz, rota i inne);

- twórca (imię i nazwisko lub nazwa np. Zjazd Walny ZHP, Rada Naczelna); pomijam tytuły i stopnie naukowe oraz stopnie instruktorskie;

- informacja na temat treści danego dokumentu.

Oryginalne nazwy źródeł zostały umieszczone na początku każdego prezentowanego dokumentu oraz w Spisie Źródeł (Załącznik nr 1). Podaję również miejsce dostępu do źródła, używając dookreśleń: dostęp AAN w Warszawie4, MH w Warszawie5, zasoby własne i inne.

Ze względu na zły stan fizyczny niektórych źródeł, np. blaknięcie tekstu umieszczonego na bibułce, kalce, kruszenie się papieru, czy też niska jakość druku, większość dokumentów została przeze mnie przepisana z zachowaniem oryginalnej pisowni, stylistyki źródła. W sytuacji ubytków w dokumencie lub niemożliwości odczytania go w przepisanym tekście wstawiałam wielokropek a w przypisie starałam się określić orientacyjną liczbę brakujących/nieczytelnych wyrazów. Tam gdzie stan dokumentu na to pozwolił zamieściłam skany dokumentów.

Dla ułatwienia lektury i ewentualnych dalszych poszukiwań na końcu niniejszego opracowania umieściłam Chronologiczny wykaz Zjazdów ZHP (Załącznik 2) oraz Chronologiczny wykaz Statutów ZHP (Załącznik nr 3).

Tom III
Odrodzenie, lata demokracji, 1989–2014

Tom zawiera wybór materiałów źródłowych opracowanych w wyniku kwerendy w Muzeum Harcerstwa w Warszawie; strony internetowej ZHP Dokumenty Wewnętrzne6, stron internetowych Zjazdów ZHP7 oraz przekazu telewizji internetowej8 ze Zjazdu.

W Muzeum Harcerstwa w Warszawie korzystałam z dokumentów zgromadzonych w Bibliotece.

W zasobach Biblioteki poddałam kwerendzie dostępne na miejscu:

- dokumenty drukowane: Statuty ZHP, dokumentację Zjazdów ZHP, „Wiadomości Urzędowe” ZHP;

- czasopisma: „Czuwaj”, „Na Tropie”, „Propozycje”;

- publikacje zwarte udostępnione na zasadzie wolnego dostępu, dotyczące ideologii harcerskich i kodeksów harcerskich.

Na stronie internetowej ZHP Dokumenty Wewnętrzne przeszukałam następujące foldery:

- Statut, decyzje zjazdowe;

- Strategia;

- Podstawy wychowawcze;

- Rozkazy Naczelnika;

- Wiadomości Urzędowe;

- Instrukcje i zasady organizacyjne;

- Praca z kadrą;

- Archiwum.

Na stronach internetowych Zjazdów ZHP oraz przekazu telewizji internetowej ze Zjazdu poszukiwałam informacji dotyczących Zjazdów ZHP.

W pracy wykorzystałam również materiały z własnych zbiorów, które gromadzę od 1997 roku. Dostęp do części z nich, celem wykonania kserokopii, uzyskałam dzięki przychylności innych kolekcjonerów, jak również dzięki życzliwości wielu środowisk harcerskich, które udostępniły mi swoje „skarby” z własnych biblioteczek.

Poszczególne materiały zakupiłam także na aukcjach internetowych, wyprzedażach w bibliotekach i księgarniach. Od dłuższego czasu w województwie kujawsko-pomorskim, w części bibliotek regularnie napotykam kolejne unikatowe publikacje, wycofane z księgozbiorów, sprzedawane lub uwalniane w ramach bookcrossingu.

Do obecnego kształtu niniejszej publikacji przyczyniło się wiele osób. Szczególnie serdecznie pragnę podziękować za nieocenioną pomoc w wyszukiwaniu i opracowaniu zgromadzonych źródeł:

- Druhnom z Muzeum Harcerstwa w Warszawie;

- Druhowi hm. Wojciechowi Śliwerskiemu wraz z Zespołem Oficyny Wydawniczej „Impuls”.

Wyrazy szacunku i słowa najserdeczniejszej wdzięczności kieruję do tych wszystkich, często bezimiennych Druhen i Druhów, dzięki którym opublikowanie tych źródeł było możliwe. Osoby te wykonały żmudną i niejednokrotnie niebezpieczną służbę gromadzenia, zabezpieczania, przepisywania, opracowywania, udostępniania materiałów archiwalnych, pozostając anonimowymi. Im wszystkim dedykuję owoce mojej pracy.

Mam nadzieję, że moje opracowanie spotka się z Państwa życzliwym przyjęciem

Katarzyna Marszałek

Bydgoszcz

18.12.2014 r.

1Wykaz tych publikacji znajduje się we wprowadzeniu do każdego tomu. Część zebranych materiałów wykorzystałam do napisania pracy doktorskiej pt. Zmiany harcerskiej pedagogii w Polsce w XX wieku, pod kierunkiem dr hab. Marii Kuchcińskiej prof. UKW, na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

2Patrz: O. Fietkiewicz, M. Miszczuk, W sprawie periodyzacji historii harcerstwa, „Harcerstwo” nr 1, 1981 r., s. 45–48.

3Patrz: B. Śliwerski, Przyrzeczenie harcerskie, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2009, s. 10.

4Archiwum Akt Nowych w Warszawie, ul. Hankiewicza 1.

5Muzeum Harcerstwa w Warszawie, ul. Konopnickiej 6.

6http://dokumenty.zhp.pl/, dostęp 10.12.2014.

7http://zjazd.zhp.pl/, dostęp 10.12.2014.

8http://zjazd.zhp.pl/, dostęp 10.12.2014.

© Copyright by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2014

Recenzent:
prof. dr hab. Bogusław Śliwerski

Opracowanie typograficzne wersji elektronicznej:
Wojciech Sliwerski, Andrzej Augustyński

Na okładce
Pocztówka z lat 1918–1939

ISBN wersji drukowanej: 978-83-7850-775-8

ISBN wesji elektronicznej: 978-83-7850-805-2

Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”
30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5
tel./fax: (12) 422 41 80, 422 59 47, 506 624 220
www.impulsoficyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsoficyna.com.pl
Wydanie I, Kraków 2015