Projekt okładki i stron tytułowych INT-MEDIA Dawid Mazur

Wydawca Wioleta Szczygielska-Dybciak

Redaktor prowadzący Monika Zabrocka-Kutera

Redaktor Marta Tomasiuk

Korekta Marta Tomasiuk, Monika Zabrocka-Kutera

Koordynator produkcji Anna Bączkowska

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwo Naukowe PWN Michał Latusek

Zastrzeżonych nazw firm i produktów użyto w książce wyłącznie w celu identyfikacji.

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo
Więcej na www.legalnakultura.pl
Polska Izba Książki

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2021

ISBN 978-83-01-21830-0

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2021r. (Wydanie II)

Warszawa 2021

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 288

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl, reklama@pwn.pl

www.pwn.pl

Bezpłatny fragment

WSTĘP

1. Instalacja programu

2. Założenie bazy i konfiguracja programu

2.1. Interfejs programu

2.2. Uprawnienia użytkowników

Zadania do podrozdziału 2.2

2.3. Parametryzacja programu

3. Repozytorium dokumentów

Zadanie do rozdziału 3

4. Rodzaje dokumentów i ich rola w programie

4.1. Rodzaje dokumentów zdefiniowanych

4.2. Tworzenie własnych rodzajów dokumentów

4.3. Tworzenie własnej numeracji ewidencyjnej

Zadania do podrozdziału 4.2 i 4.3

5. Rejestry VAT

5.1. Predefiniowane rejestry VAT

5.2. Tworzenie własnych rejestrów VAT

Zadania do podrozdziału 5.2.

6. Kartoteki w programie

6.1. Kartoteka kontrahentów

Zadania do podrozdziału 6.1

6.2. Kartoteka pracowników

Zadanie do podrozdziału 6.2

6.3. Kartoteka rachunków

Zadanie do podrozdziału 6.3

6.4. Kartoteka urzędów

Zadanie do podrozdziału 6.4.

6.5. Waluty i kursy walut

Zadanie do podrozdziału 6.5

6.6. Kraje

6.7. Słowniki

Zadanie do podrozdziału 6.7

6.8. Osoby

7. Plan kont i układy sprawozdań

7.1. Konta księgowe według zespołów – charakterystyka

7.2. Dodawanie, usuwanie i modyfikowanie kont księgowych

7.2.1. Dodawanie konta syntetycznego

7.2.2. Dodawanie konta analitycznego

7.2.3. Usuwanie konta syntetycznego

7.2.4. Usuwanie konta analitycznego

7.2.5. Modyfikowanie charakterystyki konta

7.3. Słowniki w planie kont

7.4. Łączenie kont księgowych z pozycjami sprawozdań

Zadania do rozdziału 7

8. Bilans otwarcia

8.1. Bilans otwarcia w pierwszym roku pracy

8.2. Bilans otwarcia w kolejnych latach pracy z programem

Zadanie do rozdziału 8

9. Zapisy dokumentów do bufora i do ksiąg

10. Ewidencja dokumentów PLN

10.1. Polecenie księgowania

Zadanie do podrozdziału 10.1

10.2. Faktury zakupowe

10.2.1. Zakup materiałów

10.2.2. Zakupy kosztowe

10.2.3. Zakup środków trwałych

10.2.4. Zakup paliwa – samochód osobowy

10.2.5. Atrybuty JPK_V7 na fakturach VAT zakup

Zadanie do podrozdziału 10.2

10.3. Raport kasowy

Zadanie do podrozdziału 10.3

10.4. Ewidencja faktur sprzedaży

10.4.1. Sprzedaż usług i towarów

10.4.2. Sprzedaż projektów

10.4.3. Atrybuty JPK_V7 oraz GTU

Zadanie do podrozdziału 10.4

10.5. Rejestracja wyciągów bankowych

10.5.1. Elektroniczny import wyciągów bankowych

10.5.2. Ręczne wprowadzanie wyciągów bankowych

Zadanie do podrozdziału 10.5

10.6. Dokument rozliczenia z pracownikiem

Zadanie do podrozdziału 10.6

11. Tworzenie wzorców dokumentów i księgowań

11.1. Automatyzacja księgowań

11.2. Powielanie dokumentów

Zadania do rozdziału 11

12. Zarządzanie rozrachunkami

12.1. Rozliczanie faktur przez zapłatę

12.2. Rozliczanie faktur przez kompensatę

12.3. Naliczanie odsetek i generowanie monitów

12.4. Tworzenie plików płatności do banku

12.5. Raporty i operacje dotyczące rozrachunków

Zadania do rozdziału 12

13. Ewidencja dokumentów walutowych

13.1. Przygotowanie programu do pracy z walutami

13.2. Eksport i sprzedaż towarów/materiałów poza Polskę

13.2.1. Eksport towarów

13.2.2. Sprzedaż towarów do UE

13.3. Import i zakup towarów/materiałów spoza Polski

13.3.1. Import towarów

13.3.2. Zakup towarów spoza Polski

13.4. Sprzedaż usług do UE i poza UE

13.4.1. Sprzedaż usług do Unii Europejskiej

13.4.2. Eksport usług

13.5. Import i zakup usług poza Polską

13.5.1. Import usług

13.5.2. Zakup usług z UE

13.6. Ewidencja płatności walutowych

13.6.1. Wpłata na konto walutowe

13.6.2. Wypłata z konta walutowego

13.6.3. Naliczanie różnic kursowych od ruchów walut na rachunkach bankowych

Zadania do rozdziału 13

14. Rozrachunki walutowe i dokumenty różnic kursowych

15. Rozliczenia z urzędami

15.1. Podatek VAT

15.1.1. Przygotowanie danych do obszaru deklaracyjnego VAT

15.1.2. Poprawki w deklaracji

15.1.3. Rejestry a rozliczenie VAT

15.1.4. Przypisywanie VAT do okresu

15.1.5. JPK_VAT, przygotowanie i wysyłka

15.2. Podatek dochodowy

15.3. Ulga na złe długi CIT

15.4. Pliki JPK na żądanie

16. Księgowanie dokumentów, zamykanie okresów

16.1. Weryfikacja poprawności księgowań

16.2. Automatyczne przeksięgowania miesięczne

16.3. Masowe księgowanie dokumentów

16.4. Poprawianie dekretów po zaksięgowaniu dokumentów

17. RAPORTY I SPRAWOZDAWCZOŚĆ

17.1. Konta

17.2. Zestawienia

17.3. Dokumenty

17.4. Urzędy

17.5. Księgi

18. Zamknięcie roku

18.1. Wycena walut na dzień bilansowy

18.2. Procedura zamknięcia roku

19. e-Sprawozdania

19.1. Tworzenie nowego e-Sprawozdania

19.2. Poprawianie e-Sprawozdania

19.3. Podpisywane e-Sprawozdania

20. Praca w nowym roku

20.1. Założenie nowego roku

20.2. Wygenerowanie bilansu otwarcia

Praktyczne sprawdzenie umiejętności

Zadanie

O Autorce

WSTĘP

W ostatnim wydaniu kursu księgowości komputerowej, opracowanego na podstawie programu Symfonia Finanse i Księgowość, została przedstawiona jego nowa odsłona. Trzeba zaznaczyć, że program wciąż jest dynamicznie rozwijany i udoskonalany, a głównym impulsem tych zmian są nowelizowane przepisy, związane przede wszystkim z postępującą i coraz powszechniejszą cyfryzacją.

Zmiany, o których mowa, obejmują nowelizację przepisów ordynacji podatkowej, Ustawę o rachunkowości czy Ustawę o podatku dochodowym i podatku VAT. Producent oprogramowania Symfonia wprowadził na rynek nowy produkt: linię uwzględniającą moduły Finanse i Księgowość, Środki Trwałe i Handel – zastąpiły one dotychczasowe oprogramowanie Symfonia 2.0. Księgowi, którzy korzystali bądź w dalszym ciągu korzystają z tego oprogramowania, zamieniając je na Symfonię Finanse i Księgowość, na pewno odnajdą się w tej drugiej. Producent zadbał, aby interfejsy zachowały dawny wygląd, a większość funkcjonalności została w tych samych miejscach. Główną zmianą w nowym oprogramowaniu jest silnik bazy danych SQL, który zastąpił Pervasive. Dodano także nowe funkcjonalności, ułatwiające i usprawniające pracę z programem, m.in. automatyczną obsługę ulgi na złe długi, lepiej funkcjonujące słowniki, możliwość precyzyjnego określania uprawnień dla użytkowników w programie czy magazyn walut.

W oprogramowaniu Symfonia Finanse i Księgowość stale jest aktualizowana obsługa wszystkich zmian w przepisach, które ostatnio wprowadzono. Dotyczy to np. Jednolitego Pliku Kontrolnego czy e-sprawozdań, a w ostatnim roku – nowych raportowań danych o podatku VAT. Zmiany w przepisach sprawiły, że oprogramowanie komputerowe stosowane w księgowości zmodyfikowało swoją rolę i nie jest już tylko narzędziem wspierającym pracę księgowego, lecz przede wszystkim komunikatorem wymiany danych między podatnikami a organami skarbowymi. Wymiany, która przyjęła formę elektroniczną.

Dlatego najważniejszą kwestią jest prawidłowe skonfigurowanie programu oraz zadbanie o poprawność ewidencjonowanych w nim danych, tak aby informacje przekazywane do fiskusa w formie deklaracji, plików JPK czy e-sprawozdań były zgodne z przepisami i pozbawione błędów.

Współczesny księgowy nie może się dziś obejść bez znajomości programu komputerowego do prowadzenia księgowości, dlatego umiejętność obsługi systemu należącego do jednego z najpopularniejszych na polskim rynku na pewno okaże się atutem, np. podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Mam też nadzieję, że dla osób, które już używają tego programu, przedstawiona w niniejszej publikacji wiedza stanie się cennym wsparciem.

Chciałabym również dodać, że książka jest nie tylko podręcznikiem obsługi systemu, lecz także przewodnikiem wskazującym kolejne etapy wdrożenia programu. W przypadku przedsiębiorstw, które mają w tym zakresie większe potrzeby, zaprezentowane informacje mogą okazać się niepełne, ale dla standardowych wdrożeń z pewnością będą wystarczające.

W rozdziałach dotyczących kartotek przedstawione dane zostały wykorzystane tylko w celach edukacyjnych, są one ogólnodostępne w KRS oraz w Internecie i stanowią dane spółek prawa handlowego. Natomiast dane osób fizycznych są w całości fikcyjne i jakakolwiek zbieżność z prawdziwymi jest przypadkowa.

Niniejsza publikacja nie wyjaśnia merytorycznych zagadnień rachunkowości czy przepisów podatkowych, tylko wskazuje, jak za pomocą programu Symfonia Finanse i Księgowość obsłużyć ewidencję najpopularniejszych operacji gospodarczych. Założono bowiem, że Czytelnik dysponuje już wiedzą z obszaru księgowości.

Z życzeniami owocnej lektury

Magdalena Chomuszko

1

INSTALACJA PROGRAMU

Program Symfonia Finanse i Księgowość jest instalowany za pomocą pliku instalatora, który można pobrać ze strony: https://pobierzprogram.sage.com.pl/50ccurrent. Do wyboru są trzy możliwości:

• Install_Symfonia_2021.2.exe

• Install_SymfoniaServices_2021.2.exe

• Instaluj_Symfonia.exe

Obecnie (stan na koniec maja 2021 roku) aktualną wersją programu jest 2021.2.

Rys. 1. Pobranie instalatora Symfonii

Jeśli na komputerze, na którym ma być zainstalowany program, jest już zainstalowany motor bazy danych SQL, a ponadto instalacja ma być przeprowadzona tylko na tym jednym komputerze, ze strony należy pobrać plik Install_Symfonia_2021.2.exe. W przypadku gdy na komputerze, na którym będzie zainstalowany program, nie ma jeszcze zainstalowanej bazy danych, trzeba skorzystać z pliku Instaluj_Symfonia.exe. Natomiast dla instalacji sieciowej konieczne jest pobranie i zainstalowanie Install_SymfoniaServices_2021.2.exe.

Dla osób, które będą wykorzystywać program tylko do celów edukacyjnych, wystarczające jest zainstalowanie programu z instalatora Instaluj_Symfonia.exe.

Po pobraniu pliku programu (domyślnie plik instalatora zapisuje się w katalogu Pobrane) i po dwukrotnym kliknięciu w jego ikonkę rozpoczyna się proces instalowania. Najpierw wszystkie pliki instalacyjne są wypakowywane do katalogu tymczasowego (rys. 2).

Rys. 2. Rozpakowanie instalatora i przygotowanie do instalacji

Gdy pliki instalacyjne zostaną wypakowane, rozpoczyna się właściwy proces instalowania oprogramowania na komputerze. W pierwszym wyświetlonym oknie można obejrzeć film instruktażowy lub dowiedzieć się więcej na temat instalacji programu (rys. 3).

Rys. 3. Pierwszy ekran instalatora

Po wybraniu Przejdź do instalacji Symfonii użytkownik zostaje przeniesiony do kolejnego okna instalatora (rys. 4), w którym można rozpocząć właściwą instalację. Jak wspomniano we wstępie, program Symfonia Finanse i Księgowość wymaga silnika bazy danych SQL. W pierwszym oknie (rys. 3) można uruchomić jego instalację, wybierając Microsoft® SQL Server® Express.

Rys. 4. Uruchomienie instalacji silnika bazy danych SQL

Wybór polecenia Microsoft SQL Server Expres przekieruje użytkownika do okna pobierania instalatora motoru bazy danych SQL.

Po pobraniu instalatora MS SQL Server Expres, należy go uruchomić. Instalator najpierw rozpakowuje plik, a następnie otworzy okno jak na rys. 5. Osoby nieznające wszystkich zagadnień związanych z obsługą SQL Server powinny wybrać instalację domyślną. Pozwoli to na intuicyjne przejście przez kolejne okna instalatora.

Rys. 5. Ekran instalacji SQL Server

Po wyborze instalacji domyślnej pojawia się okno, w którym użytkownik zaznacza opcję dotyczącą akceptacji warunków Umowy Licencyjnej. Wykonanie tej czynności powoduje uaktywnienie przycisku Dalej (rys. 6).

Rys. 6. Akceptacja warunków Umowy Licencyjnej

W następnym oknie (rys. 7) również należy wybrać konfigurację domyślną. Jeśli instalacja jest przeprowadzana na potrzeby nauki programu i w celu skorzystania z wersji demo, wówczas konfiguracja domyślna wystarczy. Podobnie – jeśli program jest instalowany na jedno stanowisko. W przypadku gdy program ma być wykorzystywany na wielu stanowiskach, warto zdefiniować własne hasło, aby móc dołączać bazę firmy z serwera na kolejne stanowiska. Te zagadnienia są już bardziej zaawansowane.

Rys. 7. Instalacja MS SQL Express

Po naciśnięciu przycisku Dalej użytkownik przechodzi do kolejnego okna (rys. 8), w którym znajdują się istotne informacje dotyczące poprawnej instalacji MS SQL. Kliknięcie Dalej powoduje uruchomienie instalacji (rys. 9).

Rys. 8. Istotne informacje dotyczące poprawnej instalacji MS SQL

Rys. 9. Instalacja MS SQL Express

W kolejnym oknie (rys. 10) można obserwować postęp instalacji MS SQL Server Express SP1.

Rys. 10. Postęp instalacji

Następne okno jest już ostatnim oknem instalacji MS SQL Express, w którym zostanie wyświetlona informacja o zakończeniu tego procesu (rys. 11).

Rys. 11. Okno z informacją o zakończeniu instalacji

Następnie należy wrócić do okna instalacji programu Symfonia i – za pomocą polecenia Poprzednia – przejść do okna instalacji zasadniczej (rys. 12).

Rys. 12. Powrót do okna instalacji zasadniczej programu Symfonia

Pierwsze od góry polecenie Instaluj Symfonia 2021.2 rozpoczyna instalację programu Symfonia Finanse i Księgowość (rys. 13).

Rys. 13. Rozpoczęcie instalacji programu Symfonia Finanse i Księgowość

Najpierw instalator sprawdza, czy na danym komputerze są zainstalowane wszystkie składniki potrzebne do prawidłowej pracy programu. W przypadku braku jakiegokolwiek składnika zostanie wyświetlony stosowny komunikat (rys. 14). Za pomocą przycisku Instaluj użytkownik powinien uzupełnić wszystkie brakujące składniki.

Rys. 14. Instalowanie w systemie składników potrzebnych do prawidłowej pracy programu

Po uzupełnieniu brakujących składników zostanie uruchomiony kreator instalacji Symfonii (rys. 15).

Rys. 15. Kreator instalacji programu Symfonia

Na początku, podobnie jak przy instalacji MS SQL, użytkownik musi wyrazić zgodę na przestrzeganie warunków Umowy Licencyjnej (rys. 16). Dokona tego przez zaznaczenie pola przy zdaniu: Akceptuję warunki i postanowienia Umowy Licencyjnej oraz przejście za pomocą przycisku Dalej do kolejnego okna.

Rys. 16. Akceptacja warunków Umowy Licencyjnej

W następnym oknie można zmienić lub pozostawić miejsce instalacji programu (rys. 17). Początkujący użytkownik nie powinien niczego zmieniać, tylko kliknąć Dalej, co pozwoli mu przejść do kolejnego okna. W przypadku podjęcia decyzji o zmianie lokalizacji instalacji wystarczy użyć przycisku Zmień, a następnie wskazać inne miejsce instalacji.

Rys. 17. Akceptacja lub zmiana lokalizacji instalacji programu

W kolejnym oknie należy wybrać typ instalacji. Domyślnie zaznaczony jest typ Pełna (rys. 18) i tak powinno pozostać. Instalacja Niestandardowa jest przeznaczona dla ekspertów.

Rys. 18. Wybór typu instalacji

Po przejściu do następnego okna przez kliknięcie przycisku Dalej zostanie wyświetlona informacja o konfiguracji globalnej (rys. 19). Nie należy niczego zmieniać, jeśli program będzie wykorzystywany tylko na jednym stanowisku. Opis instalacji przedstawiony w tej książce jest przeznaczony do zainstalowania programu w celach edukacyjnych, dlatego za pomocą przycisku Dalej trzeba przejść do kolejnego okna.

Rys. 19. Miejsce konfiguracji globalnej

W następnym oknie użytkownik może obserwować postęp instalacji (rys. 20).

Rys. 20. Instalowanie programu

Po zainstalowaniu programu zostanie wyświetlony komunikat informujący, że kreator zakończył instalację (rys. 21).

Rys. 21. Komunikat o zakończeniu instalacji

W dolnej części okna z komunikatem o zakończeniu instalacji jest jeszcze możliwość uruchomienia instalacji SQL Express. Jeśli silnik bazy danych SQL nie został zainstalowany przed instalacją programu, to po zaznaczeniu checkboxu oraz po naciśnięciu przycisku Zakończ rozpocznie się instalacja SQL Express. W przypadku niezaznaczenia checkboxu proces instalacji się zakończy. Po zakończeniu instalacji zostanie uruchomiona przeglądarka i otworzy się okno z informacjami o zmianach w nowej wersji Symfonii oraz z Pomocą Online (rys. 22).

Rys. 22. Okno przeglądarki z Pomocą Online

Na rys. 17 widoczny jest zaznaczony checkbox, dzięki któremu na pulpicie zostaną umieszczone dwa skróty: jeden do uruchamiania programu Symfonia Finanse i Księgowość, drugi – do uruchamiania Repozytorium Dokumentów (rys. 23).

Rys. 23. Skróty uruchamiające programy Symfonia oraz Repozytorium Dokumentów

Repozytorium Dokumentów to moduł współpracujący z Symfonią Finanse i Księgowość, za którego pośrednictwem użytkownik wymienia dokumenty z innymi podmiotami (np. bankami) oraz urzędami. Dokładny opis tego modułu znajduje się w rozdziale 3.