REDAKCJA: Magdalena Kuźmiuk

SKŁAD: Kamila Lebiedzińska

PROJEKT OKŁADKI: Kamila Lebiedzińska

TŁUMACZENIE: Monika Gadzina

Wydanie I

Białystok 2022

ISBN 978-83-8272-315-1

Tytuł oryginału: Diagnose Nebennierenerschöpfung:

Wie chronischer Stress die Hormon-Balance stört, Vitalität und Lebensfreude zurück gewinnen

Copyright © 2015 – 2017 Nadja Polzin und Julia Tulipan

© Copyright for the Polish edition by Wydawnictwo Vital, Białystok 2021

All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy żadna część tej książki nie może być powielana w jakimkolwiek procesie mechanicznym, fotograficznym lub elektronicznym ani w formie nagrania fonograficznego. Nie może też być przechowywana w systemie wyszukiwania, przesyłana lub w inny sposób kopiowana do użytku publicznego lub prywatnego – w inny sposób niż „dozwolony użytek” obejmujący krótkie cytaty zawarte w artykułach i recenzjach.

Książka ta zawiera porady i informacje odnoszące się do opieki zdrowotnej. Nie powinny one jednak zastępować porady lekarza ani dietetyka. Jeśli podejrzewasz u siebie problemy zdrowotne lub wiesz o nich, powinieneś skonsultować się z lekarzem, zanim rozpoczniesz jakikolwiek program poprawy zdrowia czy leczenia. Dołożono wszelkich starań, aby informacje zaprezentowane w tej książce były rzetelne i aktualne podczas daty jej publikacji. Wydawca ani autor nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki dla zdrowia mogące wystąpić w wyniku stosowania zaprezentowanych w książce metod.

15-762 Białystok

ul. Antoniuk Fabr. 55/24

85 662 92 67 – redakcja

85 654 78 06 – sekretariat

85 653 13 03 – dział handlowy – hurt

85 654 78 35 – www.vitalni24.pl – detal

strona wydawnictwa: www.wydawnictwovital.pl

Więcej informacji znajdziesz na portalu www.odzywianie24.pl

Bezpłatny fragment

O Autorkach

Julia Tulipan, magister biologii

Nadja Polzin, Autorka i dietetyczka holistyczna

Wstęp

Niewydolność nadnerczy jako przyczyna zmęczenia

Jak korzystać z tej książki

Rozdział 1: Ankieta

Czynniki ryzyka

Najważniejsze oznaki i symptomy

Wzorce energetyczne

Często obserwowane zjawiska lub stany

Pytania tylko dla kobiet

Nawyki żywieniowe

Czynniki nasilające

Czynniki łagodzące

Punktacja:

Rozdział 2: Czym jest zmęczenie nadnerczy?

Budowa i funkcje nadnerczy

Objawy zmęczenia nadnerczy

Rozdział 3: Przyczyny i czynniki wywołujące zmęczenie nadnerczy

Czym jest stres?

Kto może zachorować na zmęczenie nadnerczy?

Rozdział 4: Systemy komunikacji w organizmie

Szef: autonomiczny układ nerwowy

Hormony i neuroprzekaźniki jako sygnalizatory

Najważniejsze hormony i neuroprzekaźniki w stresujących sytuacjach

Najważniejsze hormony i neuroprzekaźniki dla relaksu

Substancje wyjściowe dla niezbędnych hormonów i neuroprzekaźników

Rozdział 5: Procedury diagnostyczne i badania laboratoryjne

Metody do użytku domowego

Badania laboratoryjne

Dodatkowe badania

Rozdział 6: Powrót do życia – filary zdrowia jako fundament

Filary zdrowia

Proces leczenia: czego się spodziewać

Rozdział 7: Obszar terapeutyczny dotyczący stresu

Radzenie sobie ze stresem

Rozdział 8: Obszar terapeutyczny dotyczący odżywiania

Strategie żywieniowe w przypadku zmęczenia nadnerczy

Składniki odżywcze niezbędne do życia

Wytwarzanie energii w komórce

Podstawowe zasady żywienia

Rozdział 9: Obszar terapeutyczny dotyczący aktywności fizycznej

Rozdział 10: Obszar terapeutyczny dotyczący snu

Melatonina – silny przeciwutleniacz

Poprawa jakości i czasu trwania snu

Rozdział 11: Obszar terapeutyczny dotyczący mikroskładników odżywczych i suplementów

Mikroskładniki odżywcze

Hormonalna terapia zastępcza

Rozdział 12: Plan żywieniowy przy zmęczeniu nadnerczy

Rozdział 13: Przepisy

Gorąca owsianka na śniadanie

Sałatka z wątróbką z dorsza

Burger z awokado i bekonem

Muffinki z awokado i bekonem

Zupa na kości wołowej

Tatar wołowy

Krewetki z bazyliowym pesto

Zupa brokułowo-kalafiorowa z bekonem

Klopsiki jagnięce w sosie pomidorowym

Zapiekane awokado

Awokado nadziewane tuńczykiem

Kolorowe warzywa z piekarnika

Letnia sałatka z sercami

Smoothie z awokado i jagód

Żeberka

Purée kalafiorowe

Smażona wątróbka

Brokuły czosnkowe

Bibliografia

Wykaz obrazów

Przypisy

Polecamy

Ta książka nie zastępuje diagnozy postawionej przez pracowników służby zdrowia. W przypadku dolegliwości należy zawsze skonsultować się z lekarzem lub naturopatą oraz upewnić się, że nie występuje inna, poważna choroba.

Żadna informacja zawarta w tej książce nie ma na celu diagnozowania lub leczenia chorób. Wydawca nie jest lekarzem i nie składa żadnych obietnic medycznych ani zdrowotnych.

Treści nie mogą być wykorzystywane jako podstawa do samodzielnej diagnozy i rozpoczęcia, modyfikacji lub zakończenia leczenia chorób. W przypadku jakichkolwiek pytań lub dolegliwości zdrowotnych zawsze należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym lub naturopatą – zwłaszcza przed wprowadzeniem zmian w diecie lub terapii farmakologicznej.

O AUTORKACH

Julia Tulipan, magister biologii

Trenerka, autorka i wykładowczyni

Julia Tulipan jest biologiem. Swoją wiedzę z zakresu biologii komórki, metabolizmu i odżywiania ewolucyjnego pogłębiała poprzez liczne szkolenia w kraju i za granicą.

Po tym, jak sama przez wiele lat przestrzegała konwencjonalnych porad żywieniowych i czuła się bardzo źle zarówno fizycznie, jak i psychicznie, zainteresowała się niskowęglowodanową dietą paleo, dzięki czemu stopniowo odzyskiwała zdrowie, siłę i sprawność.

Od 2013 roku prowadzi cieszącego się dużym zainteresowaniem bloga¹ i pomaga swoim klientom zintegrować zasady współczesnej diety paleo z życiem, aby zyskali więcej energii, zdrowia i jakości życia.

Oprócz pracy jako trenerka żywienia i trenerka personalna wraz z mężem Leo stworzyła musli Mammut², pierwsze niskowęglowodanowe musli paleo w Europie.

Motto Julii

Nic w biologii nie ma sensu, jeśli jest rozpatrywane w oderwaniu od ewolucji.

Theodosius Dobzhansky

Tutaj znajdziesz Julię

PaleoLowCarb.de³

julia@paleolc.com

Nadja Polzin, Autorka i dietetyczka holistyczna

Nadja Polzin posiada tytuł magistra ekonomii i z wykształcenia jest dietetyczką holistyczną. Ze względu na problemy zdrowotne spowodowane stresem i konwencjonalnym sposobem odżywiania kilka lat temu zaczęła intensywnie i samodzielnie studiować nauki o żywieniu i fizjologii człowieka. Decyzję podjęła szybko – droga musi prowadzić z powrotem do natury.

Od tego czasu zajmuje się korzyściami zdrowotnymi diet paleo i niskowęglowodanowej oraz czynnikami zdrowego stylu życia. Własne doświadczenie uzdrawiającej mocy dostosowanej do indywidualnych potrzeb diety i naturalnego sposobu życia skłoniło ją do założenia strony foodlinx.de⁴. Pragnie tam pomóc wszystkim, którzy chcą być zdrowi i sprawni w naturalny sposób.

Motto Nadji

Żyj zdrowo, a praktycznie nie będziesz chorować, chyba że z powodu wypadku lub epidemii. Jeśli zachorujesz, odpowiednia dieta zapewni ci najlepszą możliwość wyzdrowienia.

Hippokrates z Kos

Tutaj znajdziesz Nadję

foodlinx.de⁵

nadja.polzin@foodlinx.de

UWAGA NA TEMAT JĘZYKA NEUTRALNEGO PŁCIOWo

Sformułowania zawarte w niniejszej książce zawsze odnoszą się zarówno do osób płci żeńskiej, jak i męskiej. W trosce o czytelność i zrozumiałość zdecydowałyśmy się na formę męską.

Wstęp

Fakt, iż chroniczny stres wywołuje choroby, nie jest niczym nowym. Wszyscy to wiemy. Są w życiu etapy, w których wszystko nas przerasta. Stres jest wszechobecny i mamy mnóstwo spraw na głowie. Jesteśmy spięci, często towarzyszy nam presja i zły humor, łatwo nas rozdrażnić. Nawet najmniejsza rzecz może przelać czarę goryczy.

Nasz coraz bardziej złożony świat, wymagania w życiu zawodowym i prywatnym, niepewność, ale także rosnące zanieczyszczenie środowiska sprawiają, że stres jest dziś naszym stałym towarzyszem. Relaks i regeneracja? Nie mamy na to czasu.

Tylko w latach 2004–2011 liczba przypadków wypalenia zawodowego w Niemczech wzrosła 18-krotnie. W 2012 roku co 22. pracownik przebywał na zwolnieniu średnio 39 dni z powodu choroby psychicznej. Depresja i długotrwałe wyczerpanie już dawno stały się schorzeniami powszechnie występującymi w społeczeństwie. Na każdym kroku napotykamy na oferty redukcji stresu. To dobrze, bo przeważnie nie potrafimy odpowiednio się zrelaksować.

Spędzamy wolny czas w Internecie, rzekomo w sieciach społecznościowych, i pozwalamy, by wszyscy i wszystko nieustannie nas rozpraszali. Stawiamy sobie cele, których albo nie możemy osiągnąć, albo możemy to zrobić tylko z wielkim wysiłkiem, i żyjemy w związkach, które już od dawna nie są przewidziane na całe życie. Wszystko to jest stresem. Stała niepewność, ciągła presja. Rezultatem jest już nierzadko wypalenie lub przewlekła choroba.

Chorób autoimmunologicznych przybywa; choroby sercowo-naczyniowe już od dawna są jedną z najczęstszych przyczyn zgonów.

Stres – czy to psychiczny, czy fizyczny – rok po roku napędza ten przerażający trend w naszym społeczeństwie.

To, co często jest pomijane we wszystkich tych problemach, z którymi boryka się coraz więcej osób, to fakt, że depresja i wypalenie to nie tylko problemy psychiczne, ale zawsze występuje również brak równowagi fizycznej. Wielu lekarzy tego nie dostrzega, ponieważ klasyczne badania nie przedstawiają parametrów, które odgrywają w tym istotną rolę.

Według większości lekarzy medycyny konwencjonalnej stres ma podłoże psychiczne i nie ma nic wspólnego z ciałem. Przez wiele lat zaniedbaliśmy ten fakt z powodu dualistycznego spojrzenia na ludzki organizm. Ciało to ciało, umysł to umysł, a dusza to dusza. Połączenie tych zawile ze sobą splecionych jednostek od dziesięcioleci nie było uwzględnianie ani w badaniach, ani w nauczaniu. Ale myślenie w medycynie i badaniach naukowych zmienia się, ponieważ wiemy, że skutki przewlekłego stresu i ciężkich urazów mają również charakter fizyczny. Teraz, gdy medycyna ze swoimi farmakologicznymi interwencjami coraz częściej osiąga swoje granice, powoli zmienia się również spojrzenie na ludzki organizm. Hipoteza, że ciało, umysł i dusza stanowią nierozerwalną całość, zyskuje popularność nie tylko w kręgach specjalistów, ale coraz bardziej w oczach opinii publicznej. Joga, medytacja, naturalne odżywianie – korzyści, jakich wielu z nas doświadcza, gdy zaczyna dbać o swoje ciało i zdrowie psychiczne, są ogromne.

Każdy, kto doświadczył na własnym ciele konsekwencji przewlekłego stresu oraz powrócił do zrównoważonego i zdrowego życia bez leków, będzie na zawsze zafascynowany wytrzymałością i samouzdrawiającymi mocami ludzkiego ciała.

Jeśli trzymasz tę książkę w rękach, to z pewnością jesteś teraz dokładnie w tym momencie życia, w którym wydaje się, że już nie będzie tak, jak jest. I to chyba też jest słuszne, bo tylko jeśli pozwolimy na głębokie zmiany, coś faktycznie może się zmienić. Skorzystaj z porad i wskazówek zawartych w tej książce jako szansy na zrobienie czegoś, czego jeszcze nie zrobiłeś, a co pomoże ci odzyskać zdrowie. Twoje ciało również ma taką moc.

Jeśli będziesz dalej robił to, co zawsze robiłeś, zawsze dostaniesz to, co zawsze dostawałeś. Jeśli chcesz czegoś innego, musisz zrobić coś innego! A jeśli to, co zrobisz, nie zaprowadzi cię dalej, zrób coś zupełnie odmiennego – zamiast trwać przy niewłaściwym działaniu!

Paul Watzlawick

Niewydolność nadnerczy jako przyczyna zmęczenia

Nadnercza. Mało kto zna ten mały organ wielkości winogrona, który znajduje się na górnym biegunie obu naszych nerek. W nich wytwarzany jest hormon stresu, kortyzol. Bez kortyzolu życie jest niemożliwe, a bez zdrowych nadnerczy kortyzol nie może być produkowany.

Nerki i nadnercza człowieka

Jeśli z powodu przewlekłej presji psychicznej lub fizycznej nadnercza nie są już w stanie wytwarzać wystarczającej ilości kortyzolu do ciągłego reagowania na stres, to w naszym organizmie pojawiają się liczne objawy choroby.

Metabolizm węglowodanów i tłuszczów zaczyna się psuć, poziomu cukru we krwi nie da się już odpowiednio wyregulować i przybieramy na wadze, chociaż nie zmieniliśmy niczego w nawykach żywieniowych. Alergie i nietolerancje pokarmowe nasilają się lub pojawiają niby znienacka, stawy bolą i jesteśmy bardziej podatni na infekcje. Nie możemy już skoncentrować się, ani spać; pojawiają się depresja, lęki lub ataki paniki.

Skutki, jakie osłabienie nadnerczy wywiera na nasz organizm, są wielorakie, a mimo to praktycznie nierozpoznawane. Zamiast tego uwaga zostaje przesunięta na element psychiczny, a pacjent zbyt często zostaje sam ze wszystkimi swoimi fizycznymi dolegliwościami. Powód tego jest prosty: łagodne, a nawet umiarkowane zmęczenie nadnerczy nie jest częścią programu nauczania na studiach medycznych. Wielu lekarzy nie zna związku między przewlekłym stresem a sprawnym funkcjonowaniem tych małych narządów.

Nawet współczesne podręczniki do biochemii wspominają o konsekwencjach przewlekłego stresu tylko na marginesie i w żaden sposób nie zagłębiają się w tę tematykę. I to pomimo faktu, iż problem staje się coraz bardziej palący. Można by pomyśleć, że droga między nauką a nauczaniem jest długa, a chroniczny stres w obecnych rozmiarach to zupełnie nowy problem. Jednak zmęczenie nadnerczy nie jest nową diagnozą – było opisywane w literaturze już od początku XX wieku. Niestety wiedza na ten temat, podobnie jak wiele innych, znów została zapomniana i mało który lekarz o tym myśli w przypadku chronicznego przeciążenia pacjenta. Ponadto brak odrębnych kodów ICD dla tej choroby utrudnia diagnozę i uznanie przez system opieki zdrowotnej, przemysł farmaceutyczny i władze. Trudno jest więc winić własnego lekarza rodzinnego.

Zamiast tego trzeba samemu wziąć odpowiedzialność za własne zdrowie.

Na szczęście w ostatnich latach ponownie nasiliły się badania nad dysregulacją osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) i jej skutkami dla naszego zdrowia, więc można mieć nadzieję, że wiedza o zmęczeniu nadnerczy może w przyszłości znaleźć zastosowanie również w podstawowej opiece nad pacjentami ze stanami wyczerpania.

Do tego czasu pozostaje tylko udać się do jednego z nielicznych specjalistów, którzy zwykle mają długą listę oczekujących. Ta książka powstała z potrzeby wzięcia życia i powrotu do zdrowia w swoje ręce.

Jak korzystać z tej książki

Ta książka zajmuje się zmęczeniem lub osłabieniem nadnerczy, jego fizycznymi konsekwencjami i sposobami samodzielnego ich zwalczania. W pierwszych rozdziałach dowiesz się więcej o przyczynach różnych dolegliwości, o tym, jak działa organizm i jak powstają dysfunkcje. Następnie wyjaśnione zostanie, jakie konkretne środki można podjąć, aby poprawić swoją kondycję fizyczną. Dokonywanie rozległych, ale koniecznych zmian stylu życia, i wiedza o tym, jak wesprzeć powrót do zdrowia, pomogą podjąć działanie.

Sama wiedza nie wystarczy, trzeba jeszcze umieć ją stosować.

Johann Wolfgang von Goethe

Ta książka służy jako przewodnik do kompleksowej zmiany warunków życia i nawyków. Wszystkie obszary życia wyjaśnione na jej łamach wymagają rozważenia i, jeśli to konieczne, przekształcenia. Dom zdrowia, bardzo niestabilny w dzisiejszych czasach, nie stoi tylko na jednym filarze.

Jeśli dieta danej osoby jest już bogata w składniki odżywcze i witalizująca, radzenie sobie ze stresem może być dla niej ważniejsze niż dla kogoś innego.

Naprawdę wszystkie obszary muszą zostać zrównoważone, abyśmy mogli wyleczyć to, co wywołało chorobę. Nie można stać na jednej nodze.

Należy krytycznie przyjrzeć się wszystkim dziedzinom zdrowia i nie poddawać się presji, by chcieć wszystkiego na raz. Ostatnią rzeczą potrzebną w tej sytuacji jest dodatkowe napięcie i fałszywa ambicja.

Należy działać stopniowo i zawsze sięgać do tej książki, aby przygotować następny krok. Zmiany wymagają czasu. Naturalne leczenie wymaga czasu. Trzeba go znaleźć i postawić siebie oraz swoje zdrowie na pierwszym miejscu w swoich wysiłkach. Nie ma szybkiego rozwiązania dla fizycznych dolegliwości, ale istnieje sposób, który aktywuje samouzdrawiające moce ciała oraz pomaga stać się zdrowym i sprawnym w przyszłości.

Nasze zdrowie jest w naszych rękach.

¹ http://www.paleolowcarb.de

² http://mammutmüsli.at/

³ https://PaleoLowCarb.de

⁴ http://foodlinx.de/

⁵ http://foodlinx.de/