REDAKCJA: Natalia Paszko

SKŁAD: Aleksandra Lipińska

PROJEKT OKŁADKI: Aleksandra Lipińska

TŁUMACZENIE: Martyna Korzeń

Wydanie I
Białystok 2022

ISBN 978-83-8272-185-0

Tytuł oryginału: Schutz vor Infektionen: Immunkraft steigern – natürlich und nachhaltig. Unter besonderer Berücksichtigung von Covid-19 und Impfproblematik

Copyright © 2020 by Terzium Verlag in der Allinti Verlag GmbH,

Allschwil (Schweiz)

Published by agreement with Allinti Verlag

Allschwil, Switzerland, www.allinti.ch

© Copyright for the Polish edition by Wydawnictwo Vital, Białystok 2021

All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy żadna część tej książki nie może być powielana w jakimkolwiek procesie mechanicznym, fotograficznym lub elektronicznym ani w formie nagrania fonograficznego. Nie może też być przechowywana w systemie wyszukiwania, przesyłana lub w inny sposób kopiowana do użytku publicznego lub prywatnego – w inny sposób niż „dozwolony użytek” obejmujący krótkie cytaty zawarte w artykułach i recenzjach.

Książka ta zawiera porady i informacje odnoszące się do opieki zdrowotnej. Nie powinny one jednak zastępować porady lekarza ani dietetyka. Jeśli podejrzewasz u siebie problemy zdrowotne lub wiesz o nich, powinieneś skonsultować się z lekarzem, zanim rozpoczniesz jakikolwiek program poprawy zdrowia czy leczenia. Dołożono wszelkich starań, aby informacje zaprezentowane w tej książce były rzetelne i aktualne podczas daty jej publikacji. Wydawca ani autor nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki dla zdrowia, mogące wystąpić w wyniku stosowania zaprezentowanych w książce metod.

15-762 Białystok

ul. Antoniuk Fabr. 55/24

85 662 92 67 – redakcja

85 654 78 06 – sekretariat

85 653 13 03 – dział handlowy – hurt

85 654 78 35 – www.vitalni24.pl – detal

strona wydawnictwa: www.wydawnictwovital.pl

Więcej informacji znajdziesz na portalu www.odzywianie24.pl

Bezpłatny fragment

CZĘŚĆ 1. Nasz świat potrzebuje większej odporności – teraz i w przyszłości

Podstawa: odżywianie i styl życia

Nasz niewyczerpany skarb: środki i działania z apteki Matki Natury zwiększające odporność

Badania naukowe na temat stymulacji odporności naturalnymi metodami

Głodówka lecznicza – zastrzyk energii dla układu odpornościowego

Pełnowartościowa dieta roślinna: królewska droga do witalności i długowieczności

Spacery po lesie dla zwiększenia liczby komórek NK

Ruch, ogrzewanie i hartowanie: sprawdzony sposób w walce ze spadkiem odporności

Nie tylko działanie – brak działania również może bardzo pomóc

Tradycyjne środki i drogi lecznicze: od „zielonej siły” Hildegardy z Bingen po naturalną kurację czterech żywiołów

Decydujące przy wzmacnianiu odporności: dusza wolna od lęku

CZĘŚĆ 2. Kryzys spowodowany przez koronawirus wywołujący chorobę COVID-19: fakty i kulisy – agenda gospodarcza i polityczna

Czym właściwie jest grypa, a czym choroba COVID-19?

Dlaczego właściwie te drobnoustroje stały się nagle niebezpieczne dla wielu ludzi?

Co tak naprawdę się za tym kryje?

CZĘŚĆ 3. To, czego potrzebujemy teraz wszyscy, to wyjście z trybu kryzysowego

Dbaj o broń, która wesprze odporność organizmu

Test układu odpornościowego według własnego pomysłu

Niezwykle ważne: wzmacnianie odporności duchowej

Szczepienia: fenomenalna historia sukcesu?

Również szczęście jest czynnikiem chroniącym odporność

CZĘŚĆ 4. Miejmy pożytek z tej sytuacji!

ZAŁĄCZNIK

Ruediger Dahlke – życiorys

Podziękowania

Przypisy

Polecamy

CZĘŚĆ 1

Nasz świat potrzebuje większej odporności – teraz i w przyszłości

W artykule z 6 marca 2020 roku w Süddeutsche Zeitung jest mowa o „Pandemii fake newsów” i tym, jakoby nie istniał żaden skuteczny środek na zwiększenie odporności. Już samo to stwierdzenie jest jednak fake newsem. Oczywiście, że istnieją właściwe sposoby na wzmocnienie naszej odporności. W każdym razie nie dzięki farmaceutykom medycyny akademickiej, ale dzięki środkom i praktykom pochodzącym z medycyny naturalnej ludów tego świata. Choć ich skuteczność potwierdzają liczne badania naukowe, fakt ten jest wciąż ignorowany, żeby nie powiedzieć przemilczany. O tym właśnie mówi pierwsza, bardziej ogólna, część tej książki. Kolejne rozdziały poświęcone są już konkretnie „kryzysowi koronawirusa”. Według mojej opinii chodzi tu o zaostrzoną sytuację, w której istniejące już od dawna problemy kumulują się niczym w soczewce. Wiele możemy się z tego nauczyć. I musimy, jeśli nie chcemy sami stać się ofiarami naszych własnych działań i zaniechań.

Podstawa: odżywianie i styl życia

1. Według badań prof. Andreasa Michalsena ze szpitala Immanuel-Krankenhaus der Charité w Berlinie głodówka lecznicza obniża tak zwany poziom CRP – marker stanu zapalnego organizmu. Oznacza to, że post obniża gotowość organizmu do reakcji w postaci stanów zapalnych i zwiększa odporność.

2. Pisząc poradnik „Kurzzeitfasten”, byłem zdumiony ilością naukowych dowodów na prozdrowotny i wzmacniający odporność efekt tych prostych działań – aż po zwiększenie zdolności organizmu do radzenia sobie z chorobami nowotworowymi. Wskazują na to setki badań; zebrałem je na swojej stronie internetowej.

3. Badania amerykańskich naukowców również potwierdzają, iż pełnowartościowa dieta roślinna, tzw. peace food¹, może wpływać na obniżenie poziomu CRP, a co za tym idzie – zmniejszenie gotowości organizmu do manifestowania stanów zapalnych. Potwierdzają to „Badania chińskie” profesora Colina Campbella. To klasyczny przykład medialnego ignorowania prawdy, która nie przystaje do koncepcji ani interesów przemysłu żywieniowego i farmaceutycznego.

4. „Śmierć czai się w jelitach” – wiedział o tym już Hipokrates, protoplasta medycyny. Zdanie to spopularyzował na powrót austriacki lekarz zajmujący się głodówkami leczniczymi – F. X. Mayr. Medycyna akademicka „odkryła” na nowo jelita również dzięki filmowi i książce studentki medycyny Julii Enders. Znana od dawna lekarzom zajmującym się głodówkami flora jelitowa została w mig przechrzczona na mikrobiom i przedstawiona jako własne odkrycie. Powszechnie wiadomo również, że flora jelitowa angażuje blisko dziesięć razy więcej „pracowników”, niż jest komórek w naszym ciele. Nazywają się one symbiontami i stanowią główną podporę układu odpornościowego w organizmie, między innymi wpływając na nasz nastrój, wagę, a co za tym idzie – ogólną odporność. Coraz większą popularność zdobywa wpływanie na ich pracę za pomocą tak zwanych probiotyków. Ponadto już od dziesięcioleci polecam naturalny wariant w postaci specyfiku o nazwie „Rechtsregulat”, sfermentowanego preparatu wspomagającego działanie „pracowników” flory jelitowej. Jak potwierdzają badania, wpływa to pozytywnie na komórki NK – niezbędne w walce z wirusami.

5. Wyciszanie „silent inflammation”²

Dzisiaj nie mamy wątpliwości, iż w wielu poważnych chorobach, takich jak zawał mięśnia sercowego, rak czy Alzheimer, istotną rolę odgrywają „ciche infekcje”. Oznacza to, że tlące się, przewlekłe ogniska zapalne podkopują siły układu odpornościowego, w ten sposób go osłabiając. Również i w tym aspekcie medycyna akademicka potrzebowała zbyt dużo czasu, by w ogóle to przyznać. Można podejrzewać, że w grę wchodziło i nadal wchodzi tabu – iż przyczyna tego wzbierającego ciągle zagrożenia dla naszego zdrowia tkwi przede wszystkim w stylu życia oraz pogarszających się warunkach żywieniowych, mimo materialnego dostatku.

Dowiedziono naukowo, że u krów, które nie otrzymywały trawy, tylko paszę, zarówno w ich mleku, jak i w mięsie dramatycznie zwiększyła się ilość powodujących stany zapalne kwasów tłuszczowych omega-6, zaś zmniejszyła się ilość odpowiedzialnych za redukcję stanów zapalnych kwasów omega-3. Podobnie rzecz ma się w przypadku większości bydła rzeźnego z hodowli masowych.

Dlatego też jako populacja potrzebujemy więcej kwasów tłuszczowych omega-3, a w szczególności DHA i EPA. Omega-3 można znaleźć w mięsie ryb z zimnych wód, co oczywiście kłóci się z ideą peace food. Weganie znajdą je w nasionach lnu i oleju lnianym, w orzechach włoskich i oleju konopnym. Ponieważ ilość kwasów tłuszczowych omega-3, DHA i EPA jest niewielka i jako ludzie nie jesteśmy w stanie spożyć dużych ilości nasion lnu czy orzechów włoskich, osobiście suplementuję się algami. One również, na szczęście, zawierają w swym składzie elementy redukujące stany zapalne. Zalecam to niemal tak samo gorąco, jak bezwzględnie obowiązkowe przyjmowanie witaminy B12 w postaci przyswajalnej metylokobalaminy, jak na przykład dostępny w formie małych czerwonych tabletek preparat Amorex. Jako źródło omega-3 osobiście przyjmuję preparat Take me Omega-3, EPA, DHA.

6. Japończycy przeprowadzili badania potwierdzające niezwykłe namnażanie się komórek NK na skutek pobytów w lesie. Jak już wspomniałem, komórki te są decydujące w walce z wirusami.

Austriacki biolog Clemens Arvay opublikował te badania w swojej książce pt. „Biophilia”.

7. Przyprawę i środek leczniczy znany w medycynie ajurwedyjskiej, czyli tradycyjnej medycynie indyjskiej – kurkuma – nauka zbadała dogłębnie, potwierdzając jej przeciwzapalny, zwiększający odporność potencjał. To doskonały przykład „leku”, który Matka Natura podarowała nam w celu wzmocnienia naszego układu odpornościowego.

8. Centralnym punktem, któremu poświęcę więcej miejsca w dalszej części tej książki, jest redukcja nie tylko szczególnego rodzaju strachu, ale wręcz szerzącego się wraz z epidemią, ogólnego strachu przed życiem. Udowodniono, że on podkopuje układ odpornościowy i bardzo mu szkodzi. W ten sposób dochodzimy do kontrowersyjnego tematu: regularnie ogłaszane przez oficjalne organy służby zdrowia i polityki pandemie – od ptasiej grypy, przez świńską grypę, po obecnie grypę „nietoperzową”, w tym przypadku zwaną „koronawirusem” lub COVID-19 – chcąc, nie chcąc, służą jako potężne źródła paniki. Jest ona najostrzejszą postacią strachu, który z kolei jest przyczyną obniżenia odporności. Przyglądając się temu zjawisku z perspektywy psychologicznej, można stwierdzić, że media padają ofiarą „zasady cienia”: twierdząc, iż robią coś w tym kierunku, by epidemia nie przekształciła się w pandemię, tak naprawdę – świadomie czy też nie – jeszcze ją wspierają. Psychoneuroimmunologia dawno i wielokrotnie już udowodniła, że strach pogarsza odporność. Jego redukcja oraz umożliwienie życia pozbawionego lęku to, w związku z tym, aktywne wzmacnianie odporności. Mówi o tym zarówno niniejsza książka, jak i praca pt. „Angstfrei leben” – w której, oczywiście bardzo ogólnie, przedstawiłem reguły życia, o których mówię również w „Schickalsgesetze” i „Schattenprinzip”.

9. Również rozpropagowana przez Jona Kabat-Zinna medytacja uważności, inaczej medytacja mindfulness, znajduje naukowe potwierdzenie, nie tylko z racji swego ogólnie prozdrowotnego działania, ale również w kontekście odczuwalnego zwiększenia odporności. I właśnie temu zawdzięcza ona swoją imponującą popularność na półkuli zachodniej.

Nasz niewyczerpany skarb: środki i działania z apteki Matki Natury zwiększające odporność

Dobroczynne działanie medycyny naturalnej ze wszystkich zakątków świata jest niezwykle często podważane przez liderów opinii w mediach, polityce i medycynie akademickiej. Prezentują one do niej wręcz wrogi stosunek. Nie dajmy się jednak zbić z tropu.

Apeluję do przedstawicieli medycyny konwencjonalnej, by w końcu przyjęli do wiadomości liczne dowody naukowe: wiele uznanych od stuleci teorii opiera się na tych wartościowych przekonaniach! Chodzi wyłącznie o to, co faktycznie jest skuteczne i może pomóc w trosce o długotrwałą odporność naszego organizmu – również wtedy, gdy zachodzi ryzyko ostrej infekcji, w czasie pandemicznego rozprzestrzeniania się infekcji, wywołanej np. koronawirusem. Ignorowanie tego skarbu od dziesięcioleci, a nawet stuleci kładzie się cieniem na medycynie akademickiej. Dała się ona tak bardzo zaprząc w tryby przemysłu farmaceutycznego, że od dawna nie chce dostrzegać nic innego. Ale w końcu nastał czas zmiany. Nasz dzisiejszy świat bardziej niż kiedykolwiek wcześniej potrzebuje większej odporności!

Wszystko, co można wykorzystać w celu zwiększenia odporności i odbudowania witalności układu odpornościowego, jest dla nas pomocne i niezbędne. W czasach pandemicznego zagrożenia infekcją jest to o tyle ważne, że bez zmiany w naszych głowach niemożliwe będzie również stawienie czoła trudnej sytuacji zdrowotnej. Również i ja, znany krytyk reprezentowanej przez medycynę akademicką jednostronności i przesady, od lat wciąż dostrzegam, jak istotne jest poważne traktowanie i nielekceważenie badań naukowych. Jestem absolutnym zwolennikiem medycyny opartej na dowodach. Przed czym jednak zawsze się broniłem i przed czym nadal będę się bronił, to medycyna pełna szarych eminencji, sterowana przez przemysł farmaceutyczny. Więcej na ten temat piszę w swej książce pt. „Krebs – Wachstum auf Abwegen”.

Badania naukowe na temat stymulacji odporności naturalnymi metodami

By pokazać jak bogaty jest aktualnie naukowy materiał dowodowy, zamieszczam poniżej zestawienie istotnych badań międzynarodowych. Zdaję sobie doskonale sprawę z tego, że zainteresowanie większości moich czytelników badaniami naukowymi jest ograniczone. Kogo rzeczywiście nie interesują te kwestie, może po prostu przeskoczyć kilka kolejnych stron. Specjaliści jednak mogą się na podstawie tego zestawienia przekonać, że naprawdę nie brak w tej materii dowodów i potwierdzeń.

Jagody lecznicze, wzmacniające odporność i bogate w witaminy

Uwaga wstępna: do jagód najbardziej wzmacniających odporność należą: borówki, cytryniec chiński, baobab, aronia, camu, żurawina, goji, acai. Wszystkie one zawierają duże stężenie naturalnej witaminy C, przeciwutleniacze, polifenole, bioflawonoidy oraz cynk (zawarte np. w preparacie Ethno Immunkraft – moim zdaniem jednym z najbardziej wartych uwagi preparatów wzmacniających odporność → www.ethnomed24.de)³.

Aronia melanocarpa – aronia czarna: Immunomodulating Activity of Aronia melanocarpa Polyphenols (Aktywność immunomodulacyjna polifenoli Aronia melanocarpa) – Giang T. T. Ho et al., Int. J. Mol. Sci. 2014, 15(7), 11626-11636; doi: 10.3390/ijms150711626 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC41 39804/

Vaccinium macrocarpon – żurawina: Cranberry bioactives activate innate immune cells in absence of acute inflammatory response (Bioaktywne składniki żurawiny aktywują wrodzone komórki odpornościowe w przypadku braku ostrej odpowiedzi na stan zapalny) – Rebecca Creasy et al., kwiecień 2011, The FASEB Journal, tom 25 nr 1 dodatek 784.15 A randomized trial to evaluate effectiveness and cost effectiveness of naturopathic cranberry products as prophylaxis against urinary tract infection in women (Randomizowane badanie oceniające skuteczność i opłacalność stosowania naturopatycznych preparatów żurawinowych jako profilaktyki zakażeń układu moczowego u kobiet) – Stothers L – Can J Urol., czerwiec 2002; 9(3):1558-62 – PMID: 12121581

Cranberry bioactives activate innate immune cells in absence of acute inflammatory response (Bioaktywne składniki żurawiny aktywują wrodzone komórki odpornościowe w przypadku braku ostrej odpowiedzi na stan zapalny) – Rebecca Creasy et al., kwiecień 2011, The FASEB Journal, tom 25 nr 1 dodatek 784.15 https://plantsforhumanhealth.ncsu.edu/wordpress/wp-content/uploads/2017/09/1d_Resources.pdf

Lycium barbarum – jagoda goji: Immunomodulation and antitumor activity by a polysaccharide-protein complex from Lycium barbarum (Immunomodulacja i działanie przeciwnowotworowe kompleksu polisacharydowo-białkowego z Lycium barbarum) – Gan L. et al., Int Immunopharmacol., kwiecień 2004; 4(4): 563-9 – PMID: 15099534 doi: 10.1016/j.intimp.2004.01.023 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15099534

Neuroprotective effects of Lycium barbarum Lynn on protecting retinal ganglion cells in an ocular hypertension model of glaucoma (Neuroochronne działanie Lycium barbarum Lynn komórek zwojowych siatkówki w przypadku nadciśnienia ocznego w jaskrze) – Chan H. C. et al., Exp Neurol., styczeń 2007; 203(1):269-73. ePUB 11 października 2006, PMID: 17045262 doi: 10.1016/ j.expneurol. 2006. 05.031

Malpighia glabra – acerola: Protective effects of acerola juice on genotoxicity induced by iron in vivo (Ochronny wpływ soku z aceroli na genotoksyczność indukowaną przez żelazo in vivo) – Horta R. N. et al., Genet Mol Biol., marzec 2016; 39(1): 122-8. doi: 10.159/1678-4685-GMB-2015-0157 – PMID: 27007905 PMCID: MC4807388

Myrciaria dubia – camucamu: Selective cytotoxicity of betulinic acid on tumor cell lines, but not on normal cells (Selektywna cytotoksyczność kwasu betulinowego na liniach komórek nowotworowych, ale nie na komórkach zdrowych) Valentina Zuco et al., Cancer Letters, tom 175, nr 1, 10 stycznia 2002, str. 17-25; doi: 10.1016/S0304-3835(01)00718-2

Tropical fruit camu-camu (Myrciaria dubia) has anti-oxidative and anti-inflammatory properties (Działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne tropikalnego owocu camu-camu, myrciaria dubia) – Inoue T. et al. – J Cardiol. 2008 październik; 52(2): 127-32. doi: 10.1016/j. jjcc.2008.06.004. ePUB 29 lipca 2008 – PMID: 18922386

Adansonia digitata – baobab: Anti-inflammatory, analgesic and antipyretic effects of the fruit pulp of Adansonia digitate (Przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe działanie miąższu owoców Adansonia digitate) – A. Ramadan et al., European Journal of Medicinal Plants, 5(4): 341-348, 2015, artykuł nr EJMP.2015.033 ISSN: 2231-0894 doi: 10.9734/ EJMP/2015/13888

Vaccinium myrtillus – borówka czarna: Absorption and metabolism of anthocyanins in elderly women after consumption of elderberry or blueberry (Wchłanianie i metabolizm antocyjanów u kobiet w podeszłym wieku po spożyciu czarnego bzu lub czarnej borówki) – Wu X et al., J Nutr., lipiec 2002; 132(7):1865-71 – PMID: 12097661

Euterpe oleracea – jagody acai: Effects of supplementation with acai (Euterpe oleracea Mart.) berry-based juice blend on the blood antioxidant defence capacity and lipid profile in junior hurdlers. A pilot study (Wpływ suplementacji mieszanką soków z jagód acai [Euterpe oleracea Mart.] na zdolność obrony antyoksydacyjnej krwi i profil lipidowy u młodszych lekkoatletów skaczących przez płotki. Badanie pilotażowe) – Sadowska-Krępa E. et al., Biol Sport., czerwiec 2015; 32(2):161-8. doi: 10.5604/20831862.1144419. ePUB 15 marca 2015 – PMID: 26060341

Enzymy lecznicze

Uwaga wstępna: do najważniejszych zaliczana jest papaina (papaja), bromelaina (ananas), ficyna (figa), OPC (pestki winogron), kwercetyna (guawa) (zawarte np. w preparatach Ethno Enzymkraft i Ethno OPC Kraft; www.ethnomed.24.de)

Papaina: Vitalstoff – und enzymreiche Lebensmittel zur Gesundheitsprophylaxe in Erfahrungsheilkunde (Bogaty w substancje witalne i enzymy produkt żywnościowy stosowany w celu profilaktyki zdrowia w medycynie doświadczalnej) – Simonsohn, B., tom 48, 10/99, Haug Verlag Heidelberg, str. 621-630

Use and effectiveness of papain in the wound healing process: a systematic review (Zastosowanie i skuteczność papainy w procesie gojenia ran: przegląd systematyczny) – Leite A. P. et al., Rev Gaucha Enferm., wrzesień 2012; 33(3): 198-207 – PMID: 23405827

OPC: Free radicals and grape seed proanthocyanidin extract: importance in human health and disease prevention (Proantocyjanidy: wolne rodniki i ekstrakt proantocyjanidyny z pestek winogron: znaczenie dla zdrowia człowieka i zapobiegania chorobom)– Debasis Bagchi et al., Toxicology, tom 148, nr 2-3, 7 sierpnia 2000, str. 187-197; doi: 10.1016/S0300-483X(00)00210-9

Procyanidins and their healthy protective effects against type 2 diabetes. (Procyjanidyny i ich zdrowe działanie ochronne przeciwko cukrzycy typu 2) – Gonzalez Abuin N. et al., Current medicinal chemistry (Współczesna chemia medyczna), 2015; 22(1): 39-50. PubMed PMID: 25245512

Kwercetyna: Protective Effects of Quercetin and Vitamin C against Oxidative Stress-Induced Neurodegeneration (Ochronne działanie kwercetyny i witaminy C przeciwko neurodegeneracji wywołanej stresem oksydacyjnym) – Ho Jin Heo and Chang Yong Lee, J. Agric. Food Chem., 2004, 52 (25), str. 7514-7517 doi: 10.1021/jf049243r

Wielokierunkowe zapobieganie nowotworom za pomocą kwercetyny – Akira Murakami, Cancer Letters, tom 269, nr 2, 8 października 2008, str. 315-325, Natural Products Special Issue doi:10.1016/j.canlet.2008.03.046

Ficyna: Drogen mit enzymatischer Wirkung – Heilpflanzenpraxis heute (Narkotyki o działaniu enzymatycznym – praktyka roślin leczniczych dzisiaj): tom 2 Rezepturen und Anwendung (Receptury i zastosowanie) – Siegfried Bäumler, str. 79, ISBN-10: 3437572733 – ISBN-13: 978-3437572739

Bromelaina (zawarta w preparacie Enzym Komplex → www.evolution24.at) moduluje odpowiedzi immunologiczne komórek T i B in vitro i in vivo. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11485354 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11485354 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC499 8156/

Papaina: (→ www.evolution24.at): http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download? doi:10.1.1.1014.7775&rep=rep1&type=pdf

Korzenie lecznicze i wzmacniające odporność

Uwaga wstępna: do najskuteczniejszych korzeni zaliczają się: żeń-szeń, imbir, traganek, ashwagandha (witania ospała), eleuterokok, dzięgiel litwor, różeniec górski (rhodiola rosea), pieprzyca peruwiańska (maca), lukrecja gładka (zawarte np. w preparacie → Ethno Wurzelkomplex), kurkuma, cynamon, pieprz kajeński oraz czarnuszka (zawarte np. w preparacie Ethno Innere Wärme → www.ethnomed24.de)

Astragalus membranaceus – traganek błoniasty: A study on the immune receptors for polysaccharides from the roots of Astragalus membranaceus, a Chinese medicinal herb Original Research Article (Badanie nad receptorami odpornościowymi dla polisacharydów z korzeni Astragalus membranaceus, oryginalny artykuł badawczy na temat chińskiego zioła leczniczego) – Biochemical and Biophysical Research Communications, tom 320, nr 4, 6 sierpnia 2004, str. 1103-1111, Bao-Mei Shao et al., In vitro and in vivo anti-tumor effects of Astragalus membranaceus (Przeciwnowotworowe działanie Astragalus membranaceus w badaniach in vitro i in vivo) – William C. S. Cho, Kwok N. Leung – Cancer Letters, 8 lipca 2007 tom 252, nr 1, str. 43-54; http://dx.doi.org/10.1016/j.canlet.2006.12.001

Angelica sinensis – dzięgiel chiński: The Antitumor Effects of Angelica sinensis on Malignant Brain Tumors In vitro and In vivo (Przeciwnowotworowe działanie Angelica sinensis na złośliwe guzy mózgu w badaniach in vitro i in vivo), Nu-Man Tsai et al., doi: 10.1158/1078-0432.CCR-04-1827, opublikowano 1 maja 2005

Panax ginseng – żeń-szeń: In vitro effects of echinacea and ginseng on natural killer and antibody-dependent cell cytotoxicity in healthy subjects and chronic fatigue syndrome or acquired immunodeficiency syndrome patients (Wpływ echinacei i żeń-szenia in vitro na cytotoksyczność komórek naturalnych zabójców i zależną od przeciwciał u osób zdrowych i pacjentów z zespołem przewlekłego zmęczenia lub zespołem nabytego niedoboru odporności) – Darryl M. See et al., Immunopharmacology (Immunofarmakologia); tom 35, nr 3, styczeń 1997, str. 229-235; Antistress and antifatigue properties of Panax ginseng: comparison with piracetam (Właściwości antystresowe i zapobiegające zmęczeniu żeń-szenia Panax: porównanie z piracetamem), Banerjee U., Izquierdo J. A. – Acta Physiologica Latino Americana [1982, 32(4): 277-285], (PMID:6892267) Jong Seok Lee, Hye Suk Hwang, Eun-Ju Ko, Yu-Na Lee, Young-Man Kwon, Min-Chul Kim, Sang-Moo Kang. Immunomodulatory Activity of Red Ginseng against Influenza A Virus Infection. Nutrients (Aktywność immunomodulacyjna czerwonego żeń-szenia przeciwko infekcji wirusem grypy A); luty 2014; 6(2): 517-529. Opublikowano online 27 stycznia 2014. doi: 10.3390/nu 6020517

Czerwony żeń-szeń wzmacnia układ odpornościowy. W badaniu laboratoryjnym ekstrakt z tego korzenia okazał się skuteczny w walce z wirusami grypy. Fundacja Carstens-Stiftung, 02.10.2014

Eleutherococcus senticosus: Antiviral activity of an extract derived from roots of Eleutherococcus senticosus (Przeciwwirusowe działanie ekstraktu z korzeni Eleutherococcus senticosus), B. Glatthaar-Saalmüller et al., Antiviral Research, tom 50, nr 3, czerwiec 2001, str. 223-228, ISSN 0166-3542. PMID 11397509

Withania somnifera – ashwagandha (witania ospała): Withania somnifera improves semen quality by regulating reproductive hormone levels and oxidative stress in seminal plasma of infertile males (Withania somnifera poprawia jakość nasienia poprzez regulację poziomu hormonów reprodukcyjnych i stresu oksydacyjnego w osoczu nasienia niepłodnych samców) – Ahmad M. K. et al., Fertil Steril., sierpień 2010; 94(3):989-96. doi: 0.1016/j.fertnstert.2009.04.046. ePUB 6 czerwca 2009

Glycyrrhiza glabra – lukrecja gładka: Glycyrrhizin and Morroniside Stimulate Mucin Secretion from Cultured Airway Epithelial Cells (Lukrecja gładka i morronizyd stymulują wydzielanie mucyny z wyhodowanych komórek nabłonkowych dróg oddechowych) – Heo H. J. et al., Korean J Physiol Pharmacol., grudzień 2006;10(6):317-321

Zingiber officinale – imbir: Analgesic and anti-inflammatory activities of [6]-gingerol (Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne [6]-gingerolu) – Haw-Yaw Young et al., Journal of Ethnopharmacology, tom 96, nr 1-2, 4 stycznia 2005, str. 207-210 doi: 10. 1016/j.jep.2004.09.009

Gingerol Synergizes the Cytotoxic Effects of Doxorubicin against Liver Cancer Cells and Protects from Its Vascular Toxicity (Gingerol synergizuje cytotoksyczne działanie doksorubicyny na komórki raka wątroby i chroni przed jej toksycznością naczyniową) – Al-Abbasi F. A. et al., Molecules, 8 lipca 2016; 21(7). pii: E886 doi: 10.3390/molecules21070886 – PMID: 27399668

Rhodiola rosea – różeniec górski: Rhodiola rosea in stress induced fatigue — A double blind cross-over study of a standardized extract SHR-5 with a repeated lowdose regimen on the mental performance of healthy physicians during night duty (Rhodiola rosea w zmęczeniu wywołanym stresem — podwójnie ślepe badanie krzyżowe standaryzowanego ekstraktu SHR-5 z powtarzanym schematem niskich dawek na sprawność umysłową zdrowych lekarzy podczas nocnych dyżurów) – V. Darbinyan et al., doi: 10.1016/S0944-7113(00)80055-0

Lepidium meyenii – pieprzyca peruwiańska (maca): Traditional Plant Aphrodisiacs and Male Sexual Dysfunction (Tradycyjne roślinne afrodyzjaki i męskie zaburzenia seksualne) – Phytotherapy Research, tom 28, nr 6, str. 831-835, Anthony J Bella, Rany Shamloul, wersja zapisu online: 29 października 2013 doi: 10.1002/ptr. 5074

Kurkuma: zawarta w preparacie Curcuma Extrakt 95% → www. evolution24.at Badania dotyczące wzmacniania układu odpornościowego przez kurkumę: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC 6278270/ Przeciwutleniające i przeciwzapalne właściwości kurkuminy: https://www.ncbi.nlm.nih. gov/pubmed/17569207

Farmakokinetyka i farmakodynamika kurkuminy: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17569 224. Na temat samej kurkumy istnieje ponad 8000 badań naukowych, z których większość potwierdza jej działanie wzmacniające odporność.

Kiełki i nasiona wzmacniające układ odpornościowy

Uwaga wstępna: do najlepszych kiełków i nasion należą nasturcja, chrzan, nasiona gorczycy, kiełki brokułu (zawarte np. w preparacie Ethno Onko Komplex → www.ethno24.de)

Nasturcja i chrzan: Goos KH, Albrecht U, Schneider B. Wirksamkeit und Verträglichkeit eines pflanzlichen Arzneimittels mit Kapuzinerkressenkraut und Meerrettich bei akuter Sinusitis, akuter Bronchitis und akuter Blasenentzündung im Vergleich zu anderen Therapien unter den Bedingungen der täglichen Praxis. Ergebnisse einer prospektiven Kohortenstudie. Arzneimittelforschung 2006 (Skuteczność i tolerancja leku roślinnego z nasturcją i chrzanem w leczeniu ostrego zapalenia zatok, ostrego zapalenia oskrzeli i ostrego zapalenia pęcherza moczowego w porównaniu z innymi metodami leczenia w warunkach praktyki codziennej. Wyniki prospektywnego badania kohortowego. Badania farmaceutyczne 2006); 56(3); str. 249-257 doi: 10.1055/s-0031-1296717

Goos KH, Albrecht U, Schneider B. Aktuelle Untersuchungen zur Wirksamkeit und Verträglichkeit eines pflanzlichen Arzneimittels mit Kapuzinerkressenkraut und Meerrettich bei akuter Sinusitis, akuter Bronchitis und akuter Blasenentzündung bei Kindern im Vergleich zu anderen Antibiotika. Arzneimittelforschung 2007 (Aktualne badania skuteczności i tolerancji leku roślinnego z nasturcją i chrzanem w leczeniu ostrego zapalenia zatok, ostrego zapalenia oskrzeli i ostrego zapalenia pęcherza moczowego u dzieci w porównaniu z innymi antybiotykami. Badania farmaceutyczne 2007); 57(4): str. 238-246 doi: 10.1055/s0031-1296611

Grzyby lecznicze

Uwaga wstępna: do najlepszych grzybów leczniczych należą: kordyceps (maczużnik), shiitake, maitake, soplówka (zawarte np. w preparacie Ethno Pilzkraft, www.ethnomed24.de)

Ganoderma lucidum – reishi: Antioxidant and Antitumor Activity of Ganoderma lucidum (Curt.: Fr.) P. Karst.— Reishi (Aphyllophoromycetideae) from South India (Właściwości przeciwutleniające i przeciwnowotworowe Ganoderma lucidum (wyk.: Fr.) P. Karst.—Reishi (Aphyllophoromycetideae) z południowych Indii) – Susan Jones et al., International Journal of Medicinal Mushrooms doi: 10.1615/IntJMedMushr.v2.i3. Anti-Inflammatory and Anti-Tumor-Promoting Effects of Triterpene Acids and Sterols from the Fungus Ganoderma lucidum (Przeciwzapalne i przeciwnowotworowe działanie kwasów triterpenowych i steroli z grzybów Ganoderma lucidum) – Toshihiro Akihisa et al., Chemistry & Biodiversity, tom 4, nr 2, luty 2007, str. 224-231 doi: 10.1002/ cbdv.2007 90027

Cordyceps sinensis – maczużnik chiński: Upregulation of steroidogenic enzymes and ovarian 17beta-estradiol in human granulosa-lutein cells by Cordyceps sinensis mycelium (Zwiększenie wydzielnia enzymów steroidogennych i 17p-estradiolu w jajnikach w ludzkich komórkach luteinowych warstwy ziarnistej przez grzybnię Cordyceps sinensis), Huang B. M. et al., Biol. Reprod. 2004; 70(5):1358-64

Lentinus edodes – shiitake: Antitumor and metastasis inhibitory activities of lentinan as an immunomodulator: an overview (Działanie przeciwnowotworowe i hamujące przerzuty lentinanu jako immunomodulatora: przegląd) – Chihara G. et al., Cancer Detection and Prevention. Supplement: Official Publication of the International Society for Preventive Oncology, Inc [1987,1:423-443] – PMID: 3319150

An examination of antibacterial and antifungal properties of constituents of Shiitake (Lentinula edodes) and Oyster (Pleurotus ostreatus) mushrooms (Badanie właściwości przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybiczych składników grzybów Shiitake (Lentinula edodes) i ostryg (Pleurotus ostreatus) – Rachel Hearst et al., Complementary Therapies in Clinical Practice, tom 15, nr 1, luty 2009, str. 5-7 doi:10.1016/j.ctcp.2008.10.002

Grifola frondosa – żagwica listkowata (mitake): Anti-diabetic Activity Present in the Fruit Body of Grifola frondosa (Maitake) (Właściwości przeciwcukrzycowe owocu Grifola frondosa (żagwica listkowata) – Keiko KUBO et al., Biological and Pharmaceutical Bulletin, tom 17, 1994, nr 8, str. 1106-1110, http://doi.org/10.1248/bpb.17.1106

Hericium erinaceus – soplówka jeżowata: Recovery from Schizophrenia with Bioactive Substances in Hericium erinaceum (Poprawa stanu zdrowia osób ze schizofrenią z wykorzystaniem substancji bioaktywnych zawartych w soplówce jeżowatej) – Inanaga K., nt J Sch Cog Psychol S1:003. doi: 10.4172/2469-9837.S1-003 Reduction of depression and anxiety by 4 weeks Hericium erinaceus intake (Hericium erinaceus redukuje depresję i lęk po 4 tygodniach spożywania) – Mayumi Nagano et al., Biomedical Research, tom 31 (sierpień 2010), nr 4, str 231-237, http://doi.org/10.2220/biomedres.31.231

¹ Peace food – zrównoważone odżywianie, korzystnie wpływające na naturalne środowisko, równowagę gatunków i ludzką naturę (przyp. tłum).

² Silent inflammation – cichy stan zapalny (przyp. tłum.).

³ Wszystkie adresy internetowe zamieszczone w publikacji zostały uaktualnione przed wydaniem. Wydawnictwo nie odpowiada za ewentualne zmiany w dostępach (przyp. wyd. pol.).