Copyright © by Demet Altınyeleklioğlu, 2017
Copyright for polish translation © by Agnieszka Erdoğan
Copyright for this edition © by Virtualo, 2023

Redakcja: Anita Rejch
Przekład: Agnieszka Erdoğan
Projekt okładki: Małgorzata Drabina / Yellow Room
Tytuł oryginału: Cariyenin Gelini: Nurbanu
Skład ebooka: Elibri Sp. z o.o.

Wydanie II
Warszawa 2023
ISBN 978-83-2727-927-9

Książka jest objęta ochroną prawa autorskiego. Wszelkie udostępnianie osobom trzecim, upowszechnianie i upublicznianie, kopiowanie oraz przetwarzanie jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Virtualo Sp. z o.o.
ul. Marszałkowska 104/122
00-017 Warszawa
www.virtualo.pl

Chcesz wydać książkę lub audiobook? Wejdź na virtualo.eu lub napisz do nas na adres: redakcja@virtualo.pl.

Na zawsze – Dżejhanowi

Nie interesuje mnie, co napiszą o mnie w kronikach. Historia opowiada o tym, kto trzyma w ręku pióro. Tych, którzy dziś są bohaterami, jutro nazwą przeniewiercami. Ci, którzy dziś noszą piętno zdrajców, jutro będą zbierać oklaski. Nie obchodzi mnie też, jak osądzi mnie Imperium Osmańskie. Ani to, co mówi czy powie Wenecja. Szłam drogą, którą wytyczyło mi moje przeznaczenie. Czy miałam jakiś wybór? Czy mogłam postąpić inaczej? Los jest jak wiatr, a człowiek jak targany nim suchy liść. W którą stronę zawieje, w tę niesie człowieka. Razem z jego podmuchem przybyłam tutaj. Czy to moja wina? Niech historia pisze, co chce. Niech Imperium Osmańskie powie, co wie. Niech potępi mnie Wenecja, która sama nigdy nie zdejmuje maski. Wszystko to jest lepsze od powrozu, ostrza i topora kata. Prawdę znają ci, którzy ją przeżyli. Ja ją przeżyłam. Z Wenecjanki Cecilii Baffo stałam się Nurbanu. Z odaliski stworzyłam władczynię. Z pijaka władcę…

Niech wszyscy tak o tym myślą. Jestem sułtanką Nurbanu, która dała Imperium Osmańskiemu dwóch padyszachów.

Wenecja. 13 września 1570 roku

Wenecja
13 września 1570 roku

Cztery postacie bezgłośnie ześlizgnęły się do morza. Gdyby nie białka ich oczu, byliby całkiem niewidoczni w nocnych ciemnościach. Chociaż natarli oliwą swoje nagie torsy, chłód wody przenikał ich do szpiku kości. W tamtej chwili nie przyszło im nawet do głowy, że będą jeszcze wiosłować w tym zimnie przynajmniej przez godzinę.

Ich towarzysze, którzy zostali na pokładzie, spuścili na morze długą łódź o lekko zaokrąglonym kadłubie. Czterej mężczyźni znajdujący się w wodzie podpłynęli w tamtą stronę. Liny zostały rozwiązane. Nie wydając żadnego dźwięku poza ledwie słyszalnym szelestem, z wprawą wsiedli na łódź. Teraz ich wilgotne ciała ziębił nocny wiatr. Wszyscy chwycili za krótkie wiosła i przeszli na swoje miejsca. Trzech z nich usiadło. Czwarty stanął na rufie.

Wszyscy wiedzieli, że z drogi, w którą wyruszyli, nie było odwrotu.

Mężczyźni w łodzi usłyszeli ciche głosy dochodzące z okrętu. Towarzysze broni, z którymi ramię w ramię walczyli w tak wielu bitwach, szeptali za nich Fatihę.

Głosy umilkły. Mężczyzna na rufie także usiadł. Cztery krótkie wiosła zanurzyły się w wodzie. Powoli odpłynęli w nocne ciemności.

Po pewnym czasie wiatr przywiał z oddali odgłos kościelnych dzwonów.

– Północ – wyszeptał jeden. – W takim razie już czas.

Jednocześnie wszyscy czterej ułożyli się w łodzi twarzą do dołu. Na zewnątrz wystawały tylko cztery wiosłujące ramiona.

Śmiertelna pułapka pośród ciemności i zimnych fal bezgłośnie zbliżała się do Wenecji.

Zimno i ból przeszywające do szpiku kości… Tylko to czuli czterej mężczyźni w łodzi. Niemożliwy do wytrzymania ból, który rozchodził się od nadgarstków do ramion, zaczęli już odczuwać w kręgosłupie. W palcach oplatających wiosła stracili czucie. Utrzymywali tempo dzięki głosowi, który rozbrzmiewał w ich głowach: „Ciągnij, jeszcze mocniej, ciągnij. Ciągnij, jeszcze mocniej, ciągnij”.

Ten, który był na dziobie, jako pierwszy zauważył, że na wzburzoną wodę padło światło.

– Niech to szlag! Zobaczą nas – mruknął.

Uniósł lekko głowę, nie przestając wiosłować. Najpierw, jakieś sto pięćdziesiąt sążni przed sobą, zauważył budynek. We wszystkich oknach paliły się światła. „Dotarliśmy”, pomyślał z radością. To musiał być pałac. Jednak za chwilę zamarł. Na wieży dokładnie naprzeciwko budowli straże rozpaliły ogień. Blask płomieni padał na wodę, jakby czegoś poszukiwali. Musieli natychmiast wydostać się z tego światła.

– Port – wyszeptał do pozostałych.

Odpłynęli jakieś czterdzieści sążni, zanim wydostali się z padającego na fale blasku. Nie mogli podpłynąć zbyt blisko, bo po tej stronie także czaiło się niebezpieczeństwo. Tutaj ruch na wodzie mogli zauważyć strażnicy pełniący wartę przed dużym kościołem z okrągłą kopułą.

– Bandera – powiedział cicho mężczyzna na przedzie, gdy wypłynęli ze złotego światła na ciemnym morzu.

Powoli unieśli głowy. Byli teraz przy ujściu wielkiego kanału. W smugach światła rzucanych przez latarnie na wodę ujrzeli, że kanał jest pełen ogromnych galer weneckich. Z radością ponownie ukryli się w łodzi. Wszyscy mieli w pamięci słowa kapitana Kemala, które powiedział, zanim wypłynęli: „Na co zdadzą się nocą pochodnie po tym, jak podpalą siedlisko giaurów?”.

Rozkaz był wyraźny. Wenecję miał pochłonąć ogień! A oni mieli go podłożyć. Sądząc po pochodniach na rufach, było tu przynajmniej sto pięćdziesiąt galer. Ucieszyli się. Nie zginą na próżno. Ponownie chwycili za wiosła, zapominając o bólu i zmęczeniu.

Łódź sunęła do ujścia wielkiego kanału. Później nie będzie odwrotu. Niebezpieczeństwo rosło z każdą chwilą. Ich serca zaczęły bić szybciej. Gdyby to było możliwe, gładziliby wodę dłońmi, żeby uspokoić zmącone wiosłami fale. Bali się, że wróg usłyszy mocne uderzenia ich serc. Nie obawiali się śmierci ani tego, że zostaną złapani. Teraz, gdy byli już tak blisko, ich strach wzbudzało jedynie to, że nie uda im się rozświetlić weneckiej nocy osmańską pochodnią.

Ciężko posuwali się naprzód. Na chwilę musieli się rozdzielić. Czterech śmiałków miało zanieść osmański ogień w cztery różne miejsca.

– Hej! A to co?

Głos znajdującego się na pokładzie wartownika dla płynących łodzią był jak wystrzał armatni.

Mężczyzna, wyciągając rękę, wskazał łódź i zwrócił się do swojego towarzysza na bocianim gnieździe.

– Emiliano, spójrz! Co ta gondola robi między galerami? I to o tej porze!

Strażnik Emiliano spojrzał z platformy w tamtą stronę. Później przyłożył do oka długą, smukłą lunetę.

Ujrzał gondolę, a na jej pokładzie czterech ludzi. Jeden z mężczyzn, nie unosząc głowy, machnął ręką w stronę, z której dobiegał głos.

– Co się stało? – Wybuchnął śmiechem Emiliano. – Nie wszyscy są równie pechowi jak my, D’Angelo. Są też tacy szczęśliwcy, którzy wracają po tym, jak dobrze sobie popiwszy, znaleźli uciechę w kobiecych łożach.

– Jesteś pewien?

– Tak.

„Idiota – pomyślał. – Co w tym dziwnego? Czterech marynarzy wracało z nocnej eskapady”.

Gdy Emiliano ponownie obrócił lunetę w stronę ujścia zatoki, rozległ się głos D’Angela:

– Godzina pierwsza… Wszystko w porządku.

Strażnicy nie zauważyli, że spośród czterech mężczyzn w gondoli jednego ubyło. Po pięćdziesięciu sążniach w łodzi zostało dwóch mężczyzn. Później zniknął jeszcze jeden. Ostatni, zauważywszy stocznię, także wskoczył do wody. Gdyby ktoś teraz spojrzał, pomyślałby, że w stronę doków płynie z nurtem odwiązana łódź. Tymczasem czterech mężczyzn przemieszczało się ku czterem różnym celom.

Każdy z nich miał rozpalić ogień. Pierwszy wskoczył do wody. Po blisko godzinie spędzonej przy wiosłach śmiałek opuścił łódź i wpłynął pomiędzy czarne cienie galer. Obrał sobie za cel tę, która wydała mu się największa. Zbliżył się do kotwicy. Wziął kilka oddechów, po czym położył się plecami na wodzie i objął rękami i nogami porośniętą wodorostami linę. Rozpoczął wspinaczkę. W tej samej chwili pojął, że popełnił śmiertelny błąd. Woda, która zebrała się na pokrywie małej beczułki, ściśle przytwierdzonej do jego pasa, z pluskiem wpadła do morza. Mężczyzna zawisł nieruchomo na linie. Był na tyle odsłonięty, że nie mógł się ukryć. Ktoś patrzący z galery, na którą się wspinał, lub z sąsiedniej, z łatwością by go zobaczył. Czekał, a serce tłukło mu się w piersi. Nie stało się jednak to, czego się obawiał. Znów podjął wspinaczkę. Wspinał się i wspinał. Wydawało mu się, że lina nie ma końca. Ręce oplatające linę coraz bardziej go bolały. Zaczynał tracić siły. Twarde, szorstkie włókna raniły mu łydki. Rany piekły pod wpływem morskiej soli. Wstrzymał oddech i zatrzymał się. Trwał tak, wisząc nad wodą.

– Muszę dotrzeć do końca tej piekielnej liny – mruknął i ostatkiem sił zaczął się podciągać.

Po chwili zobaczył duży otwór w burcie okrętu, z którego wyrzucono linę.

„Nareszcie!”, w duchu wydał z siebie okrzyk radości. Powoli zwolnił uścisk. Był teraz na statku wroga. Przez chwilę czekał, żeby wzrok przyzwyczaił się do nowych ciemności. Odwrócił się w stronę, gdzie znajdowały się pokrywy baterii dział. Przytrzymując się relingu, poruszał się naprzód w całkowitym mroku. Po pewnym czasie zauważył czarne ramiona dział skierowane w stronę morza.

Bateria dział!

Zobaczył, że nic nie stoi mu na drodze. Nie było strażnika! Całe jego ciało było napięte. Bezgłośnie padł na ziemię. Gdzie ten przeklęty typ? Przyłożył ucho do pokładu i nasłuchiwał. Gdy podniósł głowę, na jego twarzy malował się chytry uśmiech. Powoli się wyprostował. Zaczął ciężko posuwać się naprzód, wyciągając przed siebie ręce, żeby nie uderzyć o coś w bezkresnych ciemnościach i nie narobić hałasu.

Po kilku bezszelestnych krokach zobaczył światło. Musiało dochodzić z latarni znajdującej się na szczycie schodów, które prowadziły z pokładu do magazynu z amunicją. Mdłe światło latarni było dla jego przywykłych do ciemności oczu jak słoneczny blask. On też tam był. Strażnik. Stał przed drzwiami do zbrojowni, które znajdowały się dokładnie naprzeciwko schodów.

– Psi pies – mruknął. – Mógłby sobie drzemać gdzie indziej.

Wszystko, co następnie zrobił, wykonał bezszelestnie. Strażnik zbyt późno zauważył jego obecność. Osmański sztylet o wygiętym ostrzu wbił mu się w pierś. Z przerażeniem spojrzał na rękojeść i owinięte wokół niej silne palce. Chciał krzyknąć, ale z jego ust wydobyło się tylko stopniowo cichnące rzężenie.

Był teraz u celu. W końcu nadszedł czas, żeby rozpalić osmańską pochodnię. Otworzył drzwi do składu. Wnętrze od podłogi po sufit pełne było prochu, kul i beczek z olejem. Roiło się tam od muszkietów, arkebuzów, szabel, kusz i innych przedmiotów. Musiał się spieszyć. W każdej chwili mógł przyjść ktoś, żeby zmienić wartę, i zauważyć, że przed drzwiami zbrojowni nie ma strażnika. Natychmiast zabrał się do pracy.

Baryłka, którą miał u pasa, wydawała się zbędna pośród tylu łatwopalnych i wybuchowych materiałów, mimo to rozpiął pas. Ściągnął okrywający beczułkę materiał nasączony woskiem, który miał zapobiec dostaniu się wody do środka. Przeniósł ją dokładnie na środek składu, gdzie stały beczki. Odblokował otwór na spodzie i na podłodze usypał w linii proch aż do gwoździa przytrzymującego deski.

Gotowe. Jedyne, czego było trzeba, to mała iskra. Wyciągnął sztylet, którym przed chwilą odebrał życie wartownikowi. Dokładnie wytarł z ostrza krew. Przykucnął. Przesunął sztylet po żelaznym gwoździu. Nic się nie wydarzyło. Przy drugiej próbie ze stalowego ostrza iskry spadły na proch.

Wyprostował się. Patrzył, jak iskry zmieniają się w płomień, który z sykiem przemieszczał się po usypanej z prochu linii w stronę beczek.

Nic już nie zostało. Szeroko otwarte oczy osmańskiego śmiałka płonęły.

– W imię Boga jedynego! – krzyknął.

Ogień dotarł do otworu na spodzie niewielkiej beczki.

I zapłonęła osmańska pochodnia.

Pierwszy wybuch przedarł się przez nocne ciemności.

Wenecjanie wyprostowali się w swoich łóżkach, pytając się wzajemnie:

– Co się dzieje?

– Co to za hałas?

Jednak wybuch, który usłyszeli zaraz potem, zagłuszył ten pierwszy. Ci, którzy podbiegli do okien, pod wpływem wstrząsu spowodowanego serią wybuchów padli na ziemię.

– Wstawaj, Adriano! – krzyknął do żony jakiś mężczyzna. – Morze wybucha! Wenecja płonie!

Olbrzymie galery, przywiązane do siebie, jedna po drugiej z przeraźliwym hukiem wylatywały w powietrze, przywodząc na myśl setki, tysiące, miliony fajerwerków, po czym spadały do wody jako płonące resztki. Ogień ogarnął wszystkie okręty. A gdy płomień docierał do zbrojowni, także i one wybuchały.

Kilku marynarzy zerwało okrętowe liny i starając się dotrzeć do ujścia kanału, uwijało się w szaleńczym pędzie, żeby uratować się przed spadającym na nich z nieba ogniem. Okrzyki przerażenia, strachu i paniki ginęły w huku niekończących się wybuchów. Oglądający to piekło z daleka widzieli, jak setki marynarzy płonących jak żagwie rzucało się do morza. Nie minęło dużo czasu, gdy do trzech punktów, z których dochodziły wybuchy, doszedł czwarty. Jedenaście galer znajdujących się w dokach wyleciało w powietrze. Mnóstwo płonących odłamków spadło do wody. Legendarny wenecki Arsenał¹ przestał istnieć.

I. Stambuł. 11 października 1570 roku

I
Stambuł
11 października 1570 roku

Jeździec jak wicher minął bramę murów.

– Wytrzymaj – wyszeptał mężczyzna do ucha srokacza.

Gorący jak płomień oddech zwierzęcia uderzył go w twarz. Puścił wodze wolno. Objął konia za szyję i pozwolił mu biec. Wielki gniadosrokaty koń mknął przez stepy, a wiatr rozwiewał mu grzywę.

Wyprostował się na widok meczetu, który sułtan Sulejman kazał wybudować dla swojego zmarłego syna księcia Mehmeda. Skręcił w lewo na niewielkim placu, który znajdował się zaraz za nim. Puścił konia w dół zbocza, w kierunku morza. Gdy zbliżał się do domostwa pod lasem, drogę zastąpiło mu czterech jeźdźców odzianych w czerwone szaty.

– Hooop! – krzyknął jeden z nich, unosząc rękę.

Ściągnął wodze.

– Zaraz, zaraz. A dokąd to się wybierasz?

Srokacz zatrzymał się rozsierdzony.

– Kim jesteś?

– Posłańcem kapitana Kemala! – krzyknął czausz, próbując zapanować nad koniem.

Po chwili wprowadzili jeźdźca do budynku. Służący, który wskazywał mu drogę, otworzył wielkie drzwi i usunął się na bok.

Dokładnie naprzeciwko, na sofie ustawionej pod oknem, siedział czarnobrody mężczyzna z kolanem przyciągniętym do siebie.

– Wejdź – mruknął.

„Zatem to jest zięć sułtana Selima, Pijal Pasza²”, pomyślał posłaniec.

– Jakie wieści przesyła Kemal, dżygicie? Ucieszysz nas czy zmartwisz tą wieczorową porą?

Jeździec nawet nie pomyślał, żeby skłonić się w pozdrowieniu.

– Ucieszę, czcigodny paszo. – Jego głos był zdecydowany. – Już dawno od kapitana Kemala nie ma niepomyślnych wieści, to dlaczego miałyby przyjść teraz?

Pijal Pasza opuścił kolano, które trzymał prawie pod brodą.

– No proszę. – W jego głosie bardziej niż gniew słychać było rozbawienie. – Kemal wybrał najbardziej wygadanego ze swoich chłopców?

Posłaniec chciał coś powiedzieć, ale Pijal Pasza uciszył go, unosząc dłoń.

– Mów lepiej, z czym przybywasz.

– Kapitan Kemal kazał przekazać, że zapłonęła osmańska pochodnia. Okryła czerwienią ciemną noc giaurów.

– Bogu niech będą dzięki. – Pasza wstał, ruszył w stronę posłańca i zatrzymał się naprzeciw niego. – W takim razie idź. – Poklepał go po ramieniu. – Odpocznij.

– Niech natychmiast przygotują mojego konia! – rozkazał pasza po wyjściu czausza. – Mamy pomyślne wieści dla władcy.

Wiedział, że gdy dotrze do Nowego Pałacu, nie zastanie sułtana Selima samego. Z pewnością u boku padyszacha będzie Żyd z kozią bródką, mianowany księciem Naksos.

– Nędznik – mruknął, przemierzając długi korytarz w towarzystwie gwardzistów.

Nienawidził Yasefa Nassiego³. Ten mężczyzna podporządkował sobie syna wielkiego sułtana Sulejmana Selima Chana. Kto mógł uwierzyć, że władca osmański sułtan Selim stanie się zabawką w rękach Żyda? Jednak tak właśnie się stało.

– Nadjeżdża sułtanka Nurbanu!

Sułtański powóz nie zdążył jeszcze przekroczyć Bramy Cesarskiej Nowego Pałacu, a już cały harem stał w gotowości.

– Biegnijcie, dziewczęta. Nadjeżdża sułtanka Nurbanu!

Szept niczym burza zawładnął krętymi korytarzami haremu. Wszystkie służące i damy dworu biegały z kąta w kąt w bezgłośnym pośpiechu. Mimo gorączkowej krzątaniny panował porządek. Wszyscy wiedzieli, co zrobi sułtanka Nurbanu Haseki, gdy już przybędzie – co i skąd weźmie, co i gdzie położy. Sułtanka Nurbanu nienawidziła bałaganu.

Tego dnia nawet Dżabbar Aga był rozgorączkowany, a to nie było do niego podobne. Brzuch mu podskakiwał, gdy wyrzucał z siebie rozkazy, a jego czarną twarz pokryły kropelki potu. Dawno temu porzucił raptowność i porywczość, które stały się przyczyną nadania mu tego imienia w dniu, w którym został agą haremu⁴. Teraz, zamiast sam uwijać się nerwowo, wydawał polecenia innym. Jednak tego dnia było inaczej. Przybywała sułtanka Nurbanu, której od miesięcy nie było w Nowym Pałacu.

Nie widziano, żeby Dżabbar Aga choć na chwilę wypuścił z rąk swój dereniowy kij. Niedługo po tym, jak sułtanka Hürrem Haseki odeszła z tego świata, harem znów stał się dawnym haremem. Później zaś żona padyszacha opuściła go i zamknęła się w Starym Pałacu. Teraz harem pełen był odalisek sułtana Selima. Odaliski zaś oznaczały zazdrość, kłótnie, krzyki i zgiełk. Dlatego właśnie wyciągnął swój dereniowy kij. Nie miał wyjścia. Ręka Dżabbara Agi była nieubłagana. Na widok choćby najmniejszego niedociągnięcia czy skrzywionej miny zadawał nią ciosy po nogach i plecach.

Jeśli ktoś znalazł w sobie odwagę, żeby powiedzieć: „Nie rób tego, to grzech”, odpowiadał: „Tak należy. Harem wymaga porządku, organizacji i dyscypliny. Jeśli pożałujesz odalisce razów dereniowym kijem, wejdzie ci na głowę. Powstanie chaos”.

I właśnie tego dnia w haremie powstał chaos.

– Na pewno coś się stało – powiedział do siebie. – W przeciwnym razie dlaczego sułtanka Nurbanu tak nagle przybyłaby tu ze Starego Pałacu? Z pewnością coś się stało. Ale co?

Od chwili gdy po haremowych korytarzach zaczął odbijać się echem szept: „Nadjeżdża sułtanka Nurbanu”, wszyscy zadawali sobie to samo pytanie: „Co ją tu sprowadza?”.

Ten szept dotarł do uszu głównego pokojowca sułtana Selima, Hydyra Efendiego. Zupełnie stracił humor. „Czego ta kobieta tu chce? – mruknął w duchu. – Znów odbierze spokój naszemu panu”.

I co miał teraz zrobić? Stanąć przed drzwiami haremu i powiedzieć: „Nasz pan jest w tej chwili bardzo zajęty. Nie chce, żeby mu przeszkadzano”? Kto wówczas ochroni Hydyra przed jej gniewem?

Jakby sułtanka Nurbanu nie wiedziała, co kryje się za tymi słowami. Oznaczało to: „Padyszach jest w swoich prywatnych komnatach z tym przeklętym Żydem i dziewczętami”. Nieczęsto zdarzało się, aby padyszach przebywał gdzie indziej. Z tego właśnie powodu sułtanka przeniosła się do Starego Pałacu. Kobieta nie mogła znieść mężczyzny – nawet jeśli był padyszachem – od rana zasiadającego przy biesiadnym stole i bełkoczącego coś niewyraźnie, upojonego rozkoszą, której doznawał w ramionach jędrnych, młodziutkich odalisek.

„Niech to szlag!”, zaklął w duchu Hydyr. Musi powiadomić sułtana Selima.

Powoli uchyliwszy ciężkie drzwi do komnaty sułtana, wślizgnął się do środka. Już przy wejściu, w niewielkim holu uderzył go aromat wina. W powietrzu unosił się także dziwny zapach – tych dziwnych liści, z których dym kazał wdychać sułtanowi Yasef Nassi. Tłumił on nawet woń kobiecych ciał wypełniających komnatę.

Pokojowiec otworzył drzwi znajdujące się po lewej stronie i wszedł w chmurę dymu. Do jego uszu dobiegły przyciszone głosy dwóch mężczyzn. Stojąc za aksamitną zasłoną, padł na ziemię jak do modlitwy. Postąpił tak, na wypadek gdyby padyszach, usłyszawszy go, uniósł kotarę i zapytał: „Co jest? Czego chcesz?”. Chociaż tak naprawdę nigdy nic podobnego się nie wydarzyło.

– Panie?

Jego głos był tak cichy, że sam ledwo go słyszał, jednak w środku nastała cisza.

– Wybaczcie waszemu słudze Hydyrowi…

Zamiast Selima Chana usłyszał głos Żyda, księcia Naksos.

– Czego chcesz, Hydyrze Efendi? Czyż nie mówiliśmy, że padyszach nie życzy sobie, żeby mu przeszkadzano?

„Obyś sczezł”, przeklął w duchu Hydyr, nie podnosząc się z miejsca. Później, przesuwając czubkami palców po dywaniku, sięgnął do aksamitnej zasłony. Powoli ją uniósł i zajrzał do środka.

Leżeli rozłożeni na dwóch stojących naprzeciwko siebie wspaniałych sofach. Sułtan Selim wyglądał, jakby był w innym świecie. Turban ześlizgnął mu się na bok, a na jego twarzy malował się komiczny wyraz. Na sofie po drugiej stronie komnaty leżał Yasef Nassi, ale Hydyr mógł dostrzec jedynie podeszwy jego czerwonych safianowych⁵ ciżem.

– Jestem gotów ponieść karę – powiedział cicho. – Jednak…

Jednocześnie nie przestawał obserwować tego, co działo się za kotarą. Przy wezgłowiu sofy padyszacha siedziała dziewczyna w cieniutkich, tiulowych szarawarach. Była bardzo piękna. Ramiona miała odsłonięte. Nagą pierś przykrywała mała niebieska kamizelka. Dziewczyna sięgnęła do stojącego nieopodal stolika i wzięła z niego owoce. Gdy wkładała je do ust Selima, kamizelka rozchyliła się i wysunęła się spod niej wspaniała pierś. Padyszach, mimo iż był pijany, pożądliwie patrzył na mlecznobiały kształt, który ukazał się jego oczom.

Dziewczyna, która siedziała przy sofie Yasefa Nassiego, była odwrócona do Hydyra. Jej plecy także były nagie. Było jasne, że Żyd, słysząc jego głos, przed chwilą zdjął z siebie dziewczynę.

Nagle przed zasłoną ujrzał przechodzącą parę maleńkich, bosych stóp. Im bardziej zbliżały się do sułtana Selima, tym więcej mógł dostrzec. Najpierw ponad stopami ukazały się kostki, potem kolana, a później…

Mój Boże! Dziewczyna była naga.

Usługująca padyszachowi odaliska delikatnie uniosła kryształowy, posrebrzany kielich w stronę roznegliżowanej dziewczyny. Hydyr ujrzał sutki sterczące jak gołębie dzioby w całej swojej okazałości. Chciał przymknąć oczy, ale nie mógł. Usłyszał cichy dźwięk czerwonej cieczy wlewanej do kielicha. Dziewczyna odwróciła się i przeniosła naczynie do grubych warg sułtana Selima. Oczy padyszacha były zamknięte. Upił łyk wina. Odaliska zlizała rubinowy płyn, który z ust sułtana spłynął po brodzie.

– Soki spijane z ust sułtana są dla jego niewolnicy niczym rajski nektar – zaświergotała rozkosznie.

Wargi Selima Chana rozciągnęły się w uśmiechu.

– To nie nektar, tylko najzwyklejsze cypryjskie wino – wtrącił się Nassi.

Główny pokojowiec usłyszał, jak obaj mężczyźni chichoczą. Nie mógł otworzyć ust i powiedzieć, dlaczego przyszedł. Musiał czekać, aż padyszach rozkaże mu, żeby przemówił.

Nagle pomyślał, że jeśli wyda się, że zagląda do środka, może stracić głowę. Natychmiast cofnął palce, które wsunął pod zasłonę. Pozostał skulony na ziemi. Przez chwilę nic nie słyszał.

Później do jego uszu dobiegła zalotna skarga odaliski:

– Ależ, panie, nie róbcie tak. Nie żal wam waszego sługi?

– Gdybyś tylko nie była taka ładna – usłyszał głos sułtana Selima.

Za kotarą coś się poruszyło. To pewnie padyszach wyprostował się na sofie.

– O co chodzi, Hydyrze Ago? – Głos Selima był ospały, jakby władca dopiero się obudził. – Skoro nachodzisz nas w naszych komnatach, musisz mieć dobry powód, który uratuje twoją głowę.

– Hydyr jest gotów nie raz, lecz po tysiąckroć oddać głowę za swojego sułtana – skłamał, wciąż przywierając do ziemi. – Jednak…

– Mówże, człowieku! Jednak co?

„Chcesz, to masz”, burknął w duchu Hydyr.

– Nadjeżdża sułtanka Nurbanu, panie.

Gdyby się nie bał, ponownie uniósłby zasłonę i zajrzał do środka. Usłyszał odgłosy kroków na dywanie. Szuranie pospiesznych ruchów małych stóp. Padyszach odprawił odaliski.

– To niemożliwe. – Głos Yasefa Nessiego był pełen skargi.

Padyszach powiedział coś cicho, ale Hydyrowi nie udało się tego dosłyszeć. Dziewczęta wyszły zza zasłony i szczebiocząc, pospiesznie się oddaliły. Tymczasem z dochodzących ze środka odgłosów dało się wywnioskować, że sułtan Selim także doprowadził się do ładu.

– Dlaczego pani Nurbanu opuściła Stary Pałac? – zapytał podejrzliwym głosem Żyd.

– Nie wiem.

– Panie, musimy jeszcze omówić szczegóły kwestii cypryjskiej.

– Yasefie – zbeształ go padyszach – módl się lepiej, żeby nasza żona nie przybywała tu w związku z poczynaniami twoimi i mojego zięcia Pijala Paszy. Jeśli tak jest, obydwaj będziemy musieli przez jakiś czas zapomnieć o Cyprze. Miej to na uwadze.

Hydyr w ciszy powrócił do siebie. Nie mógł zapomnieć tego, co zobaczył. „Co za grzech – myślał zgorszony. – Hej, wielki Selimie Groźny, powstań i zobacz swojego wnuka Selima”.

Powóz wjechał na wewnętrzny dziedziniec. Jego drzwi otworzyły się, zanim służący zdążyli podejść. Ze środka wyskoczyła Meleknaz, dama dworu Nurbanu. Podczas gdy jeden z paziów wyciągnął rękę, żeby pomóc wysiąść swojej pani, podstawiono podnóżek pokryty zielonym atłasem. Najpierw ukazał się trzewik wysadzany szmaragdami, po chwili opięte w kostce zielone szarawary. Później kobieta eleganckim ruchem wyciągnęła rękę do Meleknaz. Dziewczyna ujęła dłoń ozdobioną wielkimi błyszczącymi szmaragdowymi pierścieniami. W końcu z powozu wyłoniła się sułtanka haseki w zielonym hotozie ozdobionym białym szyfonem. Jej uroda, pomimo zasłaniającego jej twarz tiulu, rozświetliła dziedziniec, który okrywał już mrok.

Armia służących, która wybiegła jej naprzeciw, z szacunkiem pokłoniła się pięknej żonie sułtana Selima, matce księcia sukcesora Murada.

Sułtanka Nurbanu miała sięgający do kolan żółtozielony kaftan ozdobiony złotą nicią, cekinami i diamentami. Zieleń była jej barwą.

„Przypomina mi kraj, z którego przybyłam, Wenecję i nienasycony zielony płomień szkła z Murano⁶”, mawiała, wzdychając.

Nie lubiła długich kaftanów ciągnących się po ziemi, które nosiły inne damy. Wszystkie kazała sobie szyć tak, żeby ich poły nie były dłuższe niż do kolan.

Gdy tylko wysiadła z powozu, puściła dłoń Meleknaz. Dziewczyna pochyliła się i wygładziła fałdy na szarawarach swojej pani. Podbiegły do nich damy dworu, przybyłe w czterech powozach jadących za nimi.

Nurbanu wyprostowała się i uniosła głowę.

– Gdzie jest padyszach?

Doświadczone damy dworu i służące zadrżały. Był to znak zbliżającej się awantury. Mogły się tego domyślić. Mówiła o wielkim władcy jak o zwykłym chłopie, a to był znak, że jej gniew sięgnął zenitu.

Nikt nie miał odwagi, żeby się odezwać. Sułtanka Nurbanu weszła do haremu, mijając służące, które pierzchały spod jej stóp niczym młode jarząbki. Była zdecydowana i nie miała zamiaru ulec. Przybyła tam, żeby pociągnąć winnych do odpowiedzialności, i nie wyjdzie, dopóki tego nie zrobi. Nieważne, za jaką cenę.

Właściwie czuła się lepiej, odkąd przeniosła się do Starego Pałacu. Uwolniła się od pijactwa Selima, szeptów tego podstępnego węża Yasefa Nassiego, odgłosów igraszek jej męża z młodziutkimi dziewczętami, które sprowadzał mu ten mężczyzna.

Tego dnia, gdy miarka się przebrała, także stanęła przed padyszachem jak burza.

– Odchodzę.

Nie mogła już patrzeć na to, jak wino rujnuje jej męża. Odkąd sięgała pamięcią, Selim miał jasną cerę, ale teraz był tak blady, że przypominał jej zimne posągi w Pałacu Dożów. Jego oczy także straciły kolor, a z natury były piękne. Jego matka mawiała, że są szaroniebieskie, ale według Nurbanu lśniły żółtomiodowym blaskiem. Teraz zniknął miód, a została żółć. Jakby patrzył zza mgły, zza kłębów dymu.

Tamtego dnia Selim nie powiedział nawet: „Nie odchodź”. Nurbanu próbowała wyczytać coś z jego oczu przesłoniętych alkoholowymi oparami. Przypomniała sobie, co wtedy pomyślała: „Ucieszył się, że się mnie pozbył”. Selim się cieszył! Był zadowolony, że dała mu wolność i od tej pory będzie mógł prowadzić jeszcze bardziej rozpustne życie, tak jak życzył sobie ten przeklęty Żyd.

– Odchodzimy. Kiedy nas tu nie będzie, będziecie mieli spokój. Widać, że moja obecność wam przeszkadza.

– Nic podobnego. – Chociaż nieznacznie, to jednak się sprzeciwił. – Jak mogłaby nam przeszkadzać obecność naszej pięknej sułtanki?

Gdy Nurbanu z wściekłością przemierzała niekończące się haremowe korytarze, wspomnienie tamtego dnia smagało jej gniew jak bicz.

– To oczywiste. Uwolnicie się od moich nieustannych napomnień: „Nie powinniście tyle pić, obawiam się, że to może zaszkodzić waszemu zdrowiu”, od moich narzekań, że zaczęliście coraz rzadziej odwiedzać naszą komnatę, od moich przestróg, że powinniście ograniczyć kontakty z tym Żydem. Nie będę już przyłapywać was na igraszkach z dziewczętami. Już przed nikim nie będziecie musieli się tłumaczyć. Nie ma mnie.

Był wielkim sułtanem Selimem, synem sułtana Sulejmana, władcą Wielkiego Imperium Osmańskiego, rządzącym na trzech kontynentach. Jednym słowem odbierał i dawał życie. Zapewne myślał: „Jeśli chcę, to piję. Na co sułtanowi jego sułtańskość, skoro nie może każdej nocy brać do łoża innej kobiety?”, tłumaczył się, jeśli w ogóle rozważał to w swoim sumieniu. Nie obchodziło go nawet, że lud przestał go nazywać Żółtym Selimem i nadał mu przydomek Selim Pijak.

W rzeczywistości Nurbanu też przestała się już tym przejmować. Jedyne, na czym jej zależało, to przyszłość jej syna. Pewnego dnia Murad zostanie padyszachem, a ona jako sułtanka matka zajmie miejsce po jego prawicy.

Minęła kolejny zakręt. „Wystarczy, że uda mi się dożyć dnia, w którym Murad wstąpi na tron”, pomyślała.

Długo znosiła pijactwo Selima i jego hulaszcze życie, ale w dniu, w którym usłyszała, że dwóch młodych chłopców, których Yasef Nassi sprowadził z wyspy Mykonos, trafiło do komnaty padyszacha, miarka się przebrała.

Tydzień po tym, jak obwieściła, że odchodzi, zabrała wszystkich swoich służących i opuściła to miejsce. Od tamtej pory przebywała w Starym Pałacu. Selim odwiedził ją parę razy, lecz po kilku dniach znów wrócił do swojego rozwiązłego życia w Nowym Pałacu.

Gdyby nie dręczące ją lęki i płacz dziecka, stawiających w gotowości wszystkich dookoła, byłaby nawet szczęśliwa. Jedyne, co spędzało jej sen z powiek, to stale powiększająca się liczba nieślubnych synów Selima. Miał ich już siedmiu, a kto wie, ilu jeszcze miało się urodzić. Nie wyglądało na to, żeby Yasef Nassi zaprzestał sprowadzania mu dziewcząt ze wszystkich stron świata.

Selim ją kochał. Wiedziała o tym. Wciąż pisał dla niej wiersze, ale ta miłość nie powstrzymywała go przed braniem do łoża dziewcząt, które często były jeszcze dziećmi. A każdy urodzony książę oznaczał niebezpieczeństwo dla niej i jej syna.

Już za chwilę miała ponownie stanąć przed swoim mężem. „Niech znajdą bękartów Selima, którzy zagrażają życiu Murada”, mruknęła w duchu.

Zadrżała na wspomnienie syna greckiej odaliski Evdoksii. Później wzruszyła ramionami. „Co zrobić? – pomyślała. – Wszyscy żyją tak długo, jak jest im to pisane”. Każdej nocy modliła się, żeby zapomnieć, że to ona zdecydowała o tym, jak długo będzie żył chłopiec. Nie mogła zapomnieć jego czarnych oczu.

Mimo wszystko była jednak szczęśliwa. Aż do dzisiaj, dopóki nie przybyła ta kobieta i nie padła jej do stóp, zalewając się łzami…

Nie była zdziwiona, gdy poinformowano ją, że przyszła z wizytą donna Camicia, żona weneckiego ambasadora. Odwiedzała ją przynajmniej dwa razy w miesiącu i przekazywała wiadomości z Wenecji. Ucieszyła się nawet, sądząc, że Camicia i tym razem po to przyszła.

Jednak kobieta weszła do jej komnaty całkiem zdruzgotana. Twarz Camicii ściągnięta była bólem i cierpieniem. Oczy miała przekrwione od płaczu.

– Donno Camicio, witaj…

Żona ambasadora dopadła do jej stóp, krzycząc coś niezrozumiale i rozpaczliwie zawodząc.

Zaskoczona Nurbanu przez chwilę wpatrywała się w ramiona kobiety wstrząsane szlochem.

– Nie płaczcie, proszę. Co się stało? Złe wieści…

– Tragedia! – wyrzuciła z siebie kobieta. – Mój Boże, tragedia!

– Co się stało, Camicio? Czy możecie się uspokoić i o tym opowiedzieć?

– Uspokoić się?! – krzyknęła rozgniewana. – Uspokoić się?! Twój mąż podpalił Wenecję! Wenecja spłonęła!

– Co?

Opadła na sofę.

– Szpiedzy sułtana Selima wślizgnęli się do Wielkiego Kanału⁷. Wysadzili w powietrze naszą flotę.

Do Nurbanu dochodziły tylko strzępki zdań.

– Setki okrętów… Wszystkie rozerwało na strzępy… Arsenał, magazyny z prochem… Wszystko legło w gruzach, wszystko, wszystko… Płomienie ogarnęły cały budynek… Nawet Pałac Dożów doznał zniszczeń… Plac Świętego Marka… spłonął. Zginęło ponad tysiąc Wenecjan. Żołnierze, cywile, wszyscy… Okryli czerwienią wenecką noc…

Gdy kobieta, dusząc się płaczem, ponownie padła do jej stóp, sułtanka Nurbanu poczuła, że ma wilgotne policzki. Nie zdawała sobie sprawy, że płacze, a jednak łzy strugami płynęły jej z oczu. Jej matka i ojciec nie znieśli tego, co zgotował im los. Umarli jedno po drugim.

– A moja rodzina? – wyszeptała. – Baffo… Czy oni też…?

– Nic im się nie stało – wydusiła z siebie żona ambasadora. – Spłonęła tylko letnia rezydencja nad kanałem… A teraz…

Serce Nurbanu w jednej chwili zamarło.

– A teraz co?

Spojrzała kobiecie w oczy.

– Przeklinają twojego męża i ciebie! Przeklina cię cała Wenecja!

Te słowa zraniły ją jak sztylet. Dom, w którym się urodziła… Miejsce, w którym po raz pierwszy usłyszała swój głos… Okno, z którego patrzyła na płynącą kanałem wodę… Fontanna, wokół której biegała, i gdzie w jej sercu rozwinął się delikatny kwiat pierwszej miłości… A teraz rodzina, która ją przeklinała… Nawet nie pamiętała ich twarzy. Zerwała się, zostawiając leżącą na podłodze, zalaną łzami Camicię.

– Niech przygotują mój powóz! Jadę do Nowego Pałacu!

W jej głowie odbijały się echem dwa zdania: „Okryli czerwienią wenecką noc. Twój mąż podpalił Wenecję!”.

Słowa, które padły później, długo paliły jej duszę: „Przeklinają twojego męża i ciebie”.

Sułtan Selim… Jej mąż! Podpalił prześwietną Wenecję! Piękną Wenecję…

Nurbanu przybyła tu właśnie po to, żeby rozliczyć się za Wenecję. Jej mąż, widząc ją przed sobą z iskrzącymi oczami, udawał zaskoczenie i radość, próbując wstać.

– Nurbanu!

– A może powinieneś powiedzieć „Cecilio”?! W końcu twoja żona jest Wenecjanką. Córą Wenecji, którą podpaliłeś!

Nie myślała o pałacowych zwyczajach i pozdrowieniach.

– Boskie światło, moja piękna, blasku mojego serca. – Sułtan Selim próbował obłaskawić ją tkliwymi słówkami, ale nawet go nie słuchała.

– Jak mogłeś to zrobić? Jak mogłeś pozwolić, żeby podpalili Wenecję?

– Ten, kto ci o tym powiedział, trochę to wyolbrzymił…

– Wyolbrzymił?

– Tak. Wenecja wcale nie spłonęła. Tylko okręty…

– Dlaczego? Wenecja i Imperium Osmańskie żyły w pokoju, bo dzielisz tron z Wenecjanką. Dlaczego spaliłeś ziemie swojej królowej, Selimie Chanie?

– To sprawy państwowe.

– Sprawy państwowe?! Od kiedy państwo osmańskie załatwia sprawy państwowe zgodnie z wolą Żyda?

Sułtan Selim próbował coś powiedzieć, ale Nurbanu nie dała mu szansy.

– Dlaczego zburzyłeś pokój, Selimie?

– Nie ja go zburzyłem.

Było jasne, że padyszach chce jak najszybciej zakończyć tę rozmowę i znów sięgnąć po kielich.

– Cypryjscy⁸ korsarze zaatakowali okręt przewożący dla mnie bardzo cenne konie. Ukradli mi je.

– To byli cypryjscy korsarze…

– Ale Cypr należy do Wenecji.

– Wenecja zwróciła ci konie. Tak bardzo się ucieszyliśmy, że pokój został zachowany. Zapomniałeś?

– A kara dla Cypru? Miało ujść im to na sucho? Wysłaliśmy posła do Wenecji z żądaniem, aby oddali nam wyspę. Odmówili. Gdybyśmy lekceważyli własne słowa, nikt by nas nie słuchał. Czy sama tak nie mówiłaś, najdroższa? – Zamilkł na chwilę. W nadziei, że złagodzi jej wybuch, próbował naśladować Nurbanu. – „Selimie, nie pozwól, żeby ktoś powiedział słowo ponad twoje słowo”. Sama tak mówiłaś.

Kobiety nie rozbawiło to przedstawienie. Wręcz przeciwnie, ogarnęła ją jeszcze większa złość.

– Więc posłałeś swoich szpiegów i podpaliłeś Wenecję – podniosła głos. – Nie pomyślałeś o tym, że jestem Wenecjanką? Zapomniałeś, że to ojczyzna sułtanki, która urodziła ci następcę tronu? Nie pamiętałeś, że w każdą niedzielę tysiące ludzi modliło się o szczęście sułtana Selima i jego weneckiej królowej Cecilii Baffo?

Selim znów miał zamiar coś powiedzieć, ale zrezygnował.

Nurbanu odwróciła się rozgniewana.

– W tej chwili ci ludzie przeklinają ciebie i mnie! – krzyknęła. – Możesz się cieszyć. Mam nadzieję, że ich klątwy dotkną tylko ciebie i mnie, a oszczędzą Murada.

Po tych słowach wyszła jak burza.

Teraz wpatrywała się w noc z okna swojej komnaty w Starym Pałacu. Patrzyła na gwiazdy. Być może w tej samej chwili ktoś w Wenecji uniósł głowę i też na nie patrzył. Spotykała się wzrokiem ze swoimi pobratymcami, ludźmi, którzy ją przeklinali.

„Sułtan podpalił Wenecję!”.

„Okryli czerwienią wenecką noc, Cecilio”.

– Boże – jęknęła Nurbanu – nie pozwól mi zapomnieć tego głosu, który pali mój umysł, duszę i serce.

Nagle wydało jej się, że słyszy szept: „Nie płacz, Nurbanu”. Drgnęła. Rozejrzała się po ciemnej komnacie. Była sama. Wokół nie było nikogo. Może to pocieszające błaganie dobiegało z jej umysłu?

– Jaka „Nurbanu”? – wycedziła przez zęby. – Jestem Cecilia Baffo. Nazywam się Cecilia Venier-Baffo i jestem bratanicą potężnego doży weneckiego Sebastiana Veniera. Jestem Złotą Córą Wenecji. Cecilią Baffo, która poprzysięgła zemstę za prześwietną Wenecję!

W tej samej chwili zdawało jej się, że widzi znajomą sylwetkę kobiety, która przeszła przed nią energicznym krokiem.

Serce mocniej jej zabiło. Zobaczyła Julię Colonnę⁹, której podczas ceremonii zaślubin nadano przydomek Joanna Aragońska. To była najpiękniejsza kobieta świata. Przechodząc przed Nurbanu, odwróciła się i spojrzała na nią smutnym wzrokiem. Wyciągnęła do niej dłoń, zupełnie jak tej nieszczęsnej nocy, która stała się początkiem lub końcem wszystkiego.

– Bądź ostrożna, Cecilio Baffo – powiedziała. – Jesteś w niebezpieczeństwie.

Gdy Meleknaz bezgłośnie wślizgnęła się do jej komnaty, Nurbanu wciąż pochłaniały mroczne myśli. Serce jej płonęło.

– Posłaniec jest gotowy, sułtanko.

Ocknęła się pod wpływem głosu damy dworu. Nie można było przewidzieć, co stanie się po tej nocy. Musiała natychmiast ostrzec swojego syna. Podała dziewczynie białą chustkę, której jeden z rogów był zawiązany na supeł.

– Można mu ufać?

– Ufam mu jak sobie.

Kiwnęła głową, próbując się uśmiechnąć.

– Włóż tę chustkę do sakiewki. Niech natychmiast wyruszy w drogę.

– Pieczęć?

– Nie ma potrzeby.

Rzeczywiście to nie było konieczne. Nie miało też znaczenia, czy mężczyzna rozwiąże węzeł i przeczyta liścik. Było tam tylko jedno słowo. Jedno, pozbawione znaczenia słowo: „Tęsknię!”. Co mogło być bardziej naturalne niż tęsknota matki za synem przebywającym z dala od domu?

Prawdziwą wiadomością była chustka. Biała chusta symbolizowała niebezpieczeństwo. Węzeł na jednym z rogów oznaczał: „Bądź ostrożny”. Biała chusta z węzłami na dwóch rogach zapowiadała śmierć. „Uciekaj! Natychmiast uciekaj!”.

Sprawy nie miały się jeszcze tak źle.

Meleknaz wzięła białą chustkę i wyszła. Nurbanu powróciła do swoich mrocznych myśli. Sen pokonał ją dopiero nad ranem, gdy gwiazdy zaczynały blednąć. Nagle zobaczyła małą dziewczynkę. Piękną dziewczynę, która biegła, a włosy rozwiewał jej wiatr. Jakaś kobieta krzyczała za nią:

– Uważaj, Cecilio! Uważaj, córko! Nie biegnij, przewrócisz się!

Ale Cecilia biegła przez całe życie.

Znowu gdzieś z daleka dobiegł ją głos Julii Colonny:

– Uważaj, Cecilio. Jesteś w niebezpieczeństwie.

To niebezpieczeństwo nigdy nie opuszczało Cecilii.

II. Trzydzieści cztery lata wcześniej. Wenecja. Początek lata 1536 roku

II
Trzydzieści cztery lata wcześniej
Wenecja
Początek lata 1536 roku

Cecilio Baffo! Do ciebie mówię. Wstawaj!

Leżała bez ruchu, udając, że nie słyszy.

– Dalej, młoda damo. Nie udawaj. Wiem, że już nie śpisz.

Nadal tkwiła nieruchomo w łóżku.

Matka otworzyła okno i odezwała się nieco głośniej:

– Do ciebie mówię, Cecilio Baffo! A może nie chcesz jechać do Fondi? Ach, gdybyś zmieniła zdanie. Gdyby kapitan nie czekał na ciebie i odpłynął. Gdyby ojciec zrezygnował z wysłania cię tam.

Fondi! Boże! Natychmiast wyskoczyła z łóżka. Oślepiło ją światło wpadające przez okno do pokoju. Odwróciła się do matki patrzącej na nią z miłością.

– Która godzina?

– Już prawie południe. Julia Colonna powiedziała wczoraj wieczorem, że statek wypływa o trzeciej.

– Najświętsza Panienko! – odezwała się Cecilia. – Czy Julia już wstała?

– Już dawno. Jest na dole i wydaje rozkazy. – Kobieta zbliżyła się do córki przeczesującej palcami fale czarnych włosów opadających jej na ramiona. – Boże, miej w opiece ten statek.

– Dlaczego tak mówisz, matko? Nie strasz mnie. Ojciec mówi, że będą nas eskortowały liczne okręty wojenne.

Kobieta machnęła ręką.

– Niech Bóg strzeże naszych statków przed osmańskimi korsarzami. Jednak nie to miałam na myśli. – Rozejrzała się, żeby mieć pewność, że nikt jej nie słyszy. – To przez Julię. Tragarze i załoga od tygodnia ładują jej rzeczy. Barki pływają jedna za drugą. Rzeźby, obrazy… Nie wiem, jak mogła kupić to wszystko w ciągu dziesięciu dni. Mówili, że po śmierci męża poświęciła się sztuce. Zatem to prawda. Julia zmieni pałac w Fondi w muzeum.

Radośnie zachichotały.

– Na twoje bagaże nie przyszła jeszcze kolej. Zobaczymy, co się stanie, kiedy je też zapakują. Bez pomocy Osmanów statek zatonie z przeciążenia.

– Ależ, matko. Skąd bierzesz te przerażające słowa?

– To nie moje słowa przerażają, Cecilio, ale twoje zachowanie ściągające wstyd na twojego ojca.

– Co jest złego w moim zachowaniu?

– Od czego mam zacząć, moja droga? Od pozwalania na zaloty mężczyzn – kawalerów i żonatych? Od nieustannego zsuwania sukien na ramiona i odsłaniania ich? – Matka wskazała ręką na piersi córki. – A może od niby przypadkowego upuszczania maski i pokazywania się mężczyznom?

Cecilia objęła matkę za szyję.

– Mario Baffo, powiedz mi, czy ty nie robiłaś tego samego, mając trzynaście lat? Pomyśl, Julia, wychodząc za mąż, była młodsza ode mnie.

– Gdy ja miałam trzynaście lat, młoda damo – odparła kobieta – chodziłam dwa razy dziennie do kościoła.

Dziewczyna zaczęła tańczyć wokół matki.

– Nie wierzę! Nie wierzę! Nie wierzę!

Nagle zatrzymała się na wprost niej.

Matka zmierzyła córkę pobłażliwym wzrokiem. „Szalona dziewczyna”, pomyślała.

– Chwileczkę – zachichotała Cecilia. – Czyżby moja piękna matka i jakiś młody ksiądz…

– Cecilio! – Matka zganiła ją, udając zagniewaną. – Jeśli nie przestaniesz paplać, obawiam się, że Joanna Aragońska, zamiast krzyczeć na tragarzy, wyładuje swoją złość na nas.

Cecilia podbiegła do schodów, śmiejąc się radośnie.

– Ile razy ci mówiłam, żebyś nie biegała po schodach?! – krzyknęła Maria Baffo, ale dziewczyna już dawno była na dole.

Piękna wdowa po księciu Wespazjanie zajęta była strofowaniem tragarzy, którzy próbowali przenieść wielki kufer przez szerokie wrota wychodzące na kanał. Odkąd Kościół nadał jej przydomek Joanna Aragońska, nikt nie zwracał się do niej prawdziwym imieniem. Oprócz Cecilii. Była zaślubiona Kościołowi.

– Hej, ty! – wrzasnęła nagle kobieta. – Ile razy mam powtarzać, że w tym kufrze są delikatne przedmioty? Są więcej warte niż stu takich jak ty. Przestań obijać go o ściany!

Mężczyzna nie odpowiedział, ale nie trzeba być wyrocznią, żeby odgadnąć, że w duchu nie szczędził przekleństw.

– Signora.

Julia odwróciła się, słysząc jej radosny głos.

Cecilii zaparło dech w piersiach. Była oczarowana, jakby zobaczyła ją po raz pierwszy. Boże, jaka ona jest piękna! Jej sięgające do pasa włosy poruszały się przy każdym ruchu, przywodząc na myśl wodospad. Szerokie czoło, kości policzkowe uwidaczniające rysy jej smukłej, pociągłej twarzy, czarne, mieniące się granatem oczy. Gdy spojrzała na kogoś, aż odbierało dech. Miała cienkie, wygięte w łuki brwi, zadarty nos, pełne, nieustannie wilgotne usta, odbierające mężczyznom zmysły… i oczywiście duże piersi wyłaniające się z dekoltu.

– Moja słodka.

Cecilia, ugiąwszy jedno kolano, przywitała kobietę delikatnym dygnięciem. Głos Joanny Aragońskiej przywodził jej na myśl jedwabny szal. Obejmował człowieka, był miękki, pieszczący, balansujący między rzeczywistością a ułudą, a przy tym widzialny i wyczuwalny.

– Dziś rano jesteś piękniejsza niż wczorajszego wieczoru, Cecilio. Jeśli z każdym kolejnym dniem będzie przybywać ci urody, będziesz miała armię adoratorów.

– Signora. – Dziewczyna nawet nie próbowała stłumić chichotu zawstydzonego, a jednocześnie radosnego.

„Tak, jestem piękna”, myślała. Uroda Joanny Aragońskiej była niepodważalna, ale ona też była ładna, a do tego jeszcze młoda. „Kiedy dorosnę, będę piękniejsza od niej”.

Gdy osiągnie jej wiek, jej imię będzie wymieniane na wszystkich dworach. Cecilia Baffo! Największa piękność w Europie! Złota Córa Wenecji! Królowie i książęta będą się ze sobą mierzyć, żeby móc ją poślubić. Będzie rozbijała przyjaźnie, z jej powodu będą wybuchały wojny. Panowie ze znakomitych rodów za jeden jej uśmiech będą składać u jej stóp swoje fortuny. Będą walczyć ze sobą, żeby móc zatańczyć z nią chociaż jeden taniec.

– Czy twoje rzeczy zostały wysłane na statek, moja słodka?

– Sądzę, że właśnie się tym zajmują.

Kobieta wierzchem dłoni odzianej w koronkową rękawiczkę otarła pot z czoła, po czym opadła na fotel stojący przy niewielkiej fontannie znajdującej się na środku dziedzińca. Dała dziewczynie znak ręką.

– Chodźcie, moja słodka. Wy także usiądźcie.

Cecilia zrobiła, co jej powiedziała.

– Wiecie, moja słodka – zaczęła Julia, pochylając się do jej ucha. – Młody Marcello jest w was zabójczo zakochany.

Oczywiście, wiedziała o tym. Mimo to spojrzała na kobietę, jakby chciała zapytać: „Marcello? A który to?”.

– Nie próbujcie mnie zwieść, moja piękna. Bardzo dobrze wiecie, kogo mam na myśli. Mówię o tym szlachetnym młodzieńcu ukrywającym się za maską orła.

Cecilia pochyliła głowę.

– To było aż tak widoczne?

– Jeszcze jak. Mężczyzna przez cały wieczór nie odstępował was na krok. A wy, ilekroć go zobaczyłyście, upuszczałyście maskę. Ach, oczywiście przypadkiem. On zaś toczył niemiłosierne walki z innymi młodzianami, żeby ją wam podać.

Dziewczyna milczała. Kiwnęła tylko głową.

– Nie pomyślałam o tym. Sprytna sztuczka.

Cecilia uniosła głowę i spojrzała na kobietę.

– Sprytna sztuczka? Jaka sztuczka?

Joanna Aragońska roześmiała się frywolnie.

– Sztuczka z rzucaniem maski, moja słodka.

Podniosła się i wyciągając obie dłonie, pomogła wstać Cecilii.

– Na waszym miejscu natychmiast napisałabym list.

– List? Do kogo?

– Oczywiście do szlachetnego Marcella. Przez cały wieczór tańczyłyście ze wszystkimi, tylko nie z nim. Najlepiej będzie, jeśli obłaskawicie serce ukochanego, pisząc mu, że pragniecie niezwłocznie spotkać się z nim w Fondi.

Ich spojrzenia się spotkały. Cecilia zdziwiła się, widząc grzeszny błysk w oczach Joanny Aragońskiej, którą cały świat chrześcijański uważał za świętą. Jednak nie było czasu, żeby się nad tym zastanawiać. Statek miał niedługo odpłynąć. Uwolniła dłonie z rąk Julii.

– Matko! – zawołała, biegnąc w szaleńczym pędzie w stronę schodów.

„W Fondi od Joanny Aragońskiej wiele się nauczę o miłości”, myślała, pokonując schody po kilka stopni naraz.

III. Fondi. Sierpień 1536 roku

III
Fondi
Sierpień 1536 roku

Fondi… Fondi… Rajskie Fondi…”. Cecilia nie mogła zasnąć, nie skreśliwszy każdego dnia kilku linijek w swoim pamiętniku. Także i tego wieczoru opisała radość i szczęście, których doświadczyła. To musiał być raj, a Julia była aniołem. Była tego pewna. Pałac, który pozostał po jej zmarłym mężu, znajdował się w lesie, na zielonym wzgórzu wznoszącym się nad falami. Cecilia była dzieckiem nadmorskiego ludu. Można było nawet powiedzieć, że urodziła się w wodzie. Ale dopiero w Fondi po raz pierwszy ujrzała tak piękną barwę morza. Nie wiedziała, że zieleń może mieć tyle odcieni. Bliska czerni zieleń dużych liści w świetle słonecznym mieniła się żółcią, a wraz z wieczornym mrokiem okrywała się patyną. Zieleń sosen, szmaragdowa zieleń i jeszcze wiele innych odcieni, których nie potrafiła opisać. I te róże… Pnące róże, które okalały jej okno wychodzące na morze. Ogromne czerwone, różowe, białe i żółte róże… Pąki, które niebawem się rozwiną. Wiciokrzewy roztaczające wokół siebie zniewalający zapach pod wpływem najmniejszego podmuchu wiatru.

Największy podziw budziły w niej białe magnolie. Uwielbiała też kwiaty granatu, napełniające człowieka radością życia.

Gdy po raz pierwszy zobaczyła w Fondi deszcz, ogarnęło ją trudne do opisania uczucie. Poczuła jakiś nieznany zapach. Dopiero później zrozumiała, co sprawiało, że miała ochotę krzyczeć ze szczęścia. To był zapach ziemi! Wenecjanom mieszkającym wśród kanałów był on obcy. Pełna uniesienia wybiegła na taras przed swoim pokojem. Rozłożyła ramiona, jakby chciała objąć spadające krople, i wdychała zapach ziemi.

Nie tylko ze względu na piękno natury, zieleń lasu, błękit nieba, cudowne kwiaty, śpiew ptaków i zapach ziemi Cecilia Baffo uważała, że Fondi to prawdziwy raj.

Dobrze, że posłuchała rady Julii. Przed opuszczeniem Wenecji napisała list do Marcella. Dziesięć dni po tym, jak przybyły do Fondi, stanął przed nią Marcello Mancini, przystojny młodzieniec o czarnych jak węgle oczach i uśmiechniętej twarzy, którą okalały czarne, kręcone włosy. Wprawdzie Julia nie pozwalała zostawać im samym, ale Cecilia od czasu do czasu znajdowała jakiś sposób, aby wieczorem

– chociaż na chwilę – rzucić się w ramiona Marcella.

Był jeszcze Sebastiano. Odkryła go pierwszego dnia, gdy wyszły na ląd. Do tej pory myślała, że weneccy mężczyźni są najprzystojniejsi. Sebastiano sprawił, że zmieniła zdanie. Wieczorem napisała w swoim pamiętniku: „Boże, jakiż on wspaniały!”. Przypominał jej rzeźbę Apolla. Jednak Apollo był z kamienia, marmuru, więc był zimny jak lód, a Sebastiano był żywy. Był Apollem o płonącym wzroku, który sprawiał, że serce zaczynało bić szybciej.

Zanim przyjechał Marcello, zadowalała ją obecność Sebastiana. Prosiła Julię o pozwolenie i szła nad brzeg morza, żeby się z nim zobaczyć. Za każdym razem obierała tę samą taktykę. Stawała przy wyciągniętych na piasek łodziach i udawała, że wpatruje się w morze. Był to znak: „Tutaj jestem”. Natychmiast pojawiał się Sebastiano, rozciągając usta w uśmiechu, a biel jego zębów wybijała się przy ciemnej od słońca cerze.

– Piękny mamy dzień, prawda, signorino Baffo?

Ten głos… odbierał jej zmysły. Dopiero gdy usłyszała Sebastiana, dowiedziała się, że męski głos może wzbudzać taką burzę uczuć. Chociaż miała ochotę objąć go za szyję, zachowywała należyty dystans, jak przystało na pannę z dobrego domu.

– Piękny? Spójrzcie, nawet nie widać słońca.

– Będzie piękny, bo was zobaczyłem. Nie zauważyłem, że słońce ukryło się za chmurami.

Uwodziciel! Wiedział, że tymi słowami pieści jej serce.

Gdy przyjechał Marcello, sprawy nieco się skomplikowały. Cecilia cieszyła się z jego przybycia, ale czuła się rozdarta między dwoma mężczyznami. Szczególnie tego ranka, gdy powiedziała mu, że idą nad morze. Była przekonana, że Marcello zostanie w pałacu, ale później usłyszała, że pytał Julię:

– Czy uczynicie mi ten honor i pozwolicie towarzyszyć moim dwóm pięknym paniom?

Joanna Aragońska, inaczej, niż Cecilia się spodziewała, odparła, że sprawi jej to wielką radość.

W powozie siedzieli z Marcellem obok siebie. Uprzejmie odpowiadając na jego pochlebstwa, myślami była przy Sebastianie. Z pewnością ich zobaczy. Czy będzie zazdrosny o Marcella?

Stało się to, czego się obawiała. Sebastiano ujrzał ich, gdy spacerowali w otoczeniu całej armii służących. Wyszedł spomiędzy rozwieszonych do wyschnięcia sieci.

– Dzień dobry, donno Julio. Dzień dobry, signorino Baffo. Panie…

Uśmiech na jego twarzy był pełen napięcia. Cecilia jeszcze nigdy nie widziała, żeby miał aż tak ściągnięte brwi, tak jakby w myślach zadawał sobie pytania: „Kim jest ten mężczyzna? Czego szuka u boku Cecilii?”.

Marcello miał wszystko, czym powinien się cechować dobrze urodzony, uprzejmy Wenecjanin. Wyjął koronkową chusteczkę zza mankietu plisowanej koszuli, wystającego spod rękawa satynowej marynarki, i zakrył nią nos. Z pewnością on także zastanawiał się, jak ten mężczyzna, przesiąknięty zapachem ryb, śmie wychodzić naprzeciw dwóm pięknym damom. Jego powitanie tak niewiele dla niego znaczyło, że nie chciało mu się nawet zapytać, kim jest ten mężczyzna.

Tego wieczoru Cecilia była smutna, po raz pierwszy odkąd przybyła do Fondi. „Nie wiem, co zrobię”, zapisała w pamiętniku. Zapytała o to Julię, gdy wróciły z przechadzki.

Piękna kobieta o frywolnym spojrzeniu w jednej chwili zmieniła się w świętą Joannę Aragońską chrześcijańskiego świata.

– Na szczęście, moja słodka, Bóg stworzył dla nas, kobiet, dwa rodzaje mężczyzn.

– Dwa rodzaje?

– Tak, moja droga. Dwa rodzaje. Jedni to mężczyźni, za których wychodzi się za mąż.

– A drudzy?

Kobieta błyskawicznie wyszła z roli świętej i znowu stała się smukłą i powabną Julią.

– Mężczyźni, których się kocha.

Cecilia spojrzała na nią z szeroko otwartymi oczami. Słuchała uważnie.

– A dokładniej, moja słodka – szepnęła – mężczyźni, z którymi się sypia.

Cecilia oblała się rumieńcem. Ze wstydu nawet nie zapisała tego w pamiętniku. Ukryła to głęboko w pamięci jak największy sekret.

Julia była jeszcze dzieckiem, gdy wyszła za mąż za księcia Wespazjana. Mężczyzna nie okazał się zbyt żywotny – zmarł niespełna dwa lata po ślubie. Kobieta od trzech lat była wdową i wiodła życie wśród przepychu i bogactwa, które zostały jej w spadku po mężu. Czyżby w jej życiu byli mężczyźni, których kochała, a dokładniej – wstydziła się nawet o tym pomyśleć – z którymi sypiała?

„Do których należy Marcello?”, Cecilia zanotowała w pamiętniku tylko to jedno zdanie. I tak nikt oprócz niej nie zrozumie tego pytania. „A do których Sebastiano?”, dopisała po chwili.

Przypomniało jej się, jak szlachetny Marcello Mancini zakrył nos chusteczką. Piękna bratanica doży weneckiego Cecilia Baffo nie mogła poślubić śmierdzącego rybami wieśniaka. „W takim razie – zachichotała w duchu – Sebastiano należy do drugiego rodzaju”. Nagle poczuła, że policzki jej pąsowieją.

Wieczory w rajskim Fondi miały swój urok. Służący zapalali w ogrodzie mnóstwo papierowych lampionów. Pospiesznie wymieniali pochodnie, zanim zdążyły przygasnąć. Oprócz małych stolików rozsianych pod drzewami przed dużą fontanną ustawiony był wielki, długi stół. Joanna Aragońska jadała przy nim posiłki w towarzystwie elit Fondi, arystokratów pochodzących z miejsc, o których Cecilia po raz pierwszy słyszała, muzyków, malarzy, rzeźbiarzy, dam oraz oczywiście jej samej.

„Jest jeszcze ten ponury Hiszpan – zapisała w pamiętniku. – Podobno pisze książki. W ogóle mnie nie interesuje. Jest odpychający i łysy”. Nagle coś przyszło jej do głowy. „Czyżby ten łysol był mężczyzną Julii należącym do drugiego rodzaju?”.

„Przyjrzyj się uważnie tym dwojgu”, zanotowała. Tylko Cecilia wiedziała, kogo ma na myśli – Joannę Aragońską i łysego mężczyznę.

– Kim jest ten łysy brodacz? – zapytała niespodziewanie pewnego wieczoru.

– Juan de Valdés¹⁰, moja słodka – odparła Julia bez mrugnięcia. – To reformator, przed którym drży Kościół. I pisarz. Rzym go nie lubi. Ten arystokrata był zmuszony opuścić Hiszpanię z obawy przed inkwizycją.

Cecilię przeszedł dreszcz na sam dźwięk tego słowa.

Podczas wieczornych spotkań dziewczyna z niecierpliwością wyczekiwała jednego – tańców. Julia unosiła rękę i pojawiali się muzycy. Najpierw dawały się słyszeć radosne dźwięki mandolin. Brzęk tamburynów ozdobionych kolorowymi wstążkami zapraszał wszystkich do tańca. Każdego wieczoru to ona tańczyła najwięcej.

I każdego wieczoru spotkanie kończyło się tak samo. Gaszono latarnie i pochodnie, a nocne ciemności oświetlały już tylko błyszczące na niebie gwiazdy. Ciepły letni wiatr przynosił znad morza lub z lasu nieopisane zapachy. Gdy tańczący unosili głowy, widzieli spadającą gwiazdę albo podziwiali księżyc w pełni.

I właśnie w tej chwili z lasu płynęły wzruszające dźwięki mandoliny. Po chwili dołączał do nich rzewny męski głos śpiewający pieśń pełną miłości… Żegnano gości, wszyscy rozchodzili się do swoich komnat, a wygrywana na mandolinie melodia cichła.

Takim właśnie rajem było Fondi. Jednak Cecilia uważała, że nikt, nawet Julia, tego nie zauważał. Nawet jeśli o tym nie mówiono, na wszystkich twarzach można było dostrzec ślady niepokoju. W powietrzu wisiał strach. Cecilia czuła go, zanim opuściła Wenecję.

Podobnie jak pozostali, ona też znała imię tego lęku: Osmanowie!

Przed nimi wypłynęły w morze trzy weneckie galery. Za nimi płynęło dziewięć okrętów wojennych. Miało się wrażenie, że Joanna Aragońska nie wraca do domu z wizyty w Wenecji, ale płynie na wojnę.

Kapitan często wychodził na pokład. Podnosił lunetę i z niepokojem przeczesywał wzrokiem horyzont. Ponieważ Morze Śródziemne roiło się od osmańskich korsarzy, nie opuszczali wód Adriatyku i po dwóch dniach zeszli z okrętu. Na szczęście w tym czasie nie natknęli się na Osmanów. Jednak wszyscy wiedzieli, że gdzieś tam są i pewnego dnia przybędą.

Na brzegu wsiadły do czekającego na nie powozu i natychmiast wyruszyły w drogę. Cecilia nie była przyzwyczajona do tak długich podróży małym jak pudełko, nieustannie trzęsącym się powozem. Była córką morza. Piątego dnia, gdy słońce oświetliło domostwo za wzgórzami, widok Fondi zaparł jej dech w piersiach. Przed nimi, za nieopisaną zielenią, rozciągał się bezkresny błękit. Nawet teraz pamiętała, jak malujące się na twarzach zmęczenie w jednej chwili zniknęło.

IV. Gdzieś na Morzu Tyrreńskim. Środek lata

IV
Gdzieś na Morzu Tyrreńskim
Środek lata

Towarzysze broni, którzy walczyli ramię w ramię w wielu bitwach, wstrzymali oddech, gdy na mostek wyszedł ojciec kapitan. Większość z leventów nie pamiętała, od jak dawna walczyła pod jego żaglami przeciwko giaurom, ginąc i odbierając życie. W tym czasie nawet nie mieli jeszcze wąsów. Wielu spośród nich straciło życie, ale ci, którzy pozostali, byli pewni, że na zawsze będą im towarzyszyć. Wiedzieli, że gdziekolwiek na Morzu Śródziemnym uniosą ręce ku niebu i odmówią Fatihę, słowa modlitwy dotrą do ich dusz. Przecież oddawali życie za to, żeby całe Morze Białe uczynić swoją ojczyzną. A teraz to samo działo się na wielkim oceanie. W którąkolwiek stronę spojrzeć, wszędzie widać było czerwono-zielone bandery Wielkiego Imperium Osmańskiego. Gdy tylko nadstawić ucha, na jednej z galer słychać było ezan recytowany przez któregoś z leventów poruszającym głosem. Na całym Morzu Śródziemnym górowała potęga sułtana Sulejmana, napełniająca serca przyjaciół dumą, a wrogów – strachem.

Starzy to wiedzieli, młodzi dopiero się uczyli. Ojciec kapitan, odkąd został kapitanem Hyzyrem, nie był zbyt rozmowny przed bitwą.

Patrzył na każdego z osobna swoimi płonącymi oczami, jakby obejmował ich spojrzeniem, całował ich w czoła i mówił:

– Co za szczęście. Jeśli przeżyjemy, będziemy gazi, jeśli umrzemy, umrzemy za padyszacha. Niech ci, którzy przeżyją, nie cieszą się, a ci, którzy odejdą, nie żałują. W raju czeka na nich nasz prorok Mahomet.

W ciągu dnia kryli się w cieniu wąskich zatok Morza Tyrreńskiego, w nocnym mroku wciągali żagle i nie zapalając ani jednego światła, kierowali się na północ. Gdy Hajraddin Pasza wyszedł na mostek, pojęli, że dotarli do celu. Nadszedł czas. Nareszcie levenci mogli zdjąć z siebie przebrania kupców i włożyć niebieskie spodnie wiązane w kolanach, a na nagie torsy – czerwone kamizelki.

Ojciec kapitan stał przez chwilę w milczeniu, głaszcząc się po rudej brodzie. Z jego oczu tryskały skry. Spojrzał na swoją załogę. Mimo ciemności widział wszystkich, nawet tych stojących najdalej. Nagle uniósł prawą rękę. Marynarze wstrzymali oddech. Na pokładzie zapadła cisza.

– Czterdziestu dżygitów!

Głos Hajraddina Paszy sprawił, że przeszedł ich dreszcz. Gdy czterdziestu mężczyzn w jednej chwili ustawiło bose stopy na baczność, przysuwając je po deskach pokładu, rozległ się dziwny dźwięk. W ten sposób czterdziestu mężczyzn, gotowych na śmierć, pozdrawiało swojego kapitana.

– Od tej pory wśród giaurów będą was nazywać Czterdziestoma Gniewnymi Sulejmana Chana. Choćby został tylko jeden z was, mój rozkaz jest niezmienny: Wyrwijcie serce giaurowi i przynieście mi je. Zróbcie to, żeby ci innowiercy poznali potęgę Imperium Osmańskiego. Niech się przekonają, jak zastawia się pułapki, jak się atakuje i przeprowadza zamachy. Nie wolno wam dostać się do niewoli, dżygici! Pamiętajcie o Ismailu z Alaiye. Wierzę w was. Dotrzymajcie przysięgi złożonej naszemu panu. Zarzućcie sobie na plecy honor Rzymu i przynieście go mnie. Modlę się za was! Niech wyruszy czterdziestu i czterdziestu powróci.

Ismail z Alaiye, człowiek kapitana Turguta, został uratowany po tym, jak przez lata gnił w hiszpańskich lochach. Wrócił do stolicy, gdzie umieszczono go w kwaterach leventów. Jadł z nimi z jednej misy. Jednak mimo że wydostał się z niewoli, to potężny jak góra Ismail cierpiał na ścinającą go z nóg chorobę – epilepsję.

W osmańskiej flocie nie było nikogo, kto nie słyszałby historii Ismaila. A ci, którzy jej nie słyszeli, poznawali ją od tych, którzy już ją znali. Mężczyzna zniknął równie szybko, jak się pojawił.

Levenci wspominali go, gdy w długie noce kołysali się na falach. Istniał jednak pewien przeraźliwy sekret, o którym nikt z nich nie słyszał. Bo skąd mogli wiedzieć, że giaurzy zatruli umysł Ismaila i wysłali go, żeby zabił piękną córkę sułtana Sulejmana – Mihrimah?

W rzeczywistości choroba, która go nękała, nie miała nic wspólnego z epilepsją. Przyczyną tych straszliwych ataków był narkotyk, od którego uzależnili go giaurzy, trzymając w niewoli. W całym Wielkim Imperium Osmańskim tę prawdę znali tylko sułtan Sulejman i admirał Hajraddin Pasza z listu, który pozostawił Ismail. Levenci byli przekonani, że Ismail przepadł, chcąc zemścić się na giaurach.

Nikt nic więcej nie powiedział. Nie było żadnych pytań ani pożegnań. Czterdziestu dżygitów w ciszy przeszło przed Hajraddinem Paszą. Gdy widoczne w oddali światła Fondi zaczęły gasnąć, w nocnych ciemnościach czterdziestu marynarzy zjechało po linach zwisających z mrocznego galeonu w chłodne morskie wody.

V. Pałac Fondi. Tej samej nocy

V
Pałac Fondi
Tej samej nocy

Nie uratowałaby się, nawet gdyby Julia pospieszyła jej z pomocą. Cecilia czuła, że jej opór stopniowo słabnie. Z coraz mniejszym przekonaniem sprzeciwiała się Marcellemu. Słowa odmowy coraz bardziej przypominały zaproszenie. „W końcu ja też jestem człowiekiem – powtarzała sobie, czując niepohamowaną żądzę ze strony mężczyzny. – Moja wytrzymałość i opór też mają swoje granice. Spójrz, dokąd sięgają ręce tego rozpustnika”.

Ale to nie ręce, lecz usta Marcella doprowadzały Cecilię do szaleństwa. Jego szorstkie, grube wargi. Usta mężczyzny były jak rozgrzane węgle. Paliły miejsce, którego dotknęły. Cecilia Baffo nie wiedziała, co zrobić, gdy odrzucił na bok maskę z gęsich piór i zaczął ją całować.

Kiedy jego usta schodziły coraz niżej w dół szyi, była bliska utraty zmysłów.

– Puść mnie, Marcello Mancini. – Jej szept zmienił się w jęk.

– Proszę, proszę… – Tylko to zdołał wydusić z siebie Marcello, nie licząc oczywiście urywanego oddechu przywodzącego na myśl gniewne powarkiwanie tygrysa.

– Puść mnie…

Małymi dłońmi próbowała się obronić przed dotykiem ust Marcella. Coraz mocniej oplatał ramionami jej talię, aż w końcu przywarła swoimi dużymi jak na jej wiek piersiami do torsu mężczyzny. Ten dotyk sprawił, że oboje stracili głowy.

Nawet gdyby powstrzymała jego rozpalone wargi, nie mogła odeprzeć jego rąk. Nie przypuszczała, że Marcello może być tak silny. Jego dłonie były jak stalowe cęgi. Pocierał nimi, ściskał, szarpał, po czym nagle jego dotyk stawał się miękki i delikatny jak aksamit.

Ich oddechy i jęki były jak burza w ciemnym korytarzu.

– Do ciebie mówię, Mancini… Przestań! Jeśli ktoś nas zobaczy… Skandal…

– Nie obchodzi mnie to… Już…

Wiedziała, że jeśli nie ustąpi, za chwilę mu się podda. W końcu dała za wygraną: „Mnie też to nie obchodzi. Niech będzie, co ma być”.

W tej samej chwili miały miejsce dwa cudy.

Cecilia zauważyła, że trójgraniasty kapelusz Marcella Manciniego upadł na podłogę, a upudrowana srebrna peruka zsunęła się na bok. Peruka przewiązana na końcu wielką amarantową kokardą przesłoniła mu brwi, sprawiając, że młody mężczyzna przypominał błazna, jakiego widziała na kiermaszach. Jego ściągnięta pożądaniem twarz przybrała komiczny wyraz. Cecilia nie mogła się powstrzymać. Z jej ust wydobył się śmiech, aż oczy zaszły jej łzami.

Marcello nie wiedział, co się dzieje. Ręce na talii dziewczyny rozluźniły się.

– Dlaczego się śmiejesz?

Nie była w stanie wydobyć z siebie słowa. Wskazała tylko palcem i dalej śmiała się do rozpuku.

Z jej ust wydobyła się tylko jedna sylaba:

– Ka… Ka…

Ogień namiętności zgasł równie szybko, jak się rozpalił. Żądza Marcella zamieniła się w popiół.

– Hej! Co tu się dzieje?

To był drugi cud. W ich stronę zmierzała szybkim krokiem piękna Julia w tiulowej sukni. Światło pochodni, znajdującej się na przeciwległym końcu korytarza, sięgało do każdego załamania i spiętrzenia tkaniny, ukazując kontury wspaniałego ciała Julii w najdrobniejszych szczegółach. Ten widok sprawiał, że krew w żyłach wrzała, i działał na wyobraźnię bardziej, niż gdyby kobieta była naga.

– Nic – rzuciła Cecilia pospiesznie. – Marcello opowiedział mi tak śmieszną historię, że nie mogłam się opanować.

Widok przekrzywionej peruki Manciniego i jego ściągniętej pożądaniem twarzy oraz piersi Cecilii, które szybko podnosząc się i opadając, nieomal nie wyślizgnęły się z dekoltu, nie pozostawiał wątpliwości, co to była za historia.

– Doprawdy? Mam nadzieję, że pewnego dnia nam też ją opowiesz, młody Mancini – stwierdziła i zwróciła się do Cecilii: – Chodźmy, moja słodka. Czas spać.

Podążyła za kobietą, zostawiając Marcella samego.

Julia otworzyła drzwi i weszły do komnaty Cecilii.

– Bądź ostrożna, moja słodka – wyszeptała. – Jesteś na niebezpiecznych wodach.

Później ucałowała dziewczynę w policzek i wyszła.

Ciało Cecilii wciąż drżało od uniesienia, jakie niedawno przeżyła. Zanim położyła się do łóżka, sięgnęła po pamiętnik. Ułożyła się na brzuchu, otworzyła zeszyt i zanotowała:

8 sierpnia, Fondi

Jestem na niebezpiecznych wodach…

– Signorino Baffo… Signorino Baffo…

Cecilia wyprostowała się w łóżku, słysząc dobiegający z zewnątrz szept. Zaczęła się wsłuchiwać. Cisza. „Musiało mi się wydawać”, przeszło jej przez myśl.

– Signorino Baffo, to ja… Sebastiano…

Sebastiano? Co on robi w pałacu?

Natychmiast wyszła na taras. Wiatr rozwiewał jej włosy i lubieżnie błądził pod suknią. Księżyc dawno schował się za wzgórzem. Gwiazdy też jakby zniknęły. Na dole, w latarni pośrodku dziedzińca płonęła tylko jedna świeca, a i jej płomień nie był w stanie oświetlić nawet jej samej. W oddali, w miejscu, gdzie powinno znajdować się morze, była teraz czarna, atramentowa plama.

– Signorino Baffo…

To naprawdę był głos Sebastiana.

– Gdzie jesteście? Nie widzę.

– Tutaj… Pod różą pnącą się do waszego tarasu…

Gdyby nie błysk w jego oczach, nie dostrzegłaby go w tych ciemnościach.

– Postradaliście zmysły? Co tu robicie? Służba…

– Nie obchodzi mnie to, signorino. Musiałem was zobaczyć.

Jej serce biło jak oszalałe ze szczęścia i z ekscytacji. Mimo to skarciła go szeptem:

– Natychmiast odejdźcie. Odejdźcie stąd, zanim was złapią.

– Nie odejdę, nie zabrawszy was ze sobą.

„Mnie?”. Ten chłopak naprawdę oszalał. Bez niej! Ciemności Fondi były magiczne. Nie można było przewidzieć, co pojawi się pośród nich. Teraz właśnie tak się stało. Tym razem z mroku ukazał się Sebastiano, za którym podążały jej myśli, nawet gdy drżała w ramionach Marcella: „Ciekawe, jak on całuje”.

– Oszaleliście, Sebastiano. Zaraz ktoś was usłyszy. Natychmiast stąd odejdźcie. Jeśli was złapią… Błagam, odejdźcie stąd.

– Nie odejdę, nie zabrawszy was ze sobą.

– Dokąd?

– Do ogrodu… Proszę, signorino Baffo. Nie widziałem was od tylu dni. Chwilka… Tylko chwilka. Proszę.

– Nawet jeślibym chciała, nie mogę, Sebastiano. Na wszystkich piętrach są straże. Nie wypuszczą mnie o tej porze.

Nastała cisza. Zrozumiała, że Sebastiano się zastanawia. „Niech to szlag. Nie pomyślałem o tym”. Jednak jego wahanie nie trwało długo.

– Dobrze, w takim razie was zniosę.

– Teraz mam pewność. Postradaliście zmysły. Nigdy w życiu.

– Proszę, Cecilio.

Nikt nigdy tak pięknie nie wypowiedział jej imienia.

– Spadnę.

– Przytrzymam was. Nie bójcie się.

„Mój Boże – pomyślała Cecilia, schodząc po balustradzie tarasu. – To Fondi jest szalone. Dwóch kochanków w jedną noc. Julia miała rację. Naprawdę jestem na niebezpiecznych wodach”.

Julia nie mogła zasnąć. Leżała w łożu, wpatrując się w sufit. Chrapanie wyczerpanego namiętnością Armanna odbijało się echem wśród ścian. Przez chwilę w miejscu umięśnionego ciała rozciągniętego na łóżku zobaczyła swojego zmarłego męża Wespazjana Colonnę. Nie potrafiła nawet wyobrazić sobie mężczyzny, za którego wydano ją za mąż, gdy miała zaledwie dwanaście lat. Przymknęła oczy. Był opasły, brzydki, ordynarny, nieczuły, zaciekły i surowy. To małżeństwo było dla niej torturą.

Ale Kościół był szczęśliwy, że zostanie żoną członka rodu Colonna, wspierającego Rzym złotem i swoimi okrętami. Ojcu Świętemu nawet przez myśl nie przeszło, żeby sprzeciwić się małżeństwu dziewczyny, która właściwie była jeszcze dzieckiem, z czterdzieści lat od niej starszym mężczyzną. Wręcz przeciwnie, pobłogosławił ich związek i w ciągu jednej chwili Julia Gonzaga stała się Julią Colonną. Teraz była poślubiona Kościołowi.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

1. Wenecki Arsenał (wł. Arsenale di Venezia) – kompleks stoczniowo-zbrojeniowy, usytuowany w weneckiej dzielnicy Castello, w swojej pierwotnej formie powstał na początku XIII wieku. Budowano w nim okręty wojenne i handlowe tworzące potęgę morską Republiki Weneckiej. W XVI wieku Arsenał stał się najpotężniejszą i najefektywniejszą stocznią na świecie. Wykorzystywano w nim innowacyjne techniki konstrukcyjne, a jednym z doradców tamtejszych inżynierów był sam Galileusz. Arsenał był wielokrotnie przebudowywany i odbudowywany, jako częsty cel wrogich ataków. Nie jest prawdą, że kompleks został doszczętnie zniszczony przez Turków. Budowla zachowała się do czasów współczesnych i chociaż jest zamknięta dla turystów, okresowo odbywają się tam wystawy i targi. (Wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczki). [wróć]

2. Pijal Pasza (tur. Piyale Paşa) (1515–1578) to osmański admirał floty, chorwackiego pochodzenia. W nagrodę za rozgromienie, wraz z kapitanem Turgutem, chrześcijańskiej floty pod wodzą Giovanniego Andrei Dorii w bitwie pod Dżerbą w 1560 roku, sułtan Selim II dał mu za żonę swoją córkę Gevher Han. (Zgodnie ze źródłami historycznymi w tym czasie Pijal Pasza brał udział w podboju Cypru należącego wówczas do Wenecji). [wróć]

3. Yasef Nassi (Józef Nassi) – żydowski dyplomata i urzędnik na dworze osmańskim w czasach panowania Sulejmana Wspaniałego i Selima II. Poparł Selima w walce o tron między nim a Bajazydem. W uznaniu za jego liczne zasługi i osiągnięcia (m.in. podczas wojny turecko-weneckiej) Selim mianował go księciem w Księstwie Naksos (Księstwie Egejskim), utworzonym przez Wenecjan na archipelagu Cyklad, które zostało podbite przez Osmanów w XVI wieku. [wróć]

4. Dżabbar – imię pochodzenia arabskiego, oznaczające tyrana, człowieka porywczego, używającego siły i przymusu. [wróć]

5. Safian – miękka i cienka skóra koźla lub barania, odpowiednio wyprawiona garbnikami roślinnymi i barwiona, używana do produkcji obuwia, obić mebli oraz oprawy książek. [wróć]

6. Murano to grupa wysp, niegdyś należąca do Wenecji, a obecnie do Włoch, słynna na całym świecie z produkcji szkła, które wytwarzano tam od VIII wieku. Największy rozwój tego rzemiosła miał miejsce w XIII wieku za sprawą rzemieślników bizantyjskich, którzy zbiegli do Wenecji w czasach IV krucjaty. Tamtejsze wyroby, nazywane „szkłem weneckim”, charakteryzują się niezwykłym nasyceniem szkła kolorem, przejrzystością oraz wymyślnymi technikami dekoracyjnymi. [wróć]

7. Wielki Kanał (wł. Canal Grande) – wybudowany w XV wieku kanał przepływający przez całą Wenecję i dzielący ją na dwie części. [wróć]

8. Od 1488 roku Cypr stanowił bazę wojenną Republiki Weneckiej. Piraci cypryjscy często atakowali jednostki tureckie, co w rezultacie stało się przyczyną tureckiego ataku na wyspę w 1570 roku, który był początkiem V wojny turecko-weneckiej o dominację na Cyprze, zakończonej zwycięstwem Turków. [wróć]

9. Julia Gonzaga po mężu Wespazjanie przyjęła nazwisko Colonna. [wróć]

10. Juan de Valdés (1509–1541) – hiszpański pisarz i reformator religijny, pionier ruchów reformatorskich w Hiszpanii i we Włoszech. W 1530 roku, po wydaniu swojej pierwszej książki, w której krytykował zepsucie Kościoła rzymskokatolickiego, z obawy przed inkwizycją uciekł z Hiszpanii do Neapolu, gdzie osiedlił się na stałe. Obracał się w intelektualnych kręgach, do których należały także Vittoria Colonna – renesansowa poetka włoska i cioteczna siostra Bony Sforzy, żony Zygmunta I Starego i królowej Polski – oraz jej przyrodnia siostra Julia Gonzaga. [wróć]