Tanya Valko

ARABSKA KREW

Wydawnictwo Prószyński i S-ka

Tym, którzy ucierpieli z powodu

reżimów i tyranii przywódców,

Oby odzyskali wolność i ludzką godność

Autorka

Fabuła powieści bazuje na wydarzeniach, jakie miały miejsce w Libii podczas Arabskiej Wiosny w 2011 roku, lecz opisane sytuacje oraz uczestniczący w nich bohaterowie są fikcyjni.

Wszelkie podobieństwo do osób przebywających kiedyś lub żyjących obecnie w Libii jest przypadkowe.

PRZEDMOWA

Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy,

właśnie trzymacie w rękach powieść Arabska krew, która przedstawia losy bohaterek Arabskiej żony i Arabskiej córki podczas Arabskiej Wiosny.

Zwrot „arabska wiosna" jest już powszechnie przyjęty i oznacza zamieszki, przewroty i rewolucje, jakie miały miejsce w krajach arabskich, począwszy od końca 2010 roku aż po dzień dzisiejszy. Jednak moja książka nie jest ani powieścią historyczną, ani reportażem z tych wydarzeń. Jest to fikcja literacka bazująca na faktach z wojny domowej w Libii. W swojej powieści fikcyjne losy bohaterów wplątałam w wir faktycznych wydarzeń. Informacje czerpałam z relacji telewizyjnych w Al-Dżazirze czy CNN oraz ze sprawozdań prasowych i internetowych. Opisując obozy dla uchodźców, masowy exodus z Libii czy łamanie praw człowieka, w tym kobiet i dzieci, korzystałam z raportów obrońców praw człowieka oraz znawców tematu czy opowieści naocznych świadków. Jednak pragnę podkreślić, że przedstawione sytuacje oraz uczestniczący w nich bohaterowie są fikcyjni. Wszelkie podobieństwo do osób przebywających kiedyś lub żyjących obecnie w Libii jest przypadkowe.

Postaci takie jak Muammar al-Kaddafi czy jego syn Saif są osobami publicznymi i nawet śmierć libijskiego lidera została bez skrupułów ukazana w internecie. Ich historia przedstawiona przeze mnie jest całkowicie fikcyjna, choć niewykluczona.

Bardzo często w mojej powieści odwołuję się do źródeł islamu, który każdemu muzułmaninowi towarzyszy od świtu do zmierzchu, od narodzin aż do śmierci. Chcąc zrozumieć kulturę arabską, najpierw należy zapoznać się z religią. W żadnym względzie nigdy nie starałam się jej deprecjonować czy krytykować, gdyż uważam ją za wspaniałą wiarę, czasami jedynie źle interpretowaną czy wykorzystywaną do niecnych celów. Osobiście jestem zagorzałą zwolenniczką dialogu międzyreligijnego i tolerancji.

Tak więc, drogi Czytelniku, powieść, po którą sięgasz, zaprowadzi Cię do pięknej śródziemnomorskiej krainy, która została zniszczona przez wojnę, a jej niewinni obywatele doznali z tego powodu wiele krzywd i niesprawiedliwości. Fikcyjni bohaterowie powiodą Cię przez prawdziwe pola walk i ukażą, co oznacza piekło wojny we współczesnym świecie.

I

ODNALEZIENIE MATKI

Arabska Miriam czy polska Marysia

Marysię po przyjeździe do Rijadu, stolicy Arabii Saudyjskiej, zaskakują najbardziej dwie rzeczy. Po pierwsze, dobrobyt tego kraju i bogactwo jej męża. Do tej pory sądziła, że jest on tylko dobrze sytuowanym biznesmenem, lecz przez głowę jej nie przeszło, że wyszła za mąż za milionera, zwłaszcza że sama nie miała ani grosza. Dlaczego ten mężczyzna zdecydował się na ślub z biedną dziewczyną, w dodatku pół Libijką, pół Polką? Chyba jedynym wytłumaczeniem może być wielka miłość. Drugą sprawą, która szokuje nowoczesną wyemancypowaną kobietę, jest zachowanie jej męża. W Jemenie Hamid był zupełnie innym człowiekiem. Nie chodzi tylko o okazywanie uczuć w stosunku do Marysi, ale również o jego styl bycia. W Sanie mężczyzna patrzył na nią płonącymi, rozkochanymi oczami. Jak tylko nadarzała się okazja, chwytał ją za rękę lub obejmował ramieniem. Robił to nawet w miejscach publicznych i na oczach ludzi, co nie było dobrze widziane w tym tradycyjnym muzułmańskim kraju. Często wybuchał niepohamowanym, zaraźliwym śmiechem, żartował, opowiadał zabawne dykteryjki i psocił jak mały chłopiec. W Rijadzie stopniowo jego żywiołowość jakby wygasa, oczy blakną i często, zwłaszcza w miejscach publicznych, patrzy na żonę bez namiętności i bezosobowo. Nie ma mowy o najdelikatniejszym dotknięciu na ulicy, podczas wizyt u jego rodziny czy w wielkich centrach handlowych. Bywa, że widzą jakąś odważną saudyjską parę idącą pod rękę, lecz im się to nie zdarza. Marysia nie może tego pojąć, lecz kiedy zaczyna obserwować mężczyzn i otaczające ich saudyjskie małżeństwa, dochodzi do wniosku, że w tym kraju należy to do normy. Miłości między ludźmi nie należy okazywać, bo jest ona niczym w porównaniu z uwielbieniem Allaha. Życie pobożnego Saudyjczyka polega na oddawaniu bezgranicznej czci Bogu. Modlitwy pięć razy dziennie ustawiają cały plan dnia, a świadomość, że żyje się na muzułmańskiej świętej ziemi, czyni z wszystkich Saudyjczyków ludzi naznaczonych i błogosławionych, dla których oprócz Mekki, Medyny i Allaha nic się nie liczy. Chyba dlatego tak się zachowują, tłumaczy sobie Marysia. A może ich maniery to tylko pozory, które trzeba w tym kraju stwarzać? Po prostu nie afiszują się z uczuciami i trzeba to zaakceptować, choć Marysi przychodzi to z wielkim trudem. Jest to wbrew jej żywiołowej, śródziemnomorskiej naturze.

Pod koniec stycznia nadchodzi wiosna, czas przebudzenia, radości i miłości. Ta pora roku chyba w każdym punkcie na kuli ziemskiej jest piękna. Odczuwa się to szczególnie w miejscach, które na co dzień są nie do życia. Pogoda nawet w Rijadzie, wybudowanym na środku pustyni, jest znakomita. Marysia po raz pierwszy od przyjazdu widzi oszałamiający błękit bezchmurnego saudyjskiego nieba. Kryształowo czyste powietrze wypełnia płuca i dodaje sił, nawodniona ziemia z każdego najmniejszego skrawka wypuszcza młode pędy traw czy krzewów, a wszystko to pieszczą delikatne promienie przygrzewającego słońca. Ptaki całymi dniami śpiewają jak oszalałe, a koty zawodzą nocami. Taki idylliczny stan trwa niestety może miesiąc, może półtora, bo później od początku kwietnia niebo skrywa się znów za chmurami pyłu. Po nieudanej, tragicznej wyprawie do Madain Saleh i po późniejszym kontakcie z ambasadą polską Marysia w zasadzie przestaje opuszczać willę. Tak szczelnie zamyka się w domu, że nawet nie zauważa zmian pór roku. Jej przyjaciółka Kinga dzwoni parokrotnie, zapraszając ją osobiście na święto narodowe 3 Maja, które jest hucznie obchodzone w rezydencji ambasadora, ale Marysia nie daje się namówić. Hamid też jej nie nakłania do wyjścia, widząc przerażenie i zagubienie żony. Nie odpowiada mu również picie alkoholu podczas takich uroczystości. W końcu Arabia Saudyjska to kraj prohibicji i nie powinno się przynajmniej tak otwarcie łamać tego prawa.

– Słuchaj, kobieto! Mam dobre… cudowne wieści! – Dwa tygodnie po wielkiej recepcji koleżanka dzwoni ponownie i krzyczy podekscytowana do słuchawki.

– Wallahi[1], co się dzieje?

– Obiecałam, że odszukam twoją mamę, pamiętasz?

– Tak… – Serce Marysi na sekundę stanęło w miejscu, by po chwili zacząć bić jak oszalałe.

– Była na imprezie trzeciego maja i sama mnie zaczepiła. Trzeba było przyjść, jak mówiłam! – stwierdza z pretensją. – Ale to nic. Gadałam z nią chyba przez godzinę i jestem w stu procentach pewna, że Dorota jest twoją matką. Niewiele mi o sobie opowiadałaś, zwłaszcza o rodzicach, ale wszystkie znane mi szczegóły się zgadzają. Masz siostrę Darię, fajna z niej nastolatka, a Dorota wyszła ponownie za mąż za Polaka, Łukasza, który zarabia tutaj niezłą kasę w Ericssonie.

– Góra z górą się nie zejdzie, ale człowiek z człowiekiem zawsze może. – Marysia wypowiada szeptem słowa nieżyjącej babci Nadii, która głęboko wierzyła, że matka z córką kiedyś się spotkają.

– Żebyś wiedziała! Mam numer jej telefonu komórkowego i adres. Mieszkają na DQ.

– Nie byłam, co to za osiedle?

– Mieszkasz już prawie rok w Rijadzie i nie wiesz, co to DQ? Obudź się, panienko, przestań śnić i gnić i rusz się!

– Dzięki, dzięki! Czy ty zawsze musisz być szczera aż do bólu?

– Tak, bo ktoś musi tobą wstrząsnąć, moja śpiąca królewno! DQ to dzielnica dyplomatyczna, Diplomatic Quarter, znajdują się tam prawie wszystkie ambasady i rezydencje, ale też urzędy, sklepy, parki, restauracje oraz wille i apartamenty również dla zwykłych cudzoziemców, nie tylko tych z korpusu. Kobiety w DQ mogą chodzić bez abai[2]! Jeszcze tam nie byłaś, nie mogę w to uwierzyć?!

– Jeśli nie jestem dyplomatką ani tam nie mieszkam, to jak mnie wpuszczą? Teraz sobie przypominam, że raz czy dwa przejeżdżaliśmy z Hamidem autostradą obok tego miejsca i widziałam betonowe bloki, tankietki z karabinami maszynowymi i tłumy straży i gwardii narodowej. Mysz by się nie prześlizgnęła.

– Owszem, sprawdzają każdy samochód, bo boją się, żeby fundamentalistyczne oszołomy nie zabiły jakiegoś ważnego człowieka, ale w sumie to pic na wodę, bo każdy może tam się dostać. Mówi się, że masz sprawę w jakimś biurze i już droga otwarta.

– W takim razie muszę spróbować.

– Nie mów jak typowa Arabka Insh Allah[3] lub bukra[4], bo to mnie wkurza, tylko zrób to zaraz – teraz – natychmiast. Zadzwonię i umówię cię z Dorotą. Na kiedy? – Kinga bierze sprawę w swoje ręce.

– Ani się waż! – wykrzykuje przerażona Marysia. – Ja sama… – Nerwowo przełyka ślinę. – Muszę sobie jeszcze wszystko przemyśleć. – Ledwo oddycha z podekscytowania. – Na spokojnie, zrobię to na spokojnie – obiecuje.

– Jak chcesz! – Przyjaciółka ze złością cedzi słowa przez zęby i rozłącza się.

Marysia potrzebuje czasu, żeby dojrzeć do spotkania z matką. Przypomina sobie i rozważa swoją rozmowę z babcią. Było to jeszcze w Jemenie. Stara mądra kobieta nie pozwalała zapomnieć dziewczynie o jej korzeniach, miejscu urodzenia i matce.

– Babciu, już daj spokój z tą Polską! – Pamięta, jak się wtedy na nią zezłościła, a zdarzało się to bardzo rzadko. – I z tym nazywaniem mnie Maryszia też! To jest dla mnie krępujące, a poza tym wprawia mnie w jakieś rozdwojenie jaźni. Przywykłam do imienia Miriam i dziewięćdziesiąt dziewięć koma dziewięć procent ludzi tak się do mnie zwraca.

– Nie rozumiem cię, moje dziecko – babcia nie dawała za wygraną. – Czemu taka jesteś zła na twoją matkę? Ileż ona musiała wycierpieć, ile czasu i pieniędzy kosztowało ją odnalezienie ciebie. A ty, jak ta głupia koza, nie pojechałaś z nią i zgotowałaś sobie ciężki los. Cały czas nie mogę zrozumieć, co skrywasz w głębi swojej wrażliwej duszyczki? Nie można przecież nie kochać matki!?

– Wszyscy mówili, że ona nie żyje. Lecz kiedy się odnalazła, tak jakby spadła z księżyca, interesowała ją tylko Daria! Mnie miała w dupie! – wybuchła wtedy i po raz pierwszy wyznała, co czuje.

– Ależ to nieprawda! – zaprzeczyła Nadia. – Jesteś już na tyle dorosła – zaczęła, przytulając ją mocno do siebie – że powiem ci, co wiem o tragicznym związku twojej mamy i taty. Poznasz parę drastycznych szczegółów na temat swojego ojca, ale masz już chyba wyrobioną opinię na jego temat. – Westchnęła, bo przecież nigdy o nikim źle nie mówiła i widać sprawiało jej to ból. – Twoja śliczna mama nie miała łatwego życia z moim synem, bo muszę obiektywnie stwierdzić, że niezły z niego zbój. Tak wyczekiwany, upragniony, wymodlony… Ale cóż zrobić. Nie wiem, jak było w Polsce, ale kiedy przyjechała do nas do Libii, widać było, że twój tata tresuje ją w szowinistyczny arabski sposób. Jak chciał, to był miły, czuły, kochający i dawał jej szczęście, tym samym przywiązując do siebie jeszcze bardziej. Częściej niestety był sobą, to znaczy odpychającym, wrednym draniem o sadystycznych skłonnościach! Nie mówię o zwykłym znęcaniu się, jak bicie, bo to u nas często się zdarza, ale on wykańczał tę biedną dziewczynę psychicznie. Dorota dowiedziała się oczywiście o molestowaniu przez niego młodszej siostry, Samirki, na co cała rodzina nie mogła nic poradzić. Jaka wtedy była jego reakcja? Obraził się na wszystkich i wyjechał chyba na cały miesiąc, zostawiając swoją młodą żonę w obcym jej domu, w obcym kraju. Potem wrócił jak gdyby nigdy nic. Z czasem Dorota zaczęła się adaptować do nowego otoczenia i uniezależniać, bo to była bardzo mądra i wytrzymała dziewczyna. Lecz kiedy tylko wyściubiła nos na zewnątrz, poznała polskie koleżanki, zaczęła wychodzić z domu, dostała świetnie płatną pracę w polskiej szkole – zrobił jej z życia piekło. Dot chciała się wydostać z Libii, ale mogła to zrobić tylko i wyłącznie w pojedynkę, bez ciebie, bo jak wiesz, dziecko należy do ojca, a nie do matki, która przez dziewięć miesięcy nosi je pod sercem, rodzi w bólach, karmi piersią i wychowuje. Ha! Absurd?! Cóż, twoja biedna mama nadal do tego stopnia kochała twojego ojca despotę, że była w stanie z wszystkiego zrezygnować, poświęcić siebie dla dobra rodziny i twojego, moja panno, abyś żyła w normalnym, nierozbitym domu. Na koniec Ahmed wywiózł was na farmę pod miastem. Nie mogę powiedzieć, pięknie ją urządził, ale była to złota klatka na całkowitym odludziu. Jednak twoja zakochana mama przeżyła tam chyba chwile szczęścia, co zaowocowało urodzeniem Darii. Później zaczęło się jeszcze gorsze piekło, bo mój synalek związał się z fundamentalistami. Wystąpił nawet w telewizji podczas manifestacji popierającej Osamę bin Ladena po zburzeniu World Trade Center 11 września 2001 roku. Ekstremizm w Libii był i jest karany śmiercią, a odpowiedzialność ponosi się zbiorowo. Jeden członek rodziny coś przeskrobie, a karani są wszyscy. Przez to musieliśmy dosłownie z dnia na dzień uciekać z Trypolisu. Tu pomogła nam Malika, która załatwiła sobie posadę w Ghanie. A co działo się z twoją mamą w tym czasie, nie mam pojęcia i obawiam się, że nawet ciotka Malika nie znała do końca tej historii. Jedynie Samira wie chyba wszystko, bo kontaktowała się z Dorotą i pomagała jej zorganizować wywiezienie was z Libii. Namawiała cię, jak umiała, na wspólne wyjście na mikołajki do polskiej ambasady, gdzie było umówione spotkanie i przekazanie was matce. Ale ty nie chciałaś nawet o tym słyszeć, wybrałaś imprezę z Maliką i jej koleżankami.

Tym wyznaniem babcia rozświetliła Marysi w głowie. Sama sobie była winna, że nie opuściła wtedy Libii wraz z matką i młodszą siostrą. O to nie może mieć do nikogo pretensji i nie powinna oskarżać swojej rodzicielki o brak starań czy miłości.

Marysia nie zapomni do końca życia wydarzeń tamtego strasznego dnia, kiedy Samira miała wypadek, po którym zapadła w śpiączkę, a jej siostrzyczka Daria zniknęła. Ciotka Malika chciała jej coś powiedzieć o mamie i siostrze tuż przed swoją śmiercią, ale nie zdążyła. Przez cały czas ukrywała prawdę i zabrała tajemnicę ze sobą do grobu. Gdyby tylko chciała, już jako dziecko Marysia połączyłaby się z rodziną i żyła w spokojnym, normalnym kraju, gdzie nie ma rebeliantów, terrorystów i gdzie mężczyźni nie dyskryminują kobiet w imię prawa sprzed wieków. Teraz młoda kobieta po raz pierwszy od wielu lat wyciąga pomięte zdjęcie matki schowane głęboko w szkatułce przy łóżku i wzdychając, patrzy na piękną blondynkę, która trzyma dłonie na zaokrąglonym ciążowym brzuszku i uśmiecha się szczęśliwa.

– W imię Allaha, jadę! – wykrzykuje Marysia, zrywając się na równe nogi. – Bez dzwonienia, bez umawiania. Moja matka mieszka w tym samym mieście, a ja miałabym stchórzyć i jej nie odwiedzić?

– Łukasz, otwórz drzwi, ja mam mokre ręce – krzyczy Dorota z kuchni w stronę salonu.

– Ja, kobieto, też coś robię, masz bliżej.

– Oczywiście, jak zawsze. – Wzdycha. – Darusia, przypilnuj przez jedną minutkę Adasia, zaraz wracam.

– Dobra, dobra – nastolatka odpowiada z uśmiechem, obejmując brata ramieniem. – Ależ komuś się pali. Przecież nikogo się nie spodziewamy.

Nadal szczupła, choć już czterdziestoletnia Dorota wychodzi na podwórze, gdzie jak watą okleja ją upał Rijadu.

– I am coming! – woła, słysząc następny dzwonek.

Ze złością na taką nachalność nieproszonego gościa gwałtownie otwiera metalową bramę i staje jak wryta. Na chodniku przed domem widzi młodą dziewczynę o arabskich rysach i zadziwiająco jasnej karnacji oraz krętych złotych włosach, ubraną w długą do ziemi abaję.

– Kto to? – Dorota słyszy za sobą głosy Łukasza i Darii.

– Dzień dobry, mamo… W końcu cię odnalazłam.

– Moja Marysia, moja córeczka kochana! – hamując łkanie, Dorota wyciąga przed siebie ręce i zarzuca je na szyję tak długo poszukiwanego dziecka.

Wprowadza swoją dorosłą córkę do domu w asyście zaskoczonego Łukasza i Darii z małym Adasiem na ręce. Bierze od niej czarny płaszcz i z przyjemnością patrzy na zgrabną, smukłą sylwetkę dziewczyny. Jest wyższa od niej o pół głowy, ma długie nogi po ojcu i wąską talię po matce, a duży biust chyba po arabskich żeńskich przodkach. Kolor jej włosów przypomina dojrzałe łany zbóż lub miód oświetlony promieniami słońca. Oczy mają typowo arabski kształt migdałów i głęboki kolor brązu wymieszanego z czystym złotem. Ich niezwykłość podkreślają ciemnobrązowe brwi, które jak skrzydła płochliwego motyla co chwilę unoszą się i opadają. Jej semicki nos świadczy o arabskim pochodzeniu, lecz nie jest za duży, jak u niektórych Arabek.

– Hej, to ty jesteś moją legendarną siostrą, którą znam tylko z opowiadań?! – wykrzykuje Daria, nie mogąc wytrzymać krępującej ciszy. – Dawaj całusa, nie bądź drewno. – Wolną ręką przyciąga Marysię za szyję i głośno całuje.

– Mam na imię Łukasz – przedstawia się mężczyzna o miłym i pogodnym wyrazie twarzy. Nosi eleganckie okulary w złotej cienkiej oprawie i goli łysiejącą głowę. Pod podkoszulkiem rysuje się niewielki brzuszek pana w średnim wieku. – Siądźmy w salonie – wskazuje ręką drogę, bo matkę z córką zupełnie zamurowało i stoją w przedpokoju jak dwie żony Lota.

Dom jest bardzo elegancki i przestronny, choć oczywiście nie umywa się do rezydencji, w której mieszka Marysia. Salon jest umeblowany nowocześnie i bez zbędnego przepychu, a zdobią go wyroby saudyjskiego rękodzieła. Przez przeszkloną ścianę i drzwi na taras widać mały ogródek z niedużym basenem, dookoła którego stoją plastikowe krzesła i stolik. Tuż obok jest mała piaskownica, plastikowa zjeżdżalnia i porozrzucane wszędzie dziecięce zabawki.

– Tak sobie żyjemy – zaczyna Dorota, podążając za wzrokiem Marysi. – A ty gdzie mieszkasz? Słyszałam od Kingi, że masz męża Saudyjczyka – mówi to z nieukrywaną niechęcią w głosie.

– Możemy przejść na angielski? Nie za bardzo rozumiem. – Marysia przerywa potok polskich słów.

– Well… – Matka z dezaprobatą wygina usta w dół i smutno wzdycha.

– Of course! – szybko wykrzykuje Daria, niczym się nie przejmując i ciesząc się ponad miarę z widoku siostry.

– To zrozumiałe, że nie mówisz po polsku, bo wychowując się w arabskiej rodzinie, nie miałaś kontaktu z ojczystym językiem – tłumaczy mężczyzna, z naganą spoglądając na swoją żonę.

– Właśnie… – Marysia zawiesza głos. Czuje się skrępowana wśród obcych ludzi. Zaczyna żałować, że tutaj przyszła.

– Mamo, weź Adasia, a ja biorę moją siostrunię. – Daria skacze na równe nogi. – Pójdziemy do kuchni zrobić sobie coś do picia. Nawet nie zaproponowaliście biednej dziewczynie szklanki wody, a upał przecież jak cholera!

– Nie wyrażaj się! – Dorota krótko trzyma swoją rodzinę.

Kiedy dziewczyny wychodzą, małżeństwo zaczyna szeptać między sobą, co jeszcze bardziej krępuje gościa. Przecież mogliby nawet krzyczeć w tym dziwnym chrzęszczącym języku, i tak nic by nie zrozumiała, stwierdza Marysia w duchu. Takie moje szczęście, nawet rodzina mnie nie akceptuje – robi jej się coraz bardziej przykro i łzy zbierają się w oczach.

– Hej, nie przejmuj się! – Daria od razu to zauważa. – Mama ma takie humory. To się nazywa menopauza. – Uśmiecha się złośliwie.

– Dzięki. – Marysia opanowuje płacz, rozbawiona kąśliwością nastolatki. Czuje, że tą małą kocha całym sercem i z nią na pewno chciałaby utrzymać kontakt. – Pamiętasz coś z Ghany? – pyta z nadzieją w głosie.

– Sorki, ale byłam za mała. Mam jakieś pojedyncze obrazy w głowie. Słuchaj, czy była tam fontanna na środku ogrodu? I murzyńska służba? Pamiętam taką strasznie chudą, czarnoskórą kobietę. Bałam się jej jak diabli, a szczególnie jej wielkich oczu. – Daria śmieje się, lejąc colę do szklanki pełnej lodu.

– Tak, zgadza się! A babcię Nadię?

– Miewam taki powracający sen, że dobra siwa Arabka pochyla się nade mną i całuje. Pachniała piżmem i starością.

– Dziewczynki, chodźcie do nas! Pogadamy wspólnie! – matka nawołuje z salonu. – Co porabiałaś przez te wszystkie lata? – zwraca się do Marysi. – Wiem od Samiry, że byłyście w Ghanie.

– Tak. Tam zginęła ciocia Malika. Potem wróciłyśmy do Trypolisu, gdzie mieszkałyśmy z babcią w takim ślicznym małym domku na Faszlum.

– Ale ja cię odnalazłam na Gurdżi.

– Przeniosłyśmy się. – Kobiety pomijają fakt, że Marysia odmówiła wtedy powrotu z matką do Polski.

– I co dalej? Mój detektyw stracił cię z oczu.

– Później był Jemen. Przeżyłam tam dwa cudowne lata. Mieszkałam z dużą rodziną, znalazłam przyjaciół, miłość…

– Saudyjczyka w Jemenie? Musi być biedny jak mysz kościelna, a może coś przeskrobał w swoim własnym kraju, że się tam przeniósł? Wielu tak robi. – Dorota nie panuje nad swoim ostrym językiem i bezwiednie rani dziewczynę.

– Wallahi! Hamid jest dobrym człowiekiem! – Marysia, wzywając imię Boga i wyrzucając przy tym ręce do góry, reaguje typowo po arabsku. Jednocześnie dziękuje w duchu Kindze, że nie wspomniała matce o bogactwie i pozycji jej męża. Przyzwoita dziewczyna i znająca życie.

– A czym się zajmuje?

– Jest biznesmenem.

– Jak każdy Arab, to w końcu naród handlarzy.

– Jeśli tak nienawidzisz tej nacji, to co robisz w takim kraju jak Arabia Saudyjska? – Marysia już nie wytrzymuje.

– A tobie się tutaj podoba?

– Oczywiście, że nie, ja'ani[5]… aż tak nie narzekam i nie krytykuję. – Marysia mówi podniesionym głosem, wykrzywiając przy tym usta i cykając z dezaprobatą językiem. Co chwilę wyciąga papierową chusteczkę i wyciera nią to ręce, to czoło, to wargi. Przed nią jest już ich niezła górka.

– Cały czas to powtarzam – do rozmowy włącza się Łukasz. – Trochę pozytywnego podejścia. Zostaniesz u nas na obiedzie, Marysiu? – zmienia temat. – Zapraszamy.

– Nie chcę przeszkadzać. – Dziewczyna nie ma najmniejszej ochoty dłużej przebywać w towarzystwie swojej złośliwej i negatywnie do niej nastawionej matki.

– Coś ty! Nie odchodź! – Daria popiera ojczyma. – Zadzwoń po męża, żeby też przyszedł.

– Może następnym razem. Na razie oswójmy się ze sobą – zimno oznajmia Dorota. – To prosto z Jemenu przyjechałaś tutaj? – dalej indaguje.

– Tak.

– Ile miałaś lat, jak cię wydali za mąż? Piętnaście?

– Dorota, co się z tobą dzieje? Tak za nią tęskniłaś, tyle nocy przepłakałaś, a teraz tak się zachowujesz?! – Łukasz nie wytrzymuje, całkowicie nie rozumiejąc agresji żony.

– Po prostu znam arabskie realia. To nie jej wina, tylko tej ich cholernej tradycji i starego islamskiego prawa, które nadal nimi rządzi.

– Miałam prawie dwadzieścia – odpowiada dziewczyna, ze złością zaciskając usta. – Babcia starała się mi wybić z głowy małżeństwo, twierdząc, że jestem za młoda, a jemeńskej rodziny w ogóle to nie obchodziło.

– To dlaczego tak wcześnie?

– A ty ile miałaś, kiedy poślubiłaś mojego ojca? I dlaczego to zrobiłaś? Aha, prawdopodobnie byłaś w ciąży, a wyobraź sobie, że ja nie. – Dorota wykrzywia twarz po celnym słownym ciosie córki. – Wyszłam za mąż z miłości.

– Po prostu takie środowisko ci odpowiada, nasiąknęłaś tą kulturą do szpiku kości – matka ignoruje docinki.

– Razem z mężem i kuzynką uczestniczyliśmy w Sanie w manifestacji przeciwko wydawaniu za mąż dziewczynek. – Marysia rzuca kolejny argument.

– A jaką szkołę skończyłaś? Arabską dla przyszłych żon?

– Brytyjską. – Młoda kobieta kończy rozmowę, podnosi się z kanapy i szybkim krokiem zmierza do wyjścia. – Jak tak nienawidzisz Arabów, to po co był ci arabski mąż?! Trzeba sobie było zrobić skrobankę, mniej byśmy się wtedy obie męczyły! – wykrzykuje na koniec, rozglądając się jednocześnie za swoją abają. – Z arabskim chłopem można mieć tylko arabskie bachory, świetnie czujące się w arabskich realiach i przestrzegające arabskiego prawa! – Wyprowadzona z równowagi trzęsie się na całym ciele, głos jej się łamie i czuje, że za chwilę wybuchnie histerycznym płaczem.

– Marysiu! Przepraszam cię! – Dorota pochyla głowę, zasłania twarz obiema dłońmi i zaczyna szlochać, wylewając ze swoich wielkich błękitnych oczu strugi łez. Przedostają się one pomiędzy jej szczupłymi palcami i płyną aż do nadgarstków. Wszyscy w korytarzu zamierają. Nawet mały Adaś przestaje gaworzyć, siedzi na podłodze i smutno spoglądając na mamę, wykrzywia małe usteczka w podkówkę. – Uczucie nienawiści do Arabów pojawiło się u mnie dopiero wtedy, kiedy twój ojciec głęboko mnie zranił i niewyobrażalnie skrzywdził. Cudem przeżyłam gehennę, którą mi zafundował. – Matka podbiega do dorosłej córki, mocno ją obejmuje i przyciąga do siebie na siłę, bo dziewczyna zesztywniała, jakby połknęła kij. – Wybacz mi, ale kiedy widzę, że moja córka jest taka arabska, to uważam, że ten drań wygrał.

– Nigdy nie odbierałam siebie jako typowego przykładu arabskiej dziewczyny. Zawsze buntowałam się przeciwko głupim szowinistycznym prawom. A do Jemenu wyjechałam, uciekając właśnie przed ojcem, który chciał ze mnie zrobić służącą dla swojej nowej kanadyjskiej żony i gromady bachorów.

– Wybacz, wybacz! Zaczęłam generalizować i jest to straszny, niewybaczalny błąd. Jeden podły Arab nie oznacza przecież, że wszyscy są tacy. – Dorota bierze córkę za rękę i delikatnie ciągnąc, prowadzi z powrotem do salonu. – Gdybyś wtedy ze mną wróciła do Polski, nie spotkałoby cię to wszystko… – smutno zawiesza głos, mruga załzawionymi oczami i pociąga nosem.

– My z Darią idziemy do kuchni przygotować obiad, a wy albo się dogadacie, albo pozabijacie – z uśmiechem i westchnieniem ulgi stwierdza Łukasz, zostawiając kobiety same.

* * *

– Jak tam było? – Nie doczekawszy się żadnej relacji ze spotkania z matką, Hamid z zaciekawieniem spogląda na swoją śliczną żonę. Jej twarz jest jeszcze bardziej biała niż zazwyczaj i maluje się na niej złość i zacięcie. – Nie chcesz o tym porozmawiać? – Już na podjeździe przed domem mąż ponownie próbuje czegoś się dowiedzieć.

– Jak będę miała ochotę pogadać, to się do ciebie zgłoszę – Marysia mówi podniesionym głosem, zaraz potem obraca się na pięcie i wbiega po paru stopniach na podest, aż poły satynowej abai rozwiewają się na boki. Wielkie drewniane odrzwia trzaskają z hukiem, a Hamid postanawia nie narzucać się żonie, wsiada do swojego ulubionego bentleya i rusza na miasto. Dziewięćdziesiąt procent saudyjskich mężczyzn spędza w ten sposób swój wolny czas. Szarżują szybkimi samochodami, przesiadują w kawiarniach, pijąc hektolitry kawy, lub idą z kolegami do palarni sziszy[6], gdzie umilają sobie wieczór opowieściami i grą w bilard. Dla Hamida jest to nudne, ale ostatnimi czasy woli unikać swojej żony. Dzisiaj coś poszło nie tak, a on dowie się o tym prędzej czy później. Coraz bardziej przestaje mu zależeć na rozmowach i na zwierzeniach tej kobiety. Dochodzi do wniosku, że widocznie już tak musi być w każdym arabskim małżeństwie.

Marysia, nadal w wyjściowym ubraniu, leży w sypialni na wielkim małżeńskim łożu. Dzisiejsza wizyta i spotkanie po latach z matką całkowicie ją wykończyły. Czuje się wyczerpana i zdenerwowana do tego stopnia, że drży na całym ciele. Zwija się w kłębek, obejmuje łydki długimi szczupłymi ramionami, a twarz opiera na kolanach. Tak czuje się zdecydowanie lepiej i bezpieczniej. Przestało też ściskać ją w brzuchu i wykręcać mięśnie. Zamyka oczy i do głowy napływają kaskadą wszystkie złośliwe słowa, które wypowiedziała jej matka i które tak ją ubodły. Każdy wyraz w jej ustach brzmiał jak obelga. Tak, Marysia musi przyznać, że czuje się bardziej Arabką niż Polką. Lecz jak by mogło być inaczej? Przecież większą część życia spędziła w libijskiej rodzinie, dobrej, wyrozumiałej, kochającej i nowoczesnej. A ta kobieta przypisywała jej najgorszą, prymitywną mentalność. Ojciec był, i gdzieś tam zapewne nadal jest, draniem, ale to nie daje nikomu prawa do generalizowania i stwierdzenia, że wszyscy Arabowie są tacy. Co za głupiec może sądzić, że wszyscy są fundamentalistami, terrorystami, wszyscy krzywdzą kobiety i małe dziewczynki i są niewykształconymi ignorantami? Ależ nonsens! Marysia myśli o Hamidzie, swoim bardzo muzułmańskim, ale niezwykłym mężu, kuzynie Falilu, nie za mądrym, ale dobrym, Aszrafie z Jemenu, biedaku o łagodnej naturze, oraz Abbasie, wujku o gołębim sercu. I jeszcze innych, zwykłych porządnych arabskich mężczyznach. Kobiety Wschodu zaś w życiu by się nie zachowały tak jak jej matka. Ileż ciepła i miłości Marysia dostała od swojej babci, jaką cierpliwość i wyrozumiałość okazywała i jakim była dobrym człowiekiem. A Malika! Dziewczyna, kiedy tylko wspomina jej imię, czuje ukłucie żalu, ból i gniotącą jej piersi tęsknotę. Była dla niej tylko ciotką, a dała jej więcej niż niejedna matka. Ona mnie uwielbiała i ja o tym wiem, myśli, wzdychając. Jest to największy dar, jaki mogłam od kogokolwiek otrzymać. Dlatego zapewne nie powiedziała mi o matce, bo bała się mnie stracić. Może i dobrze się stało, dziewczyna rozluźnia się, widząc oczami wyobraźni oblicze ciotki i jej figlarne zachowanie. Później przypomina sobie wyraz twarzy Maliki, kiedy mając czternaście lat, oznajmiła jej, że została zgwałcona i jest w ciąży. Inna kobieta krzyczałaby, robiła jakieś wyrzuty, może nawet uderzyła, a ona współczuła i pomogła rozwiązać wstydliwy problem. Rozumiała, że to nie była jej wina. Malika, Samira, babcia Nadia, Leila, Chadidża są Marysi bliższe od tej wysuszonej, białej blond gidii. Marysia, wyczerpana wspomnieniami, usypia dopiero przy pierwszych promieniach słońca, wsłuchując się w poranne wezwanie muezina na modlitwę.

Dorota również nie śpi do białego rana. Rozmyśla. Tak bardzo tęskniła, tak pragnęła odzyskać córkę, ale tę własną, malutką Marysię, która mówiła do niej „mamuś". Rozczarował ją fakt, że nagle w jej życiu pojawia się dojrzała, ukształtowana przez otaczające ją środowisko kobieta, z którą oprócz więzów krwi nic w zasadzie jej nie łączy. Zdaje sobie sprawę, że jej paskudne zachowanie było powodowane tym romantycznym, głupim nastawieniem i że niesłusznie przelała całą swoją niechęć do Arabów i gorycz na Bogu ducha winną dziewczynę. Odzyskałam ją i utraciłam, myśli, siedząc przy stole w kuchni i obejmując głowę rękami. Ale jak ktoś po takich przejściach jak ja może normalnie reagować? Jednak Marysia o niczym nie wie i nigdy zapewne się nie dowie, bo już nigdy więcej nie będzie chciała mnie widzieć, gorzko podsumowuje.

Nalewa sobie kolejny kieliszek wina domowej roboty i sączy go przez zęby. Dzisiaj pozostaje mi tylko się upić, stwierdza z ironią. Wspomina swoją małą córeczkę, która świetnie czuła się w domu libijskiej rodziny, hasającą po ogrodzie i bawiącą się z rówieśnikami. Pamięta ją z czasów, kiedy mieszkały na farmie, opaloną na brązowozłoty kolor, z rozwianymi, krętymi, niedającymi się ujarzmić włosami. I cały czas słyszy w głowie „mamuś to, mamuś tamto, mamuś siamto…". A potem ten ostatni wspólny moment, kiedy przerażona tuliła ją do swojego bijącego jak oszalałe serca. To straszne wspomnienie sprzed prawie piętnastu lat starała się wymazać ze swojej pamięci. Nigdy do niego nie wracała, ale teraz koszmar znów ożywa.

Wizja jest tak realistyczna i tak bolesna, jakby stało się to wczoraj. Widzi siebie, jak przerażona siedzi w wielkiej sypialni w ich willi w Trypolisie i stuka się w czoło milczącą czarną słuchawką telefonu. Do kogo mogłaby jeszcze zadzwonić, kto zechce pomóc zniszczonej kobiecie z dwójką małych dzieci, kto zechce z nią rozmawiać? Była wtedy tak straszliwie samotna. Z nadzieją patrzyła przez okno na opuszczony dom teściowej po drugiej stronie wąskiej ulicy i na zwiędnięte liście wirujące w szarym od pyłu powietrzu. Czuć było zimę. Ze strachu tak mocno przytulała niczego nieświadomą Darię, słodko cmokającą mleko z jej piersi i przymykającą oczy z rozkoszy. Jej serce ściskał ból, a oczy wypełniły się łzami. Tak samo jak teraz, kiedy wspomina najtragiczniejszą chwilę swojego życia. Wraca do niej obraz starszej córeczki, sześcioletniej Marysi, która cicho, na palcach weszła do pokoju i przytuliła się do pleców mamy. Posadziła ją sobie wtedy na kolanach i przycisnęła do siebie. „Mamuś", córunia dla kurażu wymówiła to magiczne dla niej słowo. Jakaż ona była wtedy smutna. Szóstym zmysłem wyczuwała, że jest źle. Dorota w końcu zadzwoniła do jedynej bratniej duszy w Trypolisie, która jej pozostała. Była nią Baśka, najlepsza polska przyjaciółka. O mały włos, a udałoby jej się uciec i schronić w bezpiecznej ambasadzie. Ale nie było to jej pisane. Dla mnie są wszystkie najbardziej czarne scenariusze, które Bóg potrafi wymyślić, sceptycznie podsumowuje swoje życie, zapominając, że od lat jest szczęśliwa. Rozdrapuje stare, już dawno zapomniane rany. Pamięta, jak zerwała się na równe nogi i biegała jak szalona, pakując na chybił trafił najpotrzebniejsze rzeczy. Przecież musiała wziąć ze sobą przynajmniej dwie pary majtek! Po kwadransie była gotowa, lecz spóźniła się może o dwie minuty. Nagle usłyszała trzaśnięcie drzwi wejściowych na dole i podniesione męskie głosy. Skóra zjeżyła się jej na plecach. Jeszcze teraz przebiega ją dreszcz na wspomnienie tamtej chwili. Przerażona rozglądała się dookoła, szukając drogi ucieczki. Zamarła jednak bezradnie, z Darią na ręku, Marysię przesunęła za siebie. Nie była w stanie wykonać kroku. Przyłożyła wtedy palec do ust i na migi pokazała Marysi: ani mru-mru. Przerażona poprawiła Darii smoczek i na palcach wycofała się z powrotem do sypialni. Nadal pamięta każdy najmniejszy szczegół, tak jakby odtwarzała nagrany film. Nie wiadomo, co się stało, może ze strachu zbyt mocno ścisnęła maleńką córeczkę, a może jej walące serce obudziło niemowlaka, Daria nagle otworzyła oczy, wykrzywiła buzię i wydała z siebie najpierw cichy pisk, a po chwili wyła już jak syrena. Dorota zamknęła drzwi na klucz i zabarykadowała je ciężką komodą. Skąd miała tyle siły, żeby ją przesunąć, do tej pory nie wie. Na dodatek zrobiła to w zawrotnym tempie. Na koniec rzuciła się pędem w najdalszy kąt sypialni, ciągnąc za sobą przerażoną Marysię. Usiadły na podłodze i obejmowały się kurczowo, lecz Daria nie przerwała swojego koncertu. Przerażona usłyszała kroki na schodach i ze strachu zacisnęła zęby. W tej chwili, siedząc po latach przy kuchennym stole i widząc oczami wyobraźni tę scenę, prostuje się jak struna i wstrzymuje oddech. Zamyka oczy. Pamięta, jak ktoś szarpnął klamkę, później walił w ciężkie drewniane drzwi, które powinny były wytrzymać. Jednak po chwili mocne kopnięcie rozwaliło zamek i już wiadomo było, że nic nie mogło ich uratować. Wyrwane z zawiasów drzwi przewróciły ciężką szafę. Kto mógł mieć tyle siły, a może tyle furii, żeby to zrobić? Wtedy dziewczynki zaczęły zawodzić już razem, tuląc się do matki jak małe bezbronne kurczaczki.

– Aaa, taki kwiatuszek tutaj chowasz, chytrusie? – Wielka męska kreatura, która wtargnęła do sypialni, obróciła się w stronę Ahmeda stojącego niepewnie w wejściu, i wymierzyła mu siarczysty policzek. – No, pokaż się tutaj. – W dwóch susach oprawca znalazł się przy Dorocie i zaczął ciągnąć ją za włosy. – Jaką blondynę sobie przygruchał! No, no! – zaśmiał się obrzydliwie, ukazując przy tym pożółkłe, nierówne zęby.

Zbir uniósł ją za włosy i spódnicę i rzucił na wielkie małżeńskie łoże. Marysię pacnięciem odtrącił w kierunku leżącej na podłodze Darii. Jeszcze raz otaksował zdobycz wzrokiem, ściągnął popękane wargi, a potem powoli zwrócił się w kierunku pokornego Ahmeda, męża i ojca rodziny.

– No – powiedział w końcu, jakby dawkując napięcie. – Może się jednak dogadamy, koleś.

Kiedy puścił jej włosy, jak lwica broniąca małych rzuciła się w kierunku zapłakanych i roztrzęsionych córeczek. Teraz, kiedy to wspomina, ściska palcami usta i patrzy niewidzącym wzrokiem przed siebie. Cała zanurzyła się w swojej tragicznej przeszłości. Pamięta, jak mężczyźni wyszli z pokoju, zostawiając przerażoną gromadkę we łzach. Ahmed nie zrobił nawet jednego kroku w ich kierunku. Słychać było szepty w korytarzu, a potem gardłowy obleśny śmiech bandziora. Później jeszcze jeden głos, pełen rozbawienia, dołączył do pozostałych.

Po chwili czyjeś nogi głośno zatupały na schodach, słychać było jakieś rozmowy, czuć smród tanich papierosów. Dorota z córkami siedziała na podłodze jak wmurowana, jakby była tylko obserwatorem toczących się zdarzeń. Ahmed wpadł do sypialni. Nie patrząc na nią, wyrwał jej krzyczące dzieci, wziął je jak koty pod pachę i nie oglądając się za siebie, wyszedł. Do pokoju, z otwartą butelką whisky w dłoni, wszedł główny oprawca i Dorota była już wtedy pewna, na czym polega dogadanie się między mężczyznami. Jej kochany mąż bez namysłu i skrupułów sprzedał ją za swoją pieprzoną fundamentalistyczną skórę, a przedstawiciel libijskiej policji do walki z terroryzmem przyjął zapłatę za jego wolność w naturze.

Jak na jedną krótką noc wspomnień jest zbyt wiele. Dorota przeciera oczy ręką, osusza papierową chusteczką zimny pot z czoła, dolewa sobie wina i wychodzi do ogrodu. Powietrze okleja ją swoim żarem, lecz jest jej to obojętne. I tak poci się na wspomnienie strasznych wydarzeń z przeszłości. Kładzie się na plastikowym leżaku przy basenie i po raz pierwszy od niepamiętnych czasów zapala papierosa. Szeroko otwartymi oczami patrzy w saudyjskie, zasnute pyłem bezgwiezdne niebo i jak na ekranie widzi wydarzenia tamtego popołudnia i nocy. W miarę możliwości usiłowała stawiać opór, lecz siła obleśnego oprycha była ogromna. Zapasy nie trwały nawet minuty i już czuła jego paluchy w swoim wnętrzu.

– Oj, cieplutka cipcia z ciebie – dyszał jej do ucha, a odór wydobywający się z jego ust zapierał dech w piersiach. – Ech, jak ja bym miał taką w domu, tobym się nigdzie po nocach nie włóczył i gówno by mnie obchodzili ci, co się bombkami obwieszają.

– Skurwysyn, jebany gnój! – wyrzucała z siebie wyzwiska, ledwo mogąc złapać oddech pod ciężarem przygniatającego ją wielkiego cielska.

– A to i racja. – Gwałciciel śmiał się, zrywając z niej przy tym majtki. – Święta racja, idiota z tego twojego chłopa.

Z tymi słowami wszedł w nią jednym silnym pchnięciem i od bólu w kroczu, promieniującego gwałtowną falą na dół brzucha, Dorota prawie straciła przytomność. Mężczyzna nie przestawał i bez spoczynku zaliczał ją wielokrotnie, a ona spływała spermą i krwią. W końcu oprawca wyciągnął fiuta z głośnym plaśnięciem i zadowolony z siebie, jednym tchem opróżnił pół butelki whisky.

– Hej, nie bądź taki chytrus, daj innym poużywać! – usłyszała natarczywe męskie głosy dobiegające z korytarza. – Szefie!

– Niech no mi tu który teraz wejdzie, a zastrzelę jak psa – odgrażał się dowódca grupy. – Jak skończę, to jeszcze się zabawicie – obiecał, a Dorocie było już wszystko jedno. Miała wtedy tylko szczerą nadzieję, że tego nie przeżyje.

– No i co, laluniu, kontynuujemy? – gwałciciel zapytał obmierźle.

Ostatkiem sił i świadomości rzuciła się wtedy z pazurami na paskudną, dziobatą twarz oprawcy. Z satysfakcją pamięta strużkę krwi płynącą znad brwi gwałciciela, lecz potem brutalnie, za nogi, została obrócona na brzuch i przed oczami miała tylko kolorowy pled, który dostali z Ahmedem od jego matki na siódmą rocznicę ślubu. Teraz w środku saudyjskiej nocy Dorota na wspomnienie strasznego gwałtu, którego stała się ofiarą, czuje ból w dole brzucha i obejmuje go obiema rękami. Brak jej tchu, obraca się na bok i z jękiem zwija w kłębek.

– Czas do łóżka. – Łukasz w piżamie pochyla się nad żoną i ociera wierzchem dłoni jej twarz mokrą od łez. – Nie wracaj do przeszłości, kochanie, bo w niej utkniesz na dobre.

Dorota błyskawicznie obraca się w kierunku ukochanego mężczyzny i z całej siły wtula w jego ramię, przyciągając go jak najbliżej siebie. Wybucha spazmatycznym płaczem.

– Odzyskałam ją i utraciłam – wyznaje przerywanym od łkania głosem. – Pozostały mi z nią tylko straszne wspomnienia.

– Jak się prześpisz, świat znów nabierze barw. Jutro też jest dzień i postarajmy się go przeżyć lepiej niż dzisiejszy. Wszystko jest do naprawienia.

– Ja chciałam po prostu odzyskać moją małą Marysię, która będzie zarzucała mi łapki na szyję i mówiła do mnie „mamuś". Gdzieś mi umknęło, że po tylu latach wyrosła z niej dojrzała kobieta, całkiem mi obca, która słowa „mamuś" nie będzie w stanie nawet wymówić.

* * *

– Marysia? – Dziewczyna słyszy głos matki w słuchawce telefonu komórkowego. – Jak tam żyjesz? Co u ciebie? – Dorota pyta niepewnym głosem.

– Wszystko okej, bez zmian – zimno odpowiada córka, nerwowo zaciskając usta. – A u ciebie? Jak dzieci? Co słychać u męża? – nieświadomie zadaje tradycyjne arabskie pytania na zagajenie rozmowy.

– Też dobrze. Daria już tęskni za tobą i koniecznie chce cię ponownie zobaczyć.

– Wiem. Jesteśmy w stałym kontakcie na Facebooku. – Marysia chce pokazać matce, że nie potrzebuje jej, żeby utrzymać kontakt z siostrą. – Wybierzemy się kiedyś z małą na pizzę.

– A może byś przyszła do nas w najbliższy czwartek ze swoim mężem?

– Jest w delegacji – kłamie jak z nut, patrząc wymownie na Hamida, który leży obok niej w łóżku, i kładzie mu palec na usta, nakazując milczenie, a on z dezaprobatą kręci na boki głową. – Umówimy się, kiedy wróci.

– To znaczy? – Matka nie poddaje się, jednak jej głos staje się przygaszony, co Marysia oczywiście od razu wychwytuje.

– Niedługo zadzwonię. – Żal jej jednak kobiety. – Ale tym razem wy przyjdziecie do nas.

– Ależ nie rób sobie kłopotu, córeczko! – wykrzykuje Dorota. – Ja mam większą wprawę, co będziesz sobie głowę zawracać jakimś gotowaniem?

– Dla mnie to też nie jest problem. Dam ci znać, okej?

– Okej. To do zobaczenia – matka kończy rozmowę.

– Marysiu, ty nie masz serca! – Hamid z dezaprobatą zwraca się do żony. – Ona jest biedna, stęskniona i zagubiona. Nie wie, jak do ciebie dotrzeć, jak rozmawiać. Przecież ty jej prawie nie pamiętasz, całe życie spędziłaś z arabską rodziną, przez którą ona została straszliwie skrzywdzona. Postaraj się ją zrozumieć.

– Ona mnie uważa za typową ciemną Arabkę, wyobrażasz sobie!? – wykrzykuje oburzona.

– Jest w tym trochę racji. – Mężczyzna czule głaszcze ją po włosach. – Większość życia spędziłaś w naszej kulturze i nasiąknęłaś nią. A genów po ojcu też nie da się usunąć.

– Tylko mi nie mów, że coś mam po nim! – Marysia aż się otrzepuje. – Może jedynie długie nogi i ten cholerny wielgachny semicki nos.

– Nosek jest piękny, malutki. Spójrz na inne Arabki, kochanie.

– Dobra, ale niech najpierw odsłonią twarze – śmieje się, żartując. – Może Saudyjki specjalnie tak szczelnie zasłaniają buźki, bo są takie brzydkie?

– Ty nic nie musisz ukrywać, jesteś idealna. – Mąż przybliża się i obejmuje ją ramieniem.

W sypialni nadal pozostał sobą i nie czuje przed swoją kobietą żadnego skrępowania. Za zamkniętymi drzwiami Hamid jest tym samym człowiekiem, którego pokochała w Jemenie. Przez stres i zawieruchę ostatnich miesięcy oraz zmiany w ich życiu tak dawno się nie kochali. A przecież dziewczyna uwielbia to z nim robić. Marysia czuje na karku jego gorący oddech i czułe, delikatne pocałunki. Jego subtelność i wrażliwość powodują drżenie jej serca. Kokieteryjnie się uśmiecha, patrzy namiętnie w czarne jak węgle oczy i muska jego pokryte dwudniowym zarostem policzki, przejeżdżając po nich wierzchem dłoni. Hamid powoli ją rozbiera i długo pieści. Dotyka jej dużych piersi, ssie sterczące sutki, a następnie schodzi w dół, do pępka, który usiłuje pocałować w środku dziurki. Opuszkami palców bada uważnie wygolone łono swojej kobiety i zagłębia w nią swój długi, mięsisty język. Marysia dotyka jego nabrzmiałego członka i delikatnie go masuje. Razem zaczynają cichutko jęczeć, by po chwili wydać z siebie spazmatyczne krzyki. Marysia jest już gotowa, Hamid o tym wie i posiada ją czule, lecz zdecydowanie. Później długo leżą spleceni w uścisku, w milczeniu dotykając swoich ciał i rozkoszując się bliskością. Po krótkiej drzemce budzą się zrelaksowani i wypoczęci. Dziewczyna ma teraz całkiem nowe, optymistyczne podejście do świata i swojej odnalezionej matki.

– Mam pomysł. – Marysia figlarnie uśmiecha się do męża.

– Powinienem się bać czy cieszyć? – żartuje.

– Okaże się. Po pierwsze: oni przychodzą na kolację do nas. Niech im trochę szczęka opadnie.

– Ups, ktoś chce zaszpanować bogactwem… A mówiłaś, że ci na tym nie zależy.

– Bo tak jest, ale ona, jak tylko się dowiedziała, że mam męża Araba, od razu mnie zaczęła żałować! – Hamidowi trochę twardnieją rysy. – A później sama doszła do wniosku, że jak byłeś w Jemenie, to musisz być zdesperowanym biedakiem albo saudyjskim przestępcą czy wręcz terrorystą, że wyjechałeś do tego kraju.

– O cholera, skąd jej to przyszło do głowy? Czy zna moje nazwisko?

– Raczej nie, a jeśli nawet, to do ubogich twojej rodzinki raczej zaliczyć nie można. Nie mam pojęcia, skąd to wzięła, może znów stereotypy. Wszędzie się pisze, że Jemen to najbiedniejszy kraj w regionie, a w prasie podaje się nawet listy terrorystów z Arabii Saudyjskiej, którzy tam się schronili, uciekając przed tutejszym wymiarem sprawiedliwości. Tak sobie ułożyła w tej swojej blond główce i już.

– Tylko bez jawnej krytyki blondynek. One nie zawsze są takie głupie, na jakie wyglądają. Stereotypy! – Pokazuje na nią palcem, zadowolony, że złapał ją na tym, co sama krytykuje.

– Dobra, wracając do meritum sprawy. Jak przyjdą do nas, to gula im urośnie z zazdrości. Może nabiorą trochę szacunku do śmierdzących, brudnych Arabów, to znaczy naszej dwójki – chichocze, wyobrażając sobie miny rodzinki.

– Teraz popieram, ale nie zgadzam się na brudnych.

Marysia rzuca w niego poduszką, przy czym jej gołe, spore piersi zalotnie falują.

– Może jeszcze raz czymś rzucisz? – Hamid wyciąga ręce w jej kierunku.

– Hej, nie rozpraszaj mnie! Teraz najważniejsze. Nie wytrzymamy z nimi sam na sam, więc myślę, że dobrze byłoby zaprosić Kingę i Amira. Nie są aż tacy źli, jak wydawało się na początku, ona ma tylko trochę niewyparzony język, ale przecież nikt nie jest idealny.

– Parę razy gdzieś się z nią nawet umawiałaś – wypomina Hamid. – Chyba poszłaś z nią do ginekologa, zamiast jak należy ze swoim mężem. – Nagle poważnieje. – W kwestię naszej płodności czy raczej bezpłodności jest lepiej wtajemniczona ode mnie.

– To są babskie sprawy! – ponownie tłumaczy Marysia. – Tutaj nawet jak chcę iść się wysrać, to muszę to robić z mahramem[7]. To dość krępujące i nienormalne! – złości się.

– Nie wracajmy do tego tematu, ja mam zapewne spaczone podejście. Jestem w końcu stuprocentowym, parszywym Arabem i mam prymitywny stosunek do tej materii. – Hamid z przekąsem ściska wargi.

– Następnym razem idziemy we dwójkę, obiecuję. – Marysia ugodowo przybliża się do męża i przytula swoim gołym szczupłym ciałem. – Nie wściekaj się już, dobrze?

– Ty wiesz, jak mnie udobruchać. – Mężczyzna znowu jest podniecony i jego fallus sterczy pod kołdrą jak wieża Eiffla.

– Wszystko już mamy ustalone, więc proponuję resztę wieczoru poświęcić na nasze sprawy – Marysia mruczy kusząco.

– Jestem za. – Hamid patrzy z miłością i oddaniem na swoją piękną żonę i ślinka napływa mu do ust jak na widok smacznego ciastka.

* * *

– Kinga, jak się masz? – Marysia z samego rana postanawia skontaktować się z koleżanką. – Możesz mówić, nikt ci głowy nie zawraca w ambasadzie?

– Jasne! Szef wyszedł, bo ma jakieś ważne spotkanie w ministerstwie. Mam spokój przez najbliższe dwie godziny. Poczekaj, zaraz do ciebie przedzwonię ze służbowego. Czemu mamy płacić za poważne polonijne rozmowy? – śmieje się.

– Niczego nie powiedziałaś Dorocie o Hamidzie, znaczy o jego rodzinie, nazwisku i tym podobnych sprawach? – kontynuuje Marysia po odebraniu telefonu.

– Pewnie że nie! Jak będziesz chciała, to sama jej zeznasz na okoliczność.

– Jesteś cudowna! Ona uważa, że mój mąż jest byle jakim szmaciarzem, bidnym Arabem albo nawet jeszcze gorzej.

– To znaczy, że ją odwiedziłaś i meeting udał się jak jasna cholera – smutno śmieje się przyjaciółka.

– No właśnie.

– Nie przejmuj się. Spotkania po latach zazwyczaj są trudne. Musicie się od nowa poznawać, zaakceptować zmiany, jakie w was zaszły. Ona zapewne spodziewała się swojej małej córeczki, jaką cię pamięta, a ty w ogóle jej nie pamiętasz, więc masz łatwiej.

– Powiedz mi, moja mądralo, czy ja jestem bardzo arabska? A może całkiem? – Marysia zadaje nurtujące ją pytanie, wiedząc, że przyjaciółka udzieli jej szczerej odpowiedzi.

– Niech no ja się zastanowię… – Kinga zawiesza głos. – Jak dla mnie to może ciutkę, ale tylko wtedy, kiedy na ciebie patrzę, choć widać, że jesteś przemieszana.

– A tak z zachowania, mówienia, sposobu bycia, mentalności?

– Nie mówisz ja'ani co drugie słowo, tylko co trzecie – śmieje się. – Ani IBM…

– Że co? Jakie IBM? – przerywa Marysia.

– Nie stosujesz zasady Insh Allah, bukra, mazal[8], przynajmniej nie za często. – Kinga chichocze, ciesząc się, że złapała kogoś, kto nie zna popularnego dowcipu.

– Aż ty!

– A co, mamusia zarzuciła ci, że jesteś arabska? A nie widziały gały, co brały, to znaczy twojego tatusia? Czyżby śniady brunecik typu Włoch lub Hiszpan spodobał się blond laluni, a kiedy zorientowała się, że to jednak troszkę inna nacja i kultura, było już za późno? Ja też mam męża Araba i sobie chwalę. Trzeba wybierać człowieka z charakterem, a nie lecieć jedynie na śniade ciałko, czarne kręcone kłaki i dużego fiutka.

– Ależ ty masz ostry jęzor! – Marysia aż czerwieni się od takich wyznań. – Z moją mamą to inna sprawa. Była młoda, niedoświadczona i głupiutka jak gęś. Zdaje się, że od początku stała na przegranej pozycji, bo wpadła ze mną i oczywiście nie wyskrobała!

– I to mówi Arabka?! – Kinga oburza się nie na żarty. – W tym momencie gadasz jak jakaś wyuzdana europejska lub amerykańska cipa. Jak można usunąć ciążę?! Wiesz, ile lat myśmy z Amirem starali się o dziecko?!

– Sorry…

– Powinnaś jej być wdzięczna, że tego nie zrobiła, bo dzięki temu istniejesz. A ona przeżyła z tego powodu piekło. Ja ją za to podziwiam. I za to, że nigdy się nie poddała i przez długie lata usiłowała ciebie odnaleźć.

– Dobrze, już czuję się podła i wredna! Daj spokój! Kretyńsko chlapnęłam.

– Myśl, zanim coś powiesz, dziewczynko! A jak jeszcze raz coś takiego przy mnie walniesz, to ci jeszcze bardziej nawrzucam!

– Nie denerwuj się już i zmieńmy temat. Dobrze?

– Dobrze. – Poirytowana Kinga aż sapie do słuchawki.

– Zaproponowała wspólną kolację u nich, zapraszając mnie z mężem. Ale ja chcę jej się trochę odgryźć za ostatnie spotkanie i zaprosić do nas. Potrzebujemy jednak duchowego wsparcia i chcielibyśmy, żebyście też przyszli. I to by było na tyle.

– Cóż, nieźle będą zszokowani, a ty za jednym zamachem bez zbędnego tłumaczenia będziesz miała sprawę biednego Sauda z głowy. No comments.

– No właśnie. To w nadchodzący czwartek. Koło ósmej, pasuje?

– Pewnie, ale tym razem dokładniej pokażesz mi ten twój pałac.

– Obiecuję.

Marysia musi szybko działać, póki jeszcze ma werwę i nie straciła ducha. Nie zwlekając, dzwoni do matki.

– Ahlan wa sahlan[9] – złośliwie wita się po arabsku. – Keifa haleki[10]? Kullu quejs[11], tamam[12]?

– Thank you, very well. – Dorota nie podejmuje gry. – A ty jak się czujesz, córeczko?

– Great. Dzwonię à propos naszego spotkania. Jesteście wolni w weekend? Może być czwartek? Zapraszamy do siebie. Podaj mi twojego maila esemesem, to prześlę ci mapkę.

– A w której dzielnicy mieszkacie, może znam? – pyta Dorota, nie panując nad ciekawością.

– Mudżamma Nachil.

– To piętnaście minut od nas. Na kampie Las Palmeras Village? Nasi znajomi tam rezydują, byliśmy u nich parokrotnie, popatrz no! – wykrzykuje ucieszona.

– My mamy willę, bo strzeżone osiedla przeznaczone są dla cudzoziemców, a nie Saudyjczyków, choć w zasadzie i jedni, i drudzy są na celowniku Al-Kaidy. Pomimo że lokalni mają jeszcze innych antagonistów, takich jak szyici czy wrogie ugrupowania plemienne, jednak nie są aż tak ważni jak zagraniczniacy, więc o ochronę musimy troszczyć się sami.

– Smutne, co wyprawia się z tym naszym światem, nieprawdaż?

– Zgadzam się, wiem na ten temat sporo z autopsji i znam się na polityce całkiem nieźle. Obecnie zaczęło wrzeć w krajach arabskich, a w Jemenie już od dawna jest niebezpiecznie. Region północnej Afryki i Bliskiego Wschodu jest jak uśpiony wulkan. Ciekawa jestem, kiedy wybuchnie. Cieszę się, że w końcu osiedliśmy w spokojnej Saudi, a z religijnymi restrykcjami panującymi tutaj trzeba się po prostu pogodzić i je respektować. Bywa gorzej, kiedy nie ma żadnego prawa.

– Tak, tak, bezpieczeństwo najważniejsze. Ale słuchaj, zapomniałabym! – Dorota zmienia temat. – Chciałam, żebyś poznała na kolacji u nas nowego-starego konsula, i już go zaprosiłam. Dopiero dwa tygodnie temu wylądował z żoną w Rijadzie, ale my znamy się od lat. To on wieki temu pomógł mi w odnalezieniu ciebie na Gurdżi. Jeździliśmy wtedy z Łukaszem jego samochodem i przez cały nasz pobyt w Trypolisie serdecznie się nami opiekował. To ogromnie sympatyczny i życzliwy człowiek.

– Nie ma problemu, zaproszenie wyślę do ambasady. Jakoś pomieścimy się przy stole. – Marysia za późno gryzie się w język i słyszy po drugiej stronie linii westchnienie swojej matki. – Z miłą chęcią będziemy go u siebie gościć – poprawia się grzecznie. – Z żoną oczywiście. Nie mamy za dużo znajomych, bo jakoś nie pasują nam spotykane do tej pory osoby. Albo są zbyt arabskie, albo zbyt polskie – śmieje się Marysia. – Czas poznać kogoś światowego.

– Poza tym był w Libii, będziecie mogli sobie powspominać. Lubisz ten kraj?

– Ogromnie! – Marysia mówi z tęsknotą w głosie. – A ty raczej nie?

– Wiesz, trudno tak jednoznacznie powiedzieć, bo też mam pewien sentyment. Zostawiłam tam dobre koleżanki i jedyne oddane przyjaciółki, wyprawy nad morze były wspaniałe, a i sam Trypolis niezwykły.

– Ja uwielbiam to miasto, ten smród spalin i gnijących śmieci przeplatający się z odurzającym zapachem jaśminu, świeżo parzonej kawy i cieplutkiego chleba prosto z piekarni. – Marysia rozmarza się, wspominając swoje beztroskie dzieciństwo. – Niejeden by się ze mnie śmiał, ale to miasto ma klimat, choć nie wiem, jak tam jest teraz. Pojechałabym popatrzyć na stare śmieci. I w przenośni, i dosłownie.

– W sumie ja też – wyznaje Dorota. – Może kiedyś razem zorganizujemy sobie taką wyprawę. Powrót do przeszłości… – Zamyśla się. – Mam nadzieję nie całej – sprostowuje. – Odwiedziłabym Samirkę.

– Dobry pomysł! – Marysia aż podskakuje na myśl o nawet króciutkim pobycie w starym domu. Kobiety zauważają, że wspominając Libię, znalazły wspólny grunt.

– W takim razie widzimy się w czwartek, córeczko.

Bardzo chcę już poznać twojego męża. Słyszałam od Kingi, że to bardzo nowoczesny Saudyjczyk. Ponoć nie nosi toby[13]?

– Broni się przed nią rękami i nogami. – Marysia nie dodaje, że tak było na początku, zaraz po ich przyjeździe z Jemenu. Teraz w miejscach publicznych Hamid zawsze ubiera się w białą długą do ziemi koszulę, co doprowadza ją do szału.

– Wieść niesie, że jest także bardzo przystojny – śmieje się Dorota.

– No pewnie! To do zobaczenia – kończy skrępowana zwierzeniami dziewczyna.

Marysia siada na sofie w salonie i zaczyna zastanawiać się nad rozmową z matką. O dziwo, bardzo dobrze im się gadało i w zasadzie wcale nie chciało jej się kończyć. Może Kinga miała rację i z czasem złapią nić porozumienia. W końcu mają tę samą krew, a Dorota tyle przeszła i nie poddała się, szukając jej po całym świecie. Naprawdę trzeba ją za to podziwiać.

Kiedy Marysia zaprosiła już wszystkich gości, zdaje sobie sprawę, że zupełnie nie ma pojęcia, jak przygotować wystawną kolację i jak zwykle porwała się z motyką na słońce. Jedyne co ma zagwarantowane, to wielką jadalnię z ogromnym stołem, który może pomieścić z szesnaście osób. Ale nic poza tym.

– Przydałby się elegancki obrus, porcelanowa zastawa i platerowe sztućce – dzwoni do Hamida, bo on potrafi rozwiązać każdy problem. – Trzeba jechać do sklepów, nie ma rady. Przecież nie będę serwować gościom jedzenia na arcorocu! – wykrzykuje przerażona.

– Wstrzymaj się z tymi zakupami. Wszystko, czego potrzebujesz, zostało jeszcze po mojej matce. Ona urządzała przyjęcia przynajmniej raz w tygodniu.

– To musiała świetnie gotować, natomiast ja nie potrafię, a nasz kucharz jest taki sobie. Nie mogę na nim polegać, nie ma najmniejszych szans, żeby przygotował wykwintną kolację. Ja umiem zrobić jedynie szorbę libiję[14] i kuskus.

– Mama korzystała z usług Riyadh Palace Hotel. Mam jeszcze numer do zaprzyjaźnionego szefa kateringu. Na pewno nie wyjechał z Saudi, za dobrze mu się tutaj powodzi. Umówmy się tam dzisiaj na lunch, to cię z nim zapoznam i wszystko sami ustalicie.

– Na przystawkę proponuję talerz owoców morza, takich jak homar, łosoś i krewetki. – Po znakomitym obiedzie w wytwornej hotelowej restauracji, który małżeństwu funduje jej menedżer, przystępuje on do rzeczy. – Do tego można podać po połówce jajka na twardo z czarnym kawiorem. Zupa niechby była elegancka, francuska cebulowa z grzankami, a jako danie główne chcecie wołowinę czy białe mięso?

– Najlepiej kurczak – szepcze zachwycona Marysia.

– Dobrze, więc grillowane piersi kurczaka nadziewane szpinakiem i serem feta w śmietanowym sosie z porów. Do tego warzywa na parze, takie jak szparagi, brukselka i oczywiście dla koloru marchewka. Na deser gorące francuskie naleśniki z czekoladą i gałką waniliowych lodów, posypane siekanymi orzechami pistacjowymi. Kawa i herbata. Może być?

– Panie Iqbal, pan mi z nieba spadł! – wykrzykuje młoda śliczna kobieta z wypiekami na twarzy. – Teraz jestem pewna, że moje pierwsze przyjęcie w Rijadzie będzie wspaniałe!

– Ale na pewno nie ostatnie, moja nowa klientko. – Hindus patrzy na nią lubieżnie, lecz kłania się usłużnie i odchodzi od stolika.

* * *

– Ile oni płacą za wynajem willi w takiej ekskluzywnej dzielnicy?! – Dorota ogląda mijane rezydencje, robiąc coraz większe oczy.

– A powiedziałaś jej, nie mając o niczym pojęcia, że ma za męża ubogiego jemeńskiego Saudyjczyka z dżambiją[15] przy pasie i brudnymi bosymi stopami. – Daria po licznych rozmowach prowadzonych z Marysią na Skypie wie już o każdym słowie, które ubodło jej siostrę podczas pierwszej wizyty.

– Nieprawda! Nie to miałam na myśli!

– Ale to powiedziałaś, a w twoich myślach ani ja, ani Marysia nie potrafimy czytać. Są zbyt zagmatwane – pyskuje nastolatka.

– Nie kłócić się, dziewczyny! Widzę numer, którego szukamy. – Łukasz przerywa niepotrzebny spór.

Rezydencje w dzielnicy dyplomatycznej, gdzie mieszka Dorota z rodzinką, w porównaniu z tymi w Mudżamma Nachil to wiejskie chaty. Tutaj stoją pałace ze strzelistymi dachami, czasem nawet ze szkła, z witrażami w oknach, odgrodzone od reszty świata murami wysokimi na co najmniej trzy, cztery metry. Bramy wjazdowe to istne arcydzieła sztuki stolarsko-kowalskiej, a wszystko to oświetla tyle lamp, że nawet nocą jest jasno jak w biały dzień. Każdy dom ma przy frontowym murze stróżówkę, w której mieszka ochrona.

Zatrzymują się przed imponującym gmachem z żółtego piaskowca i wybałuszają oczy na numer, który jednak zgadza się z tym na zaproszeniu. Brama otwiera się automatycznie i zaraz zbiega się służba, kłaniając się gościom w pas. Lokaj w liberii wskazuje ręką, żeby wjechać na ogromny podjazd, gdzie stoi zaparkowanych parę samochodów, w tym czerwony bentley i dwa czarne gmc yukony w rozmiarze XL, należące do mieszkańców willi. Dorota ledwo łapie powietrze, a po chwili wygląda, jakby przestała oddychać.

– Tylko nam tutaj nie zemdlej z wrażenia, mamuśku – kpi Daria i w momencie kiedy azjatycki służący otwiera jej drzwi auta, z gracją wysiada.

Wchodzą po miękkim czerwonym chodniku, rozścielonym na marmurowych schodach aż do sali na parterze.

– Och! – Dorota wydaje niekontrolowany okrzyk zachwytu, a Hamid wybucha szelmowskim śmiechem.

– Miriam identycznie zareagowała, kiedy po raz pierwszy przekroczyła próg tego domu – podchodzi do swojej nieznanej dotąd teściowej i szarmancko całuje ją w rękę. – Miło mi i cieszę się, że wraz z cudowną żoną zyskałem taką piękną matkę. – Kobiecie na te słowa miękną nogi i siada na najbliżej znajdującej się sofie.

Wszyscy goście już są i reagują podobnie jak Dorota, jednak ona nie potrafi się pohamować i wlepia oczy w salon opływający bogactwem. Na środku relaksująco pluszcze fontanna w kształcie małego wodospadu. Wokół niej rosną zielone papirusy, a w jej przejrzystych wodach pływają kolorowe rybki. Kanapy i fotele rozrzucone na wielkiej, chyba osiemdziesięciometrowej powierzchni, są wykonane z najlepszej mięciutkiej skóry i mają modernistyczny, awangardowy kształt. Duża niska ława na środku i stoliczki pod lampy reprezentują sztukę saudyjskiego rękodzieła. Na rzeźbionych solidnych nóżkach umocowano drewnianą ramę, w której umieszczono tradycyjne rzeźbione odrzwia, ozdobione mosiężnymi okuciami. To wszystko jest przykryte hartowaną szybą. W jednym kącie salonu stoi wysoka na półtora metra miedziana lampa w kształcie sziszy. Z małych szczelinek w obudowie wydostaje się delikatne złote światło rozchodzące się dyskretnie po całym pokoju. Przy ścianach rozstawiono kredensy, biblioteczki i szafy z rzeźbionymi drzwiami i framugami, wszystkie oczywiście z litego drewna i ręcznej roboty. Znajdują się w nich drogocenne bibeloty, takie jak chińska prawie przezroczysta porcelana, srebrne świeczniki, cukiernice i kindżały, zdjęcia w ramkach z masy perłowej czy srebrna zastawa do kawy inkrustowana błyszczącymi szlachetnymi kamieniami. Biblioteczki zaś wypełniają wolumeny w skórzanych oprawach zdobione złotym arabskim pismem. Niektóre wyglądają na bardzo stare. Na środku sufitu umocowano wielki kryształowy kaskadowy żyrandol, dający ze swych specjalnych żarówek światło imitujące dzienne, które wręcz odbija się od nabłyszczanych tiulowych firan, haftowanych w roślinne wzory, oraz ciężkich szyfonowych zasłon upiętych w falbany jak na zamku królewskim. A ja myślałam, że rodzina Ahmeda opływała w bogactwo, a salon w ich willi był do tej pory najpiękniejszym i najbardziej ekskluzywnym miejscem, w którym przebywałam, rozmyśla Dorota.

– Kto to wszystko zaprojektował, kto stawia takie domy? – nie wytrzymuje i zadaje nurtujące wszystkich pytanie. Sformułowała je prawie identycznie jak jej córka przed niecałym rokiem.

– Firma Bin Laden, moje rodzinne przedsiębiorstwo, od ponad pół wieku zajmuje się budowlanką, a pierwsze szlify zdobywała, stawiając królewskie pałace. Wyszkoliliśmy się przy tym wystarczająco, żeby teraz dla siebie robić takie cacka – oznajmia z dumą gospodarz, świetnie prezentujący się w klubowym garniturze. Tym razem Marysia nie musiała go prosić, by nie wkładał tradycyjnej toby.

Wszystkim, oprócz wtajemniczonych Kingi i Amira, na wyznanie Hamida opadają szczęki.

– Żeby nie było niedomówień, pozwolę sobie teraz, jeszcze przed przystawką, opowiedzieć państwu ciekawą historię mojej familii i moją. – Wszyscy rozsiadają się wygodnie, trzymając w dłoniach oszronione szklanice z dżinem i tonikiem bądź z dwunastoletnią whisky. – Mój dziadek, Mohammed bin Awad bin Laden, przyjechał do Arabii Saudyjskiej z Jemenu Południowego jako biedny robotnik budowlany. Był to jednak bardzo sprytny facet. Osiadł w Dżeddzie[16] nad Morzem Czerwonym, blisko Mekki i Medyny, i założył przedsiębiorstwo budowlane, które z czasem stało się największą tego typu firmą w państwie. Wybudowała ona, jak już wspominałem, pałac królewski, a sam mój dziadunio nawiązał bliskie stosunki z rodziną rządzącą. W czasie konfliktu między królem Saudem a księciem Fajsalem Bin Laden opowiedział się po stronie tego ostatniego. Miał fart, bo w 1964 roku Fajsal został królem. Zwykły przedsiębiorca budowlany pomógł wtedy nowemu władcy przezwyciężyć trudności gospodarcze, utrzymując przez pół roku administrację państwową! W podzięce król wydał dekret, na podstawie którego przedsiębiorstwo Bin Laden zmonopolizowało zamówienia rządowe. I tak się robi pieniądze, moi drodzy! – śmieje się Hamid, niewinnie podnosząc ramiona do góry, a wszyscy słuchacze potwierdzają fakt, kiwając głowami.

– No i, no i? – pogania Daria, bo historia jest naprawdę ciekawa.

– Oprócz tego, że miał łeb do interesów, to niestety był straszliwie bogobojnym muzułmaninem.

– Dlaczego niestety? – dziwi się konsul Piotr.

– W rodzinie wprowadził surową dyscyplinę, był religijny aż do przesady, a w domu stale przyjmował pielgrzymów z całego świata, którzy przybywali na hadżdż[17] do Mekki. Jego ukochany synek, Osama, od dziecka stykał się z wybitnymi i czasami nawiedzonymi duchownymi i przedstawicielami najróżniejszych muzułmańskich odłamów. Już w szkole przyłączył się do konserwatywnego, ortodoksyjnego Bractwa Muzułmańskiego powstałego w Egipcie. Ruch ten po dziś dzień walczy ze wszelką „zgnilizną" Zachodu, a generalnie ponoć nie uznaje przemocy. Wszyscy w rodzinie, jak każdy Saudyjczyk, wyznawali wahhabizm, najbardziej radykalny odłam islamu. Głosi on powrót do źródeł, to znaczy pierwotnej czystości religii, prostoty i surowości obyczajów. Osama połączył różne ortodoksyjne ruchy i efekt jest piorunujący. Wszyscy to wiemy i znamy Al-Kaidę i metody jej działania. Nie pomoże zabicie głównego przywódcy, bo lawina i tak już się toczy i niestety ogarnia cały świat.

– Twój tata, czy mama, i ty też się tam wychowywaliście? – pyta cicho Dorota.

– Nie, broń Panie Boże! – wykrzykuje Hamid. – Dziadzio Mohammed, nie miałem wątpliwej przyjemności go poznać, pomimo tego, że był bardzo religijny, miał wielkie potrzeby seksualne. – Kobiety się peszą, a młodziutka Daria pąsowieje po samo czoło. – Wyobraźcie sobie, że poślubił dwadzieścia dwie kobiety! Bo to jest taka nasza tradycja saudyjska – Hamid z zabawną miną kontynuuje swoją opowieść. – Nie można się umówić, pójść na kawę, do restauracji, potańczyć czy tym bardziej przespać z dziewczyną. To wszystko grzech i hańba. Haram[18]! Jeśli chce się tych rzeczy, to należy się ożenić i basta. Tak jest w porządku! A potem można bezproblemowo się rozwieść – kończy ze śmiechem. – Wiecie, że w Saudi jest to bardzo popularny sposób na kontakty damsko-męskie i zarazem wielki problem? Mało która para wytrzymuje do pierwszej rocznicy ślubu, rozwodzi się prawie siedemdziesiąt procent nowożeńców. Policja religijna i wszyscy mutawwowie[19] są bezradni. – Mężczyzna klepie się z zadowoleniem po udach. – Na tym waszym, według tutejszej opinii zepsutym do szpiku kości, chrześcijańskim Zachodzie ludzie po prostu ze sobą chodzą, ale to ponoć wy jesteście zakłamani, a nie my. Wracając do sprawy, mój tata pochodził właśnie z takiego związku, powiedzmy sobie na jedną noc. Babcia była wielką pięknością, ale też nieźle wykształconą jak na tamte czasy, intelektualistką, a nie dziewczyną do zabawy. Ani ona go nie kochała, ani on jej, więc po krótkim okresie małżeństwa rozstali się bez żalu. Był honorowym dzianym draniem, więc alimenty płacił regularnie, dawał na szkoły i studia ojca. Po rozwodzie babcia wyjechała do Rijadu, gdzie wyszła za mąż za mojego prawdziwego dziadka, superfajnego faceta, i byli bardzo szczęśliwi.

– To dobrze. – Dorota oddycha z ulgą, bo od razu zrobiło jej się żal pokrzywdzonej przez bogacza kobiety.

– Przy tak wielkiej rodzince wyobrażacie sobie podział majątku po śmierci dziadunia? Jednak był on nieźle pokręcony, bo swojemu pupilowi, Osamie, zostawił najwięcej, całe dwieście pięćdziesiąt milionów dolarów. Tym samym zasponsorował fundamentalistów i całą Al-Kaidę.

– O w mordę! – wykrzykuje Łukasz. – Całkiem niemało zarabiam, ale nie jestem w stanie sobie wyobrazić takiej ilości pieniędzy.

– Pozostali podzielili się ochłapami, ale nie ma co narzekać, bo było tego sporo. Tak więc wracając do pochodzenia i nazwiska, moi mili słuchacze, kiedy jeden z ponaddwustuosobowej rodziny się zbiesił, trudno żeby cała reszta zmieniała nazwisko lub chowała się po krzakach. Większość z nas zna Osamę tylko z opowieści, telewizji i internetu.

– To dobrze – szepcze z ulgą Dorota.

– Co się tyczy mojego pobytu w Jemenie, to mamy tam filię firmy, która działa bardziej na zasadzie wolontariatu.

– Charytatywnie budują tam szkoły, drogi, szpitale – z dumą włącza się Marysia.

– Współpracujemy również z UNESCO przy renowacji starożytnych cudów świata, których w tym niezwykłym, ale biednym kraju jest pod dostatkiem. I przy tej okazji poznałem moją piękną żonę, która była najcenniejszą perłą na starym mieście w Sanie – z tymi słowy podchodzi do Marysi i czule całuje ją w czoło, a ta jest szczęśliwa, że w końcu mąż nie wstydzi się publicznie okazać jej swoich uczuć.

– Już dość tych zapierających dech w piersiach historii. Zapraszamy na kolację, bo zaraz chyba wszyscy padniecie z głodu – speszona, ale też zadowolona pani domu wstaje i kieruje się w stronę jadalni.

* * *

Po wystawnej kolacji w rezydencji Bin Ladenów aktywność matki znacznie słabnie. Wygląda na to, że nie chce już się kontaktować z córką, a Marysia czerpie dziką satysfakcję z faktu, że zalazła jej za skórę. Myślała zapewne, że mieszkamy jak Cyganie, i teraz jest jej głupio. A niech się wstydzi! Reakcja Darii natomiast jest zupełnie inna. Dziewczyna ma wprawdzie okres końcowych egzaminów w szkole i zakończenie roku, ale codziennie zamęcza siostrę albo na Facebooku, albo na Skypie. Zaczęły przez internet razem odrabiać lekcje, bo Marysia nic nie zapomniała z programu szkoły, a zawsze była prymuską, co Darii nie grozi.

– Powinnaś się zatrudnić w mojej szkole – stwierdza siostra. – Wiesz, jakich my mamy głupich nauczycieli?! Żaden tak dobrze i przejrzyście nie potrafił mi wytłumaczyć tematu jak ty. Poważnie!

– Dziecko moje, ja mam tylko maturę! – ubolewa Marysia.

– Ale dobrze ją zaliczyłaś i jesteś niesamowicie zdolna. Na pewno by cię przyjęli. Ja teraz popytam, a ty aplikuj na przyszły rok szkolny. Przecież bez sensu jest siedzieć całymi dniami w domu, nawet takim jak twój. Po pierwsze, jesteś na to za młoda, a po drugie, nie ma powodu, jeśli nie masz dzieci.

– Masz rację, coś muszę z tym fantem zrobić – wzdycha. – Utknęłam w próżni.

– Tylko nie zachodź w ciążę, na to masz jeszcze czas. – Daria mówi jak stara malutka.

Marysia przyznaje siostrze rację, ale z drugiej strony chciałaby mieć przy sobie małego bobaska. Jednak nadal nic z tego nie wychodzi. Pigułek antykoncepcyjnych nie zażywa już od dawien dawna i kochają się z Hamidem bez żadnych zabezpieczeń, a ciąży jak nie było, tak nie ma. Zdaje sobie sprawę, że powinni razem pójść do hinduskiej pani ginekolog, ale strach chwyta ją za gardło na myśl, że ta mogłaby się wygadać o aborcji. Kto wie, może jej się wymsknąć. Marysia boi się, że Hamid okaże się tradycjonalistą i nie zrozumie, że nie była to jej wina. Ofiary gwałtu nigdy nie są winne, ale w krajach arabskich jest to inaczej postrzegane. Kobieta zawsze za wszystko odpowiada.

Dziewczyna znów osiada na laurach i snuje się leniwie po pokojach, trochę poćwiczy, popływa, ale coraz rzadziej wyjeżdża na miasto do wielkich centrów handlowych lub gdziekolwiek indziej. Samej jej się nie chce i jest to dość ryzykowne. Pomimo całego bogactwa i otaczającego ją złotego kokonu nie może się w tym kraju odnaleźć. Jest tak bardzo inny, tak niesamowicie konserwatywny i rygorystyczny, że czuje, jak na jej szyi zaciska się niewidzialna pętla. Nie może sama poszwendać się po sklepach, a potem wpaść do cukierni na kawę i ciastko czy do restauracji na pizzę, bo zaraz powstaje ryzyko interwencji mutawwy i jego pytań, gdzie zgubiła opiekuna. Gdyby miała jako towarzyszkę drugą kobietę i stadko dzieci, to byłoby dopuszczalne, ale w pojedynkę – odpada. W większych lokalach wydzielone są sekcje dla singli, to znaczy samotnych mężczyzn, oraz dla rodzin, ale jej samej nie wpuszczą. Małe bistra są natomiast przeznaczone tylko dla panów. Gdy chce kupić sobie szawormę, nie może wejść do knajpki, bo wszystkie saudyjskie samce zemdlałyby chyba na jej widok, lecz musi prosić kierowcę, aby to dla niej zrobił. Potem ewentualnie może zjeść ją w samochodzie. Nie ma nawet co marzyć, aby pobiegać po całkiem ładnych promenadach czy parkach. Zaraz wzbudziłaby zainteresowanie policji obyczajowej. Poza tym „trochę" ciężko jest się poruszać w zatykającym dech w piersiach upale, dławiącym kurzu i na dokładkę w długiej do ziemi abai, a co dopiero mówić o joggingu, choć zdarzyło się jej widzieć parę szalonych saudyjskich entuzjastek. Najgorsze jest to, że ze swoją jasną karnacją i złotymi włosami od razu wyróżnia się z tłumu i wzbudza niezdrową sensację. Zaczęła już nawet nosić czarny hidżab[20] lub przynajmniej zasłaniać kręconą, niesforną czuprynę szalem, nie chcąc tak diametralnie różnić się od otaczających ją pań. Teraz powoli zaczyna rozumieć, dlaczego jej mąż, udając się w miejsca publiczne, wkłada długą do ziemi białą tobę.

Kinga jest zajęta, bo praca w ambasadzie zajmuje jej większą część dnia, a resztę musi poświęcić swojej małej córeczce i mężowi, który dopiero późnym wieczorem wraca ze szpitala do domu. Teraz w dodatku wszyscy szykują się do wakacji.

– Wyjedź stąd na lato, dziewczyno! – Kontakt z jedyną koleżanką ogranicza się do godzinnych rozmów telefonicznych. – Nie zostawaj w Rijadzie, bo roztopisz się z upału. Przyleciałaś jesienią, więc nie masz pojęcia, na co się decydujesz. Temperatury będą osiągać pięćdziesiąt pięć stopni w cieniu. O wyższych nie wiemy, bo nie ma już skali w termometrze. Przy wilgotności pięć, maksymalnie dziesięć procent można wyschnąć na wiór. Od czerwca do września życie w Rijadzie zamiera.

– Jakoś sobie poradzę – upiera się Marysia.

– Ale dlaczego? Czy ty jesteś święta Matka Teresa?

Marysia nie chce mówić przyjaciółce, że pojawiły się jakieś komplikacje z wizą dla niej. Hamid nie wyjaśnił jej tego dokładnie, jedynie jak to arabski facet powiedział: mafi muszkila[21], ale przecież gdzieś tkwi problem.

– Córeczko, zapraszamy ciebie, wraz z mężem oczywiście, do nas do Gdańska. – Teraz matka zaczyna naciskać na letni wyjazd. Jakby się z Kingą zmówiły!

– Dzięki, ale w tym roku nie da rady.

– A dlaczego? Już zaplanowaliście urlop gdzie indziej?

– Zostajemy w Rijadzie – oznajmia Marysia głosem nieznoszącym sprzeciwu i w telefonie zapada krępująca cisza.

– Jesteś dorosła i zrobisz, co zechcesz, ale tutaj latem nie da się wytrzymać.

– Przecież wiem, że mamy paskudny klimat, ale co zrobić. Muszę sobie jakoś zorganizować czas i wszystko będzie dobrze.

– Latem wszyscy wyjeżdżają, nawet Saudyjczycy, więc…

– Powiedziałam, że zostaję! – z nerwów podnosi głos. – Czekam na wizę, a oprócz tego złożyłam aplikację o paszport saudyjski. Na razie ani jednego, ani drugiego nie mam, więc pozostaje mi czekać. – W końcu uchyla rąbka tajemnicy.

– Czy wiesz, że jak dostaniesz ich obywatelstwo, to będziesz musiała oddać dokument libijski? Oni nie uznają dwóch paszportów, a na saudyjskim sama stąd nigdzie nie wyjedziesz. Hamid będzie musiał za każdym razem dawać ci notarialne pozwolenie na najkrótszą zagraniczną podróż, choć czasami celnicy i tego nie respektują. Mąż powinien być z tobą na lotnisku, a bywa, że skrupulatnemu funkcjonariuszowi i tego mało, więc będzie musiał sam osobiście, albo wyznaczony przez niego męski członek rodziny, z tobą podróżować.

– To co mam zrobić?

– Do otrzymania polskiego paszportu jeszcze długa droga. Skomplikowane procedury potrzebują czasu, słyszałaś, co mówił konsul. Do tego momentu trzymaj swój libijski dokument przy piersi i się go nie pozbywaj.

– Teraz namieszałaś mi tylko w głowie.

– Może wpadłabyś do mnie na DQ? Mogłybyśmy pogadać, upiekłabym twoje ulubione ciasto z truskawkami.

– Nie chcę przeszkadzać… – Marysia wzbrania się.

– Przecież ja też siedzę w domu. Adaś jest jeszcze za mały na przedszkole.

– Przedzwonię… – zastanawia się. – Zobaczymy… Może w przyszłym tygodniu? – próbuje się wymigać i smutno uśmiecha się do siebie, bowiem zastosowała typową arabską regułę IBM, o której wspominała jej Kinga.

– Przestań z tym Insh Allah, bukra, mazal! Za dobrze to znam i straszliwie działa mi na nerwy! – nie wytrzymuje Dorota, a Marysia wybucha śmiechem.

– Najpierw wy z Darią do mnie przyjdziecie – decyduje. – Przecież jeszcze w ogóle nie zobaczyłyście domu. Ja to dopiero przeżyłam szok, kiedy przyjechaliśmy tutaj z Jemenu! Wierz mi, nie wiedziałam, że on jest tak obrzydliwie bogaty! Myślałam, że tylko dobrze mu się powodzi.

– A nazwisko znałaś?

– Oczywiście, ale myślałam, że pracuje w rodzinnej firmie i jest ubogim krewnym.

– W takim razie wpadniemy do południa, jak chłopów nie ma w domu. Jedynym przedstawicielem płci odmiennej będzie Adaś – śmieje się zadowolona Dorota.

Po dwóch dniach wszystko już mają dograne, bo czas jakby zaczął przyspieszać i termin wyjazdu rodziny na wakacje zbliża się wielkimi krokami.

– Pamiętaj, przynieś mi, co ci wpadnie w rękę, ale nikomu nic nie mów. Zrobię niespodziankę, jak się ponownie spotkamy jesienią. – Marysia szepcze na Skypie, jak co wieczór rozmawiając z siostrą.

– Chyba że się tutaj upieczesz jak kurczak z rożna. Maryniu kochana, jedź z nami, proszę cię… – Daria się nie poddaje i męczy siostrę każdego dnia.

– Nie jęcz, bo się wścieknę! – Marysia podnosi głos, pochylając się do mikrofonu. – Jak mówię, że nie da rady, to mi uwierz. Przecież bym chciała – wyznaje całkiem szczerze i aż sama się dziwi, że taka jest prawda. Matka ją wprawdzie jeszcze denerwuje, ale ta mała jest znakomita. Bratnia dusza.

Marysia wysyła kierowcę po rodzinkę, a sama przygotowuje zimne napoje, układa na srebrnej paterze ciastka z najlepszej cukierni w mieście oraz całe góry owoców. Są oczywiście jej ulubione truskawki oraz nieziemsko drogie rarytasy sprowadzane z Ameryki, takie jak ogrodowe jeżyny, maliny, borówki i porzeczki oraz libańskie czarne czereśnie. Ledwo się uwinęła, słyszy głosy na podjeździe. Matka i Daria oczywiście są zakutane w czarne, długie do ziemi abaje, ale dumnie nie zasłaniają swoich jasnych włosów. Mały Adaś jest aż bordowy z gorąca, więc przyrodnia siostra bierze go na ręce i jak najszybciej wnosi do domu.

– Ale w tym roku rąbnęło upałem! Ja nie mogę! – komentuje Dorota, ocierając spocone czoło i górną wargę. – Starożytni Saudyjczycy nie pamiętają takiego żaru w połowie czerwca. Ach, te anomalie pogodowe!

Goście wypijają po dwie szklanice lodowatej lemoniady i dopiero po dziesięciu minutach siedzenia pod chłodnym nawiewem z klimatyzatora dochodzą do siebie.

– Pokazuj ten pałac, bo zaraz umrę z ciekawości! – Daria pierwsza odzyskuje siły.

– Zapraszam zatem na piętro, bo parter już mniej więcej macie zaliczony. – Marysia wskazuje ręką na szerokie marmurowe schody.

– Ile w sumie macie sypialni? – pyta Daria, a matka z Adasiem na ręku idzie z tyłu cicha jak trusia.

– Sześć.

– A niech mnie kulki biją! – Siostra klaszcze w ręce jak dziecko.

Sześć wielkich łożnic, dwie z prywatnymi łazienkami, a pozostałe mają po jednej na dwa pokoje. Sypialnia Marysi i Hamida jest oczywiście największa, ma prawie trzydzieści metrów. Tak wielkiego łóżka Dorota i Daria w życiu nie widziały, musiało być chyba robione na zamówienie. Ma ogromny baldachim i piękne zdobienia z masy perłowej. W połączeniu z ciemnym litym drewnem wygląda to imponująco. Pościel jest puchowa, obleczona w satynowe powłoki. Szafki nocne są w tym samym stylu co całość, na nich stoją dotykowe lampki, pokój zaś jest oświetlany małymi halogenkami na klaśnięcie. W wysokich strzelistych oknach można się przejrzeć. Są ze specjalnego szkła, które przepuszcza światło, lecz nie promienie słoneczne, i nie ukazuje na zewnątrz nic, co dzieje się w środku. Dla zabezpieczenia przed blaskiem na kutych miedzianych karniszach upięto haftowane w stylu Richelieu firany, ciężkie ciemne zasłony i zamontowano ciężkie, drewniane, automatycznie opuszczane żaluzje. Pokój jest wyposażony w aparaturę audiowizualną, do której można podłączyć jako podkład światła laserowe. Elektronikę Marysia specjalnie uruchamia dla Darii, bo młodą to strasznie bawi.

– Daj, teraz ja klasnę, Adaś przestań! Ja pilotem włączę laser! – Mały chce dorównać siostrze i psuje jej szyki, ale zaśmiewają się przy tym we dwójkę.

– Jeszcze coś popsujecie, dzieci! – Dorota upomina swoich rozrabiaków, siedząc w kąciku wypoczynkowym w stylu kolonialnym, który ustawiono w rogu wielkiego pokoju tuż przy oknie. – Pięknie mieszkasz, córuniu, mabruk[22] – mówi szeptem, poklepując swoją dorosłą córkę po wierzchu dłoni.

– Sama nie wiem, jakim cudem z wielkiej biedy w Jemenie i gnieżdżenia się z liczną rodziną w ruinie na starym mieście przeniosłam się do pałacu. Czasami myślę, że to sen i że za chwilę się z niego obudzę. W moim życiu, jak tylko doznawałam szczęścia, to później musiałam za to w dwójnasób zapłacić cierpieniem i bólem.

– Coś mi to przypomina. – Matka patrzy na nią smutno. – Ale teraz obie mamy dobre lata i należy się tym cieszyć. Nie można się zadręczać, że zaraz coś się popsuje, coś zawali, bo takie już nasze parszywe szczęście. Łukasz cały czas mi to powtarza i ja powolutku zaczynam uczyć się takiego podejścia. Carpe diem, chwytaj każdy dzień, kochanie, i raduj się nim, ile się da.

– Okej, też zacznę sobie wmawiać, sza Allah[23] wszystko będzie dobrze. Hej, to nie koniec atrakcji! – Zrywa się i podbiega do rodzeństwa. – Mamy jeszcze jedno piętro! – wykrzykuje radośnie i wybiega z sypialni.

Na najwyższym poziomie pod szklanym dachem w kształcie kopuły znajduje się oranżeria. Mnóstwo egzotycznych kwiatów i drzew, w tym orchidee i banzai, zapełnia salę o powierzchni pięćdziesięciu metrów kwadratowych. Nad głowami latają im małe kolorowe papużki, a wielka ara burczy coś po arabsku, patrząc nieruchomym okiem na intruzów. W kącie pomieszczenia stoi nowoczesny sprzęt sportowy, a za szklanymi drzwiami z boku umieszczono kort do squasha. Dorota wzdycha, patrząc na te wspaniałości, Daria otwiera usta, a chłopczyk wyciąga rączki do góry, chcąc złapać kolorowego ptaszka.

– Mam nadzieję, że jesteście gotowi na jeszcze jedno cudo. – Marysia na siłę wyciąga ich z oranżerii i popycha w stronę wyjścia.

Schodzą na dół, przecinają salon i tylnymi tarasowymi drzwiami wychodzą do ogrodu. W jednej chwili uderza ich fala gorąca. Nie da się oddychać, zasycha w gardle i od razu kręci się w głowie. Jest prawdopodobnie plus pięćdziesiąt stopni, a wilgotność to jedynie kilka procent.

– Nie, nie, dzięki, kochanieńka, tylko nie proponuj nam siedzenia na dworze o dwunastej w południe! – Daria chce natychmiast wracać, ale siostra chwyta ją za rękę i zachęcająco pokazuje palcem na położony wzdłuż muru wielki podłużny budynek przypominający wiejską drewnianą altanę.

W ogrodzie przez zielony trawnik biegnie wiele małych brukowanych ścieżek, a jedna, najszersza, prowadzi do tajemniczego przybytku. Z trudem docierają na miejsce. Za ażurową drewnianą ścianą budynku ich oczom ukazuje się ukryty basen z krystalicznie czystą wodą. Nie jest wielki, ale ma co najmniej dwanaście metrów długości i około sześciu szerokości. Wyłożony jest biało-niebieską mozaiką, a dno na środku ozdobiono postacią błękitnego delfinka. W wodzie pływają dmuchane zabawki. Dookoła na plastikowej zielonej trawie stoją plażowe łóżka, krzesła i stoliczki. Na jednym z nich czeka zroszony dzban z saudyjskim szampanem oraz truskawkowe ciasto mamy. Marysia uśmiecha się, ocierając pot z czoła.

– Może jednak zjemy w domu? – proponuje nieśmiało Dorota, a córka, zadowolona z siebie, dyskretnie uśmiecha się pod nosem.

Podchodzi do białego kontaktu i coś włącza. Nagle z dachu altany, z wielkich klimatyzatorów zaczyna dmuchać zimne i wilgotne powietrze, które kojąco chłodzi nie tylko zgromadzone, prawie ugotowane towarzystwo, ale przy okazji Rijad.

– Voilà. – Gospodyni klaszcze w ręce.

Po paru godzinach pluskania się i wygłupiania wyczerpany Adaś usypia na rękach Doroty.

– Chodźmy do środka, lepiej położyć go w łóżku – proponuje Marysia.

Kiedy maluch śpi smacznie w jednej z wielkich gościnnych sypialni, gdzie czuwa nad nim filipińska służąca, panie udają się do pokoju matki Hamida, zaciekawione przez Marysię opowieścią o zdjęciach rodu Bin Ladenów, znajdujących się w albumach na najwyższej półce w szafie.

– Ja ich jeszcze nie oglądałam – wyznaje. – Samej było mi głupio, ale ciągle mnie kusiło. Historia jest niezwykła, ale bardzo smutna. – Siadają wygodnie na puszystej wełnianej wykładzinie pokrytej artystycznie rozrzuconymi perskimi dywanami i patrzą zaciekawione na opasłe tomiska pełne fotografii. – Jego rodzina była bardziej nowoczesna i otwarta na świat niż większość w tym regionie. Ojciec miał tylko jedną, ukochaną żonę, Jemenkę, a nie Saudyjkę, pochodzącą z plemienia Al-Houti. Kiedy byliśmy w Jemenie, poznałam jego babcię, to szalona, opętana wiarą kobieta. Ale mama była osobą wykształconą, studiowała w Ameryce, bo jako zdolna dziewczyna dostała rządowe stypendium. Tam się poznali z jego ojcem. Kiedy tutaj przyjechali, cały czas pracowała i można powiedzieć, że robiła karierę zawodową. Tata Hamida zmarł w jednej chwili w wieku pięćdziesięciu paru lat. Ot tak… pstryk i już go nie było. Atak serca. Szczupły, wysportowany, spokojny gość, ze znakomitymi wynikami badań. Zostawił swoją małą familię w całkowitym szoku i zagubieniu. Młodsza siostra była wtedy w bardzo niedobrym wieku, w okresie buntu, zwariowana szesnastolatka, a Hamid kończył studia w Stanach. Kiedy po dwóch latach wrócił na stałe, żeby zająć się udziałami ojca w rodzinnej firmie, Amira siedziała po uszy w złym towarzystwie. Matka nie dawała sobie z nią rady. Mała wpadła w rozwydrzone książęce towarzystwo, któremu pieniędzy nigdy dość, choć szastają nimi na prawo i lewo. Jak się dostaje miesięcznie dziesięć tysięcy dolarów kieszonkowego, to najpoczciwszemu człowiekowi w głowie by się poprzewracało.

– Wszyscy tak mają? – Daria nie wytrzymuje i przerywa.

– Nie wiem. Tak słyszałam. Lamia, najlepsza przyjaciółka Amiry, to diabeł wcielony. Widziałam ją raz na babskim spotkaniu zaraz po przyjeździe do Rijadu i jej szalonych oczu i wrednego wyrazu twarzy do tej pory nie mogę zapomnieć. Mała naiwna siostrzyczka Hamida po prostu się w niej zakochała. Dziewucha imponowała jej wszystkim, a szczególnie tym, co miała w sobie najgorsze. Była dla niej najmądrzejsza, najpiękniejsza, najsprytniejsza, naj, naj, naj i głupiutka nastolatka usiłowała ją we wszystkim naśladować. Tak opowiadał mi biedny Hamid. A później zaczęły obie ze sobą rywalizować, wręcz prześcigały się, która zrobi coś bardziej durnego i złego. Uczestniczyły w zakrapianych alkoholem imprezkach do białego rana, z narkotykami i seksem, a potem pijane wracały do domu szybkimi samochodami. Amira miała czerwone porsche, które jeszcze przed śmiercią kupił jej rozpieszczający ją tatuś.

– Zaraz, zaraz! To mogła prowadzić samochód? Tutaj, w tym kraju i w tym mieście?! Jakim cudem?[24] – pyta zaskoczona Daria.

– Miała jeździć po podjeździe przed domem i po osiedlowych uliczkach, i zawsze w towarzystwie kogoś starszego.

– Nierealne! – wykrzykuje Dorota, tak podenerwowana, jakby chodziło o jej córkę. – Zbuntowana nastolatka, która ma taki wóz, miałaby sobie odmówić popisów przed rówieśnikami! Już to widzę!

– Zapewne nieraz widziałyście auta z całkiem zaciemnionymi wszystkimi szybami? Możecie dostrzec twarz kierowcy? No właśnie. W takich wozach za kółkiem przeważnie siedzą kobiety. Wracając do tematu. Po jednej z burzliwych imprez – kontynuuje wzburzona Marysia – młodzi zrobili sobie drifting po mieście. Jednak nawet to było dla nich za mało. Pojechali na autostradę prowadzącą na lotnisko i tam rozpoczęły się wyścigi. Amira nie miała tyle wprawy co inni, ale za wszelką cenę chciała dogonić swoją pseudoprzyjaciółkę, która jechała wyścigowym subaru. Doszło do wielkiego karambolu, pięć aut roztrzaskali zupełnie, trzy poobtłukiwali, reszta zwiała. Ponoć cztery osoby zginęły na miejscu, około dziesięciu było mocno pokiereszowanych. Księżniczka Lamia miała pękniętą nerkę i urwaną stopę, a Amira podobno wyglądała całkiem nieźle, złamała tylko rękę. Jednak w szpitalu okazało się, że ma rozległe wewnętrzne wylewy. Hamid z matką siedzieli z nią całą noc. Dziewczyna leżała nieprzytomna, ruszała oczami pod wpółprzymkniętymi powiekami, darła paznokciami prześcieradło i jęczała. Jego matka omalże nie umarła z rozpaczy, będąc świadkiem bólu i cierpienia córki. – Marysia, zaciskając usta, wbija wzrok w przestrzeń, bo przypomina sobie obraz ciotki Samiry, który pamięta z dzieciństwa. – Nad ranem Amira ocknęła się na chwilę, żeby zaraz odejść z tego świata. Po jej śmierci Hamid z matką wrócili do domu i każdy poszedł do swojego pokoju. Załamana kobieta nie wychodziła z tego właśnie pomieszczenia przez cały następny dzień. – Wszystkie trzy jednocześnie rozglądają się dookoła, jakby miały zaraz zobaczyć ducha. – Drzwi były zamknięte na klucz – przytłumionym głosem kontynuuje Marysia, jednocześnie kuląc się w sobie. – Kiedy je wyważyli, znaleźli ją w łazience. Popełniła samobójstwo. Hamid nie mógł sobie wybaczyć, że zostawił ją samą. W ciągu dosłownie paru lat stracił całą najbliższą rodzinę.

– Biedny chłopaczyna. – Dorota nie potrafi pohamować łez, a Darii buzia pobladła z żalu.

– Żeby przetrwać ten trudny okres, postanowił wyjechać do Jemenu i poświęcić się pracy, bardziej charytatywnej niż zarobkowej.

– Teraz ja też nie mam ochoty oglądać tych zdjęć – wyznaje matka. – Co za tragiczna historia!

– To tak jakbyśmy komuś z butami wchodziły do rodzinnego grobowca – trafnie podsumowuje siostra.

– Obejrzyjmy przynajmniej jeden album, patrzcie, są opisane. Na tym jest naklejka z imieniem Hamida, więc to nic niestosownego, prawda?

– Okej, dawaj. Może polepszy nam się humor. – Daria otwiera i od razu śmieje się ze zdjęcia ukazującego arabskiego chłopca ubranego w tobę, jadącego na małym białym wielbłądku.

– U nas robi się pamiątkowe fotki na osiołku, kucyku, a tutaj… inaczej. – Dorota też się uśmiecha.

– Ale patrz, jakim on był ładnym dzieckiem – stwierdza z dumą Marysia.

– Teraz też mu niczego nie brakuje – rzuca komplement Dorota.

– Jest zajebistym przystojniakiem! – wyrywa się siostrze i zaraz czerwieni się po same uszy.

– Żebyś ty mi go czasami nie chciała odbić! – Zazdrosna młoda żonka z krzywym uśmieszkiem na ustach grozi Darii palcem. – Ja jestem bardziej arabską niż polską żoną i za taki numer mogłabym ci tępym nożem poderżnąć gardło, moja mała kochana siostrzyczko. – Dziewczyny turlają się po dywanie, udając walkę, a szczęśliwa matka patrzy na nie z miłością.

– Hej, a z kim on ma to zdjęcie? – przerywa im zabawę.

– A niech mnie! Dałabym do oprawienia! – złośliwie wykrzykuje Daria.

Na fotografii widać uśmiechniętego, może trzyletniego Hamida, który siedzi na kolanach znanego wszem wobec Osamy bin Ladena. Włoski chłopca kręcą się jak serpentyny, a ubrany jest w granatowo-biały strój marynarski. Wygląda jak śliczna laleczka.

– Twierdził, że nigdy go osobiście nie poznał – szepcze matka, spoglądając starszej córce z powagą w oczy.

– Może nie pamięta tej sytuacji, był przecież jeszcze maluchem – broni go żona.

– Mhm. – Dorota jedynie tyle potrafi powiedzieć i ściąga usta w ciup.

Kobiety powoli i z lękiem odwracają strony, bojąc się, że znajdą coś, o czym nie chciałyby wiedzieć.

– A niech mnie gęś kopnie! – Nawet młoda Daria rozpoznaje postaci.

Duże zdjęcie pokazuje mężczyznę z poprzedniej odbitki ubranego w białą tobę i turban. Pogodna twarz Osamy emanuje radością. Znów trzyma w objęciach małego Hamida. Obok stoi prawdopodobnie ojciec chłopca, przystojny brunet w średnim wieku z wypielęgnowanym wąsem i małą bródką, w stroju brytyjskiego kolonialisty z korkowym hełmem na głowie. Na drewnianym wielkim fotelu wyłożonym kolorowym pledem i poduchami, trochę z boku, odpoczywa stary monarcha jednego z najbogatszych naftowych królestw świata i sympatycznie uśmiecha się do wszystkich. Obok niego zaś, z łokciem na oparciu, trwa w bezruchu przywódca wielkiego narodu, ubrany w wojskowy amerykański mundur bez dystynkcji. Z tyłu służący trzyma na wyciągniętej ręce sokoła z kapturkiem na oczach. Mężczyźni dzierżą w rękach strzelby myśliwskie, widać wybrali się na polowanie. W tle można dostrzec wydmy i czerwone piaski pustyni saudyjskiej.

– Co tutaj jest napisane? – pyta matka Marysię, pokazując na arabski podpis.

– „Rok 1988, wolność dla Afganistanu! – bliscy zwycięstwa serdeczni przyjaciele" – młoda kobieta tłumaczy z arabskiego na angielski, wykrzywiając przy tym ze zdziwienia wargi i podnosząc do góry brwi. Sięga po chusteczkę, aby wytrzeć zroszone zimnym potem czoło. Co ja mam sądzić na ten temat?, dudni w jej głowie. To zaczyna wyglądać całkiem inaczej niż w opowieściach męża. Jak mu teraz wierzyć?, pyta samą siebie.

Zapada niezręczna cisza. Każda patrzy w jakiś punkt i nie chce być tą pierwszą, która się odezwie. Marysia trzęsącymi palcami obraca kartkę. Na następnej fotografii Hamid jest już siedemnasto- czy osiemnastoletnim chłopcem. Ubrał się w tradycyjny jemeński strój: brązową galabiję[25] z pasiastą chustą przewieszoną przez jedno ramię, przez drugie zwiesza mu się karabin maszynowy. Na wąskie biodra opada mu szeroki ozdobny pas z zatkniętą za niego dżambiją o rękojeści i pochwie wysadzanej kolorowymi kamieniami, wokół głowy ma owiniętą białą cienką chustę z frędzlami, spod której wymykają się długie aż do ramion kręcone czarne włosy.

– Piękny młodzieniec – szepcze matka.

Obok młodego mężczyzny stoi nieśmiało uśmiechnięty Osama, znów w białej tobie, turbanie i wojskowej amerykańskiej kurtce. W tle widać jakieś skały, błoto i wejście do jaskini. Arabski napis pod spodem nawet Daria jest w stanie odszyfrować: Afganistan. Spod zdjęcia wystaje rąbek jakiejś pożółkłej kartki. Dorota chwyta ją swoimi cienkimi palcami i oczom oglądających ukazuje się list gończy wydany za bin Ladenem w czerwcu

1999 roku w związku z zamachami na ambasady USA w Tanzanii i Kenii, przeprowadzonymi przez Al-Kaidę rok wcześniej.

– Zapewne dałoby się to wszystko jakoś wytłumaczyć. – Marysia robi bezradną minę i rozkłada ręce na boki. – On ma sporo tajemnic, a pozory często mylą.

– Sam dał ci te albumy? – dziwi się matka.

– Może zapomniał, jakie zdjęcia zawierają, a może chciał mi o czymś powiedzieć. Nie oceniajmy go zbyt pochopnie.

– Jedno jest pewne – włącza się Daria. – Nie mówił prawdy i przychodziło mu to dość łatwo.

– Gdzie jest twój paszport, dziewczyno? – Dorota nawiązuje do ciągle nurtującego ją pytania, bo jej zaufanie do bogatego zięcia prysło jak bańka mydlana. – Masz go u siebie? – Marysia tylko przecząco kiwa głową. – Sprawdzałaś w domu? Może jest gdzieś schowany?

– Musi być w sejfie w naszej sypialni! – wykrzykuje córka. – Chodźmy sprawdzić! – Jak szalona wybiega z sypialni zmarłej teściowej i pędzi ile tchu do swojej.

– Znasz szyfr?

– Pewnie, mam zapisany. – Złotowłosa sięga do irchowego etui na biżuterię, które trzyma w szafce nocnej przy łóżku. Wysypuje zawartość i podnosi podwójne dno. Na ozdobnej kapie lądują dwa stare zdjęcia, jedno matki, a drugie dwuletniej Darii ze śmiesznymi mysimi warkoczykami, komplet olśniewającej biżuterii z szafirami oraz zwykły wisiorek z żółtego złota i czerwona postrzępiona kokardka. Wszystkie skarby, z którymi Marysia od lat się nie rozstaje.

– Mam, chodźcie mi pomóc! Nigdy tego nie robiłam – zwraca się do podekscytowanych krewniaczek.

Odsuwa od ściany sporych rozmiarów olejny obraz, który jest umocowany na zawiasach i otwiera się jak drzwiczki. Pod spodem widać stalową pancerną szafę.

– Trzynaście w prawo, tysiąc sto jedenaście w lewo i trzynaście w prawo. Jest!

Przed trzema pochylonymi kobietami otwiera się jak sezam wnętrze sejfu. Z jednej strony poukładane w kupki leżą dolary. Marysia zupełnie bez entuzjazmu wykłada pliki pieniędzy oraz jakieś certyfikaty, papiery wartościowe, świadectwa i plastikowe teczki. Paszportu jednak nigdzie nie ma. Z dołu dochodzi trzaśnięcie bramy. Kobieta pospiesznie wrzuca całą zawartość z powrotem do środka.

– Poukładaj tak, jak było, głupia! – szeptem instruuje ją matka. – Potem powie, że coś mu ukradłaś!

– Ty masz obsesję! Sam dał mi szyfr i mogę stąd brać, co mi się podoba, w nieograniczonych ilościach. Ty, mamo, powinnaś iść na terapię.

– A ty na szkolenie przedmałżeńskie. Każdy chłop by się wściekł, nie tylko Arab – przekomarzają się przed nadal otwartym sejfem.

– Miriam, mogę cię prosić!? – Hamid wpada jak burza do sypialni, zatrzymuje się w pół kroku i arogancko macha na żonę ręką. Gdy widzi ją w towarzystwie krewniaczek z nosami w kasie pancernej, jego oczy robią się wielkie i zaczynają miotać gromy.

– Fisa[26], fisa! – rzuca po arabsku i wychodzi. – Ja wszystko rozumiem, ale czemu buszujesz ze swoją rodziną w sypialni mojej świętej pamięci matki?! – krzyczy załamującym się głosem. – I czemu z butami wchodzisz w moją przeszłość?! – Najpierw nerwowo kopie przeglądany przez kobiety album, a potem trzęsącymi rękami go zamyka. – Nie spodziewałem się tego po tobie!

– Kiedy tutaj przyjechaliśmy, sam dałeś mi te zdjęcia, pamiętasz? – odpowiada przerażona Marysia, po raz pierwszy widząc męża tak wściekłego.

– Ech! – tylko takiej doczekuje się odpowiedzi. Mężczyzna obraca się na pięcie i prawie wybiega z domu, głośno trzaskając wejściowymi drzwiami. Na podjeździe słychać pisk kół jego sportowego bentleya.

Ramadan i pielgrzymka do Mekki

Po pierwszej poważnej scysji między małżonkami nie pozostaje ani śladu. Hamid wraca wieczorem do domu jak gdyby nigdy nic i zasiada z Marysią do późnej kolacji. Ona nie odzywa się ani słowem, on zaś bez najmniejszego wysiłku prowadzi monolog, opowiadając jej o swoim dniu w rodzinnej firmie i problemach w pracy. Potem oglądają film w lokalnej telewizji satelitarnej i idą spać.

Marysi daje do myślenia fakt zatajonych kontaktów Hamida z Osamą i tak nieziemsko wysoko postawionymi ludźmi, ale tłumaczy to tym, że w Jemenie też nie informował jej o każdym swoim kroku, a każdy z nich był prawy i uczciwy. Po co miałby ją okłamywać na temat swojej działalności przeciwko Al-Kaidzie? Chyba nie pracuje na rzecz tej terrorystycznej organizacji?! Włos jej się jeży na głowie. Przekonuje sama siebie, że uwiecznione na zdjęciach spotkania były drobnymi incydentami w życiu jej męża, które na pewno wyleciały mu z głowy. A o przyjaźni z wujem nie powiedział z wiadomych przyczyn. Lecz co on robił w Afganistanie? Pojechał do miłego krewniaka na wakacje, a ten dał mu do zabawy broń maszynową? Mój Boże! Ma w głowie chaos, a jedna szalona myśl goni drugą. Jak zawsze dociekliwa znajduje w Internecie informacje, że w latach osiemdziesiątych wszyscy hołubili saudyjskiego bogacza i bardzo chętnie z nim współpracowali, bo występował przeciwko Związkowi Radzieckiemu. CIA samo dostarczało broń i pieniądze do obozów mudżahedinów[27] szkolonych przez bin Ladena. „To właśnie wojna w Afganistanie uczyniła Osamę takim, jakim świat mógł go poznać 11 września 2001 roku – bezwzględnego terrorystę, świetnego organizatora i umiejącego się ukryć partyzanta. Bez niej być może pozostałby nieznanym synem multimilionera, żyjącym w dostatku w bogatej Arabii Saudyjskiej. Dostarczonej przez CIA nowoczesnej broni bojownicy afgańscy nie wypuścili z ręki już nigdy, a w przyszłości mieli ją wykorzystać przeciwko swoim dawnym protektorom" – znajduje w poważnej encyklopedii online i jest już prawie całkowicie uspokojona. Mamie i Darii przesyła link do stron internetowych, na których znalazła te ciekawostki, by miały jasność co do kontaktów Hamida z wujem. Musiały one mieć miejsce jeszcze wtedy, kiedy ten był poplecznikiem wielkich mocarstw i bohaterem. Dziewczyna nie chce, żeby jej nadwrażliwa rodzicielka zamartwiała się, a egzaltowana siostra wymyślała szpiegowskie scenariusze. Od tej pory ten drażliwy temat w trakcie rozmów nie jest przez nie poruszany i pozostaje tabu. Parę innych odpowiedzi na nurtujące ją pytania Marysia postanawia odłożyć na dogodniejszy czas. A niedługo będzie go miała pod dostatkiem, bo przecież podczas wakacji zostanie sama jak palec.

Lato w Rijadzie jest rzeczywiście nie do zniesienia. Miasto spowija niemal nieustannie pył, kurz i piach. Występują przy tym burze magnetyczne, spadki i skoki ciśnienia, a na domiar złego dniami i nocami zalewa wszystko straszliwy żar. Problem stanowi dojście do samochodu czy nad basen w ogrodzie. Poruszanie przypomina ruchy w wacie, która pęta ręce i nogi i wpycha się do ust. Powietrze parzy. Teraz Marysia żałuje, że nie dała się skusić na wyjazd z rodziną lub z Kingą do Polski. Gdyby postawiła stanowczo sprawę, jej paszport na pewno by się znalazł. Jest o tym święcie przekonana. Nie chce wpadać w jakąś paranoję, która chyba lata temu owładnęła jej matką.

Obecnie jedynymi przyjemnymi chwilami są momenty, które Marysia spędza ze swoją siostrą na Skypie.

– Co porabiasz całymi dniami? – pyta Daria.

– Mówiłam ci, nic. Siedzę w domu i tyle. Po raz pierwszy w życiu znalazłam się w takiej klaustrofobicznej sytuacji. Uwięziona w jednoosobowym haremie. Nie mam znajomych, rodziny, koleżanek, nic do roboty i pretekstu do wyjścia.

– Przerąbane.

– Tak właśnie. Raz w tygodniu jadę z kierowcą do marketu, żeby kupić coś do jedzenia. Łażenie wieczorami po centrach handlowych, co proponuje Hamid, jakoś mnie nie bawi. Wychodzenie na kolację do restauracji, gdzie mam siedzieć w małej klitce w sekcji dla rodzin, też nie stanowi dla mnie szczególnej rozrywki – skarży się siostrze.

– A zabrałaś się za książki i podręczniki, które ci przyniosłam?

– Nie jest to takie proste, jak by się mogło wydawać. – Marysia podnosi pierwszy tomik i macha nim przed kamerą. – Ta gramatyka jest dla dzieciaków w podstawówce, ale one przynajmniej umieją czytać po polsku i rozumieją ten język. Ja zaś nie! Nici będą z niespodzianki.

– Nie poddawaj się tak łatwo. Nie masz nic lepszego do roboty, kuj wiedzę. Zrobisz mamie przyjemność. Ja ci będę pomagać, bo też się nudzę. W wakacje ma się zdecydowanie za dużo czasu – śmieje się życzliwie.

– Ty się nudzisz?! – Marysia wykrzykuje zdziwiona. – Jak ja bym tylko mogła wyjść z domu, pójść na spacer i wejść na lody do cukierni, to już miałabym rozrywkę.

– Przestań narzekać i ułóż plan lekcji. Muszę tobą trochę potrząsnąć, siostrzyczko, bo mi całkiem w tej Saudi ześwirujesz.

Od tej chwili dziewczyny razem przerabiają materiał, a Marysia duka do mikrofonu, kalecząc polskie słowa. Daria jest jednak dobrą, cierpliwą nauczycielką i nie daje za wygraną. Po miesiącu postępy są już znaczne. Uczennica nabiera wiatru w żagle i znów chce jej się żyć.

– Musimy przygotować się do ramadanu – oznajmia pod koniec lipca Hamid swojej żonie, która robi listę zakupów przed wyjazdem do marketu Tamimi.

– To znaczy kupić mniej jedzenia? – z przekąsem pyta Marysia.

– Właśnie że nie, na odwrót! Nie wiesz, że jak się pości cały długi dzień, to później je się za dwóch?

– Czy ty bardzo restrykcyjnie chcesz przestrzegać zasad? – indaguje, bo z tego co pamięta, w Jemenie każdy coś podskubywał i ukradkiem popijali wodę. – Przecież to nie jest klimat, w którym można by nie przyjmować płynów przez trzy godziny, a co dopiero przez dwanaście. Pochorujemy się!

– Tutaj w miejscu publicznym nie próbuj wypić kropelki wody! Mogą cię za to zlinczować lub nawet osadzić w więzieniu i skazać na baty. – Marysia patrzy na męża z niedowierzaniem. – Miriam, ja nie żartuję. – Hamid poważnie potwierdza swoje słowa.

– Kpisz sobie?

– Bardziej wierzący Saudyjczycy wypluwają nawet ślinę, więc rozumiesz, jakie katusze oni muszą przeżywać? – Hamid wzdycha. – Ty masz ułatwioną sytuację, bo siedzisz w domu. Nie afiszuj się tylko z jedzeniem czy piciem przed służbą, bo mogą donieść na policję religijną.

– Daj spokój! Będę się z tobą solidaryzować.

– Rano, przed świtem, tak około wpół do piątej można zjeść jakiegoś Big Maca i opić się coli, później jeszcze pospać do dziesiątej, bo przecież wszystkie urzędy startują później. Około pierwszej, drugiej będę już w domu i idziemy spać. Budzimy się na wieczorną modlitwę, zjadamy po daktylu, przepijając to lebenem[28], wizyta w meczecie i już od dziewiątej można jeść, pić i buszować po mieście do rana. Nie jest tak źle.

– Ależ całe życie zostanie postawione na głowie! – Marysi plan Hamida jakoś nie przypada do gustu. – U nas w domu wszystko toczyło się normalnie. A w Sanie, o ile mnie pamięć nie myli, ty też przed wyjściem do pracy wypijałeś kawę i zjadałeś tosta. Babcia ci szykowała.

– No właśnie, nie chciałem jej robić przykrości. Jednak w naszym własnym domu, skoro jesteśmy muzułmanami, i to w Arabii Saudyjskiej, kolebce islamu, powinniśmy się trzymać dobrych, starych zasad. Jeszcze nic nikomu się nie stało, kiedy przez jeden miesiąc pogłodował za dnia. Podczas ramadanu ludzie nawet tyją! – dodaje z uśmiechem, widząc, jak Marysi twarz się wydłuża.

– Trudno się dziwić, kiedy dzień zaczynają od McDonalda. – Kobieta spuszcza wzrok, nie chcąc okazać swojej dezaprobaty. – Okej, zrobimy, jak mówisz, pozwolisz jedynie, że sama będę sobie ustalała poranne menu.

* * *

Tak jak Hamid zapowiedział, a Marysia się obawiała, ramadan przebiega według odwiecznego schematu. W dzień głodówka, w nocy obżarstwo. Tylko że kiedyś muzułmanie nie mieli do dyspozycji barów z fast foodami i dostaw do domu. McDonald's, Pizza Hut, Inn, Company i inne oraz Hardees czy Burger King mają w tym miesiącu najwyższe obroty w roku. Wielu młodych ratuje się przed głodem, zamawiając o świcie wielkie kanapki i litrowy napój, w których jest już tyle kalorii, że wystarcza na cały dzień. Gazety grzmią, dietetycy i lekarze ostrzegają, ale nie ma na to rady. Bardziej dojrzali i rozsądni Saudyjczycy wieczory spędzają w restauracjach z rodzinami, co również Marysi się nie podoba.

– Ramadan to święto domowe – skarży się matce na Skypie. – Pamiętasz jakiś w Libii?

– Oczywiście! Zrobiłam wtedy na naszej farmie pierwsze samodzielne wielkie przyjęcie. – Dorota wzdycha z rozczuleniem. – Bardzo lubiłam to miejsce i byłam tam niesamowicie szczęśliwa. A jakie powietrze! Twój ojciec nawet całkiem ładnie urządził nasz mały domek. – Smutek i żal wyzierają z jej błękitnych oczu.

Czyżby tęskniła za nim, czyżby żałowała, że ich małżeństwo się rozpadło?, Marysia zastanawia się, patrząc ze współczuciem na szczupłą twarz matki. Serce kobiety jest nieprzeniknione, a pierwszej miłości nie da się zapomnieć, choćby była toksyczna i zabójcza.

– Ja też mam coś przygotować dla kolegów z pracy Hamida. Zostało na sezon letni paru niedobitków, a dwóch idiotów zaprosiło do siebie żony – dziwi się dziewczyna. – Chyba chcą się ich pozbyć. – Wybucha śmiechem.

– To dobrze, że przyjdą jacyś niemuzułmanie! Będzie bardziej na luzie. Spotkasz się z ludźmi, pogadasz o wszystkim i o niczym, może z kimś się zaprzyjaźnisz.

– Ja nie jestem taka łatwa, jeśli idzie o kontakty międzyludzkie, a o przyjaźnie w szczególności. Życie zbyt wiele razy mnie doświadczyło… – zawiesza głos, bo nic więcej nie chce powiedzieć. Zagalopowała się.

– A jak tam twoje relacje z rodziną Hamida? Utrzymujecie jakieś?

– Tak. – Marysia ściąga wargi i kręci głową na boki. – Jakbyśmy chcieli, to co wieczór moglibyśmy z nimi jeść iftar[29]. Zaliczyliśmy już pierwszą wspólną ramadanową kolację.

– To bardzo ładnie. – Matka jest zadowolona, że ktoś pod jej nieobecność sprawuje pieczę nad jej córeczką. – Są mili?

– Oj, mamo! Ja wiem, że starają się, życzliwie uśmiechają, ale są dla mnie obcy. Jacyś tacy oziębli, sztuczni, wyprani z namiętności. Takiego towarzystwa jeszcze nie widziałaś, a na pewno nie siedziałaś z takim przy jednym stole przez ponad trzy godziny. Chcesz, to ci opowiem, jaka to była wesoła impreza – śmieje się ironicznie.

– Ależ oczywiście, bardzo jestem ciekawa. – Rozradowana Dorota cieszy się, że jej zamknięta do tej pory córka chce podzielić się z nią swoimi przeżyciami.

– Byliśmy tam wczoraj, więc jestem na świeżo po tym wspaniałym przeżyciu i nie umknie mi żaden szczegół. Więc… – zawiesza głos, usiłując poukładać sobie całość w głowie. – Goście oczywiście byli muzułmanami. Wuj i prawie wszyscy dorośli mężczyźni noszą oczywiście toby, a głowy nakrywają chustami białymi lub w biało-czerwoną kratkę, które przytrzymują czarnym kółkiem. Stale poprawiają ich opadające rogi, zarzucając je na krzyż do góry i robiąc niepewną piramidkę, która po chwili opada. I tak w koło Macieju. Paru zbuntowanych nastolatków wyłamało się i włożyło dżinsy i kolorowe koszulki z nadrukiem, lecz mali chłopcy naśladują stroje ojców, nie mają jedynie nakrycia głowy. Dojrzałe kobiety z rodziny oczywiście noszą abaje, często rozpięte, i czarne niewielkie chusty lub szale zasłaniające tylko włosy. Dziewczęta, jako że były w domu, mogły włożyć bluzki z długimi rękawami, spodnie, w większości miały odsłonięte włosy, chociaż niektóre przykryły je kolorowymi hidżabami, tak jak tradycjonalistki w Libii. Dzieciaki ganiały wszędzie jak oszalałe, choć dla nich przeznaczono oddzielną jadalnię z mnóstwem filipińskich opiekunek. Te kolacje to dla mnie gehenna – wyznaje dziewczyna.

– Nie przesadzaj, Marysiu.

– Było prawie tak nudno jak na imprezie powitalnej, którą zorganizowali po naszym przyjeździe do Arabii. Cóż by się niby miało zmienić? Parę nieznanych kobiet wyściskało mnie, jedna przyjemna i okrąglutka chwyciła za rękę i zaciągnęła do kuchni. Hamid zadowolony od razu ruszył w stronę panów i tyle go widziałam. Wszyscy nadal podgryzali tylko daktyle i popijali małymi łyczkami leben, żeby zahartować żołądek przed zasadniczym daniem, a mnie w brzuchu tak burczało z głodu, że myślałam, iż za chwilę zemdleję.

– Chyba nie przestrzegasz ściśle ramadanu? Pij wodę, bo nerki ci wysiądą!

– Nic się nie bój – Marysia uspokaja matkę. – Słuchaj, jedno co było ciekawe. W pałacu wuja kuchnię mają wielkości naszego salonu. Jak w sporej restauracji. Jeśli cię to dziwi, to powiem, że wczoraj siadło do stołów chyba ponad pięćdziesiąt osób, a jeszcze przygotowali jedzenie dla służby i biedaków, które wynieśli do namiotu rozbitego przed ich domem na ulicy. Robią tak co wieczór przez cały długi ramadan. Bardzo chcą się przypodobać Allahowi.

– Marysiu, nie krytykuj! Ten ładny zwyczaj jest w krajach muzułmańskich przyjęty od wieków. Czytałam w gazecie, że król sponsoruje iftar w Mekce, Medynie i przy większych meczetach w kraju dla pięciu milionów ludzi dziennie! Policz sobie, ile to milionów dolarów!

– Na biednego nie trafiło, ja się tym ekscytować nie będę. – Dziewczyna trzeźwo patrzy na całą sytuację. – W Arabii Saudyjskiej dzienne wydobycie ropy naftowej kształtuje się średnio na poziomie stu sześćdziesięciu milionów amerykańskich dolarów i oczywiście wszystko jest w rękach instytucji rządowych, czytaj rodziny królewskiej, więc… – Wymownie zawiesza głos. – Chcąc utrzymać władzę, robią obywatelom małe prezenciki, a głupi plebs się cieszy. Pamiętasz starożytny Rzym? Igrzysk i chleba, a saudyjskie biedaki chcą tylko zapchać żołądki ryżem.

– A co serwowali przy rodzinnym stole? – Dorota uśmiecha się, nie komentując ostrych docinków córki.

– Ble! Tutaj jedzenie jest fatalne, nie smakuje mi, zmuszam się, żeby cokolwiek przełknąć. Po znakomitej, pełnej aromatycznych przypraw kuchni libijskiej i jemeńskiej, w Sanie mieliśmy własny sklep z ziołami, potrawy saudyjskie wydają się mdłe. Zupa smakuje jak wywar ze ścierki, zamiast pysznego kuskusu jada się tutaj wiórowaty, niedogotowany ryż basmati, a do tego wysuszone mięsa. Baranina przeważnie jest spalona i nie da się w nią wbić zęba, kurczaki mają wielkość przepiórek, a o wole lepiej w ogóle zapomnieć. Smakuje, jakby się go jadło z włochatą skórą. Do tego serwowane są jarzyny w formie rozgotowanej bryi, które wszyscy z jednej michy nabierają cienkimi, płaskimi chlebkami pita, zapominając w ogóle o ekskluzywnych sztućcach z firmy Villeroy & Bosch leżących na stole. Oni nie mają delikatnych podniebień, a do tego maniery słonia w sklepie z porcelaną. Nawet nie masz pojęcia, jak nie znoszą Libijczyków, jak ich krytykują, że prymitywni, że głupi, że komuniści… Aż się otrzepują, jak o nich słyszą!

– Ale z ciebie patriotka – śmieje się matka, żałując, że córka nie ma takich głębokich uczuć do Polski.

– No wiesz, po prostu pamiętam, jaki był poziom u nas w domu. Nawet w największej biedzie zawsze jadałyśmy na obrusie i przynajmniej łyżką. I nigdy z jednej miski, bo babcia twierdziła, że to niehigienicznie. – Marysia zamyśla się na krótką chwilę, widząc oczyma wyobraźni jak żywą swoją ukochaną babunię Nadię. – Kiedy wracacie, mamo? – pyta stęskniona, a Dorota rozpływa się ze szczęścia, widząc, że jednak powoli odzyskuje swoją utraconą córkę.

* * *

– Mam dla ciebie niespodziankę – oznajmia Hamid pod koniec ramadanu, kiedy już bardzo ciężko jest wytrzymać dzienny post, a szczególnie pragnienie, bowiem organizm agresywnie domaga się powrotu do odwiecznie ustalonego rytmu.

– Co takiego? Kolejna kolacja z rodzinką i znajomymi? Czy wyjazd wieczorem do centrum handlowego? – Marysia pyta męża z sarkazmem.

– Nie bądź taka zgryźliwa, bo ci zostanie. – Mężczyzna czochra jej zmierzwioną czuprynę i widać, jak z utęsknieniem czeka na zakończenie ramadanu, aby móc znów rozpocząć bliższe kontakty z żoną.

– A może zasłonimy okna i oddamy się parogodzinnemu uprawianiu seksu? – Spragniona kobieta przysuwa się ponętnie do swojego mężczyzny i wyczuwa jego nabrzmiałą męskość. – Allah przymknie oko na takie małe wykroczenie, hm… – mruczy zachęcająco.

– Daj spokój! Tyle wytrzymaliśmy i w ostatnim tygodniu nie damy rady?! – Hamid odskakuje od niej jak oparzony. – Jak się opanujesz, to ja jestem na dole w salonie. – Obraca się i znika za drzwiami.

A niech mnie! Marysia jest wściekła. Tego jeszcze nie było! Czy wszyscy tak skrupulatnie przestrzegają tych restrykcyjnych reguł? Jakoś nie mogę w to uwierzyć. W Jemenie między nami też było inaczej. Hamid twierdził, że kiedy zmrok zapada, to Allah śpi. Co mu się tutaj odmieniło?

– Więc co takiego chciałeś mi oznajmić? – pyta oficjalnym tonem, po pięciu minutach schodząc do męża.

– Pomyślałem, że może w ramach rozrywki na zakończenie postu pojedziemy z wizytą do mojej rodziny mieszkającej w Dżeddzie, później odwiedzimy meczet Proroka Muhammada w Medynie i odbędziemy małą pielgrzymkę do Mekki. Ponoć, jeśli zrealizuje się umrę[30] w ramadanie, to zostanie się wynagrodzonym, jakby odbyło się hadżdż.

– Naprawdę? – Marysia dziwi się przemianie swojego męża. Jeszcze rok temu gdyby coś wspomniał o pielgrzymowaniu do Mekki, zabiłaby go śmiechem. Ale wtedy mieszkali w Jemenie, żyła jeszcze kochana i tolerancyjna babcia Nadia, a oni, młodzi, uważali się za nowoczesnych i raczej niepraktykujących muzułmanów. – Wiesz, że jestem ochrzczona – próbuje się bronić, bo czuje jakiś nieokreślony bliżej strach przed miejscem kultu milionów wiernych.

– Twój ojciec był muzułmaninem, więc ty również jesteś. Przecież wiesz, że wiarę dziedziczy się po mieczu.

– Nie mam na dzień dzisiejszy świadomości, czy potrafię się tam odnaleźć, czy tego chcę, czy…

– Nie można ci dogodzić, Miriam! Za nic w świecie! Ja już zarezerwowałem świetny hotel w Mekce, z okna salonu widać Kaabę[31], jestem też umówiony w Dżeddzie z kuzynem, który jest moim rówieśnikiem. Moglibyśmy mieszkać na osiedlu, które do nich należy i rozciąga się blisko Morza Czerwonego. Kobiety nie potrzebują tam abai, a zagraniczne rezydentki opalają się nad basenami lub na plaży w bikini – malując tak kuszący obraz, patrzy na żonę wyczekująco. – Najpierw trochę relaksu, a potem pożywka dla duszy? Hm?

– Brzmi to zachęcająco – przyznaje Marysia. – Gdyby nie ramadan i późniejsza pielgrzymka.

– Na kampie mieszkają tylko cudzoziemcy, więc będziesz mogła jeść i pić, ile zapragniesz. Ponoć nawet teraz za dnia działają tam kawiarnie i restauracje. A wyprawa do Mekki też może być ciekawa. Niewykluczone, że Allah popatrzy przychylniejszym okiem na nasze starania i w końcu doczekamy się potomka? – Hamid zawiesza głos, a Marysia jest w szoku, że nowoczesny człowiek w dwudziestym pierwszym wieku wierzy jeszcze w takie gusła.

– Żeby do tego doszło, potrzebny jest przede wszystkim cielesny kontakt – odgryza się, ugodzona do żywego dzisiejszym odrzuceniem przez męża. – Ja nie jestem wiatropylna! – Obraca się i z podniesioną dumnie głową maszeruje po schodach do swojego stanowiska internetowego, aktualnie jedynego jej punktu kontaktowego ze światem zewnętrznym.

– Cześć, dziewczyny. – Zamierza przedyskutować sprawę z rodziną. – Co tam?

Jak to dobrze, żeśmy się odnalazły, myśli. Jak strasznie teraz byłabym bez nich zagubiona i samotna.

– Pielgrzymka?! – Daria z przerażem drze się na całe gardło. – Kobieto! Zadepczą cię w tym dzikim tłumie! Zmiażdżą! Spać będziesz w namiocie?! I to jeszcze w ramadanie, bez kropli wody w pysku?! Umrzesz! – podsumowuje, teatralnie łapiąc się za głowę.

– Córeczko, opanuj się! – Dorota delikatnie klepie nastolatkę po ramieniu. – Nie żyjemy w średniowieczu – śmieje się pobłażliwie. – Zapewne Hamid zarezerwował już niezły hotel, nieprawdaż?

– Ba! – Marysia nadyma wargi. – Tysiąc pięćset dolarów za noc za apartament sto pięćdziesiąt siedem metrów kwadratowych z widokiem na Kaabę w cenie.

– No widzisz. – Matka wytrzeszcza oczy na taką rozrzutność. – I z resztą też tak będzie.

– Ale ja nigdy nie byłam ani głęboko wierząca, ani praktykująca – przyznaje się Marysia. – Przez to, że jestem córką chrześcijanki, nikt nigdy mnie nie zmuszał do przestrzegania zasad islamu. Oczywiście, że je znam, już babcia się o to postarała, ale Libia nie była i chyba nadal nie jest konserwatywnym krajem. Tak jak Tunezja i Egipt.

– Pamiętam to doskonale. – Dorota uśmiecha się, odświeżając wspomnienia sprzed prawie dwudziestu lat. – My, Polki, w ogóle niczym się nie przejmowałyśmy, opalałyśmy się w bikini, a Baśka paradowała ze swoją wielką pupą upchniętą w białe legginsy po centrum miasta! – Matka z córkami zaśmiewają się już razem. – Choć z drugiej strony wasz ojciec był zazdrosny na miarę arabskiego mężczyzny. – Zaciska usta na wspomnienie jego despotyzmu.

– Ty byś pojechała do Mekki, mamo? – Marysia chce się upewnić.

– Dziecko, a co ci szkodzi?! Bóg jest jeden, a kiedyś w przypływie szczerości Malika, twoja ukochana libijska emancypantka, powiedziała mi, że może wspólny dla wszystkich. Kto wie? Ona znała znakomicie nie tylko Koran, ale również naszą Biblię. Bierz z niej przykład, Marysiu. Otwórz serce, bo żadna monoteistyczna religia nie jest zła.

* * *

Przelot z Rijadu do Dżeddy przebiega nadzwyczaj komfortowo, bo Hamid oczywiście wykupił biznes class. Taka rozrzutność nie miałaby najmniejszego sensu w ramadanie, gdyby sprytny mężczyzna nie zabukował lotu na godzinę dziewiątą wieczorem. Potrawy, które serwują stewardesy, są jak z najlepszego hotelu w stolicy. Wędzony łosoś z kaparami przeplata się z homarem, langustą, tygrysimi krewetkami i kawiorem. Dania ciepłe reprezentują kuchnię francuską, więc jest ti-ti, pięknie zaś podane. Wszyscy pasażerowie są tak wygłodniali, że aż miło patrzeć, z jakim apetytem zajadają te pyszności. Mogliby śmiało reklamować żywność w telewizji. Po półtoragodzinnym locie wszyscy żałują, że trwa on tak krótko. Na Marysię i Hamida czeka podstawiona limuzyna.

– Oczywiście mamy zaproszenie na iftar, więc w domu gościnnym na kampie zameldujemy się trochę później – informuje szczęśliwy Hamid.

– Ale ja jestem śpiąca. – Marysię rozebrało dobre, a przede wszystkim zbyt obfite jedzenie.

– Nie bądź dzieckiem! – obrusza się mężczyzna i patrzy na nią z wyrzutem.

Kierowca, nie pytając, wozi parę przyjezdnych przez prawie godzinę po arteriach miasta. Hamid przez całą drogę nie odzywa się ani słowem, Marysia zaś w końcu z zainteresowaniem oddaje się obserwacji feerii świateł. Dżedda w niczym nie przypomina zapylonego i zimnego Rijadu. Budynki są tak samo nowoczesne jak w stolicy, ale ich konstrukcje lżejsze i bardziej strzeliste. Światła zalewają ulice i poruszających się po nich przechodniów. Sporo kobiet nosi jedynie abaje, nie nakrywając głowy. Na nadmorskiej promenadzie kafejki i restauracje mają licznych gości obu płci. Marysia jest tak podekscytowana i zdziwiona, że w Arabii Saudyjskiej może być takie ładne, nowoczesne i przyjazne miasto, że parokrotnie chciałaby chwycić męża za rękaw toby, którą nosi w ramadanie już notorycznie, lecz w ostatniej chwili się hamuje. Ona pierwsza nigdy nie przełamuje lodów i nie będzie znosić jego humorów. Nie do pomyślenia, żeby facet się dąsał! Jest to tylko i wyłącznie przywilej kobiet.

Jeszcze jakiś czas temu Marysi opadłaby szczęka na widok pałacu kuzyna, który znajduje się w spokojnej dzielnicy willowej, ale po doświadczeniach w Rijadzie przyjmuje fakt ogromnego bogactwa ze spokojem i godnością. Limuzyna podjeżdża na wielki parking znajdujący się wewnątrz murów i zatrzymuje obok co najmniej dziesięciu innych samochodów. Błyskawicznie otaczają ich uśmiechnięci domownicy ubrani całkowicie po europejsku.

– Cześć, jak się macie? Jak minęła podróż? Mam nadzieję, że nie jesteście za bardzo zmęczeni, bo wszyscy na was czekają z pyszną kolacją. Jestem Fatima. – Pani domu obcałowuje przybyłą.

– Miriam. – Marysia trzyma ciepłą dłoń młodej, trochę korpulentnej kobiety, na oko jej rówieśniczki. – Cieszę się. Piękne miasto i piękna willa – stara się zrobić przyjemność gospodyni.

– Coś ty! Ta chałupa nie jest nasza – śmieje się dziewczyna. – Na taką jeszcze nas nie stać, bo prosto po ślubie wyjechaliśmy do Stanów i po sześciu latach studiów w Nowym Jorku dopiero niedawno wróciliśmy. Mój stary dostał od ojca mały domeczek w ogrodzie, ale dzisiaj buszujemy u niego. Teść nie znosi spędzać ramadanu w Saudi i aktualnie marznie i moknie w dżdżystym Londynie.

– Jestem Fahad. – Młody mężczyzna po wyściskaniu i oklepaniu Hamida zwraca się do jego żony, wyciągając w jej kierunku wypielęgnowaną dłoń. Marysia waha się, bo wie, że w Arabii uścisk rąk między przedstawicielami płci przeciwnej nie jest dobrze widziany. – Dawaj grabę, nie wygłupiaj się! Może i masz zapotniałą i brudną, ale mnie to nie przeszkadza.

– Właśnie, chodźcie się odświeżyć i przebrać. – Fatima ciągnie krewniaków boczną ścieżką w stronę parterowego domku. – Myślę, że dzisiaj tutaj zakotwiczycie, przynajmniej na tę jedną noc – mówi, otwierając drzwi. – A może zechcecie przez cały pobyt mieszkać po sąsiedzku z nami, bo po co tułać się po jakichś obcych osiedlach, kiedy mamy pomieszczenia gościnne u siebie. Może nie tak komfortowe, jak jesteście przyzwyczajeni, ale własne.

– Super, bardzo mi się podoba! – Marysia szczerze się zachwyca. – Mnie nic więcej do szczęścia nie potrzeba. – Chce zostać jak najbliżej tej energicznej kobiety, bo polubiła ją od pierwszej chwili.

– No to wrzucajcie na siebie coś wygodnego i dołączajcie do nas. – Oddalają się, zostawiając przybyłych w chłodnym saloniku z aneksem kuchennym.

– Chcesz mieszkać prawie tydzień w takim pierdolniku? – Hamid nie jest zachwycony i nie panuje nad słowami.

– Tak właśnie. – Marysia krytycznie spogląda na rozpieszczonego i zmanierowanego bogactwem męża. – Mnie to odpowiada – mówi, otwierając wielką jak szafa lodówkę zapakowaną sokami, wodą i różnego rodzaju serami, wędlinami, owocami i warzywami. – Nic mi tutaj nie brakuje, a jak na wakacyjny domek ten jest aż nadto komfortowy.

Z tymi słowy wchodzi do wielkiej małżeńskiej sypialni, przy której oczywiście znajduje się w pełni wyposażona łazienka. Prędko zrzuca z siebie abaję, bierze szybki prysznic i przebiera się w białe bermudy i szeroki marynarski podkoszulek. W końcu jest w nadmorskim kurorcie. Kiedy znów wchodzi do salonu, nie zastaje w nim już męża. Wzdycha zdegustowana i sama udaje się do wielkiej willi, gdzie z najwyższej kondygnacji dobiega głośna arabska muzyka. Najwspanialszy w całym domu jest taras na trzecim piętrze, z którego rozpościera się oszałamiający widok na oświetlone miasto, nadmorską promenadę i czarne, połyskliwe morze. Tam też skupili się wszyscy, bo noc jest gorąca, a od akwenu wieje chłodna bryza. Jest tutaj czym oddychać, nie tak jak w Rijadzie, myśli dziewczyna.

– Jesteś już! – Zaraz przyskakuje do niej Fatima i roztacza nad nią troskliwą pieczę. – To nasze pierwsze przyjęcie po powrocie, więc nazbierało się trochę ludzi – wyjaśnia Marysi. – Ja sama połowy nie znam, więc odpuśćmy sobie przedstawianie. Większość moich szkolnych koleżanek wyszła za mąż i wyjechała z Dżeddy do innych miast w Arabii lub za granicę. Sporo poszło na studia, ale jako że dostały rządowe stypendia, nie spieszy im się do skończenia nauki. Myśmy sami sobie wszystko opłacili, żeby zostawić pieniądze dla biednych i dać im szansę zagranicznej edukacji, dlatego też zależało nam na jak najszybszym sfinalizowaniu nauki. Poza tym chcemy się uniezależnić. – Kobiety przechodzą wzdłuż stołów z zimnym bufetem, co krok nakładając sobie na talerze jakieś smaczne kąski. – Nie bawi nas siedzenie na garnuszku u obłędnie bogatego teścia, nie chcemy mu dać okazji, żeby nam to kiedyś wypomniał. Jak będzie chciał, to sam od siebie da, ale my nie będziemy do niego chodzić z ręką po prośbie.

– A co planujecie robić? – pyta zaciekawiona i mile zaskoczona Marysia.

– Fahad skończył architekturę i chce się zatrudnić w prywatnym biurze projektów. Jak znam życie, to wyląduje w rodzinnej binladenowskiej firmie. – Z niesmakiem wygina wargi. – Natomiast ja po stomatologii mam jasną sprawę. Aplikowałam przez internet i załatwiłam sobie pracę w saudyjsko-amerykańskiej klinice. Zapewne na początku dadzą mnie do czyszczenia kamienia nazębnego, ale to nic. Chcę się specjalizować w implantach, a pierwsze, które zrobię, będą dla mojej bezzębnej babci. Oby tylko doczekała – śmieje się rubasznie.

– Ambitne plany – wzdycha Marysia. – Oby wam się powiodło, insz Allah.

– Insz Allah – odpowiada rozmówczyni, z powagą kiwając głową. – A ty jak dajesz sobie radę w Rijadzie? Tam nie ma czym oddychać, dosłownie i w przenośni. Pracujesz, uczysz się, co porabiasz? U nas jak nie masz jakichś zainteresowań, to możesz zwariować.

– Jak do tej pory, to mam zrobioną tylko maturę – wyznaje młodsza zaledwie o parę lat dziewczyna. – I nie mam pojęcia, co począć z moim życiem.

– Jak to?! Jedź na studia. Hamid! – krzyczy w kierunku mężczyzny zajętego rozmową z jej mężem. – Wyślij swoją piękną i mądrą żonę na studia za granicę. Nie bądź chytrus!

– Najpierw by musiała chcieć – odpowiada niezadowolony. – To jest typ gospodyni domowej. Brak jej twojego zapału i kreatywności.

– Naprawdę? – Marysia robi wielkie oczy.

– A to męski szowinista. – Fatima oburza się na publiczną potwarz nowej koleżanki i wygina krytycznie usta. – Nie przejmuj się – pociesza. – Czasami mężów trzeba wychować. A mój Fahad twierdził, że taki nowoczesny Saudyjczyk z tego twojego chłopa.

* * *

Marysia przeżywa najcudowniejsze chwile od przyjazdu do Arabii Saudyjskiej. Jest w swoim arabskim środowisku, ma otaczające ją życzliwe dusze, nową przyjaciółkę i kilka koleżanek. Czuje się swobodna i tak jak one wyzwolona, chodząc po mieście w rozpiętej od pasa w dół abai i bez chusty na głowie. Ponoć w Dżeddzie ostatniego mutawwę zatłukli pałami parę lat temu, więc policja obyczajowo-religijna odpuściła sobie to miasto.

– Plan jest taki – pierwszego dnia w okolicach południa Fatima wpada jak burza do gościnnego domku. – Dzisiaj jedziemy na stare miasto, a potem pokażę ci to nasze osiedle Santa Sierra, gdzie wynajmujemy wille cudzoziemcom. Koniecznie musisz też zobaczyć Al-Nacheel, prywatny klub na plaży. Na niego przeznaczymy cały dzień, bo po tej stronie Morze Czerwone jest najpiękniejsze, rafa niezniszczona przez hordy turystów i submarine, a wody dziewicze. Trzeba będzie wziąć kostiumy kąpielowe, kremy i ręczniki, a resztę dostaniemy na miejscu.

– Hamid z nami jedzie? – pyta Marysia, rozglądając się po domku i nigdzie nie widząc męża.

– A co, będziesz za nim tęsknić? – śmieje się Saudyjka. – Chłopy spędzają czas we własnym gronie, jeszcze do tego nie przywykłaś? Zniknęli rano, może pojawią się na iftar, a może nie. A co ty tutaj, grzesznico, podgryzasz? – Figlarnie podnosi brwi do góry, podchodzi do aneksu kuchennego i wskazuje napoczętego croissanta. – No, no, bo poskarżę – chichocze, wsadzając maleńki okruszek do ust, i opuszcza głowę, jakby chciała się przed kimś ukryć. – Kończ papu, napij się na zaś i lecimy.

Ponadtrzymilionowa metropolia jest imponująca, ale Fatima chce pokazać koleżance nie nowoczesne budowle, lecz to, co jest charakterystyczne dla tego miejsca.

– Mediny[32] w arabskich miastach są podobne, ale każda ma coś specyficznego – mówi, kiedy spacerują w cieniu wysokich domów z pięknymi drewnianymi gankami na pierwszym czy drugim piętrze.

– Trochę przypomina mi Sanę, ale domy-wieże występują tylko tam. Szkoda, że nie mam zdjęć, to bym ci pokazała.

– Widziałam galerie w Internecie, bo chcieliśmy kiedyś wybrać się do Jemenu, ale później stało się tam tak niebezpiecznie, że już nie było o czym marzyć.

– Tak, jest coraz gorzej. Jemeńczycy koniecznie chcą obalić Ali Saleha, tylko że później może zapanować taki chaos, że już nikt sobie z tym nie poradzi.

– W ogóle coś gorąco zaczyna się robić w arabskich krajach, wszędzie jakieś zamieszki, bunty, Al-Kaida. Co za świat! Niedługo może nie będzie nawet dało się pojechać do Egiptu czy Tunezji na wakacje?

– Nie opowiadaj, niemożliwe!

– Oby. Dobrze, że w naszej starej Saudi panuje spokój i ład. Było nie było, król i jego rodzinka dają żyć zwykłym ludziom, nie zgarniają całej śmietanki dla siebie, tak jak to robią bezwzględni okoliczni tyrani.

– Gorąco mi. – Po godzinnym spacerze Marysia ociera pot z czoła. – Kręci mi się w głowie. – Opiera się jedną ręką o kruszący się antyczny mur.

– Zapowiadali na dzisiaj czterdzieści stopni, a w Rijadzie czterdzieści sześć. Nie tak źle jak w szczycie lata, ale nadal cieplutko. Jedźmy z powrotem i wyłóżmy się pod klimą. Na dzisiaj dosyć zwiedzania.

Fatima zabiera Marysię do swojego, jak to określiła, małego domku. Jest to dwupoziomowa willa z basenem, sąsiadująca z rezydencją jej teścia i połączona z nią ogrodem.

– Dla naszej małej, dwuosobowej rodzinki na razie te trzysta metrów jest wystarczające, ale jak przyjdą na świat dzieci, trzeba będzie zrobić dla nich oddzielne piętro, wiesz, sypialnie, bawialnia, pokoje dla nianiek. Wszyscy już się czepiają, że nie rozmnażamy się, jak Pan Bóg przykazał, a zwłaszcza moja teściowa. Za chwilę zacznie nakłaniać Fahada, żeby sobie wziął drugą, młodszą żonę. – Fatima mówi to całkiem poważnie.

– Nie żartuj! – Marysia nie wierzy własnym uszom. – Przecież macie nowoczesną rodzinę.

– Ale nie we wszystkim. Siadaj, coś ci pokażę. – Popycha koleżankę na sofę usytuowaną na najwyższej kondygnacji w pięćdziesięciometrowej mansardzie. – To moje królestwo! – Kręcąc się wokół własnej osi, rozkłada ręce na boki. – Jest tutaj wspaniałe światło!

Rzeczywiście pokój zalewa blask słońca, który przedostaje się przez strzeliste oszklone lufciki między płytami dachu. Na ścianach, jak w galerii, rozwieszono większe i mniejsze obrazy. Część jest olejnych, część akwareli, lecz Marysi najbardziej przypadają do gustu czarno-białe grafiki i litografie.

– Byłyśmy tam dzisiaj – pokazuje palcem nieduży obrazek z widokiem starego miasta. – Kto tak pięknie potrafi malować? – pyta zaciekawiona.

– No ja, a kto? – Fatima obejmuje ją ramieniem, ściąga grafikę ze ściany i wręcza oszołomionej dziewczynie. – To będzie prezent od autorki na pamiątkę pobytu w Dżeddzie. Jeszcze ci tylko dedykację napiszę.

– To ty jesteś malarką, która leczy zęby. Zdolna z ciebie osóbka!

– W tym kraju kobiety muszą mieć jakieś zainteresowania, hobby, coś, co wypełni pustkę w ich życiu i ukoi zranione feministyczne serca. Niestety, dużo Saudyjek uważa, że macierzyństwo to cały ich świat, ale jest też sporo uzdolnionych i nowoczesnych dziewczyn. Mamy stowarzyszenie o nazwie „Córki Aiszy".

– Toż to imię żony proroka Muhammada! – dziwi się Marysia.

– Jak na swoje czasy i miejsce, w którym żyła, była nieziemsko wyemancypowaną kobietą. Możesz do nas dołączyć online. Zapraszam. – Fatima zachęcająco patrzy na młodą przyjaciółkę swoimi ciepłymi brązowymi oczami. – Można tam znaleźć przyjaźń oraz poradę, jak przetrwać w otaczającym nas samczym świecie.

Następnego dnia wczesnym rankiem kobiety wjeżdżają przez wielką bramę na prywatne osiedle Santa Sierra. Wejścia strzeże przesuwana betonowa zapora, ruchome pasy ze szpiczastymi prętami oraz ochrona i gwardia narodowa pod bronią.

– Ależ pilnujecie tych waszych rezydentów – dziwi się Marysia. – Jeszcze bardziej niż dyplomatów na DQ w Rijadzie.

– Nie ma innego wyjścia.

– Były ostatnio jakieś zamachy? Sytuacja jest zaostrzona?

– Trzeba dmuchać na zimne – tłumaczy Fatima. – Największe akty terroru miały miejsce w dwa tysiące trzecim aż do piątego, lecz potem też niestety się zdarzały. Słyszałaś o ataku na księcia? Ze dwa lata temu było o tym głośno.

– Tak, przypominam sobie. – Marysia bezwiednie się czerwieni, bo przeczucie każe jej przypuszczać, że Hamid maczał w tym palce. Ma jedynie nadzieję, że po słusznej stronie. – W Jemenie prenumerowaliśmy saudyjskie gazety, tak że byliśmy na bieżąco. – Odwraca głowę, żeby koleżanka nie zauważyła jej speszenia.

– Tak więc widzisz. Dzięki Allahowi nic złego nie stało się z księciem, potem zaś wyłapano tylu terrorystów, że więzienia pękały w szwach. Niestety, jednego złapiesz, a na jego miejsce przychodzi inny. Taka gadzina! Dlatego też musimy uważać, oni lubią skupiska ludzkie, bo wtedy ich podły czyn ma większy efekt, większą skalę rażenia. Na celownik oprócz Saudyjczyków wzięli sobie cudzoziemców, żeby ich zastraszyć i tym samym wygnać z naszego kraju. Chcą doprowadzić do kryzysu, bo wtedy łatwiej będzie dokonać przewrotu. Nie chciałabym dożyć tych czasów – mówi to mocno przerażona.

Kierowca zatrzymuje samochód w zadaszonym miejscu dla odwiedzających, a kobiety zostawiają abaje w wozie i wysiadają. Od razu okleja je niesamowity upał i wilgoć.

– Raz-dwa, pokażę ci najciekawsze miejsca i uciekamy. A mówili, że rano będzie chłodniej. – Fatima zakłada słomkowy kapelusz, na oczy przeciwsłoneczne okulary i bierze Marysię pod pachę, ciągnąc ją w stronę meleksa, do którego się przesiadają.

Osiedle rzeczywiście jest tak wielkie, że nie byłoby mowy, aby w tym żarze przejść je na piechotę. Znajduje się na nim ponad trzysta różnorakich willi, część parterowych bungalowów, część piętrowych domów z dużymi ogrodami, a także trzykondygnacyjne bloki, gdzie klienci z mniejszym portfelem mogą wydzierżawić dwupokojowe mieszkania. Infrastruktura osiedla jest imponująca. Rezydentom zapewniono takie atrakcje jak kawiarnie i restauracje, w których serwuje się nawet alkohol, dla dzieci przedszkole i klimatyzowane place zabaw, dla dbających o sylwetkę zaś centrum fitness oraz aerobiku i gabinety odnowy biologicznej. Są tutaj też markety, wypożyczalnia płyt DVD, kwiaciarnia i biuro podróży. Na terenie obiektu wybudowano dwa wielkie baseny dla wszystkich mieszkańców, w tym jeden ze sztucznymi falami i wodospadem, oraz dwadzieścia mniejszych, które są ulokowane między każdymi czterema domami z górnej półki.

– Mamy też małe zoo z pawiem, kozami i paroma konikami, kino letnie, korty do tenisa i pole golfowe. Myślę, że postaraliśmy się i jest to jedno z najlepszych tego typu osiedli w kraju. – Fatima jest dumna, bo jej rodzina zarządza tym obiektem. – Fahad chce zaprojektować jeszcze salę koncertową, bo na mieście tego nie uświadczysz, a cudzoziemcy bez muzyki i spektakli nie mogą żyć. Muszę ci się przyznać, że po latach spędzonych za granicą ja też już za tym tęsknię.

– Aleś się zbiesiła w tej Ameryce. – Marysia bezgraniczny podziw i lekką zazdrość pragnie zatuszować ironią.

– Jak się nie wie, co się traci, to i nie żal.

Kobiety nie chcą opuścić pięknego, zielonego osiedla i pomimo upału przez parę godzin siedzą w cieniu nad błękitnym basenem. Spod zadaszenia z pobliskiej restauracji dolatuje do nich chłodniejsze powietrze, bowiem rozstawiono tam wielkie klimatyzatory, nawilżacze i wiatraki, które rozwiewają dookoła przyjemną bryzę. Parę cudzoziemek z dziećmi odpoczywa i bawi się w tym przyjemnym miejscu, lecz nie spoglądają one przychylnie na dwie Arabki. Szepczą coś między sobą i ewidentnie pokazują na nie palcami. Później wołają kelnera, o coś pytają, a gdy ten odpowiada, kiwają lekceważąco głowami i już dłużej nie zwracają uwagi na przybyłe.

Nad morzem przyjaciółki postanawiają spędzić całe jedno popołudnie. Po wcześniejszej wielogodzinnej wizycie w centrum handlowym są niesamowicie spragnione, dlatego też w prywatnym klubie na nabrzeżu pierwsze kroki kierują do kawiarni i zamawiają po wielkiej szklance mrożonej herbaty. W barze za dnia można też dostać domowej roboty piwo i wino, soki oraz różnego rodzaju zimne przekąski. Gorącą kolację kucharz będzie przygotowywał dopiero wieczorem. W końcu jest ramadan.

– Mam nadzieję, że Allah mi wybaczy. – Fatima wypija napój jednym tchem, po chwili wykrzywia twarz z bólu i chwyta się ręką za krzyż.

– Dziewczyno, nie rujnuj sobie zdrowia! – Marysia z niepokojem patrzy na koleżankę.

– Lekarz kazał mi sączyć przynajmniej pół litra wody w ciągu dnia, ale ja za każdym razem czuję się winna – przyznaje, opuszczając wzrok. – Mam piasek w nerkach, co w tym klimacie daje mi się nieźle we znaki.

– Moja mama też mnie ostrzegała, że co jak co, ale troszkę pić trzeba.

– Wiem, wiem. – Fatima lekceważąco macha ręką. – Teraz już możemy przejść się brzegiem morza. – Kładzie kolorowy ręcznik na białym plastikowym łóżku, stawia przy nim słomkowy koszyk, ściąga bermudy i zostaje tylko w jednoczęściowym kostiumie kąpielowym i przewiewnej tiulowej tunice. – Jest to bardzo dobre miejsce na spacery.

– Wspaniale, bo tego mi w Saudi bardzo brakuje.

Wybrzeże rzeczywiście jest tak piękne, jak zapowiadała Fatima. Woda w kolorze turkusu jest przejrzysta, a rafa na wyciągnięcie ręki. Kolorowe rybki podpływają do samego brzegu, licząc na kawałek chleba lub chrupki. Dzieci je dokarmiają i dlatego są ich tutaj całe ławice.

– Ależ cudne! Mogę wziąć na pamiątkę? – Marysia podnosi całkiem spory kawałek koralowca, który znalazła na plaży. – Czy to zabronione?

– Coś ty, głuptasku! Przecież ty tego nie odrąbałaś i nie będziesz wywozić z kraju – śmieje się Fatima. – To tak jakby było zakazane zbieranie muszelek. Gorzej, kiedy ci cudzoziemcy – Fatima pokazuje głową na grupę rozbawionych kobiet i mężczyzn o jasnej, piegowatej karnacji – okradają nas z dóbr naturalnych i pakują całe pudła rafy, nadając je potem na cargo. Takie rzeczy należy już karać.

– A mówiliście, że to plaża tylko dla białych – nagle słyszą słowo w słowo wypowiedź jakiejś żony brytyjskiego kontraktowicza, która pokazuje na nie palcem.

– Mnie chyba zaraz szlag trafi! – Fatima aż blednie ze złości.

– Co za shit! – kobieta bez najmniejszego skrępowania kontynuuje. – Liczą sobie jak za wołu za wynajem tych ich domów na strzeżonych osiedlach, za członkostwo w europejskich klubach, a nie dotrzymują warunków umowy. Wredne i chytre Arabusy!

– Jak ona śmie! – Saudyjka nie wytrzymuje i obraca się w stronę grupy. – Jesteśmy dyskryminowani za kolor skóry, wiarę i styl ubierania na całym świecie i nawet u siebie w domu mamy to znosić?! – Odważna mieszkanka Dżeddy podniesionym głosem mówi po angielsku, a Marysia ciągnie ją za rękę, nie chcąc dopuścić do niepotrzebnej pyskówki.

– Zachowujcie się normalnie, jak cywilizowani ludzie, to i my was będziemy dobrze traktować. – Brytyjka wstaje i zmierza w kierunku miejscowych kobiet. – Jak podkładacie bomby lub się wysadzacie, to trudno żebyśmy się cieszyli z waszego towarzystwa! – Wszyscy pozostali zamierają na te słowa, a prawdopodobnie mąż bezczelnej cudzoziemki popycha ją w kierunku fotela.

– Ja podkładam bomby?! – roztrzęsiona Fatima krzyczy, wymachując ręką w stronę grupy. – Teraz się nie dziwię tym, co to robią, żeby ich z naszego kraju wykurzyć – mówi już znacznie ciszej przez zaciśnięte zęby. – Po co nam taka zgnilizna?! Oni na nas zarabiają, a nie my na nich. I jeszcze tak bezczelnie się zachowują, odrobiny szacunku.

– Tak nie można – oponuje złotowłosa. – My ich stąd wyrzucimy, oni nas z Europy czy Ameryki i do czego to doprowadzi? Gdzie dialog między religiami? Gdzie porozumienie?

– Bujdy i gadki dla biednych naiwniaków!

– Nie bądźmy rasistkami jak ta prymitywna baba!

– Ogromnie panie przepraszamy! – Mężczyzna w średnim wieku z wystającym brzuszkiem i ubrany tylko w szorty zwraca się w stronę oburzonych Arabek. – Moja żona ma niewyparzony pysk i jest wściekła, że do mnie przyjechała. Nie podoba jej się tutaj, ale tak nie wolno nikomu się zachowywać.

– Tak, bardzo nam przykro! – inni z pokorą potakują głowami. – Proszę wybaczyć!

– E tam! – Fatima kiwa lekceważąco głową, cyka z niesmakiem językiem i kobiety oddalają się do swoich leżaków. Każda oddaje się rozmyślaniom i nie odzywają się do siebie już do końca pobytu na plaży.

* * *

Do ostatniego iftaru w Dżeddzie siadają kameralnie w czwórkę.

– Ciekawa jestem, jak wielki jest ten meczet proroka w Medynie. Widziałam na zdjęciach, że cały plac dokoła jest wyłożony marmurem. A jak wyglądają groby jego i jego dwóch towarzyszy, kalifów Abu Bakra i Umara? I czytałam jeszcze, że są tam pozostałości starych murów miejskich. – Marysia cieszy się na jutrzejszy wyjazd.

– To ty nie jedziesz tam pomodlić się, tylko raczej turystycznie. – Hamid z dezaprobatą ściska wargi.

– Pomodlić też… – kobieta się peszy.

– No pewnie, pewnie. – Między jednym kęsem grillowanego kurczaka a drugim kpiarsko, lecz rubasznie włącza się Fahad.

– Ale przy okazji… – nadal się tłumaczy. – Przecież będziemy jechać chyba cały dzień, to kawał drogi, więc można tę podróż wykorzystać też na poznanie. – W końcu Marysia denerwuje się i podnosi głos: – Niezbyt miło zapowiada się ta wyprawa, kiedy ty masz jakiś taki dziwny stosunek do mnie! Nie wiem, co ci się, Hamid, stało.

– Ja bardzo chcę, żeby jutro był przyjemny dzień – ripostuje pochmurny – ale widzę, że nasze nastawienie do tej wyprawy całkowicie się różni. Może chciałabyś zostać w Dżeddzie? Wystarczy, że zmuszam cię do odbycia umry, Medynę możesz sobie odpuścić.

– Wcale mnie nie zmuszasz. – Marysi głos drży i bezwiednie zbiera jej się na płacz.

– Okej, świetnie! – Fatima kończy dyskusję, która grozi wybuchem małżeńskiej kłótni. – Spędzimy, moja nowa przyjaciółko, cały dzień nad naszym przydomowym basenem. Będziemy grzeszyć, opalając się w kostiumach bikini. – Fahad szczerze się śmieje, a Hamid wykonuje kolejny grymas, nieświadczący bynajmniej o jego wesołości.

W dzień wyjazdu do Mekki małżonkowie postanowili pospać dłużej, aby łatwiej im było znieść post podczas podróży.

– Zameldowanie i tak mamy dopiero po czternastej, więc można wykorzystać okazję i odpocząć co nieco.

– W porządku. – Marysia nie widzi powodu, aby się sprzeciwiać.

– W stan ihram[33] wstąpicie u nas czy na miejscu? – pyta Fahad.

– W Mekce będzie dość czasu, wynająłem hotel aż na trzy dni, więc wszystko zdążymy na spokojnie.

– Gdzie popasiecie? – żartuje kuzyn.

– Myślałem o Mövenpicku, ale na koniec zdecydowałem się na Raffles Makkah Palace. Troszkę drożej, ale warunki dużo lepsze. W cenie jest codziennie iftar i przez całą noc otwarty bufet z kanapkami i napojami.

– A podają piwo? – Fahad jest zabawnym facetem.

– Mąż cię rozpuszcza, Miriam. – Fatima poklepuje koleżankę po ręce. – My jak odbywaliśmy umrę, to zatrzymaliśmy się w zwykłym małym hoteliczku na przedmieściach.

– Należy do twojej rodziny i jakbyśmy wynajęli coś innego, toby nam oko wyjęli – krewniak znów żartuje. – Bierzecie jakieś uodparniające leki? Trzeba zacząć przynajmniej z miesiąc przed hadżdżem – tym razem mówi poważnie.

– Jak to, dlaczego? – Marysia pierwsze słyszy.

– Oj, wy to dzieci jesteście! – zgodnie machają głowami. – Przecież wiadomo, że podczas pielgrzymek w Mekce znajduje się największe skupisko bakterii i wirusów z całego świata, przywożonych tutaj przez wiernych. Jak już nie ma żadnego lekarstwa na jakąś zarazę, to rodzina wysyła chorego do Mekki, aby Allah go uleczył albo święta woda Zamzam.

– O nie! – Marysia załamuje ręce. – Czemu ty o tym nie wiesz, mój wszystkowiedzący mężu?! – zwraca się z pretensją do Hamida.

– Do diaska! – Mężczyzna zdenerwowany uderza pięścią w stół. – Będziemy tam jedynie trzy dni, i to w luksusowym hotelu, a umrę odbębnisz w maksymalnie dwie godziny, więc nie sądzę, żeby ktoś mógł cię tak ekspresowo zainfekować. Ale jeśli się boisz, to podrzucę cię na lotnisko i leć sobie z powrotem do Rijadu! Twoje towarzystwo naprawdę nie jest mi do niczego potrzebne.

– Cóż, nie ma co, teraz trzeba liczyć, że Insz Allah wszystko będzie dobrze. – Fatima godzi małżonków. – Jedźcie z Bogiem.

Tak jak planowali, docierają na miejsce późnym popołudniem. Jeszcze mają czas, żeby wziąć prysznic, chwilę się zdrzemnąć i już muezin ogłasza chwilowe ustanie postu. Widok z apartamentu jest rzeczywiście znakomity, świętą Kaabę można zobaczyć z okien ich salonu. Do Wielkiego Meczetu mają może dwie minutki i Hamid wybiera się tam na wieczorną modlitwę. Marysia, kiedy obserwuje zza zasłony tłumy gromadzące się na placu, odczuwa pierwszy raz w życiu dławiącą w gardle panikę.

– Boję się takiej ilości ludzi – wyznaje mężowi. – A poza tym nie pamiętam, czy kiedykolwiek w życiu byłam nawet w zwykłym meczecie, nie mówiąc już o tak wielkim i nadzwyczajnym.

– To nie idź – odpowiada ozięble Hamid. – Ja wrócę za pół godziny, to zjemy razem iftar. Jeśli oczywiście masz ochotę.

– Co będzie jutro? – Marysia nie wytrzymuje i wyraża swoje obawy, składając przy tym ręce jak do modlitwy.

– Pójdziemy o siódmej rano, wtedy nie powinno być dużo ludzi. – Mężczyzna ciężko wzdycha. – Wyobraź sobie, że najwspanialsze w naszej religii jest to, że stanowimy wielką, nieprzebraną grupę ludzi, wielonarodowościową społeczność, która jest jak gigantyczna rodzina. W tym tkwi moc i kreatywność islamu. Kiedy praktykujący inne wyznania rezygnują i odchodzą od swoich świątyń, często kierują swe kroki ku meczetom. Nasza ilość jest naszą siłą! Najważniejsze w pielgrzymce, małej czy dużej, jest poddanie się Allahowi, zbliżenie do niego, ale też połączenie w modlitwie ze współwyznawcami i odkrycie potęgi naszej zbiorowości. Ty widocznie tego nie czujesz i nie potrzebujesz, bo tak naprawdę jesteś bardziej chrześcijanką, a jedynie stwarzasz pozory muzułmanki, gdyż mieszkasz w arabskim kraju i masz saudyjskiego męża – zdenerwowany wygłasza na koniec, z wyrzutem taksuje żonę wzrokiem, obraca się i wychodzi, trzaskając drzwiami.

Po godzinie oczekiwania Marysia już się nie spodziewa, że Hamid będzie chciał dzisiaj zjeść z nią kolację. Podgryza parę suszonych daktyli, które leżą na ozdobnej platerowej paterze, wypija butelkę wody, colę i mały sok z minibarku, przegryza to czekoladowym batonem i kładzie się spać. Jest zagubiona i zszokowana zaistniałą sytuacją. Jedyne, czego teraz pragnie, to powrotu do Rijadu i kontaktu z matką i Darią. Może rzeczywiście nie pasują z Hamidem do siebie i Marysia jak najszybciej powinna wyjechać z Saudi i wrócić do Polski, tam gdzie jest jej miejsce.

Mąż wraca do hotelu o świcie, lecz o siódmej rano jest już w stanie ihram i gotowy do odbycia umry. Wymył się i wypachnił, obciął paznokcie, przyciął trochę włosy i świeżo ogolił, a ciało okrył dwoma niezszytymi kawałkami białej materii. Jednym zawinął się dookoła bioder, a drugim okrył korpus, odkrywając jedno ramię. Marysia miała jako stroju użyć długiej białej tkaniny, lecz nie za bardzo wie, jak się w nią zawinąć, i nie chce ryzykować, że ona z niej spadnie, więc zarzuca czarną abaję i zasłania chustą tylko włosy. Zostawia w pokoju swoją biżuterię, nie smaruje twarzy kremem, nie nabłyszcza ust i podąża za swym mężem bez słowa zapytania czy komentarza. Faktycznie o tak wczesnej godzinie jest niewielu pielgrzymów. Część jeszcze śpi pod murami meczetu, a część szykuje się do modlitwy. Małżonkowie obchodzą Kaabę siedem razy, po wykonaniu każdego kręgu zwracając się w jej kierunku z okrzykiem: Allahu Akbar[34]! Następnie udają się do trzypiętrowego długiego na ponad kilometr budynku, który łączy dwa symboliczne miejsca – Safę i Marwę. Należy siedmiokrotnie przejść drogę z jednego do drugiego końca, lecz obecna technika, postęp oraz bogactwo Arabii Saudyjskiej znacznie ułatwiły pielgrzymom wykonanie tego zadania. Gmach jest zadaszony, z niezliczoną ilością klimatyzatorów, nawilżaczy i nawiewów. Ścieżki prowadzące do świętych punktów nie są jak kiedyś kamieniste, lecz wyłożone marmurem. Naturalne skały pozostawiono jedynie pod koniec szlaku. Dla dodatkowej wygody zainstalowano ruchome chodniki, jak na lotnisku, także pielgrzymi całkiem komfortowo i bez wysiłku pokonują trasę. Po wszystkim małżonkowie symbolicznie przycinają włosy i kładą się z powrotem do łóżka. Umra nie zajęła im więcej niż dwie godziny, Hamid w tym względzie się nie mylił. Bez konsultacji z Marysią skrócił ich pobyt w Mekce i wracają wieczornym lotem do Rijadu. Następnie Hamid odwozi żonę do ich willi i wychodzi na całą noc. Nie tłumaczy się i nie informuje. Nie widzi takiej potrzeby. Kiedy nad ranem przychodzi z powrotem i kładzie się spać, Marysia czuje od niego odór alkoholu. Ramadan się skończył.

Chrześcijańskie święta w Rijadzie

Dostępne w wersji pełnej

II

ODWIEDZINY U LIBIJSKIEJ RODZINKI

Dostępne w wersji pełnej

Kuzyn wielkim filantropem

Dostępne w wersji pełnej

Polsko-libijskie rodziny

Dostępne w wersji pełnej

Codzienne szczęście Chadidży

Dostępne w wersji pełnej

Grzeszne uczucia

Dostępne w wersji pełnej

III

LIBIJSKA WIOSNA LUDÓW

Dostępne w wersji pełnej

Plażowanie w Tadżurze

Dostępne w wersji pełnej

Drogi ucieczki

Dostępne w wersji pełnej

Poszukiwania

Dostępne w wersji pełnej

Zawijska tragedia

Dostępne w wersji pełnej

IV

REWOLUCYJNA ZAWIERUCHA

Dostępne w wersji pełnej

Wojenne żniwo

Dostępne w wersji pełnej

Uchodźcy

Dostępne w wersji pełnej

Zabawa w kotka i myszkę

Dostępne w wersji pełnej

Ewakuacja statkiem

Dostępne w wersji pełnej

V

POSŁANNICTWO

Dostępne w wersji pełnej

Bin Laden w Libii

Dostępne w wersji pełnej

Szpital w Nalucie

Dostępne w wersji pełnej

Libijscy zwyczajni bohaterowie

Dostępne w wersji pełnej

VI

GORZKIE ZWYCIĘSTWO

Dostępne w wersji pełnej

Zabójczy bękart

Dostępne w wersji pełnej

Nowy rząd

Dostępne w wersji pełnej

Święto narodowe

Dostępne w wersji pełnej

SŁOWNICZEK ARABSKICH I LIBIJSKICH SŁÓW, ZWROTÓW I NAZW

Dostępne w wersji pełnej

Przypisy

[1] Wallahi (arab.) – na Boga.

[2] Abaja – wierzchnie tradycyjne okrycie w krajach muzułmańskich; szeroki, luźny płaszcz noszony przez kobiety i mężczyzn, w Arabii Saudyjskiej kobiety noszą abaje w czarnym kolorze.

[3] Insh Allah (arab.) – jak Bóg da.

[4] Bukra (arab.) – jutro.

[5] Ja’ani (arab.) – to znaczy; łącznik często używany w mowie potocznej.

[6] Szisza (arab.) – fajka wodna.

[7] Mahram (arab.) – męski opiekun.

[8] Mazal (arab.) – za chwilę.

[9] Ahlan wa sahlan (arab.) – cześć.

[10] Keifa haleki (arab.) – jak się masz?

[11] Kullu quejs (arab. libijski) – wszystko w porządku.

[12] Tamam (arab.) – dobrze.

[13] Toba/thob (arab.) – rodzaj długiej do ziemi męskiej koszuli, z tradycyjnym kołnierzykiem lub stójką i manszetami, zapinana na guziki tylko do pasa.

[14] Szorba libija (arab.) – zupa libijska; rosół na baraninie z makaronem w kształcie ryżu i ciecierzycą.

[15] Dżambija (arab.) – zakrzywiony nóż tradycyjnie noszony za pasem w Jemenie.

[16] Dżedda – miejscowość w Arabii Saudyjskiej nad Morzem Czerwonym, drugie co do wielkości miasto, była stolica.

[17] Hadżdż (arab.) – pielgrzymka do Mekki.

[18] Haram (arab.) – zakazane, zabronione.

[19] Mutawwa (arab.) – funkcjonariusz policji obyczajowo-religijnej.

[20] Hidżab (arab.) – noszona przez kobiety muzułmańskie kwadratowa chusta, zakrywająca włosy, uszy i szyję, jednak nie ramiona i twarz, może być kolorowa, ale w Arabii Saudyjskiej obowiązkowo czarna.

[21] Mafi muszkila (arab.) – nie ma problemu.

[22] Mabruk (arab.) – na szczęście.

[23] Sza Allah (arab.) – Bóg da.

[24] W Arabii Saudyjskiej kobiety nie mogą prowadzić samochodu ani nie mają prawa głosu w wyborach.

[25] Galabija/dżalabija (arab.) – męski strój w formie długiej sukni/płaszcza z rozcięciem pod szyją.

[26] Fisa (arab.) – szybko.

[27] Mudżahedin (arab. dosł. święty wojownik) – to uczestnik ruchu religijnego, społecznego lub wyzwoleńczego w krajach muzułmańskich lub zamieszkanych przez muzułmanów. Zwani są bojownikami.

[28] Leben (arab.) – rodzaj jogurtu lub kwaśnego mleka.

[29] Iftar (arab.) – śniadanie, lecz w ramadanie tak nazywana jest uroczysta kolacja, jako pierwszy posiłek po ustaniu postu.

[30] Umra (arab.) – mała pielgrzymka.

[31] Al-Kaaba (arab.) – sześcian, kostka; świątynia i sanktuarium w Mekce, najważniejsze święte miejsce islamu.

[32] Medina (arab.) – miasto, tu: stare miasto.

[33] Ihram (arab.) – stan pełnego uświęcenia przed zasadniczą pielgrzymką hadżdż i przed małą pielgrzymką umra.

[34] Allahu akbar! (arab.) – Allah jest największy!

Copyright © Tanya Valko, 2012

Projekt okładki

Sylwia Tymkiewicz

(studio-kreacji.pl)

Zdjęcie na okładce

© Laila Jihad

Redaktor prowadzący

Anna Derengowska

Redakcja

Katarzyna Pawłowska

Korekta

Grażyna Nawrocka

ISBN 978-83-7839-304-7

www.proszynski.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

www.woblink.com

Table of Contents

Karta tytułowa

Dedykacja

Wstęp

PRZEDMOWA

I. ODNALEZIENIE MATKI

Arabska Miriam czy polska Marysia

Ramadan i pielgrzymka do Mekki

Chrześcijańskie święta w Rijadzie

II. ODWIEDZINY U LIBIJSKIEJ RODZINKI

Kuzyn wielkim filantropem

Polsko-libijskie rodziny

Codzienne szczęście Chadidży

Grzeszne uczucia

III. LIBIJSKA WIOSNA LUDÓW

Plażowanie w Tadżurze

Drogi ucieczki

Poszukiwania

Zawijska tragedia

IV. REWOLUCYJNA ZAWIERUCHA

Wojenne żniwo

Uchodźcy

Zabawa w kotka i myszkę

Ewakuacja statkiem

V. POSŁANNICTWO

Bin Laden w Libii

Szpital w Nalucie

Libijscy zwyczajni bohaterowie

VI. GORZKIE ZWYCIĘSTWO

Zabójczy bękart

Nowy rząd

Święto narodowe

SŁOWNICZEK ARABSKICH I LIBIJSKICH SŁÓW, ZWROTÓW I NAZW

Przypisy

Karta redakcyjna