Spis treści

Karta redakcyjna

Seria prozatorska pod redakcją Piotra Mareckiego

I

II

III

Maciej Piotr Prus, Wyspa i inni ludzie, Kraków 2020

Copyright © by the Author, 2020
Copyright © for this edition by Korporacja Ha!art, 2020

Redakcja serii Piotr Marecki

Redakcja Marta Syrwid

Projekt okładki Bolesław Chromry

Projekt typograficzny, skład i łamanie, korekta By Mouse | www.bymouse.pl

Projekt zrealizowany przy wsparciu finansowym Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO, realizowanej przez Krakowskie Biuro Festiwalowe ze środków Gminy Miejskiej Kraków

Wydanie I

ISBN 978-83-66571-22-8

Korporacja Ha!art
ul. Konarskiego 35/8, 30-049 Kraków
tel. 698 656 756
korporacja@ha.art.pl
www.ha.art.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Seria prozatorska pod redakcją Piotra Mareckiego

• Jerzy Franczak, Trzy historye

• Sławomir Shuty, Bełkot

• Łukasz Orbitowski, Szeroki, głęboki, wymalować wszystko

• Piotr Cegiełka, Sandacz w bursztynie

• Sławomir Shuty, Cukier w normie

• Michał Palmowski, Przygody Hiszpana Dete

• Michał Witkowski, Lubiewo

• Marta Dzido, Małż

• Marian Pankowski, Rudolf

• Maciek Miller, Pozytywni

• Ewa Schilling, Głupiec

• Adam Wiedemann, Sceny łóżkowe

• Jan Dzban, Dentro

• Piotr Szulkin, Socjopatia

• Marian Pankowski, Bal wdów i wdowców

• Jerzy Nasierowski, Zbrodnia i...

• Piotr Czerski, Ojciec odchodzi

• Maciek Miller, Zakręt hipokampa

• Łukasz Orbitowski, Horror Show

• Joanna Pawluśkiewicz, Pani na domkach

• Joanna Wilengowska, Zęby

• Marta Dzido, Ślad po mamie

• Jan Krasnowolski, Klatka

• Marian Pankowski, Pątnicy z Macierzyzny

• Hubert Klimko-Dobrzaniecki, Raz. Dwa. Trzy

• Michał Zygmunt, New Romantic

• Joanna Pawluśkiewicz, Telenowela

• Jerzy Franczak, Przymierzalnia

• Wojciech Bruszewski, Fotograf

• Krzysztof Niemczyk, Kurtyzana i pisklęta

• Sylwia Chutnik, Kieszonkowy atlas kobiet

• Juliusz Strachota, Cień pod blokiem
Mirona Białoszewskiego

• Natalia Rolleczek,
Drewniany różaniec

• Marian Pankowski, Niewola i dola Adama Poremby

• Maciek Miller, Cockring

• Dominika Ożarowska, Nie uderzy żaden piorun

• Ewa Schilling, Codzienność

• Marian Pankowski, Tratwa nas czeka

• Piotr Szulkin, Epikryza

• Jerzy Franczak, NN

• Sławomir Shuty, Jaszczur

• Darek Foks, Kebab Meister

• Tomasz Pułka, Vida Local

• Ziemowit Szczerek, Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian

• Wojciech Bruszewski, Big Dick. Fikcja dokumentalna

• Jan Krasnowolski, Afrykańska elektronika

• Daniel Kot, Kierunkowy 22

• Marian Pankowski, Nastka, śmiej się! Opowiadania

• Sławomir Shuty, Dziewięćdziesiąte

• Łukasz Orbitowski, Horror Show [wyd. II popr.]

• Joanna Dziwak, Gry losowe

• Søren Gauger, Nie to / nie tamto

• Maciej Bobula, Katarzyna Gondek, Adam Miklasz, Aleksander Przybylski, Michał Zantman, Bękarty Wołgi. Klechdy miejskie

• Ziemowit Szczerek, Siódemka

• Juliusz Strachota, Relaks amerykański

• Flash fiction. Antologia

• Dariusz Orszulewski, Zjednoczone Siły Królestwa Utopii

• Stanisław Czycz, Nie wierz nikomu.
Baza

• Konrad Janczura, Przemytnicy

• Maciej Piotr Prus, Przyducha

• Marta Dzido, Frajda

• Olga Hund, Psy ras drobnych

• Juliusz Strachota, Turysta polski w ZSRR

• Jakub Michalczenia, Gigusie

• Anna Mazurek, Dziwka

• Natalka Suszczyńska, Dropie

• Antonina Kardaś, Czernucha

• Aleksandra Wstecz, Kwiaty rozłączki

• Jarek Skurzyński, Zrolowany wrześniowy Vogue

• Zenon Sakson, Zaczarowany uber

• Sławomir Shuty, Historie o ludziach z wolnego wybiegu. Pasty i skity

• Maciej Topolski, Niż

• Jakub Michalczenia, Korszakowo [wyd. II popr. i uzupeł.]

• Maciej Piotr Prus, Wyspa i inni ludzie

I

Jego uszy nie były nastawione na odbieranie słów, starał się nie słyszeć ich zbyt wiele. Nie był głuchy, potrafił rozróżnić głosy ptaków, słyszał trzeszczenie desek w podłodze, drapanie myszy za lodówką, deszcz stukający o dach. Petr najsłabiej słyszał ludzi. Często nie odpowiadał na pytania albo odpowiadał od rzeczy. Ludzie ciągle mówili – potoki, morza, oceany słów. Włączała mu się wtedy blokada. Czasami miał trudności w sklepie, gdy zapatrzył się na usta sprzedawczyni, na jej przednie zęby, na koniuszek języka wyskakujący z gracją na wargę i nie słyszał pytania, kiwał tylko głową, a wszyscy się śmiali. „Oj, jaki głupi ten nasz Petr, bo co on zrobi z tą całą gęsią, na dodatek nieoskubaną, kiedy przyszedł tutaj tylko po kawałek kiełbasy?” Ale Petr brał gęś pod pachę i zamyślony wychodził ze sklepu. Gęś zanosił sąsiadce zza wzgórza i dawał w prezencie. Sąsiadka Marta bardzo go lubiła. Zresztą jemu przy niej blokada się wyłączała i Petr słyszał doskonale. Najczęściej siadali na ławce przed domem i patrzyli na zatokę, na zamglony pas stałego lądu. Potem Petr wstawał, kłaniał się i wracał do domu.

Marta miała męża Borysa, który wolałby, żeby Petr nie przychodził, kiedy on pływa i próbuje wyłowić z morza resztki pozostałych jeszcze ryb. Petr chodził jednak do Marty, kiedy miał ochotę, a zazwyczaj miał ją, kiedy męża sąsiadki nie było w domu.

Petr był nieśmiały. Przerażało go proszenie ludzi o powtórzenie pytania, bo wiedział, że prawdopodobnie i tak nie usłyszy. Kiedyś, gdy był młodszy, jeszcze w szkole, ludzi słyszał doskonale, zawsze jednak wymagało to od niego koncentracji. Z czasem słowa wypowiedziane przez innych coraz rzadziej wzbogacały go, częściej natomiast wprowadzały chaos. Kiedy szedł z kimś na wzgórze albo do lasu, zamiast posłuchać ciszy, ten ktoś łapał go za rękaw i mówił: „O Boże, jak tu cicho!”, a potem jeszcze: „Nieprawdopodobnie!”, a potem jeszcze raz: „O Jezu, jak tu cicho!”. I Petr nie mógł już tego wytrzymać.

Ludzie najczęściej rozmawiali o telewizyjnych serialach. Na wyspie nikt nie miał telewizji satelitarnej, wszyscy wystawiali zwykłe anteny, a sygnał był bardzo słaby. Petr kupił jednak telewizor, który również źle odbierał i prawie zawsze był bez fonii. Petr patrzył na migające, rozmazane głowy wymawiające setki słów na minutę i nie słyszał ani jednego. Przez pewien czas nawet go to bawiło, ale w końcu stracił zainteresowanie telewizją. Włączał ją rzadko i najczęściej w nocy, bo w nocy odbiornik lepiej odbierał i udawało mu się zobaczyć dłuższe fragmenty.

Czuł, że coraz bardziej się wyróżnia, bał się tego, prześladowała go myśl o społecznym odrzuceniu i którejś nocy postanowił, że zacznie udawać głupka. Rozważył wszystkie „za” i „przeciw” i z pełną odpowiedzialnością podjął decyzję. Zadecydowało poczucie bezpieczeństwa.

Od tamtego czasu nie martwił się tym, że nie wszystkich słyszał. Jednym odpowiadał bez sensu, innym logicznie i wyczerpująco. Rola wiejskiego głupka okazała się świetnym pomysłem. Przestał być konkurentem, kimś, kto może okazać się lepszy w pracy, w miłości, w rachunkach... Wiadomo było, że nie będzie już politykiem, adwokatem, urzędnikiem podatkowym, policjantem, nie poderwie innemu Hany, Nadii, Steli – nawet świadkiem przestępstwa zostanie niewiarygodnym.

Petr w swojej roli czuł się znakomicie. Często chodził po łąkach i zbierał zioła. Potem je suszył, palił albo robił z nich napary. Kiedy nie był pewien, do czego może ziele wykorzystać, szedł do starego Bojana. Wszyscy wiedzieli, że Bojan zna się na ziołach. Kiedyś Bojan leczył mieszkańców wyspy. Potem na wyspie powstała szkoła i nauczyciel przestrzegał przed piciem gorzkich wywarów Bojana. Uważał to za zabobony, średniowieczną ciemnotę. Raz na pół roku przyjeżdżał na wyspę lekarz i wszystkim dzieciom w szkole wkładał patyki do gardła i wbijał igły w przedramiona. Szkołę zamknięto jednak kilka lat temu, nauczyciel wyjechał, a do lekarza trzeba było płynąć na ląd. Rzadko jednak ktoś korzystał z tej sposobności, szczególnie że Adam zaczął sprowadzać do swojego sklepu białe pastylki z narysowanym krzyżykiem, które leczyły wszystkie dolegliwości. Jednak Petr chodził do starego Bojana. Przynosił grzyby, korzenie, korę, liście i rosnące dziko konopie. Czasami siedzieli długo w nocy, palili zioła i milczeli.

Na wyspie był kościół, ale od lat nie odbywały się w nim nabożeństwa. Stał na skraju wsi i nawet nie wiadomo było, kto ma klucze do wiszącej na drzwiach dużej kłódki. Kiedyś mieszkał na wyspie ksiądz, ale to było tak dawno, że nawet Bojan słabo go pamiętał. Potem, co niedzielę, przypływał z lądu młody wikary i odprawiał msze, ale podobno zakochał się w jednej parafiance, zrzucił sutannę i od tamtego czasu kościół stał pusty. Jeszcze kilka lat temu rano w niedzielę zbierali się przed nim ludzie i modlili się, śpiewali pieśni, ale po śmierci żony Bojana przestali przychodzić. Mówili, że modlą się w domu, ale jak było naprawdę, tego nikt nie wiedział.

Jako dziecko Petr był z rodzicami kilka razy na mszy. Pamiętał, że ściany pokryte były wyblakłymi freskami przedstawiającymi świętych ze złocistymi aureolami. Petr myślał, że to hełmy, w których święci przybyli z kosmosu na ziemię. Później w domu rysował rakiety, w których siedzieli święci i wyglądali przez okrągłe okienka.

Petr uwielbiał rysować. Kiedyś szkicował ołówkiem i węglem, potem kupił kredki. Później zaczął malować farbami wodnymi i temperą. Mieszał kolory i sam dziwił się, że zamiast spokojnego morza, nieba i krążących mew malował ciemne nierealne światy, ulice pełne zjaw, tylko pozornie przypominających ludzi. Zamalowane kartony upychał za szafą. Wolał, żeby nikt ich nie oglądał.

Petrowi doskwierał brak seksu. Dziewczyny, które zostały na wyspie, wstydziły się z nim romansować. Raz na miesiąc Petr zakładał swoje lniane spodnie, czarne półbuty, wsiadał na prom i odpływał na ląd.

Z prostytutkami zadawał się, póki nie spotkał Zo. Tak się przedstawiła i pewnie tak do niej wszyscy mówili. Może była Sofiją, a może zwierzęciem zamkniętym w klatce. Petr słyszał ją doskonale. Łapał się nawet na tym, że zaczyna ją słyszeć, zanim ona otworzy usta. Znał już całe zdanie, tymczasem Zo wymawiała dopiero pierwsze słowo.

Poznali się jakoś banalnie, na ulicy, Zo coś do niego powiedziała, on to usłyszał i odpowiedział. Potem stali tak przez godzinę i nie mogli się rozstać. Jak w starych filmach ona odprowadzała go do promu, on nie wsiadał i odprowadzał ją pod dom, potem ona jego, ale już tylko do połowy drogi.

Od tamtego czasu Petr pływał na ląd tylko dla niej. Nie wyobrażał sobie, żeby Zo przypłynęła kiedyś na wyspę, nie wyobrażał sobie, żeby odkryła, że jest tylko wiejskim głupkiem. Jedynie raz, podczas pierwszej rozmowy zapytała, co robi. Odpowiedział, że patrzy w niebo, wsłuchuje się w ciszę i próbuje dowiedzieć się, kim jest. Że jeszcze się nie dowiedział.

Potem już nie pytała, wolała zapach jego skóry, ciepło nabrzmiałego penisa, wolała smak papierosa, kiedy spocona siedziała na brzegu łóżka i słuchała dźwięku mocnego, równego strumienia moczu uderzającego o klozetową muszlę. Petr mógł więc być dla niej każdym: artystą, sklepikarzem, farmaceutą, pasterzem, medytującym mędrcem, listonoszem, hodowcą kwiatów, nawet księdzem.

Zo nie chciała jechać na wyspę, a przynajmniej nigdy o tym nie mówiła. Tajemniczość Petra stawała się coraz przyjemniejsza. Mogła żyć bez konsekwencji, iść z Petrem na kawę, do kina, pogapić się w niebo, posiedzieć na plaży... A najbardziej lubiła chodzić z Petrem do łóżka.

Potem Petr wracał na wyspę. Ludzie na przystani pokrzykiwali do niego: „Co, znowu żony pojechałeś szukać? Może on nie żony, a męża szuka?”. Petr jednak nie słyszał, uśmiechał się do nich i machał ręką. Oni odmachiwali mu i się śmiali. Petr znowu był głupkiem, wracał do siebie. W domu parzył zioła, zapalał papierosa i siadał na werandzie. Z oddali dochodziły dźwięk syreny statku wpływającego na redę, szum fal, pokrzykiwanie nocnego ptaka.

Tego ranka obudził się później niż zwykle. Zaparzył kawę i z gorącym kubkiem wyszedł przed dom. Było ciepło, zapowiadał się upał, choć był już wrzesień. Petr obok domu miał małe pole. Jak mu się chciało, sadził tam kukurydzę. Nie lubił jednak kukurydzy, więc nie zawsze ją zbierał, gdy dojrzała. Czasami ją zbierał i sprzedawał, a czasami zapominał i kiedy przychodziły chłodne noce, przejrzałe kolby pokrywał szron.

Petr stał, patrzył na pole i próbował zrozumieć, co się stało. Poletko kukurydzy wyglądało, jakby przeszedł przez nie huragan. Łodygi były połamane, część roślin wyrwana z korzeniami, wszędzie walały się poodrywane kolby. Kiedy wszedł w pole i zaczął je zbierać, zobaczył, że większość z nich była obgryziona. Okrążył cały teren, wreszcie wsiadł na rower i pojechał w stronę wioski.

Na wyspie był jeden policjant. Kiedyś Jovanowi zginęła koza. Jovan oskarżył o kradzież sąsiada. Zrobiła się awantura i choć nigdy tego wcześniej nie robiono, wezwano policję z lądu. Na wyspę przyjechał wtedy Tomas. Chodził po domach, rozmawiał i wszędzie częstowali go rakiją, ludzie wyciągali zapasy trzymane na specjalne okazje. Tomas przedłużał śledztwo, mimo że koza znalazła się w krzakach w wąwozie. Twierdził, że jeżeli zostało zgłoszone przestępstwo, to on – reprezentant prawa zdecyduje, kto ponosi winę i kogo należy obciążyć kosztami, które policja poniosła w związku z prowadzonym dochodzeniem. Im dłużej badał sprawę, tym wyraźniej wychodziło, że koszty te powinna ponieść koza. Nie mógł jednak tego napisać w raporcie, więc pisał, że sprawy się komplikują, bo odkrył gang złodziei kóz i że śledztwo może się przeciągnąć. I śledztwo się przeciągało.

Tomas pisał raporty i chodził na ryby. Często siadał na niskiej skale łagodnie wchodzącej w morze, zarzucał wędkę i patrzył na odległy stały ląd, na zmierzające do portu statki i pierwszy raz od wielu lat czuł się szczęśliwy. Przyszły jednak chłodniejsze dni, Tomas spakował torbę, wsadził do niej kopie napisanych raportów, poszedł na przystań i wsiadł na prom.

Nieobecność nie trwała jednak długo. Z pierwszymi dniami wiosny pojawił się znowu. Przypłynął obładowany walizkami, przywiózł też ciężki kufer. Pracujący na przystani mężczyźni musieli mu pomóc wytaszczyć go na ląd. Starym samochodem przyjechał po Tomasa Adam, bo na wyspie tylko on miał samochód, którym dostarczał towar do swojego sklepu. Zapakowali się i pojechali do małego domku na skraju wsi, w którym kiedyś mieszkała rodzina Maliczów. Starzy zmarli kilka lat temu, a ich dzieci, jak większość młodych, wyjechały z wyspy. Tomas otworzył kluczem dużą wiszącą na drzwiach kłódkę i razem z Adamem wnieśli cały bagaż.

Po kilku dniach na ścianie domu pojawiła się drewniana tabliczka z napisem „Policja”. Nie wyglądała profesjonalnie, litery były trochę krzywe i wszyscy dziwili się, czemu Tomas nie przywiózł z sobą metalowej, wzbudzającej respekt tablicy, jakie zwykle widniały przed wejściem do państwowych urzędów na lądzie.

Wieczorem, przy szklaneczce wina, Adam wygadał się, że Tomas kupił ten domek za niewielkie pieniądze i że tak naprawdę jest już na emeryturze. Nikomu to jednak nie przeszkadzało, uznano, że nawet lepiej, bo, jak w większości społeczności, nie darzono tu policji miłością. Również to, że Tomas, mimo że posiadał mundur, nigdy go nie zakładał i chodził w podkoszulku i w znoszonych zielonych spodniach, a w chłodniejsze dni zakładał flanelową koszulę w kratę, spodobało się mieszkańcom wyspy i szybko zaczęli traktować go jak swego.

To właśnie do Tomasa na swym starym rowerze podążał Petr. Podjechał pod dom z drewnianą tabliczką z napisem „Policja”, ale drzwi były zamknięte. Wiedział jednak, że jeżeli Tomasa nie ma w domu, siedzi na skale i łowi ryby. Tak było i teraz. Wpatrując się w rozhuśtany na falach spławik, Tomas zastanawiał się, czy nie jest jeszcze za późno, żeby nauczyć się pływać. Wody bał się od trzeciego roku życia, kiedy ojciec wrzucił go do rzeki, a on zamiast oprzeć się na pamięci gatunku oraz pierwotnych instynktach i wypłynąć poszedł od razu na dno. Ojciec go wyciągnął, ale Tomas wciąż czuł to przerażenie, całkowitą bezradność i poczucie zdrady, której dopuściła się osoba darzona wcześniej bezgranicznym zaufaniem.

Nauka, jaką wyniósł z tego zdarzenia, decydowała o całym jego życiu. Przez nią rozpadały się, co prawda, jego małżeństwa, ale dzięki niej właśnie zaczął pracować w policji i szybko został najlepszym śledczym w mieście. Może odszedłby na emeryturę w należnej mu chwale, gdyby, również przez chorobliwą podejrzliwość, kompletnie nie spaprał ostatniej sprawy. Odkrył jakieś malwersacje w komendzie, w której pracował, i tak pokierował śledztwem, że sam stał się głównym podejrzanym. Musiał się potem długo tłumaczyć, ale i tak wiadomo było, że jego kariera dobiegła końca. Mógł już tylko szukać zaginionych kóz. I tak miał szczęście, że pozwolono mu przepracować jeszcze te sześć miesięcy, by dotrwać do emerytury.

Kiedy tak siedział, rozważając możliwość rozpoczęcia nauki pływania, usłyszał skrzypienie roweru. Tomas zdziwił się, bo odkąd prawie sześć lat temu przeniósł się na wyspę, nikt jeszcze ani razu nie przeszkodził mu w łapaniu ryb.

Zza krawędzi wyjrzała głowa Petra.

– Przepraszam, że przeszkadzam, ale ktoś zniszczył mi uprawę kukurydzy. Całe pole jest zryte, łodygi połamane, kolby objedzone.

Petr powiedział to całkiem spokojnie, choć bał się, że nie usłyszy odpowiedzi.

– Kiedy to się stało? – zapytał Tomas, a Petr usłyszał i odpowiedział, że dzisiaj w nocy.

Tomas znowu poczuł się stróżem prawa, złożył wędki i kiwnął na Petra, żeby prowadził.

Podczas drogi Petr opowiedział, że wieczorem wydawało mu się, że słyszy jakieś dziwne dźwięki: szuranie, pochrapywanie, trzask łamanych łodyg, ale pomyślał, że może jakiś pies wszedł w pole kukurydzy. No bo co mogło tam wejść? Pies albo koza. Innych zwierząt na wyspie nie było. Może jeszcze króliki i myszy. Kiedyś żyły na wyspie szakale, ale od lat już ich nie słychać. Było za to dużo ptaków, ale ptak nie robiłby tyle hałasu.

Pole przedstawiało sobą okropny widok. Jeszcze gorszy, niż wydało się to Petrowi rano. Tomas patrzył równie przerażony. Zaczął przechadzać się między pogniecionymi roślinami, podnosić kolby, przyglądać się im, sprawdzać, na jakiej wysokości zostały połamane łodygi.

– To musiało być jakieś zwierzę – stwierdził po chwili. – Wygląda mi na robotę dzika.

– Ale na wyspie nie ma dzików – odparł Petr. – Są króliki, ale króliki by tego nie zrobiły.

– Króliki nie – zgodził się Tomas. – To musiało być coś większego, chyba jednak dzik.

– Ale na wyspie nie ma dzików – powtórzył Petr.

– No, ale co, jak nie dzik?

– Nie wiem. Może człowiek.

– Po cholerę człowiek ma niszczyć pole kukurydzy? – zastanowił się Tomas, chociaż po latach pracy w policji wiedział, że czasami człowiek może wiele, że gorszy jest niż dzik.

– Masz jakichś wrogów? – zapytał.

Petr zamyślił się. Nie sądził, żeby ktoś specjalnie go nienawidził, uważał, że wszyscy, może oprócz sąsiadki Marty, tak samo go nie lubili.

– Szczególnych nie – odpowiedział i przestał słyszeć. Tomas poruszał ustami, ale do Petra nie docierały już żadne dźwięki.

Być może nikt by nie zawracał sobie głowy zniszczonym polem Petra, gdyby kilka dni później coś nie rozkopało poletka ziemniaków starego Bojana i nie wyżarło wszystkich bulw. Zniszczenie ziemniaków Bojana było już poważniejszą sprawą.

Stary Bojan przyszedł wieczorem do sklepu. Sklep, prócz tego, że można było w nim kupić wiele potrzebnych rzeczy, był również miejscową kawiarnią. Adam wystawił na zewnątrz plastikowe fotele i trzy okrągłe stoliki. Chciał jeszcze dostawić parasol, ale jakoś tego nie zrobił. Zresztą wszyscy się przyzwyczaili, że u Adama nie ma parasola.

Wieczorem stoliki były zajęte. Niektórzy pili wino, inni piwo. Piliby też rakiję, ale Adam zabronił.

– Rakiję to se możecie w domu pić – krzyknął i pogonił Karla i Jovana, gdy przynieśli kiedyś butelkę i poprosili o kieliszki. Potem już nikt nie odważył się przyjść ze swoim alkoholem, a Adam rakiją nie handlował. Miał za to w sklepie automat do robienia kawy. Mimo że kolorowa skrzynka nie wzbudzała zaufania, robiła całkiem dobrą kawę. Wystarczyło wrzucić pieniądz i wybrać odpowiedni guzik.

Bojan jednak brzydziłby się napić kawy z maszyny. Jeśli już ją pił, to przygotowaną przez siebie w domu, w małym kociołku. Bardzo uważał, żeby nie zdążyła się zagotować. Wcześniej wsypywał kilka ziarenek cukru. Kawę jednak pił rzadko, często zaś kieliszek białego wina przed snem.

Nikt nie wiedział, ile Bojan ma lat, ale odkąd wszyscy pamiętali, Bojan zawsze był stary. Niektórzy mówili, że ma dziewięćdziesiąt lat, jeszcze inni, że sto dwadzieścia.

Nie ulega wątpliwości, że Bojan cieszył się na wyspie ogólnym szacunkiem i zniszczone pole ziemniaków wzbudziło zdziwienie i zaniepokojenie. Nikt tu przecież nie chciałby mu sprawić takiej przykrości. Zaczynało się dziać coś, na co mieszańcy wyspy nie byli przygotowani. A gdy ktoś jeszcze wspomniał o polu Petra, to naprawdę zrobiło się nieprzyjemnie.

– Jakby u nas były dziki, to pomyślałbym, że dzik, ale u nas nie ma dzików – stwierdził Młody.

– Przecież nikt z nas nie zżerałby na surowo kukurydzy, a tym bardziej ziemniaków – powiedział Tomas i przez chwilę pomyślał, że być może jest jedynym podejrzanym. Był w końcu na wyspie najkrócej, a poza tym to stróżów prawa, a szczególnie tych na emeryturze, oskarża się o największe perwersje.

Nikt jednak Tomasa o nic nie oskarżał. Wszyscy siedzieli, patrzyli na szklanki z alkoholem i milczeli. Nie mieli pomysłu, bo jak nie dzik, to co?

– Mnie to wygląda jednak na dzika. Ale skąd dzik na wyspie? – Bojan powiedział po chwili.

– Może przypłynął z lądu. – Młody zawsze uważał, że wie wszystko najlepiej. – Widziałem kiedyś taki film przyrodniczy o hipopotamach...

– Co ty pieprzysz? – przerwał mu Jovan.

– Nie pieprzę, tylko tam było również o dzikach, że potrafią przepłynąć rzekę.

– Rzekę może tak – zgodził się Viktor – ale tu jest morze. Kuter do lądu płynie prawie godzinę.

Viktor wiedział, co mówi. Sam był rybakiem i nieraz płynął na ląd. Kiedyś przepłynął tę trasę nawet w czterdzieści minut, bo na pokładzie wiózł żonę, która zaczynała rodzić.

– Może jednak, kurde, udało się jakiemuś przepłynąć. Dziwne rzeczy dzieją się w przyrodzie – stwierdził Adam.

Potem już nikt niczego nie powiedział. Dopili swoje wino, skończyli piwo i rozeszli się do domów. Zostali tylko Karlo i Jovan, ale oni zawsze zostawali, bo nie mogli się pogodzić z tym, że „ostatnia kolejka” nie jest tylko trwałym związkiem frazeologicznym.

Przez następne dni niewiele się wydarzyło. Petr pojechał na ląd spotkać się z Zo. Jak zawsze wynajęli pokój w tanim hoteliku przy plaży. Zo nie zapraszała Petra do siebie. Dzwonił do niej z przystani na wyspie na kilka dni przed przyjazdem, a ona czekała na niego w porcie. Zakładała zieloną sukienkę, malowała usta i patrzyła na przybijający prom.

– W zielonej wyglądasz najpiękniej – powiedział kiedyś Petr, a ona obiecała mu, że zawsze, kiedy będą się spotykać, będzie miała na sobie zieloną sukienkę.

Petr przywoził dla niej z wyspy różne zioła. Mówił, że jedno wywołuje ogień w brzuchu, że drugie oziębia, uczył, że jedne liście się pali, inne można żuć. Zo siedziała na brudnym hotelowym dywanie, patrzyła na rozłożone przed nią dary natury i myślała, że gdyby umiała kochać, pokochałaby Petra i wszystko byłoby inaczej.

Potem całowali się, dotykali swojej skóry, płakali i krzyczeli, leżeli na wznak wsłuchani w ciszę, palili papierosy, znowu się kochali, próbowali zasnąć. Petrowi to się jednak nie udawało – rybacy szli na połów, śmieciarka wywoziła śmieci, wrony krakały, sklepikarz podnosił metalowe żaluzje. Potem słońce oświetliło pokój, w powietrzu wirował kurz, a wytarty fotel, biureczko przy ścianie, szafka z łuszczącą się farbą przy łóżku nabierały swego pozbawionego miłości hotelowego życia.

Petr wstał, poszedł do łazienki. Zo jeszcze spała. Spojrzał na jej wąskie opalone plecy, na pieprzyki tworzące trójkąt równoboczny i miał ochotę ją obudzić, powiedzieć „dziękuję”, pocałować na pożegnanie. Nie zrobił tego jednak. Wyciągnął ołówek i na skrawku papieru napisał: „Jesteś najpiękniejsza”. Papier wetknął w ramę lustra i wyszedł.

Morze było spokojne, na plaży spóźnieni rybacy suszyli sieci. Petr postanowił wstąpić do sklepu papierniczego, kupić trochę zeszytów, bloków malarskich, farby. Na głównej ulicy był spory ruch, samochody trąbiły, ludzie się potrącali. Przed sklepem z artykułami metalowymi Petr zobaczył Adama. Ładował do samochodu jakieś żelazne sprzęty. Petr stał po przeciwnej stronie ulicy, zamachał nawet do Adama, ale tamten go nie zauważył.

Po powrocie na wyspę już na przystani Petr usłyszał, że ostatniej nocy coś zniszczyło pole Młodego. Młody strasznie rozpaczał, bo właśnie dzisiaj miał zbierać kukurydzę, a prawie wszystko zostało pogryzione. Podobno ktoś zawalił również starą szopę za cyplem. Karlo twierdził, że zawaliła się sama, ze starości.

– Może sama, a może nie sama. Może właśnie to dzikie zwierzę, ten dzik ją wywalił. – Jovan zawsze wietrzył jakiś podstęp i zakładał najgorsze. Tym razem jednak pozostali mieszkańcy wyspy myśleli podobnie.

Wieczorem przed sklepem było tłoczniej niż zwykle. Adam jednak jakby to przewidział, bo kupił dodatkową skrzynkę piwa.

Przyszedł kulawy Jan z nowiną, że coś rozszarpało mu królika. Karlo sugerował, że to mogła być łasica, ale niepokój pozostał.

Pili wino i piwo, a ich umysły otwierały się, by wkrótce wypełnić się chęcią działania. Dosiadł się Adam, otworzył piwo i powiedział, że ma do sprzedania pułapki, które przywiózł z lądu.

– Jakie pułapki? Poważnie, masz pułapki? – Jovan zapytał z niedowierzaniem.

– A pewnie, myślę o was, sąsiedzi. Ktoś tu musi myśleć – odrzekł Adam, wchodząc do sklepu. Chwilę później wyniósł z niego jakieś żelastwo.

– To chyba nie jest na dzika? – kulawy Jan zapytał z niedowierzaniem.

– No, może być na dzika, ale i niedźwiedź się złapie. Tu jest zapadnia, a to są szczęki, trzeba je dobrze naciągnąć – tłumaczył. – Nie wiemy, co u nas grasuje, więc z facetem, który robił te pułapki, wymyśliliśmy coś takiego. Jest bardzo czuła, tak że cokolwiek to jest, powinno się złapać.

Wszyscy z podziwem popatrzyli na Adama, ale podniosły nastrój zepsuł Jovan, mrucząc do siebie: „Pułapki..., pułapki... dziwne, że zamówił pułapki”.

– Po ile je masz? – zapytał Borys.

– Tanie nie są – zaczął Adam – jak mówiłem, nie robi się takich pułapek, są specjalnie wymyślone... Tak że tanie nie są, ale przy stratach, jakie ponosimy, i tak będzie się nam opłacać.

– Kiedy zamawiałeś te pułapki? – wtrącił się Jovan. – Skąd wiedziałeś, że ktoś będzie pola rył?

– Oj, Jovan, Jovan, ty zawsze myślisz, że ja interes na was chcę robić? Oczywiście, prowadzę sklep i czasami może zbyt dużo biorę za piwo, przyznaję, ale żebym w chwili zagrożenia interes na was miał robić? Nieee, taki to już nie jestem. Pomyślałem po prostu, że mogą się przydać.

Kiedy Adam wymienił wreszcie cenę, Karlo zrobił obrażoną minę i stwierdził, że to więcej, niż warta jest cała kukurydza z jego pola.

– Ty małe pole masz, ale gdyby tak zniszczył pole Grommów, albo jeszcze lepiej, pole Poleczków? Poza tym może też o względy bezpieczeństwa chodzić, nie wiemy przecież, co za bestia to robi.

– Dobrze mówi – wtrącił się Tomas. – Trzeba dobrze rozstawić pułapki i musi się złapać. To nie jest kłusownictwo, tylko obrona.

Nikt jednak nie mógł się zdecydować na wydanie pieniędzy. Jak zwykle przeważyło przekonanie, że wszystko naprawi się samo, że wyreguluje się jak pogoda.

Pierwszą pułapkę Adam sprzedał Borysowi, po tym jak Marta słyszała w nocy dziwne hałasy. Potem coś rozorało pole Poleczków i Adam wyprzedał całe zamówienie.

– To zrób następne – poradził Viktor.

– Co, żeby ludzie mówili, że interesy na nich robię?

– Kolego, jest zapotrzebowanie, czyli popyt, to zgodnie z prawami rynku musi też być podaż.

Adam zamówił następną partię, ale zanim zaczął ją wyprzedawać, zdarzył się wypadek. W pułapkę wpadł ukochany pies Wójta. Tak do niego wszyscy mówili, chociaż nie był wójtem już od wielu lat. Pies został prawie przecięty na pół. Potem pijany Jovan wszedł w krzaki, żeby się wysikać, i o mały włos nie odcięło mu nogi. Adam nie sprzedał już ani jednej pułapki, nawet kiedy coś rozbiło ule Bruna zza góry i zniszczyło poletko kapusty. Ludzie przestali wychodzić z domów po zmroku. Szczególnie, że coraz częściej szeptano, że to nie żaden dzik, tylko coś groźniejszego.

Tomas postanowił działać. Był niby na emeryturze, ale jednak cały czas czuł się stróżem prawa. Wiedział, że będzie dzisiaj miał nocną służbę i odczuwał podniecenie i radość. Przypomniały mu się czasy, kiedy drugą z kolei noc obserwował dom, w którym mieszkał seryjny morderca kobiet. Złapał go wtedy na gorącym uczynku i aresztował. Ale to było dawno. Dzisiaj Tomas był dużo starszy. Kiedyś wydawało mu się, że zanikającą energię równoważy jakaś nabywana z wiekiem mądrość, ale nic takiego nie następowało. Zaczynało brakować mu sił i nie czuł, że jednocześnie staje się mądrzejszy. Powoli tracił pamięć, a to, co kiedyś miało głębię, ulegało spłyceniu, traciło perspektywę jak średniowieczne malarstwo.

Założył buty na grubych podeszwach, wziął ciepłą kurtkę, latarkę i nóż do patroszenia ryb. Nie miał innej broni – służbowy pistolet zdał, kiedy odchodził na emeryturę. Zatrzymał tylko, bo taki był zwyczaj, swój galowy mundur. Przez chwilę zastanawiał się nawet, czy nie założyć go pod kurtkę, bo gdyby natrafił na przestępcę, mundur zawsze wzbudzi respekt i odbierze chęć stawiania oporu. Zrezygnował jednak, bo przecież miało chodzić o zwierzę.

Zabrał jeszcze kij, który miał spełniać funkcję laski, ale w razie czego mógł też służyć do obrony.

Ruszył w kierunku odwrotnym, niż chodził zazwyczaj: nie nad morze, ale w głąb wyspy, w stronę wzgórza. Na początku szło mu się łatwo, była pełnia i bez problemu trzymał się ścieżki. Kiedy doszedł do połowy wzniesienia, nadciągnęły chmury i zrobiło się zupełnie ciemno. Włączył latarkę, ale wąski snop światła oświetlił tylko mały odcinek drogi pełnej nierówności i wystających korzeni. Krzaki czepiały się ubrania, a ostre kolce raniły skórę. Wpadł na spory kopiec kamieni. W końcu zorientował się, że zgubił ścieżkę, że szamoce się w jakichś zaroślach i nie ma pojęcia, w którą stronę iść. Postanowił odpocząć i zebrać myśli. Zapalił papierosa. Od dziesięciu lat rzucał palenie. Kiedyś udało mu się nie palić prawie cztery miesiące. Po przejściu na emeryturę ustalił sobie limit sześciu papierosów dziennie, ale coraz częściej przekraczał normę, co wpędzało go w poczucie winy.

Z dala dobiegał delikatny szum morza. Tam, gdzie według niego powinny być światła wioski, była czerń. Spróbował zorientować się, gdzie jest, i wyszedł na małą polanę. Po prawej stronie w dole zobaczył pojedyncze światło. Pomyślał, że to może być najbardziej oddalony od centrum wioski dom Petra. Postanowił ruszyć w dół, na skróty. Miał nadzieję, że jakoś uda mu się dotrzeć do drogi.

Chciał być pewien, że jeżeli zdarzy się coś złego, on nie będzie miał sobie nic do zarzucenia. Lata pracy w policji wytworzyły w nim poczucie obowiązku i odpowiedzialności. Przedzierał się więc przez ostre zarośla, traktując każde zadrapanie jak odznakę za nienaganną służbę. Zawsze wydawało mu się, że jeżeli jest przestępstwo, to istnieje również przestępca. W tym wypadku jednak przestępcą miało być dzikie zwierzę, którego nie obowiązuje kodeks karny.

Zszedł niżej. Tu zaczynała się łąka, ale Tomas nie rozpoznawał terenu i wciąż nie wiedział, gdzie jest. Stanął i ciężko oddychał. Odwykł od wysiłku fizycznego i łażenie po wertepach zmęczyło go bardziej, niż mógł przypuszczać.

W ciszy, jaka panowała dookoła, słychać było tylko jego oddech. Zdziwiło go to. Na wyspie zawsze było słychać jakieś dźwięki – cykady, szum morza. Teraz nie słyszał niczego. Ani krzyku ptaka, ani owadów, panowała absolutna cisza. Na dodatek chmury znowu zasłoniły księżyc i zrobiło się ciemno. Nagle w odległości koło trzystu metrów zobaczył migające światło. Przesuwało się, pojawiało i znikało, jakby ktoś szedł z latarką. Po chwili zgasło. Tomas chciał ruszyć w tamtą stronę, ale poczuł szarpnięcie za prawą nogę i upadł. Spróbował wstać, ale coś go trzymało i zdawało się zaciskać wokół kostki tym mocniej, im gwałtowniej szarpał nogę, by się uwolnić. Bolało coraz bardziej. Poświecił latarką i zobaczył, że stopę oplata drut na tyle już zaciśnięty, że w kilku miejscach przeciął skórę.

„No, widzę, że mieszkańcy bronią się sami” – pomyślał, wyswabadzając nogę z wnyków. – „Samoobrona może i jest wskazana, ale zorganizowane służby z zagrożeniem poradzą sobie lepiej. Zbieranina zawsze ucieka przed regularnym wojskiem”.

Wreszcie odnalazł ścieżkę. Schodził w dół do wioski, a w jego głowie rodził się plan. Kiedy dotarł do domu, był już pewien, że dni dzika czy innego zwierza są policzone.

Marta lubiła, kiedy przychodził Petr. Czasami przynosił jabłka, czasami pachnące zioła, raz nawet przyniósł gęś. Jej mąż nie przynosił jej niczego. Nie miała o to do niego żalu. Pracował ciężko, a morze dawało coraz mniej ryb i coraz trudniej było się utrzymać.

Kiedy Petr nie przychodził przez kilka dni, zaczynała czekać. Plewiła ogród, robiła zaczyn na ciasto, ale niepokój i tak się pojawiał. Napięcie, które czuła w mięśniach, rozkojarzenie, niedosolenie zupy i porzucenie w połowie łatania dziury w spodniach męża. Krzątała się bezmyślnie po domu częściej, niż było potrzeba, wychodziła do ogrodu. Czekała, patrzyła na ścieżkę. Aż w końcu pojawiał się Petr. Stawał przed nią trochę nieśmiały i wyciągał rękę, w której trzymał oranżadę. Po drodze otworzył butelkę i wypił kilka łyków. Marcie to nie przeszkadzało, było wręcz przyjemne, uwielbiała się dzielić z Petrem. Kiedy jedli jabłko, odgryzali na przemian po kęsie, kiedy pili, robili to z tego samego garnuszka. Petr był jedyną osobą, z którą mogła robić takie rzeczy, choć starali się pić z innych brzegów, żeby ślady ich ust się nie stykały. Nie przekraczali tej granicy.

Siadali przed domem na ławce, patrzyli na zatokę. Jeśli rozmawiali, to krótko, o sprawach prostych: pogodzie, rybach, sposobie parzenia ziół. O wiele więcej działo się między nimi, kiedy milczeli. Patrzyli sobie od czasu do czasu w oczy, uśmiechali się i nasycali sobą. Petr wreszcie wstawał i kłaniał się Marcie, co było znakiem, że odchodzi. Marta w teatralnym geście odkłaniała mu się i Petr ruszał ścieżką schodzącą ze wzgórza.

Od dłuższego czasu Marta nie wspominała mężowi o wizytach Petra. Borys nie lubił tych odwiedzin. Był zły na siebie, że jest zazdrosny o Petra. Wychodził przed świtem i wracał na późne śniadanie. Potem chwilę spał i znowu wieczorem wyruszał na morze. Jeśli nawet był w domu, to tak jakby go nie było. Kochał swoją żonę i wierzył, że ona kocha jego. Nie mieli dzieci. Byli z sobą ponad osiem lat. Kiedy się poznali, ona ledwo skończyła szkołę, a on łowił jeszcze z ojcem, byli młodzi i rządziło nimi pożądanie.

Wizyty Petra od czasu, kiedy Marta przestała o nich mówić mężowi, weszły w strefę tajemnicy. Już nie były takie niewinne, chociaż w ich przebiegu nic się nie zmieniło. Nadal siadali przed domem, pili z jednego kubka. Petr milczał. Patrzyli na zarysy statków, na chowające się za horyzontem słońce. Marta wiedziała, że te chwile należą tylko do nich i nie będzie się nimi z nikim dzielić.

Kiedy leżała w nocy obok Borysa, czuła zapach ryb. Kiedyś to lubiła, działało to na nią jak afrodyzjak. Dzisiaj ten zapach nie miał tej właściwości. Borys leżał obok niej i cicho pochrapywał. Miał przed sobą jeszcze trzy godziny snu. Marcie snuły się po głowie jakieś klisze z dzieciństwa, wierciła się w łóżku, nie mogła znaleźć wygodnej pozycji. W końcu wstała i nie zapalając światła, poszła do kuchni. Otworzyła lodówkę i zimne światło oświetliło wnętrze kuchni. W ułamku sekundy mignęła jej stojąca w kącie postać. Wydało jej się, że to był Petr.

– Petr! – zawołała cicho, ale nikt nie odpowiedział.

Wyjęła dzbanek z wodą i zamknęła lodówkę. Podeszła do drzwi i włączyła światło. Kuchnia była pusta. Wszystko wyglądało tak samo jak wieczorem. Czajnik był jednak ciepły, a Marta nie przypominała sobie, żeby go używała.

– Petr! – wyszeptała głośniej, ale w domu panowała cisza.

Przez chwilę nasłuchiwała. Nic. Wypiła wodę, zgasiła światło i wróciła do łóżka.

Kiedy leżała, próbując zasnąć, usłyszała kroki, skrzypienie podłogi. Odgłos narastał, ktoś się zbliżał. Zesztywniała ze strachu, ale dźwięki ustały. Po chwili wyrównała oddech i trochę się uspokoiła.

Nagle ponownie usłyszała trzask podłogowej deski.

– Kto tu jest?! – krzyknęła i w tym momencie zza okna doszedł przerażający pisk, który po chwili zmieszał się z jej własnym krzykiem. Wyrwany ze snu Borys poderwał głowę.

– Co się stało? – spytał, biorąc roztrzęsioną Martę w ramionach.

– Ten dźwięk... Ten okropny pisk...

– Nic nie słyszałem. Gdzie ten pisk?

– Za oknem. Wydawało mi się, że ktoś chodził dookoła domu, że był w kuchni.

Borys zapalił światło i sprawdził mieszkanie. Otworzył drzwi wejściowe i wyszedł przed dom. Było ciepło jak na tę porę roku, z oddali dochodził szum morza. Postał chwilę na werandzie. Trwała spokojna noc.

– A jeśli to ta bestia, co niszczy ludziom zbiory? – Marta nadal była przerażona.

– Mówią, że to dzik.

– Ale czy dzik rozwala stodoły albo rozszarpuje królika?

– Może trzeba się będzie jednak zabezpieczyć – stwierdził trochę przestraszony Borys.

Następnego dnia poszedł do Adama i kupił pułapkę. Zamontowali ją przy ścieżce przed domem i teraz idąc na połów albo z niego wracając, musiał bardzo uważać, żeby nie stracić nogi.

Tomas obudził się wcześnie. Zaparzył kawę i zjadł dwa jabłka. Rano zazwyczaj jadł tylko owoce. Dopiero około południa przygotowywał sobie większy posiłek. Najczęściej były to dwie kromki chleba, pomidory z plastrami koziego sera i oliwa. Wiedział, że czeka go pracowity dzień, był podniecony. Siedzenie z wędką, chodzenie na spacery, wpatrywanie się w morze były, co prawda, sposobami spędzania czasu, jakie sobie wymarzył na emeryturze, nie przewidział jednak, że w końcu zaczną go nużyć. Skończył przecież dopiero sześćdziesiąt lat i nie chciał, żeby złowienie kilku ryb było ostatnią rzeczą, której w życiu dokona.

Nerwowo kręcił się po domu. Wiedział, że musi działać, bo jeżeli nie on, to kto?

Miał plan, a jedynymi ludźmi, którzy mogliby mu pomóc, byli Wójt i Adam. Adam mógł być na lądzie, gdzie raz w tygodniu jeździł po zaopatrzenie. Wójt mieszkał daleko, a żeby dojść do jego domu, trzeba było przejść pół wyspy. Tomas wybrał drogę wzdłuż wybrzeża, dłuższą, ale nie tak wyczerpującą.

Wójt próbował ogrodzić swój mały warzywny ogródek. Wbijał drewniane paliki i przeciągał między nimi plastikową grubą żyłkę.

– Przydałby się drut, ale nie mam. Żyłka też dobra, ale droga, moja jest już stara i do niczego się nie nadaje – powiedział Wójt, wiążąc jeden koniec żyłki dookoła palika.

– Myślisz, że to cię obroni? – Tomas naciągnął i puścił żyłkę, która wydała charakterystyczny świszczący dźwięk.

– Zawsze to jest coś. Nie mam zamiaru wydawać pieniędzy na te pułapki.

Weszli do domu i usiedli przy stole. Wójt wyciągnął butelkę wina i nalał do szklanek.

– To wszystko, i te pułapki, i te ogrodzenia, nie załatwiają sprawy. Zostaliśmy zaatakowani i chowanie się, wymyślanie jakichś półśrodków świadczy tylko o naszej słabości – powiedział Tomas. – To tak, jakby tylko zakładać dodatkowe zamki, a nie próbować złapać złodzieja.

– No dobra, to co proponujesz? – zapytał Wójt.

– Myślę... – Tomas, zrobił przerwę i dopił wino. – Myślę, że powinniśmy się zorganizować. Stworzyć mały oddział samoobrony, podzielić teren na sektory i przeprowadzić obławę.

– I kto niby miałby być w tym oddziale?

– Ty, ja, Adam, może Karlo, Bruno zza góry, Młody... i jeszcze ktoś się znajdzie.

– I co, jeśli nawet trafimy na to coś? Powiemy mu: „Dzień dobry” i poprosimy o wyniesienie się z wyspy?

Tomas zapalił papierosa. Faktycznie, tego problemu nie uwzględnił w swoich planach. Nie mieli przecież żadnej broni.

– No, możemy zrobić dzidy – powiedział po chwili z wahaniem. – Najważniejsze jednak, żeby to coś zlokalizować. Wtedy można go zagonić do klatki.

Wójt zaczął się śmiać.

– Chyba żartujesz, mamy sobie zrobić dzidy z patyków i ruszyć na zwierza? A jak to wcale nie jest dzik? To może być na przykład niedźwiedź albo inne nie wiadomo co.

– Ale nie możemy też być jak banda tchórzy. Być może nadchodzi czas próby, czas, kiedy musimy stawić czoła niebezpieczeństwu. – Tomas poczuł się jak na porannej odprawie w komisariacie. – Możemy przecież powstrzymać to zło, nim rozleje się na całą wyspę.

– Co? – Wójt patrzył na Tomasa ze zdziwioną miną. – Jakie zło, to tylko jakiś zwierzak szukający pożywienia.

– No, przecież mówię, że zwierz. Powinniśmy jednak wiedzieć jaki. Trzeba go wytropić. W końcu on pozbawia nas jedzenia, to jest wojna!

– Wojna, od razu wojna. – Wójt był człowiekiem spokojnym i niełatwo poddawał się emocjom. – Może warto trochę poczekać i uspokoi się samo.

Tomas nagle stracił nadzieję, że przekona Wójta. Dopił drugą szklankę, podziękował i wyszedł. Nie zamierzał swoich planów opierać na ludziach niezdecydowanych, pozbawionych pasji i wiary w zwycięstwo.

„Władza go zniszczyła” – myślał, idąc do wioski. – „Każda władza demoralizuje, już nikomu nie chce się podejmować decyzji, ludzie są słabi, pozbawieni charakteru. Zgnili politycy, prezydenci, prezesi i wójtowie... wszyscy najchętniej by nic nie robili, stali i czekali z założonymi rękami z nadzieją, że sprawy same się rozwiążą”.

Tomas był coraz bardziej wściekły i wściekłość ta dodawała mu siły.

Adam nie pojechał na ląd. Był w sklepie. Siedział za barem i liczył wczorajsze zyski.

Tomas wszedł, wziął z lodówki piwo i opadł na krzesło. Szybkie tempo i upał doprowadziły go do lekkiej zadyszki.

– No, jak tam interes? – zapytał, kiedy wyrównał już oddech.

– Nieźle, od kilku tygodni bardzo dobrze – odpowiedział Adam i odłożył zeszyt.

– Słyszałeś, że coś rozbiło ule Bruna zza góry? – Tomas wyprostował się na krześle.

– Słyszałem, ale to już kilka dni temu.

– Może kilka dni temu, ale to dowód, zresztą kolejny, że cały czas coś grasuje.

– No tak, ludzie są niespokojni. Schodzą się tu wieczorami i widać, że się boją. W kupie zawsze raźniej. Będę musiał dokupić jeszcze ze dwa stoliki, bo już się nie mieszczą.

– Postanowiłem coś z tym zrobić. – Tomas podszedł do kontuaru. Zawsze lepiej mu się mówiło, gdy stał. – Należymy tu do elity i mamy jakieś obowiązki. Powinniśmy się zorganizować i bronić wyspę przed zwierzem.

– Jak chcesz to zrobić? – zapytał Adam, przerywając obliczenia.

Tomas przysunął swoje krzesło do kontuaru, wziął leżący na nim zeszyt i na wyrwanej stronie narysował mapę wyspy, a potem podzielił ją na nierówne części i wyznaczył osoby odpowiedzialne za dany teren.

– Dobra – zgodził się Adam. – Jak już zlokalizujemy bestię, obstawimy teren pułapkami, żeby się nie wymknęła.

Ustalili, że następnego dnia zwołają zebranie, na którym przydzielą ludziom zadania.

Adam przyniósł z domu długą ławę i postawił w ogródku. Przyszli prawie wszyscy. Nie było tylko starego Bojana, bo bolał go krzyż. Przyszli Jovan, cała rodzina Poleczków, Karlo, Jan, Katia, ludzie, którzy często nie widzieli się od kilku miesięcy. Przyszli Petr, Bruno zza góry, nawet Viktor i Borys zrezygnowali z wieczornego połowu i stawili się pod sklepem. Atmosfera, mimo iż przypominała trochę spotkanie rodzinne, była napięta.

Tomas stanął na schodach sklepu i zaczął przemówienie:

– Szanowni mieszkańcy! Wszyscy wiemy, że na naszej wyspie pojawił się wróg. Może to dzik, może inne zwierzę, ale cokolwiek to jest, niszczy nasze z trudem wypracowane zbiory, rozbija ule i zagraża nam samym. Nie możemy na to pozwolić, nie możemy bezczynnie patrzeć, jak znika pożywienie dla naszych rodzin, jak jakaś bestia brutalnie niszczy nasz spokój. Postanowiliśmy z Adamem stworzyć oddział samoobrony. Do oddziału musimy wcielić kilka osób i proponujemy... – Tomas podniósł do oczu kartkę, którą trzymał w ręce. – Młodego, Karla, Jovana...

– Zaraz, zaraz – przerwał Jovan. – Czy ktoś mnie pytał o zgodę?

– Jovanie – zwrócił się do niego Tomas. – Zastanawialiśmy się długo, czy włączyć cię do oddziału, bo, jak wiesz, mieszkańcy wyspy nie darzą cię wielkim szacunkiem. Jesteś nie najlepszą wizytówką tego miejsca, tej ziemi, którą wszyscy kochamy. Upijasz się, nie oddajesz pożyczonych pieniędzy, gubisz kozy i wiecznym narzekaniem osłabiasz ducha mieszkańców. Ale postanowiliśmy ci dać szansę, nie skreślać cię, bo wierzymy w ciebie, wiemy, że tak naprawdę jesteś wartościowym obywatelem.

Jovan, trochę zbity z tropu, milczał przez chwilę, aż wreszcie wydusił:

– Skoro tak, to się zgadzam.

– Więc – kontynuował Tomas – oprócz wymienionych brakuje nam jeszcze czterech osób. Nie powinni to być rybacy, bo przewidujemy działania nocne. Proszę bardzo, kto na ochotnika?

Zgłosili się młody Poleczka, Bruno zza góry, kulawy Jan i Iva, siostra Katii.

Potem Tomas poprosił, aby Adam przybił gwoździami do muru narysowaną na kartonie mapę wyspy. Pisakiem podzielił teren na cztery części. Wyjaśnił, że oddział będzie składał się z czterech pododdziałów i każdy z nich będzie strzegł wybranego odcinka.

– Obszary te oddzielimy od siebie ogrodzeniem, a w nieogrodzonych miejscach zainstalujemy pułapki. Kiedy zlokalizujemy bestię, przeniesiemy pułapki i stopniowo będziemy ograniczać teren, na którym grasuje. W końcu zepchniemy bestię do morza. Żeby cała akcja miała sens, obliczyliśmy z Adamem, że będziemy potrzebować około dwudziestu pułapek. Adam ma jakieś osiemnaście i ostatecznie, żeby nie ponosić dużych wydatków, postanowiliśmy ograniczyć się do tego.

– Jakich wydatków? – zapytał Wójt.

– Niestety, jak wiemy, pułapki kosztują. Nie możemy sobie przecież wyobrażać, że Adam zapłaci za wszystko z własnych pieniędzy. Za pułapki trzeba będzie mu zwrócić, ale będzie to prawie po kosztach. Coś jeszcze trzeba oczywiście dorzucić za transport.

– Czyli kto za nie zapłaci? – zaniepokoił się Jovan.

– My wszyscy – odparł Tomas. – Musimy zrobić zbiórkę społeczną, taką, jaką robi się w kraju zagrożonym wojną, a my prowadzimy wojnę. Podzieliliśmy kwotę na wszystkich mieszkańców i naprawdę nie jest to duża suma, parę groszy na każdą osobę.

– Z tego, co rozumiem – włączył się Wójt – to podjęliście decyzję bez żadnych konsultacji?

– Przecież się konsultujemy w tej chwili. Jesteśmy otwarci na propozycje, ale ty, Wójcie... nie chciałem o tym mówić, ale powiem. Byłem u Wójta kilka dni temu, był pierwszą osobą, której przedstawiłem mój plan. I wiecie, jak Wójt zareagował? Wykazał całkowitą obojętność, nie był w stanie podjąć żadnej decyzji, najchętniej schowałby głowę w piasek. Od byłego urzędnika państwowego można wymagać chyba odrobiny odpowiedzialności, ale niestety, takie państwo, jacy urzędnicy. Wójt nie chce robić nic, uważa, że wszystko załatwi się samo. Nic samo się nie załatwi, drogi Wójcie, jeśli nie weźmiemy się do roboty!

Tomas skończył i popatrzył na zgromadzonych. Panowała kompletna cisza. Niektórzy pospuszczali wzrok, inni rozglądali się niepewnie i Tomasa ogarnęła dawno już nie odczuwana duma.

Bojan nie czuł się najlepiej, bolały go plecy i ledwie poruszał się po domu. Zaparzył miętę i usiadł przy stole. Za oknem wiało, niebo zasnute było chmurami. Wyglądało na to, że deszcz zmyje wreszcie kurz, którym pokryła się wyspa przez ostatnie miesiące.

Żona Bojana zmarła kilka lat temu i od tego czasu musiał dawać sobie radę sam. Czasami przychodził kulawy Jan, Wójt pomagał sadzić ziemniaki, raz na jakiś czas wpadał Petr i robił drobne naprawy w domu. O tej porze roku rzadko jednak ktoś Bojana odwiedzał, więc tym bardziej zdziwiło go pukanie do drzwi. Krzyknął, że otwarte. W drzwiach pojawił się Młody. Niezdecydowanie wszedł do pokoju. Nigdy wcześniej nie był u Bojana. W ręce trzymał papierową teczkę.

– Witaj, Młody – powiedział zdziwiony Bojan. – Przepraszam, że nie wstaję, ale bolą mnie plecy i ledwo się ruszam. To pewnie na zmianę pogody.

– Wygląda na to, że będzie padać – odparł Młody i podszedł do stołu.

– Może napijesz się mięty, tylko weź z kredensu kubek – zaproponował Bojan, wskazując na kuchnię.

Młody nalał sobie miętę z czajniczka i usiadł na krześle. Przez chwilę siedzieli w milczeniu.

– No i co tam słychać na świecie? – zapytał Bojan.

– Urządzamy polowanie na zwierza. Mamy świetny pomysł i myślę, że błyskawicznie tę wojnę wygramy.

– Jaką wojnę? – zdziwił się Bojan.

– No, wojnę z tym zwierzem.

Młody przedstawił w skrócie plan, powiedział o podzieleniu wyspy na cztery części, o ogrodzeniu ich i zastawieniu pułapek.

– Pułapki? – Bojan się zastanowił. – Pułapki są niebezpieczne, co będzie, jeśli zaczną w nie wpadać kozy albo ludzie?

– Trzeba będzie uważać. Ale jest jeszcze jeden problem... Nie było cię na zebraniu, a ustaliliśmy na nim, że wszyscy mieszkańcy zapłacą Adamowi za te pułapki. Nie wyszło dużo na głowę, bo Adam policzył po kosztach. I właśnie. – W głosie Młodego wyczuć można było lekkie napięcie. – Jestem odpowiedzialny za tę zbiórkę.

Zapanował długa cisza.

– Wiecie w ogóle, przeciwko komu będziecie prowadzić ofensywę? – zapytał wreszcie Bojan.

– No, jak to przeciwko komu? Zostaliśmy zaatakowani przez jakieś zwierzę i musimy się bronić.

– Może to zwierzę nie jest takie złe, tylko głodne. Musiało dobrze dostać w kość podczas przeprawy na wyspę – powiedział Bojan. Wstał i przytrzymując się stołu, przemieścił się w stronę kredensu. Młody chciał mu pomóc, ale Bojan powstrzymał go gestem ręki. Wyciągnął z kredensu stare metalowe pudełko i małą fajkę.

– Zapalisz? – zaproponował, kiedy usiadł z powrotem na krześle.

Młody odmówił. Nie miał zaufania do konopi, które palił Bojan. Bojan nabił fajeczkę, zapalił i się rozkaszlał. Przepił kilkoma łykami mięty i powiedział:

– Widzisz, może zamiast iść na wojnę można znaleźć pokojowe rozwiązanie. Wojna jest ostatecznością, po niej tylko smutek i lizanie ran. Nie ma wojny bez ofiar. Może by tak zebrać trochę ziemniaków, kukurydzy i czego tam jeszcze, co wyrzucamy na kompost, i zrobić karmnik dla takiego dzika? Przyszedłby sobie, podjadł i nikomu w szkodę nie wchodził. Może to całkiem spokojne i pokojowe zwierzę.

– No, ale uzgodniliśmy, że trzeba ustawić pułapki i się go pozbyć. Tomas z Adamem obmyślili cały plan, ludzie się zgodzili i teraz ja mam zebrać pieniądze na te pułapki.

– Ludzie... ludzie są głupi. A czy ktoś zapytał mnie o radę? Normalnie to każdy leci, czy go głowa boli, czy rośliny zaatakowało jakieś paskudztwo. Bojan pomóż, Bojan to, Bojan tamto, a teraz nic, nikt nie zapytał.

– No bo cię nie było na zebraniu – przerwał mu Młody.

– Przecież stary jestem, plecy mnie rozbolały. Można było motorkiem albo rowerem podjechać po mnie. Nieważne, ogólnie to mi się ten pomysł nie podoba i coś mi mówi, że nic dobrego z tego nie wyjdzie.

Młody siedział zmieszany, podniósł kubek, odstawił, chrząknął, popatrzył na paznokcie i w końcu zapytał:

– No tak... To znaczy, że co, że nie dasz na te pułapki?

– Wygląda, że nie dam.

– To jak to tak? – Młody był zupełnie zbity z tropu. – Mam powiedzieć, że nie dasz? Inni będę musieli płacić więcej.

– Za głupotę się płaci.

– To znaczy, że nie mogę dalej zbierać, bo nie wiem po ile. Poza tym część już zebrałem – zmartwił się Młody.

– Musisz przeliczyć to jeszcze raz, a tamtym kazać dopłacić – poradził Bojan.

Młody wstał, pożegnał się i ruszył w stronę wioski. W sklepie była tylko żona Adama, Agata. Powiedziała, że Adam poszedł do Tomasa. Młody również ruszył w kierunku starego domu Maliczów.

Tomasa i Adama zastał przy dużej mapie wyspy. Wbijali w nią szpilki z kolorowymi główkami i ustalali linię frontu. Nie byli zadowoleni, kiedy usłyszeli, że Bojan odmówił. Adam przeliczył koszty jeszcze raz, wyszło trochę drożej. Młody wziął tekturową teczkę pod pachę i poszedł do Marty.

– Bojan to ostatnia osoba, która powinna nam odmówić – stwierdził po wyjściu Młodego Adam.

– To przecież jemu ten zwierz zniszczył całe pole – dziwił się Tomas. – Jemu szczególnie powinno zależeć.

– Myślę o czym innym – powiedział Adam. – Krótko jesteś na wyspie, to może nie wiesz, ale jak Bojan nie dał, to inni też mogą nie dać.

– No, przecież to jest dla nich, dla ich bezpieczeństwa!

– Dla nich, dla nich, ale wiesz, jacy są ludzie. Bojan nie dał, skąpy nie jest, więc znaczy, że jest przeciwko. Zaczną coś kombinować.

– Co tu jest do kombinowania? – zdenerwował się Tomas. – Plan jest dobry, nie ma możliwości, żebyśmy nie dorwali drania. Na pewno go złapiemy. Jak będziemy mieli dużo pułapek, to wcześniej czy później w którąś wlezie.

– Wiesz, ludzie zawsze szukają pretekstu, żeby nie płacić. Brak im poczucia odpowiedzialności.

– Plan jest dobry i przecież wszyscy się zgodzili – powtórzył Tomas, otworzył szufladę i wyciągnął papierosy. To był już dzisiaj ósmy.

Tymczasem Marta tłumaczyła Młodemu, że nie da mu pieniędzy, ale pożyczy kupioną wcześniej pułapkę.

– Kosztowała dużo więcej niż zbierasz. Pułapka jest jakby za darmo i wszyscy mogą mniej płacić za następne.

Młodemu trudno było nie móc się zgodzić z argumentacją. Wziął pułapkę i postanowił wrócić do Adama.

– Trzeba jeszcze raz przeliczyć, bo Marta powiedziała, że nie będzie płacić, ale pożyczyła nam swoją pułapkę.

– Jak to pożyczyła? – zaniepokoił się Adam.

– No, im więcej pułapek, tym lepiej, a ta jest za darmo.

– A co będzie, jak inni zwrócą stare?

– To chyba dobrze, wtedy nie będziemy potrzebować tak dużo nowych i łatwiej zbiorę pieniądze.

Adam myślał i uderzał długopisem w blat lady.

– Wiesz co – powiedział po chwili – najpierw pójdziesz do tych, którzy kupili pułapki, czyli do Poleczków, Jana, do Grommów i do...

– Ja jeszcze kupiłem – przerwał Młody.

– No właśnie. Jeszcze ty. Właściwie, powiem szczerze, wolałbym zakładać nowe pułapki niż stare. Są bardziej niezawodne, a stare to wiadomo, nie wiem zresztą, jak się z nimi obchodzili...

– Ja wolałbym pożyczyć starą i nie płacić.

– No dobra – powiedział zrezygnowanym głosem Adam. – Idź do nich, zapytaj, bo może wcale nie chcą oddawać swoich pułapek, niech sami wybierają.

Młody poszedł do wszystkich, nawet za cypel do Grommów. Przyniósł Adamowi jeszcze trzy pułapki.

– W sumie, z pułapką Młodego, to pięć – liczył Adam.

– Super – ucieszył się Tomas. – Potrzebujemy tylko trzynastu.

– Wolałbym zwiększyć liczbę ustawianych pułapek do dwudziestu trzech – stwierdził Adam. – To daje nam maksimum pewności, że zwierz się złapie.

– Do dwudziestu trzech? – zdziwił się Tomas. – Ostatnio, jak liczyliśmy, stwierdziliśmy, że wystarczy dwadzieścia, a nawet osiemnaście.

– No dobrze, dwadzieścia wystarczy – zgodził się Adam i uznał, że trzeba zapłacić jeszcze za piętnaście pułapek.

Młody znowu ruszył w obchód, ale kiedy przyszedł do Petra, ten nie słyszał, co się do niego mówi. Po kilku próbach nawiązania kontaktu Młody zrezygnował i udał się do Jovana. Jovan był zdenerwowany, bo znowu zginęła mu koza, ale obiecał, że zapłaci, jak tylko będzie miał. A teraz akurat nie ma.

Młody odwiedził, ze zmiennym szczęściem, jeszcze kilka osób. Pod koniec tak mu się już pomyliły rachunki, że nie miał najmniejszego pojęcia, po ile ma zbierać.

Kiedy wrócił do sklepu Adama, okazało się, że pieniędzy wystarczy na ledwie dziewięć nowych pułapek.

– Dziewięć nowych i pięć starych to ledwie czternaście, trochę mało – zmartwił się Adam. – Powinno się jeszcze raz wszystko obliczyć od początku i wszyscy powinni dopłacić.

– Ja już nie będę zbierał – zaprotestował Młody. – Nachodziłem się cały dzień i mam dość. Poza tym jak ludzie usłyszą, że mają dopłacić, to poszczują mnie psami.

Adam zamknął sklep i znowu poszedł do Tomasa. Kiedy doszedł do domu Maliczów, zaczęło padać.

Tomas leżał na łóżku i czytał starą gazetę. Nie spodziewał się odwiedzin o tej godzinie. Pił ziołową herbatę i sprawdzał wyniki dawno rozegranych meczy piłkarskich. Kiedyś chodził na mecze, uwielbiał to poczucie wspólnoty, kiedy siedział na trybunie. Czuł wtedy, że należy do wielkiej rodziny, że ma dookoła samych braci, z którymi wspólnie przeżywa radość ze zdobytej bramki, wścieka się, gdy sędzia niesłusznie pokazuje żółtą kartkę. Byli w stanie razem zwyciężać i razem ginąć, jak wielka armia, naród z własnym hymnem i własną flagą. Przypominał sobie chwilę, kiedy jego drużyna wygrała mistrzostwo kraju. Był wtedy świeżym adeptem szkoły policyjnej i wydawało się, że oto rozpoczął swoje prawdziwe życie. Ta chwila uniesienia i radości nigdy się już nie powtórzyła, ponieważ zdarza się ona tylko wtedy, gdy się ma dwadzieścia lat.

Wspomnienie było przyjemne i Tomas już prawie zasypiał, kiedy usłyszał pukanie do drzwi. Adam nie miał szczęśliwej miny.

– Co się stało? – Tomas usiadł na łóżku.

– Jest problem – powiedział Adam i bez zaproszenia zasiadł w starym wytartym fotelu Maliczów.

– Jaki problem? – Adam zaczynał już denerwować Tomasa. Wniósł w jego plan nieprzyjemny niepokój, który mógł osłabić całą akcję.

– Mamy pieniądze tylko na dziewięć pułapek.

– Jak to na dziewięć? Przecież ludzie oddali nam swoje pułapki!

– Na dziewięć nowych, z oddanymi mamy czternaście, to i tak za mało.

– No to co zrobimy? Czternaście pułapek to faktycznie trochę za mało – zmartwił się Tomas, wstał i założył koszulę.

– Ludzie przestali mieć poczucie zagrożenia, tracą ducha. – Adam wiedział, jak mówić do Tomasa, żeby obudzić w nim duszę policjanta. – To jest najgorszy moment, stajemy się słabi i nieuważni, i właśnie teraz może nastąpić decydujący atak.

– Jaki atak? – Tomas wyglądał na trochę pogubionego.

– No..., bydlę uczyni najwięcej szkód.

– Na szczęście już prawie wszystko zebrane z pól.

– To jeszcze gorzej. – Adam sięgnął po papierosa. – Tak naprawdę nie wiemy, co to jest. Może być bardziej niebezpieczne, niż nam się wydaje. Powinniśmy cały czas być gotowi. A że od ponad tygodnia nic się nie wydarzyło, w ludziach pojawiło się leniwe poczucie bezpieczeństwa.

– Tak – zgodził się Tomas. – To stara taktyka polegająca na usypianiu czujności wroga.

– No właśnie, a im dłużej to będzie trwało, tym bardziej będziemy bezbronni. – Adam zawiesił głos i obserwował reakcję Tomasa.

– No, ale nie zmusimy go przecież, żeby zaatakował.

– No, nie zmusimy – zgodził się Adam. Wstał z zaczął krzątać się po kuchni w poszukiwaniu wody. Kiedy wrócił z napełnioną szklanką, Tomas siedział przy stole i w zdenerwowaniu pocierał podbródek.

– No, byłeś przecież policjantem i powinieneś wiedzieć, co się robi, żeby podtrzymać ducha walki... – Adam zawiesił głos.

– No, żeby podtrzymać ducha walki, stosuje się..., stosuje się...

– Prowokację – podpowiedział Adam.

Potem zapalili papierosy, wypili zrobione przez Tomasa białe wino i ułożyli kolejny plan. Kiedy Adam wrócił do domu, była późna noc. Agata czekała na niego na ganku.

– Dobrze, że wróciłeś – przytuliła się do niego. – Jakoś boję się sama spać, odkąd ta bestia włóczy się po okolicy.

Adam nie był przyzwyczajony do tego, żeby żona okazywała mu taką czułość. Trochę zawstydzony objął ją i weszli do domu.

Wystarczyło, żeby Petr zobaczył Młodego z papierową teczką pod pachą, i od razu stracił słuch. Młody coś mówił, raz nawet położył Petrowi rękę na ramieniu i próbował nim potrząsnąć, ale Petr nie reagował. Przyglądał się mrówkom, które transportowały kawałek skrzydła ćmy. Pracowały przy nim dwie mrówki. Jedna starała się ciągnąć, druga podtrzymywała z drugiej strony. Wydawało się, że nie całkiem sprawnie im to idzie, ale fragment skrzydła przesuwał się jednak w stronę mrowiska. Przez cały metr tej drogi w tle gadał i machał rękami Młody. Wreszcie poszedł i Petr mógł spokojnie wrócić do malowania. Miał już jednak inny nastrój niż przed wizytą Młodego, zdziwiły go wcześniej użyte kolory. Dodałby trochę granatu, może czerni. Zastanowił się, jaki kolor może mieć tęsknota. Pomyślał o Zo i zdecydował, że jednak ciemna zieleń. Na obrazie dominowały jednak żółty i niebieski. Potem pomyślał o Marcie i pojawiła się głęboka czerwień.

Następnego dnia Petr założył lniane spodnie, czystą koszulę i poszedł na poranny prom. Było kilku pasażerów. Przyjechał również Adam, który od czasu wieczornych zebrań musiał podwoić liczbę dostaw. Od morza wiał zimny wiatr i czuło się zmianę pogody. „Na lądzie będzie cieplej” – pocieszał się Petr, marznąc w nadbudówce. Wiedział, że będzie musiał powłóczyć się po mieście kilka godzin, nim Zo się obudzi.

Wczoraj, kiedy do niej dzwonił, mówiła, że nie ma czasu, proponowała, żeby zmienić termin, ale tym razem Petr się uparł. To była ich rocznica. Spotkali się dokładnie rok temu i to było dla niego ważne.

Zo nie pamiętała o rocznicy. Nie liczyła czasu, liczyła kolczyki. Wiedziała, że musi zrobić trzydzieści dziennie, a przez dwa ostatnie dni robiła po dwadzieścia. Bolała ją głowa i nie mogła się skupić. Nawlekała kolorowe koraliki na krótką żyłkę i wiązała od spodu. Potem przewlekała drugą stronę żyłki przez dziurkę na haczyku i znów robiła pętelkę. Wszystko szło wolniej i zaczęła mieć zaległości. A teraz jeszcze Petr i to wymuszone spotkanie. Nienawidziła wymuszonych spotkań, była zła, że się zgodziła. I była zła, kiedy nadszedł następny dzień, rano zadzwonił Petr i powiedział, że już czeka.

Postanowiła, że nie założy zielonej sukienki. Założy żółtą i będzie to jak ostrzeżenie dla piłkarza. Nagle przestała być pewna, czy chce się dłużej spotykać z Petrem. Lubiła, kiedy przyjeżdżał, lubiła z nim chodzić do łóżka i lubiła z nim milczeć. Petr był tajemniczy, inny. I ona przy nim czuła się inna. Teraz jednak zmienił zasadę, a ruszenie jednego kamienia może zawalić całą konstrukcję.

Petr zauważył zmianę koloru sukienki i choć tego nie skomentował, wiedziała, że zrozumiał ostrzeżenie. Szli bez słowa wzdłuż portu, potem weszli w ciągnący się wzdłuż miejskiej plaży bulwar. Dawno skończył się wakacyjny sezon i było zupełnie pusto. Petr chciał skręcić do jednego z niewielu otwartych małych hoteli, ale Zo powstrzymała go, łapiąc za rękę.

– Przepraszam, ale nie mam dużo czasu.

Petr popatrzył na nią zdziwiony.

– Dzisiaj jest nasza rocznica – powiedział po chwili.

– Nasza rocznica? To znaczy tylko to, że bzykamy się od roku, przeciętnie raz w tygodniu albo nawet co dwa.

Zo pierwszy raz odezwała się do Petra takim tonem.

– Tak, to nasza rocznica bzykania i warto uczcić ją czymś naprawdę szczególnym – odparł Petr, co również zdziwiło Zo.

Chwycił ją za rękę i pociągnął w stronę hotelu. Nigdy wcześniej się tak nie zachowywał, ale nie zaprotestowała. W zdecydowaniu Petra była nieznana jej wcześniej siła i w poddaniu się jej Zo znalazła zaskakującą przyjemność.

Tego dnia pierwszy raz w życiu kochała się analnie. Zdziwiły ją towarzyszące temu uczucia: na granicy bólu, poniżenia i rozkoszy. Zapomniała o kolczykach, zapomniała, że była wcześniej zła na Petra. Leżeli przytuleni, Petr delikatnie gładził ją za uchem i Zo znowu pomyślała, że gdyby potrafiła kochać, kochałaby Petra, że mogliby mieć dzieci i przestałaby się bać.

– Co byś zrobiła, gdybym opuścił wyspę? – zapytał nagle Petr.

Zo poczuła, jak wraca znane jej napięcie.

– To znaczy, jakbyś przyjechał na stałe na ląd?

– Tak, jakbym przyjechał na ląd.

Zo wstała, zaczęła się kręcić po pokoju, zapaliła papierosa.

– Nie wiem – powiedziała po chwili. – Myślę, że byłoby inaczej. Dlaczego chciałbyś przyjechać na ląd?

– Duszę się tam.

– A ja się duszę tutaj – powiedziała Zo.

Ubrali się i wyszli na deptak. Było późne popołudnie, w większości knajpek ściągano obrusy i zestawiano krzesła w piramidy.

– Gdyby trzeba było znaleźć jedną rzecz, która świadczyłaby o naszych czasach, to byłoby to takie plastikowe krzesło – powiedziała Zo. – Plastikowe krzesło jest wizytówką współczesnej cywilizacji: jest wszędzie, w Himalajach i na Kubie, w Tajlandii, w Moskwie, w Peru i Paryżu. Podbiło wszystkie narody i panuje niepodzielnie.

– To prawda – zgodził się Petr. – Nawet na wyspie nie ma już prawie drewnianych krzeseł.

Usiedli w barze przy plaży i zamówili kawę.

– Co byś chciał robić na lądzie? – zapytała Zo.

– Nie wiem, ale tam już nie mogę wytrzymać. Nigdy ci tego nie mówiłem, ale nie jestem tam, jakby to powiedzieć, członkiem społeczności... No, jestem kimś osobnym.

– Ja tu też jestem osobna – powiedziała Zo.

– Tak, ale chodziło mi o to, że ja się ich boję, że boję się ludzi z wyspy.

– Boisz się ludzi? Chociaż... ja też się boję ludzi.

– Chciałem ci powiedzieć – przerwał jej Petr – że jeśli podejmę taką decyzję, nie musisz czuć się do niczego zobowiązana, bo nie zrobię tego dla ciebie, tylko dla siebie samego. Nie zrozum mnie źle...

Zo siedziała w milczeniu i uśmiechała się do Petra. Nie znała go takiego. Dotychczas był tajemniczym kochankiem: trochę jak z bajki, z innego świata, nierealnym i tajemniczym. Spotkania z nim były jak wpadanie w króliczą norę. Potem wracała do realnego świata, a obie te rzeczywistości nawet nie stykały się z sobą. Teraz Petr stawał się bardziej rzeczywisty i nie wzbudzało to w niej chęci ucieczki. Wręcz odwrotnie: jeszcze nigdy nie czuła takiego przypływu ciepła i radości. Uśmiechała się i Petr uśmiechał się do niej.

Pod wieczór deszcz przestał padać. Tomas przygotował latarkę, nóż, wystawił z komórki gumowe buty i czekał. Adam miał przyjść o dziesiątej. Tomas nie był pewny, czy podjęli właściwą decyzję. Zawsze uważał, że prowokacja jest moralnie podejrzana i miał do siebie pretensje, że zbyt łatwo dał się przekonać. Wiedział, że Adam chce sprzedać pułapki, ale z drugiej strony czuł się odpowiedzialny za całą akcję i za ludzi, którzy mu zaufali. Nerwowo spoglądał na zegarek i palił jednego papierosa za drugim.

Wreszcie przyszedł Adam. Ubrany był w szarą nieprzemakalną kurtkę z kapturem. Przyniósł łopatę, a z jego plecaka wystawał wyglądający prawie jak maczeta długi nóż. Wszystko to zwiększyło jeszcze wątpliwości Tomasa. Czuł, że jakaś dziwna siła może przesunąć go z pozycji obrońcy prawa do roli przestępcy.

– Może napijesz się kawy? – zaproponował. – Mamy jeszcze trochę czasu, powinniśmy być pewni, że wszyscy poszli spać.

– Może być kawa. – Adam postawił narzędzia pod ścianą, rozpiął zamek przy kurtce i usiadł za stołem.

Tomas nasypał kawy do kociołka, dodał cukru i postawił na ogniu. Zdjął go tuż przed zagotowaniem i rozlał płyn do kubków.

Wyczuwało się napięcie. Wreszcie Tomas przerwał ciszę i zapytał:

– Czy nadal wydaje ci się, że zniszczenie winnicy Katii to najlepszy wybór?

– Przecież już o tym dyskutowaliśmy! – Adam wyglądał na zdenerwowanego.

– Niby tak, ale jednak mam wątpliwości.

– Tak, ten pomysł z naszego punktu widzenia jest najlepszy. Wcześniej była kukurydza, ziemniaki i ule. Zniszczenie winnicy zasadniczo zwiększy poziom strachu. Prawie każdy ma tu jakąś winnicę.

– No właśnie, żeby trochę nie przesadzić.

– Przesadzić? Z czym?

– Z tym poziomem strachu... Nie wiem, nie jestem przyzwyczajony do niszczenia cudzej własności.

– Znowu zaczynasz. – Adam zapalił papierosa i przyjmując mentorski ton, powiedział:

– Tomas, robimy to w imię sprawy, a nie z przyjemności niszczenia. Wiem, że to może boleć, ale historia uczy, że zawsze potrzebne są jakieś ofiary, by zwyciężyć. Czy ty myślisz, że ja jestem tym zachwycony? Ale pomyśl, co może się stać, kiedy to zwierzę znowu zaatakuje. Nie wiemy, czy to będą winnice. Może tym razem kozy albo ludzie.

Tomas milczał chwilę, widać było, że ciągle się waha. Wreszcie wstał i zaczął zakładać gumowe buty. Kiedy wyszli, niebo pokryte było chmurami, panowała całkowita ciemność. Żeby nie zwracać na siebie uwagi, starali się nie używać latarek. Po kilkuset metrach zeszli z drogi i zaczęli wspinać się na wzgórze. Kiedy przechodzili przez łąkę, Adam wyszeptał, żeby uważać, bo Jovan zakłada wnyki na króliki i można przypadkiem w nie wejść.

– Będę uważał – odparł Tomas. Czuł jeszcze ból w kostce po poprzednim nocnym spacerze.

Po piętnastu minutach doszli do winnicy Katii. Stanęli i zaczęli nasłuchiwać. Panowała kompletna cisza. Dom Katii znajdował się w sporej odległości, a światła w nim były wygaszone.

– Spróbuj porozcinać trochę druty, nie za bardzo, by raczej wyglądało na poszarpane, a nie przecięte. – Adam podał Tomasowi sekator.

– Tym? – zdziwił się Tomas.

– Tylko to znalazłem, jakoś sobie poradzisz. Powyrywaj też niektóre krzaki, no wiesz, żeby to jakoś wyglądało, ale nie przesadź. Ja będę obrywał grona... I robimy dwa pierwsze rzędy.

Na krańcach pola było grząsko, ale mimo że zapadali się w błocie po kostki, posuwali się dosyć szybko. Tomas zrezygnował z sekatora, łamał po prostu paliki, wokół których obwiązany był drut. Po kilkunastu minutach pierwszy rząd mieli załatwiony. Odpoczęli trochę, nasłuchując, czy hałasem nie obudzili kogoś w okolicy, ale w żadnym z domów nie zapaliło się światło.

– Drugi rozwalimy tylko do połowy – wyszeptał Adam.

Kiedy skończyli, Adam zaczął łopatą zacierać ślady butów.

– To trochę dziwne – zastanowił się Tomas. – Przecież jakieś ślady powinny zostać. Nie człowieka, ale zwierzęcia, odciski racic albo łap.

– Z tym będzie kłopot – zgodził się Adam, ale wyciągnął z plecaka małą ogrodniczą szufelkę. Grzebał nią, imitując ślady kopyt albo jakieś dziwne odciski.

Tomas próbował ocenić dokonane dzieło. W ciemności nie widział jednak tego, co Katia zobaczyła rano. Widok był naprawdę przerażający. Winnice dla większości mieszkańców wyspy były świętością, bo zbiór winogron decydował tu o przeżyciu. Katia z niedowierzaniem patrzyła na połamane krzaki i paliki, na zerwany drut, na walające się wszędzie rozgniecione winogrona.

Wieść o zniszczonej winnicy rozeszła się błyskawicznie. Przez cały dzień ludzie chodzili oglądać połamane krzewy. Młody przyprowadził Tomasa, który również był pod wrażeniem skali zniszczeń.

– Szkoda, że tylu ludzi już tu było, pewnie zadeptali wszystkie tropy – powiedział, pochylając się nad ziemią.

– Wójt już oglądał – stwierdził Młody – i nic konkretnego nie znalazł. Jakieś dziwne ślady.

Wieczorem ludzie zebrali się przed sklepem. Adam przyjechał najpóźniej, bo akurat w tym dniu wyprawił się na ląd. Przywiózł kilka skrzynek piwa, nowe plastikowe stołki i dwa stoły. Karlo z Viktorem pomogli mu je wynieść z samochodu i rozstawić przed sklepem. Wyglądało na to, że w końcu wystarczy miejsca dla wszystkich.

Atmosfera była nerwowa, zniszczenie winnicy zrobiło wrażenie. Przyszła większość mieszkańców, nie było tylko Bojana i rybaków. Jovan szeptał coś z Karlem, ale reszta milczała – wszyscy czekali na to, co powie Tomas. Potrzebowali kogoś, kto umie podejmować decyzje, a Tomas już wcześniej narzucił sobie tę rolę. Stał teraz na schodkach, czekał, aż wszyscy usiądą. Kiedy każdy znalazł miejsce, aby usiąść, zaczął:

– Jak wiemy, zniszczona została winnica Katii. Zwierz nie atakował do tej pory winnic, a że zaraz mamy zbiór, jego agresja stała się szczególnie niebezpieczna. Pamiętacie, że mieliśmy plan, ale niestety nie byliśmy w stanie go zrealizować, bo wciąż nie udało nam się jeszcze zebrać pieniędzy na wystarczającą liczbę pułapek. Co prawda, niektórzy oddali czy pożyczyli pułapki, ale i tak jeszcze jest ich za mało i brakuje pieniędzy na jeszcze pięć pułapek. Nie ma sensu rozpoczynać całej akcji, jeżeli nie jesteśmy w stanie obstawić całego terenu...

Tomas mówił długo i przekonywająco. Coraz bardziej lubił to poczucie władzy i pewności siebie, które wzmagały się w nim z każdym słowem. Kiedy skończył, ludzie posłusznie wpłacili pieniądze. Zebrało się nie na pięć, ale siedem pułapek i można było przejść do kolejnego etapu wojny.

Nocna warta wypadła na Jovana. Spakował do zatłuszczonej papierowej torebki dwie kanapki z boczkiem, butelkę rakii i butelkę wina. Był odpowiedzialny za jedną z czterech części wyspy. Tak się umówili, że w nocy każdego odcinka będzie pilnowało dwóch ludzi. Jego dyżur wypadł z młodym Poleczką. Mieli pilnować wschodniego kawałka, od domu Petra do skał za domem Maliczów. Cała akcja trwała już czwarty dzień i jak na razie nie przynosiła rezultatów. Wyspa była jednak w stanie oblężenia, ludzie głównie siedzieli w domach i wychodzili wczesnym wieczorem, żeby spotkać się przed sklepem Adama i wysłuchać relacji z wojny. Na froncie panował jednak wyjątkowy spokój. Od czasu zniszczenia winnicy Katii nie nastąpił żaden atak. Może zwierz przestraszył się pułapek, rozstawionych czujek i zaszył się gdzieś w krzakach? Może cierpliwie czekał na osłabienie ducha walki nieprzyjaciela?

W piersi Jovana ten duch miał się jednak całkiem dobrze, zwłaszcza gdy Jovan wymościł sobie legowisko pod wapienną skałą i w poczuciu obowiązku popijał cienkie wino. Słońce chowało się za daleki horyzont, a na morzu błyskały pierwsze gwiazdy rybackich łodzi. Znowu napływało powietrze znad Afryki i zapowiadała się ciepła noc. Jovan powinien był obejść wszystkie miejsca, w których na jego odcinku ustawione były pułapki, ale nie bardzo mu się chciało. Wyciągnął się, podłożył ręce pod głowę i bezmyślnie patrzył w niebo. Z pobliskich drzew dochodził dźwięk cykad i Jovana ogarnął dawno zapomniany spokój. Przecież po to mieszka na wyspie, sam dawno temu wybrał, żeby właśnie mieć spokój. Co prawda, ginęła mu od czasu do czasu jakaś koza, ale się do tego przyzwyczaił i nie wytrącało go to już z równowagi. Najczęściej zresztą koza znajdowała się po kilku dniach – żywa lub martwa, ale się znajdowała. Zawsze przecież chodziło mu o to, żeby wszyscy dali mu spokój, żeby nikt mu nie skrzeczał nad uchem. Najpierw w domu, potem w szkole, potem w wojsku, wszyscy czegoś od niego chcieli, pytali, gadali i wydawali rozkazy, każdy pewny swojej racji, a on musiał odpowiadać, zgadzać się albo nie zgadzać, gdzieś iść, coś robić. Jovan od dziecka wiedział, że nie ma dokąd iść i nie warto niczego robić. Chciał mieć spokój, dlatego przyjechał na wyspę. Chciał móc się napić, jeśli ma na to ochotę, spać albo tylko leżeć, paść kozy i uprawiać winnicę, albo nie uprawiać i nie paść kóz. Tylko on decydował, co ma robić i nie wyobrażał sobie już innego życia. Teraz jednak tkwił w krzakach, bo tak mu kazano, bo znowu ktoś mu rozkazywał.

Rakiję miał zamiar wypić z młodym Poleczką, ale że tamten jeszcze nie przyszedł, Jovan sam otworzył butelkę i pociągnął spory łyk. W oddali miarowo krzyczała mała sowa.

Jovan był nieufny wobec świata, wydawało mu się, że każdy we wszystkim musi mieć jakiś interes. Im dłużej żył, tym bardziej wszystko układało mu się w misternie tkaną pajęczynę zależności i układów. Nawet tutaj na wyspie nie pozbył się tego odczucia, dlatego ludzie nie bardzo go lubili. Cały czas podejrzewał Adama o jakiś spisek. Kiedyś wymyślił, że sprzedaje nieświeże pieczywo, które dostaje za darmo, potem, że kawę od producenta automatu też dostaje za darmo, a od ludzi chce brać pieniądze. Wszystko to okazało się nieprawdą, ale Jovan nadal podejrzewał Adama o najgorsze rzeczy. Również sprawa związana z dzikiem nie dawała mu spokoju.

„Jak Adamowi udało się tak szybko zamówić pułapki?” – kombinował Jovan. „Może zamówił je jeszcze przed atakiem?”

Już prawie przysypiał, kiedy zerwał go na nogi przeraźliwy wrzask. Przemknęło mu przez głowę, że bestia wreszcie się złapała. Pisk przeszedł w wycie. Dochodził gdzieś z lewej strony. Jovan pamiętał, gdzie rozłożone są pułapki, i ruszył biegiem w ich kierunku. Słyszał, jak z góry biegł młody Poleczka. W zaciśniętych metalowych szczękach zamiast dzika tkwiła noga najmłodszego Poleczki. Krew tryskała, jakby miał przebitą tętnicę. Najmłodszy Poleczka wrzeszczał nieprzytomnie i próbował się uwolnić. Jovan podbiegł do pułapki i zaczął rozwierać szczęki. Dobiegł młody Poleczka i we dwójkę wyswobodzili nogę. Jovan zdjął koszulę i próbował nią zatamować krew. Rana wyglądała okropnie i trzeba było natychmiast jechać do szpitala.

– Może Viktor jeszcze nie wypłynął – powiedział Jovan. – Biegnij do przystani i każ mu czekać. Jak spotkasz kogoś, powiedz, żeby mi pomogli. Daj mi tylko swoją koszulę.

Młody Poleczka pobiegł, a Jovan podarł jego koszulę i zrobił ucisk na udzie. Potem wziął dziecko na ręce i ruszył w stronę przystani. Najmłodszy Poleczka jęczał i Jovan bał się, że za chwilę będzie za późno. Na szczęście Viktor jeszcze nie zdążył wypłynąć na połów. Ułożyli chłopca na nosze i wstawili na pokład. Młody Poleczka popłynął z bratem. Po drugiej stronie miało czekać pogotowie, bo ktoś zadzwonił z przystani.

Kiedy kuter odpłynął, Jovan postanowił pójść do Tomasa i o wszystkim mu powiedzieć.

Tomas pił miętę i czytał podręcznik nauki pływania.

– Czemu nie jesteś na warcie? – spytał zdziwiony, gdy zobaczył Jovana.

– Stało się nieszczęście, najmłodszy Poleczka wlazł w pułapkę.

– Przecież zabronione było łażenie w wyznaczonym pasie – zdenerwował się Tomas. – Co mu się stało?

– Prawie stracił nogę i może się wykrwawić. Viktor płynie z nim na ląd.

– Po cholerę tam łaził?

– Miał przy sobie kanapki, pewnie niósł młodemu Poleczce, bo ten zapomniał.

– Kurwa mać. – Tomas walnął pięścią w stół. – Przeczuwałem, że to może się tak skończyć.

Następnego dnia wieczorem wszyscy zebrali się przed sklepem Adama. Nie było tylko Poleczków, bo pojechali do szpitala. Ktoś z Grommów przyniósł informację, że chłopaka operowali kilka godzin i choć uratowali nogę, to prawdopodobnie najmłodszy Poleczka będzie utykać do końca życia.

Adam, trochę przerażony, nie wychylał się ze sklepu.

– Wszyscy już wiemy, że zdarzył się wypadek – zaczął Tomas. – To dla nas wszystkich bolesne i współczujemy całej rodzinie Poleczków. Wypadki zdarzają się jednak i najczęściej winna jest ludzka nieuwaga. Przykro mi mówić to w tym momencie, ale najmłodszy Poleczka wszedł na teren zakazany, oddzielony sznurkiem. Po to ustala się pewne reguły, żeby były one przestrzegane. Jak widzimy, nieprzestrzeganie przyjętych praw może skończyć się katastrofą. Ale jeżeli będziemy trzymać się kodeksu, będzie on dla nas jak most, który pozwoli przejść nad niebezpieczeństwami. – Tomas wiedział, że trochę przesadził, ale poczuł prawdziwe natchnienie mówcy. Uwielbiał prowadzić odprawy w komisariacie, ale zawsze marzył o wygłaszaniu kazań. Przepłukał usta wodą i kontynuował:

– Każda społeczność musi mieć jakieś prawa, bo to jest płaszczyzną, na której możemy się spotkać, nie robiąc sobie krzywdy. Samochody u nas jeżdżą prawą stroną, czerwone światło znaczy „stop”, wiemy, że nie należy kraść i pożądać żony bliźniego swego. To nasza droga, po której chodzimy. Są czasy łatwe i trudniejsze, teraz nastał czas trudny. Mamy różne obowiązki w stosunku do społeczeństwa, jednym z nich, być może najważniejszym, jest obrona ojczyzny, ziemi, która nas wychowała, która nas żywi. I my właśnie bronimy naszej ojczyzny i, mimo ponoszonych ofiar, tę wojnę wygramy.

Tomas zamilkł i popatrzył na ogłupiałe twarze. Był z siebie zadowolony. Chciał mówić dalej, ale włączył się stary Bojan.

– Co ty za bzdury opowiadasz i ludziom w głowach mącisz. Dziecku nogę odcięło przez wasze głupie pomysły, a ty pieprzysz o jakiejś wojnie. Stuknijcie się we łby! Co za pomysł, żeby pozakładać pułapki na samych siebie i bać się wieczorem wychodzić z domu? Że jakiś zwierz grasuje? Od początku mówiłem, żeby tego nie robić. Zwierz odpłynie, tak jak i przypłynął.

– Mylisz się. – Tomas starał się walczyć. – Nie odpłynie. Na dodatek zaczął niszczyć nasze winnice, najcenniejszą rzecz, którą mamy.

– Najcenniejszą rzeczą jest nasza wolność – przerwał mu Wójt, który pamiętał jeszcze swoje płomienne przemówienia z czasów, gdy naprawdę był wójtem. Opanował się jednak i dorzucił tylko:

– Jakieś zabłąkane i głodne zwierzę nie będzie nam jej odbierać.

– To wszystko jest grubymi nićmi szyte – włączył się Jovan. – Wszystko po to, żeby te pułapki Adam mógł sprzedać.

– Nie gadaj głupstw, Jovan! – krzyknął zdenerwowany Adam, stojąc w drzwiach sklepu. – Pułapki zamówiłem dla dobra nas wszystkich. Poza tym o wszystkim decydowaliśmy wspólnie.

– Może wspólnie, ale głupio. Jakby mnie kto zapytał, to wiedziałby, że się na to nie zgadzam – powiedział Bojan.

Rozpoczęła się dyskusja. Tomas próbował jeszcze namawiać do trzymania się starego planu, ale coraz trudniej było kogokolwiek do niego przekonać.

– Jak można było dopuścić, żebyśmy w nocy bali się z domu wychodzić? – krzyczała Iva. Inni też zaczęli mówić, że plan był głupi i że dali się wmanewrować w tę całą wojnę. Adam się nie odzywał, palił papierosy i widać było, że jest wściekły.

Po godzinnej dyskusji ustalono, że wszystkie pułapki należy zdemontować, znieść do sklepu Adama i złożyć w magazynie. Adam nie zgadzał się na zwrot pieniędzy, ale obiecał, że zapyta u producenta, czy może zwrócić pułapki i wtedy rozliczy się ze wszystkimi.

Zrobiło się późno i pełni poczucia winy mieszkańcy wyspy rozeszli się do domów.

Marta zbliżała się do domu Petra. Petr nie pokazywał się już od kilku dni i zaczynała się o niego martwić. Myśl, że jest chory, leży sam w domu i nikt się nim nie zajmuje, nie opuszczała jej od rana. Wychodziła kilka razy na próg, patrzyła, czy przypadkiem nie nadchodzi, aż wreszcie porzuciła domowe obowiązki i ruszyła drogą w dół w stronę domu Petra. Miała odwiedzić to miejsce pierwszy raz od czasów szkolnych, kiedy żyli jeszcze rodzice Petra.

Cała rodzina chciała przeprowadzić się na ląd: rodzice Petra pojechali na wybrzeże obejrzeć mały domek, który chcieli wynająć. Ojciec Petra był słabym kierowcą, nie prowadził od lat, bo na wyspie nie mieli samochodu. Pożyczył auto w mieście i po drodze mieli wypadek, spadli z urwiska i oboje zginęli. Tuż przed ukończeniem szkoły Petr został całkiem sam. Przez jakiś czas mieszkańcy wyspy starali się mu pomagać. Jovan przynosił kozie mleko i ser, Katia prała mu ubranie, Iva przynosiła pomidory. Potem jednak rozeszła się wieść, że Petr dostał spore pieniądze z polisy na życie rodziców i przestano go odwiedzać.

Marta delikatnie zapukała do drzwi. W środku słychać było jakieś hałasy i minęła dłuższa chwila, zanim się otworzyły.

– Marta. – Petr wyglądał na zaskoczonego. – Czy coś się stało?

– Nic, przechodziłam tędy i pomyślałam, że zobaczę, co u ciebie słychać. Jakoś dawno się nie pokazywałeś i trochę się martwiłam, że może chory jesteś.

– Nie, wszystko w porządku. Wejdź, proszę.

Martę zdziwił porządek panujący w domu. Zawsze wyobrażała sobie, że mieszkanie samotnego mężczyzny jest brudne i zagracone. Petr zaparzył kawę i zaprosił Martę do pokoju. Stała tam biblioteka. Ostatni raz tyle książek Marta widziała w szkole. Spłoszona siedziała przy stole i parząc sobie wargi, piła kawę. Petr siedział po drugiej stronie i delikatnie się uśmiechał. Marta lubiła ten uśmiech, ciepły i łagodny. Powoli uspokajała się, znikała panika i chęć ucieczki.

– Tak bardzo się cieszę, że mnie odwiedziłaś – powiedział Petr. – Myślałem o tobie ostatnio, o tym, czy zebrałaś już wszystko z pola.

– Jeszcze nie wszystko, ale już prawie. Myślisz, że ta bestia znowu zaatakuje?

– Może tak.

– Trochę się boję.

– Ja nie, chociaż zniszczyła mi kukurydzę. Czuję się nawet bezpieczniejszy.

– Co, myślisz, że nie przyjdzie do ciebie drugi raz?

– Może przyjdzie, ale jakoś z ludźmi jest bezpieczniej.

– Nie rozumiem. – Marta odstawiła kubek i poprawiła opadającą grzywkę.

– Odkąd wszyscy zajęli się bestią, przestali się mnie czepiać.

Siedzieli przez chwilę w milczeniu, w końcu Marta powiedziała, że musi już wracać i przygotować kolację.

– Odwiedzisz mnie jeszcze kiedyś? – zapytał Petr, odprowadzając ją do drzwi.

– A chcesz? – odpowiedziała pytaniem i odwróciła się. Stanęli tak blisko siebie, że czuli własne oddechy.

– Tak, nawet nie wiesz jak bardzo – odpowiedział drżącym głosem.

Marta przybliżyła się do jego twarzy. Jeszcze chwilę trwali bez ruchu, aż się pocałowali. Najpierw delikatnie i ze strachem, potem w jakimś szale, jakby próbowali zabrać swoje dusze. Petr przyciągnął Martę do siebie, czuł przez sukienkę jej twarde sutki i parzące ciało.

– Nie wolno nam tego robić – wyszeptała i odepchnęła go.

– Wiem, Marto, wiem.

Wyszła, rozglądając się, czy nikt jej nie widzi. Czuła, że zdradziła Borysa. W domu czekały na nią porzucone w połowie obierania ziemniaki. Miała mało czasu, za pół godziny pojawi się Borys i będzie bardzo zdziwiony, jeżeli nie dostanie kolacji. Marta musiałaby skłamać, a Marta nie kłamała.

Życie na wyspie powoli wracało do normy. O bestii mówiono coraz rzadziej, a i ona nie przypominała o swoim istnieniu. Rozpoczęło się winobranie i większość mieszkańców wyruszała rano do pracy. Wieczorem znosili kosze dojrzałych winogron pod sklep Adama, a on następnego dnia zawoził je na ląd. Zbiory tego roku zapowiadały się wyjątkowo dobrze i po kilku dniach okazało się, że samochód Adama jest za mały, żeby nadążyć z wywozem zebranych winogron. Trzeba było zamówić dodatkowy transport z winiarni. Na lądzie też panował urodzaj i ceny owoców spadły. Nie martwiło to jednak mieszkańców, bo sami też robili wino, o niebo lepsze od tego z miejskiej winiarni. W sezonie, kiedy na lądzie pokazywali się turyści, Adam zabierał butelki i sprzedawał w sklepikach przy promenadzie. Wszyscy mieli niezły zarobek.

Czas winobrania był dla mieszkańców wioski czasem niemal magicznym – pracowali razem, przechodząc z jednej winnicy na drugą. Wspólnie jedli posiłki, które po kolei przygotowywała inna rodzina. Pracowali nawet ci, którzy nie mieli winnic, ale udzielał im się panujący entuzjazm i wiedzieli, że w podzięce dostaną kilka litrów wina.

Najpierw zbierano winogrona z winnic najlepiej nasłonecznionych, z pól Poleczków, Katii i Grommów. Potem były pola Wójta, Bojana i Karla. Nie wszyscy jednak przyszli do pracy. Nie pojawił się Petr, Jovan miał dwa dni przerwy, Bojan był każdego dnia, ale nie pracował, tylko siedział na stołeczku i palił zioła. Pierwszy raz do zbiorów włączyła się za to żona Adama, Agata. Wieczorami, po przetransportowaniu koszy pod sklep, zasiadano przy stołach, a Adam sprzedawał piwo po obniżonej cenie. Taki był zwyczaj, że w czasie winobrania piwo było tańsze, a wino przynosiło się z domu.

Przy pracy opowiadano pikantne dowcipy, ludzie dzielili się wiadomościami ze świata, przypominali ostatnie odcinki serialu telewizyjnego, rozmawiali o chorobach i snach. Mówili również o bestii, jednak teraz już jak o czymś, co minęło, skończyło się i przeszło do zbioru lokalnych legend.

Po dwóch tygodniach wszystkie winogrona były zebrane. Kosze nie mieściły się przed sklepem i część została jeszcze na polu Tomasa. Jego winnica była najmniejsza i obrabiana była na samym końcu. W każdym razie winobranie uznano za zakończone i przygotowywano się do wieczornej zabawy. Młody przyniósł gitarę, Wójt akordeon, każdy coś do jedzenia: sery, pomidory, oliwki, małe suszone słone rybki, marynowane bakłażany, Agata ugotowało garnek zupy rybnej. Przed zachodem słońca przed sklepem zrobiło się tłoczno. Wszyscy byli podnieceni, bo było to właściwie jedno z niewielu świąt obchodzonych na wyspie.

Adam wyniósł z domu olbrzymi gąsior wina i stos plastikowych kubeczków. Ludzie stali niezdecydowani, nie wiedząc, czy już się zaczęło i mogą zacząć pić, czy może ktoś przemówi i oficjalnie otworzy wieczór. Z reguły zawsze przemawiali albo Wójt, albo Bojan, albo kulawy Jan. Przypuszczano, że tym razem rozpocznie Tomas, ale zaczął Wójt:

– Dziękujemy wszystkim za ciężką pracę! Pijmy i bawmy się do białego rana albo do kiedy nam starczy sił. Zasłużyliśmy sobie!

Wszyscy ruszyli do stołu. Gąsior wina skończył się szybciej niż przypuszczano, większość jednak przyniosła z domu własne trunki, więc wieczór nie tracił tempa. Młody z Wójtem wzięli instrumenty, zaczęli grać i śpiewać. Po chwili śpiewali już wszyscy. Były to stare miejscowe pieśni o morzu, o miłości. Głównie jednak o morzu. Przyszedł nawet Petr, stanął z boku, nie wiedząc, czy ma prawo tu przebywać, skoro nie pracował. Nikt jednak nie zwracał na niego uwagi. Wszyscy pili, śmiali się, Jovan pokrzykiwał, że chce tańczyć, więc Adam podłączył wyciągnięte ze sklepu radio. Marta tańczyła z Borysem. Zauważyła Petra, ale nie dała nic po sobie poznać. W sklepie Adama rakija w ten jeden dzień miała czas abolicji i lała się strumieniami. Po północy ludzie zaczynali rozchodzić się do domów. Zostali ci najtrwalsi, najmłodsi i najbardziej pijani. Do tych ostatnich zaliczał się Jovan. Wiedział, że zdecydowanie przesadził z alkoholem, ale bawił się świetnie i nie miał zamiaru kończyć.

– Nie wolno tak! Tu jest jeszcze tyle rzeczy do zrobienia! – próbował podtrzymać ducha zabawy, większość jednak marzyła już tylko o ciepłym łóżku.

W końcu zostali tylko: Jovan, Młody, młody Poleczka, Agata i Adam oraz najstarsza córka Ivy, Ana. Adam najpierw ściszył, a potem wyłączył radio. Zgasił również żarówki. Zapadły ciemności i ktoś jeszcze zapraszał do siebie, ale nie znalazł chętnych. Nawet Jovan wydawał się na to zbyt pijany. Ruszył, jak mu się wydawało, w stronę domu. Szedł, zataczając się, wpadał w krzaki, w kopce kamieni, wstawał, znowu szedł. Stwierdził nawet, że zgubił drogę, ale po chwili o tym zapominał. Zaczął się kręcić w kółko, zataczając to większe, to mniejsze kręgi. Przedzierał się przez krzaki, przechodził przez jakieś pole, aż nagle coś wpadło mu pod nogi, coś całkiem sporego. Jovan potknął się, upadł i to coś zwaliło się na jego plecy. Przyciskało mu klatkę piersiową do ziemi. Starał się wyzwolić, wymachiwał rękami, wydawał przy tym nieartykułowane dźwięki, próbował wstać, ale znajdował się jakby w mazi. Raz prawie udało mu się przyjąć pozycję pionową, ale poślizgnął się, wyrżnął głową o wystający pieniek i stracił przytomność. Obudził się, gdy było już całkiem jasno. Leżał twarzą w rozgniecionych winogronach, a obok leżały poprzewracane kosze. Cały był mokry od soku. Bolała go głowa, na czole miał siniaka wielkości kartofla. Próbował sobie przypomnieć, co się wydarzyło. Pamiętał, że szedł i coś na niego wpadło, jakaś bestia, i że podcięła mu nogi. Co było potem? Chyba walczył. Bestia miała kły i była wielkości człowieka, uderzyła go w głowę i uciekła.

Jovan ruszył w stronę zabudowań, krzycząc:

– Ludzie, na pomoc!

Najbliżej był dom Tomasa. Musiał długo walić w drzwi, nim go obudził. Tomas też uczestniczył we wczorajszej zabawie i nie czuł się najlepiej.

– Co się stało? – zapytał z niepokojem, kiedy zobaczył Jovana. Cała koszula wyglądała jak nasiąknięta krwią, a na czole sterczał olbrzymi guz.

– Napadła mnie bestia – wydusił z siebie Jovan.

– Wchodź. – Tomas wciągnął go do mieszkania. – Jesteś ranny?

– W głowę. – Jovan wskazał na guza.

– A skąd krew?

– Krew... z głowy, trochę z bestii, bo z nią walczyłem, a trochę z winogron.

Tomas stał i próbował zebrać myśli.

– Czyli nie jesteś jakoś ciężko ranny? – chciał się upewnić.

– Ciężko to nie, tylko głowa. – I Jovan jeszcze raz wskazał guz.

Potem opowiedział, co się stało. Że kiedy szedł, z krzaków wypadła na niego bestia. Zaczęli walczyć i musiał ją wtedy zranić. Wpadli w kosze winogron, które się rozsypały. W końcu uderzyła jego głową o pień i uciekła. Bestia była wielkości człowieka, owłosiona i miała kły.

Tomas opłukał twarz zimną wodą i założył spodnie.

– Pokaż, gdzie to było.

Jovan zaprowadził Tomasa do jego winnicy. Kosze były rozrzucone, wszędzie walały się kiście winogron, spora część była pognieciona.

– Tyle zniszczonych owoców – zmartwił się Tomas.

– Tu, tu mnie napadła – powtórzył Jovan.

– Ale tu nie ma żadnych krzaków, a mówiłeś, że wyskoczyła z krzaków.

– No, z krzaków, zza krzaka winorośli – odpowiedział trochę zbity z tropu Jovan.

Tomas pochylił się i zaczął szukać śladów.

– Nic nie ma – powiedział po chwili. – Ziemia jest za sucha. Nie widzę też śladów krwi.

Wieść rozeszła się z prędkością błyskawicy. Tego ranka historia o atakującej bestii wyciągnęła z pościeli nawet najbardziej skacowanych mieszkańców wyspy. Już w południe zaczęto się zbierać przed sklepem. Piwo miało już normalną cenę, ale że traktowane było jak lekarstwo, sprzedawało się nieźle. Jovana nie było, najprawdopodobniej zmęczony nocnymi wydarzeniami spał w domu. Tomas opowiadał, co się wydarzyło.

– Winogrona z jednego kosza zupełnie zgniecione. Jeszcze ze trzy kosze były przewrócone i tam musiała się odbyć jakaś walka. Wiadomo, Jovan się upił, ale przecież nie rozwalałby koszy. Zresztą był cały pokrwawiony i ma olbrzymiego guza na czole.

Od wypadku z najmłodszym Poleczką Tomas nie odzywał się często, chodził ponury i zamyślony. Nawet podczas winobrania pracował w milczeniu i nie bawiły go żarty przekomarzających się dookoła niego ludzi. Widać było, że ciężko przeżył utratę autorytetu. Teraz jednak wracała mu pewność siebie.

– Ostrzegałem, że to może się tak skończyć. Nie wiem, czy można do końca wierzyć Jovanowi, ale z jego opowieści wynika, że to nie zwierzę, tylko jakiś wilkołak.

– Wilkołak? – włączył się Wójt. – Może jednak wampir, który chciał z Jovana wyssać krew?

– Nieźle by się nawalił ten wampir – zaśmiał się Młody.

– Nie ma co sobie żartów robić. – Tomas próbował przywrócić powagę chwili. – Jovan był przerażony, cały poobijany i zabrudzony krwią. Mówił, że to coś miało kły i było wielkości człowieka.

– Chodziło na dwóch nogach? – zapytał Bojan.

– Podobno skoczyło na Jovana.

– Ale jak uciekło? Na dwóch czy czterech?

– Tego nie wiem, musicie zapytać Jovana.

Po jakiejś godzinie pojawił się Jovan. Nie wyglądał dobrze, miał podrapaną twarz i ciemnofioletowego guza na czole. Zrobiono mu miejsce przy stole, ktoś przyniósł piwo. Traktowano go jak bohatera.

– A więc – opowiadał Jovan – szedłem sobie i zauważyłem, że coś łazi w winnicy. Od razu pomyślałem, że to może być ten dzik. Ostrożnie zacząłem zbliżać się do krzaków, ale widocznie on też mnie zauważył i zaatakował pierwszy.

– Więc to jednak był dzik? – przerwał zdziwiony kulawy Jan.

– Właśnie nie. Najpierw myślałem, że dzik, bo było ciemno, ale jak to coś skoczyło na mnie, zobaczyłem pazury, pazury, no i kły. Chciało przegryźć mi szyję, ale na szczęście jestem silny i zaczęliśmy walczyć. Chyba zadałem mu kilka ran...

– A miałeś jakąś broń? – zapytał znowu Jan.

– No, nie miałem, znaczy się miałem ostry patyk, chwyciłem go od razu, jak tylko usłyszałem, że coś łazi w winnicy. I tym patykiem walczyłem, i pięściami.

– Albo patykiem, albo pięściami – Tomas zareagował jak prawdziwy śledczy.

– Najpierw patykiem, potem pięściami – powiedział trochę zbity z tropu Jovan i poirytowany dorzucił: – Przestańcie się tak dopytywać, co to ma być? Przesłuchanie?

Zrobiło się trochę nieprzyjemnie, ale po chwili Jovan wrócił do opowieści:

– Więc walczyliśmy dobrą chwilę, zwyciężałem, ale ostatkiem sił ta bestia walnęła moją głową w pień i zwiała.

– Uciekała na dwóch czy czterech nogach? – powtórzył pytanie Bojan.

– No, nie jestem pewny, ciemno było, ale chyba na dwóch. Tak, na dwóch.

– A czy miała twarz? – zapytał Petr i wszyscy byli zaskoczeni, że się odezwał. Gdzieniegdzie pojawiły się drwiące uśmieszki. Pytanie również zaskoczyło Jovana.

– Jak to twarz?

– No, czy miała twarz? – powtórzył Petr.

– Nie, miała raczej pysk, zresztą w takiej walce trudno jest się przyglądać. – Jovan najwyraźniej czuł się zmęczony. Wolał spokojnie napić się piwa niż odpowiadać na kolejne pytania. Rola gwiazdy nie była dla niego.

Marta kochała się z Borysem. Najpierw udawała, że śpi, ale Borys nie dawał za wygraną, włożył jej rękę pod koszulę nocną i zaczął pieścić łechtaczkę. Po chwili w nią wszedł. Borys był dla Marty najbliższym człowiekiem, ale nie miała ochoty na fizyczne zbliżenia. Uwielbiała zasypiać przytulona do jego szerokich pleców, nie było w tym jednak pożądania, odczuwała to raczej jak przytulanie się do pluszowego misia. Było ciepło i bezpiecznie.

Im dłużej Borys w niej był, tym słabiej go czuła. Nagle zaczęła wyobrażać sobie, że kocha się z Petrem. Już dawno nie miała tak silnego orgazmu.

Rano czuła się okropnie, usiadła przy stole i się rozpłakała. Wiedziała, że nie może się dłużej oszukiwać. Nie chciała rozstawać się z Borysem, życie bez niego wydawało jej się niemożliwe, jednak to Petr siedział w niej i rozsadzał duszę. Wiedziała, że balansuje na granicy dwóch światów. Jasnej i ciemnej, spokoju i szaleństwa, porządku i chaosu. Nie mogła być z Petrem, mieszkać z nim. Nie mogła i nie chciała. Chciała tylko iść z nim do łóżka, czuć zapach jego ciała – utonąć, zapaść się w tym, uciec choć na jedną noc, na dwie godziny.

W końcu zwyciężył strach. Skupiła się na rutynowych, niewymagających myślenia domowych czynnościach. Wycierała kurze, zmywała talerze, obierała i kroiła jarzyny. Potem wyszła przed dom i usiadła na ławce. Widok na wzgórze, prześwitujące zza drzew morze zawsze ją uspokajał. Siedziała bez ruchu kilkanaście minut i z pustki, w której trwała, wyrwał ją jakiś dźwięk. Usłyszała szuranie i podniosła oczy – coś poruszało się w zaroślach, i to całkiem blisko.

Nagle zza krzaka wyszedł duży kudłaty pies. Marta znała wszystkie psy na wyspie, ale takiego jeszcze nigdy nie widziała. Był naprawdę wielki. Siedziała nieruchoma, pies jej nie dostrzegł, ale wyczuł jej zapach. Stanął, nerwowo węszył, potem zawrócił i wbiegł w zarośla.

Marta nigdy nie widziała wilka na żywo, jedynie na zdjęciach albo w telewizji, ale wydawało jej się, że ten pies wilka nie przypominał.

Kiedy wrócił Borys, opowiedziała mu o wizycie tajemniczego zwierzęcia.

Następnego dnia Borys nie wypłynął na połów, tylko rano poszedł do Bojana. Bojan dopiero wstał i przygotowywał sobie śniadanie. Parzył kawę i kroił chleb. Był trochę zaskoczony, bo Borys rzadko go odwiedzał. Nalał dla niego mały kubek kawy i zaprosił do stołu.

– Co się takiego stało, że aż do mnie przyszedłeś? – zapytał.

Borys wyglądał na speszonego. Zdziwiło go wnętrze domu Bojana: dziwny, mieniący się barwami obraz na ścianie, suszące się nad piecem zioła, których duszący, słodkawy zapach wypełniał całe pomieszczenie. Usiadł przy stole i przysunął do siebie kubek.

– Marta widziała dziwne zwierzę, właściwie psa – zaczął i wypił łyk. – Mówiła, że to pies, ale jakiś dziwny, ogromy, niepodobny jednak do wilka, bo kudłaty. Pomyślałem sobie, że może to ta bestia, która napadła na Jovana.

– Mówisz, pies? – zamyślił się Bojan. – Wygląda to bardzo niepokojąco, bo przecież pies nie niszczyłby kukurydzy, nie żarł ziemniaków... Ale jeśli to robił, nie jest to zwyczajny pies.

– Nie rozumiem – zdziwił się Borys. – No, chyba pies nie niszczyłby ziemniaków.

– No, właśnie mówię. – Bojan zapalił fajkę. – Jeśli zwierzę, które widziała Marta, poczyniło te wszystkie szkody, to nie może być psem.

– A może są dwa zwierzaki, jest i pies, i na przykład dzik.

– Może i tak być – przyznał Bojan. – Może jednak być i całkiem inaczej. Nam się wydaje, że tylko jest czarne i białe, że albo to, albo tamto, a może być jeszcze co innego.

– Czyli co?

– Długo żyję i różne rzeczy widziałem. Jak byłem mały, jeszcze przed wojną, to mieszkał na wyspie kowal. Czasami do niego chodziłem, bo ciekawił mnie wielki piec, w którym rozgrzewał żelazo. Więc ten kowal podobno przy pełni księżyca wychodził z domu, szedł na pastwiska i zagryzał kozy i owce. Rozszarpywał je i wypijał krew. Tak na co dzień to miły był, usłużny, a przy pełni taka dzikość w niego wstępowała, że szarpał zwierzynę. Którejś nocy, podczas pełni, kilku chłopa zaczaiło się na niego przy łące. Kiedy usłyszeli, że morduje kozę, rzucili się i zatłukli go pałkami. Rano okazało się jednak, że zatłukli wilka albo psa. Ścierwo rzucili w krzaki. Na drugi dzień jednak kowala nie było w domu i już nigdy nie wrócił. Jak idziesz za skałami, to jeszcze fundamenty widać, bo tam mieszkał ten kowal.

– Co ty, Bojan, takie rzeczy opowiadasz?

– Mówię tylko, jak było. Mały byłem, ale to akurat dobrze pamiętam.

– Nie chcesz chyba powiedzieć, że kowal wrócił?

– Ja tam nie mówię, że kowal wrócił, tylko tyle, że trzeba być ostrożnym. Zwierzęcia to ja się nie bałem, ale teraz wygląda, że poważniejsza sprawa jest.

Postanowili, że pójdą do Wójta i zastanowią się, co robić. Wójta jednak nie było, pojechał na ląd załatwić jakieś sprawy. Był za to kulawy Jan. Wysłuchał opowieści Borysa i zaczął się zastanawiać.

– Niby coś rozszarpało mi królika, ale prócz tego strat w zwierzynie nie było. Ale jeśli nawet to tylko bezpański pies, to i tak może gryźć owce.

– U nas nie ma bezpańskich psów – powiedział Borys.

– Zawsze jakoś mógł się przyplątać, przypłynąć na promie. Bruno zza góry podobno trzyma jakieś nowe psy, ale nie wiem, bo dawno u niego nie byłem.

– No, ale pies nie rozwalałby pól – stwierdził Bojan.

Posiedzieli jeszcze trochę, wypili po szklaneczce białego wina i umówili się, że spotkają się wieczorem przed sklepem.

Petr porządkował dom. Wyciągnął zza szafy rysunki i obrazy. Kilka szkiców węglem, ołówkiem i piórkiem. Pejzaże malowane akwarelą i te bardziej abstrakcyjne, malowane farbami akrylowymi na dykcie. Ostatnio na lądzie kupił kilka tubek farby olejnej, ale nie znalazł w sobie jeszcze śmiałości, żeby zacząć nimi malować. Wszystko to posegregował i włożył do starego kufra, w którym kiedyś rodzice trzymali jego zabawki.

Wyszedł przed dom i popatrzył na zniszczone pole kukurydzy. Właściwie to był zadowolony, że nie musiał się nim zajmować, że mógł je zostawić z połamanymi łodygami i gnijącymi na ziemi kolbami. Na szczęście zbiór kukurydzy nie decydował o jego przeżyciu. Z polisy ubezpieczeniowej rodziców wypłacono mu sporą sumę. Petr złożył pieniądze w banku i wypłacał sobie co miesiąc jakąś kwotę. Żył oszczędnie, więc pieniądze z ubezpieczenia mogły wystarczyć mu nawet na kilka kolejnych lat.

Zapowiadało się, że jesień będzie długa i ciepła. Petr nie zgromadził zbyt dużo drewna i miał nadzieję, że nawet w zimie temperatura nie spadnie poniżej zera. Nie czuł się najlepiej – z reguły w jesienne miesiące nadchodziły depresja i strach, który nie opuszczał go nawet we śnie. Budził się zmęczony i z trudem układał swój dzień. Próbował czymś się zająć, segregował książki, porządkował rysunki, robił wielkie sprzątanie, odsuwał szafę, łóżko i wymiatał kurze. Wszystko jednak było działaniem zastępczym, żeby ciemna strona istnienia nie zawładnęła nim do końca. Petr miał w tym doświadczenie i potrafił, choć z dużym wysiłkiem, utrzymać się na powierzchni. Znowu bał się ludzi i już od dłuższego czasu nie wyjeżdżał na ląd, nie chodził do sklepu, nie odwiedzał nawet Bojana. Tym bardziej zdziwiło go pukanie. Za drzwiami stał dziewięcioletni syn Ivy, trzymał w ręku kopertę.

– Adam prosił, żeby ci zanieść, bo leży w sklepie od kilku dni.

Petr wziął list i podziękował. Listy dostarczano na wyspę dwa razy w tygodniu. Z promu odbierał je Adam i zawoził do sklepu. Tam już każdy odbierał je sobie sam.

Petr patrzył na kopertę, na staranny charakter pisma, którym wypisane było jego imię bez nazwiska, i nie miał odwagi otworzyć. Wiedział, że list jest od Zo, chociaż Zo nigdy do niego nie pisała. Wreszcie rozerwał kopertę.

„Drogi Petrze!

Przepraszam, że piszę list, ale nie miałam innej możliwości kontaktu. Nie dzwonisz od ponad miesiąca. Po twojej ostatniej wizycie nie mogłam długo dojść do siebie, dni mijały, a ty przestałeś się odzywać. Wiem, że taki był układ, ale było mi trochę smutno. Musiałam jeszcze raz wszystko sobie przemyśleć i doszłam do wniosku, że nie powinniśmy się już spotykać. Odliczanie czasu od jednego do drugiego telefonu, od jednego do drugiego spotkania stało się nie do wytrzymania. Na początku mi to nie przeszkadzało, ale potem zaczęłam się czuć jak dziewczyna na telefon, jak prostytutka. Zaczęłam uzależniać się od naszych spotkań, od seksu. Nienawidzę uzależniać się od czegokolwiek. Chcę mieć dzieci, a ty nie możesz być ich ojcem. Przepraszam, bardzo Cię lubię, może nawet kocham, ale jesteś kompletnie nierealny, nie należysz do mojego świata, a Twój świat – nie wiem nawet, jak wygląda. Po roku sypiania z Tobą kompletnie nie wiem, kim jesteś. Nie chcę, żebyś do mnie dzwonił, nie chcę się z Tobą spotykać, nie chcę z Tobą chodzić do łóżka. Poza tym kogoś poznałam i nie chcę, żebyś nam w tym przeszkodził. Wybacz.

Całuję, Zo”.

Sprawdził – na kopercie był adres zwrotny. Petr nie pisywał listów. Ostatni napisał jeszcze w szkole do chłopca cierpiącego na chorobę, która nie pozwalała mu urosnąć. Przeczytał o nim artykuł w kolorowym czasopiśmie i tak się wzruszył, że napisał list do redakcji z prośbą o przekazanie go chłopcu. Nie dostał żadnej odpowiedzi. Teraz znalazł czystą kartkę i napisał na niej: „Zawsze byłaś wolna”. Z szuflady wyciągnął papeterię swojej matki, były tam stare pożółkłe koperty. Znaczek powinien dostać u Adama. Nie znalazł jednak w sobie siły, aby wyjść.

Ze szpitala powrócił najmłodszy Poleczka. Widok chodzącego o kulach małego chłopca był dla mieszkańców wyspy jak wyrzut sumienia. Okazało się również, że producent pułapek odmówił zwrotu pieniędzy. Zrobił je na specjalne zamówienie i nie mógłby ich nigdzie odsprzedać.

Wojna z bestią okazała się jak do tej pory bardzo kosztowna. To już nie była ta sama wyspa co kilka miesięcy temu. Ludzie stali się nerwowi, na noc szczelnie zamykali drzwi i okna, żyli w coraz większym poczuciu zagrożenia.

Energia z czasów, kiedy ustalali dyżury w wydzielonych częściach wyspy, była już tylko wspomnieniem. Robiło się coraz chłodniej, dni były krótsze i nawet wieczorne biesiady przy sklepie nie poprawiały nastroju. Kiedy po kilku butelkach wina ludziom rozwiązywały się języki, temat bestii był omijany. Bano się, że słowa mają moc, mogą zakląć rzeczywistość i bestia powróci. Ludzie czuli się bezradni, brakowało im kogoś, kto im doda odwagi i podniesie na duchu.

Tomas chodził skwaszony, uważał, że dał się zmanipulować Adamowi i poniósł osobistą klęskę. Myślał, że ludzie stracili do niego zaufanie i czuł się jak prezydent, któremu przynoszą najnowsze pikujące sondaże poparcia.

Adam również miał wrażenie, że większość mieszkańców patrzy na niego podejrzliwie i uważał, że to on jest winien kalectwa najmłodszego Poleczki i straty pieniędzy. Nie narzucał się swoją obecnością, wieczorami najczęściej ludzi obsługiwała Agata, a on sam, jeśli nawet dosiadał się do stołu, starał się nie odzywać.

Jovan pił coraz więcej, ale jakoś przeszła mu ochota na opowiadanie o spotkaniu z bestią. Miał poczucie, że nikt tak naprawdę mu nie wierzy, a i on coraz mniej wierzył samemu sobie.

Bruno zza góry faktycznie kupił dwa psy – mieszańca o gładkiej sierści i białego owczarka. Nie ufał działaniom społeczności i postanowił zabezpieczyć się sam. Marta poszła do niego, żeby sprawdzić, czy zwierz, którego widziała, był jednym z nowych psów Bruna. Te jednak były dużo mniejsze, mniej kudłate i nie przypominały tego widzianego obok jej domu. To właśnie na psy Bruna padło oskarżenie, kiedy znaleziono dwie zagryzione owce Grommów. Jedna była całkowicie rozszarpana i miała rozpruty brzuch, druga miała przegryzione gardło.

Bruno przysięgał, że psy cały czas były zamknięte i nie mogły przejść do Grommów.

– Ja mu wierzę – stwierdził Młody.

– Przecież nie przyznałby się, że spuścił psy, bo musiałby płacić za owce – powiedział kulawy Jan.

Bojan milczał, siedział i palił fajkę. Odezwał się dopiero po dłuższej chwili.

– Trzeba wszystko brać pod uwagę. Może psy, a może nie psy?

– Myślisz, że to ta bestia? – zapytał Młody.

– Coś złego pojawiło się na wyspie...

– Mówię ci – przerwał mu Jan – że to te psy.

– Za dużo złego się dzieje – włączył się Wójt. – Za dużo tego: rozwalone pola, pogryzione zwierzęta, poturbowany Jovan. Jeśli to nie psy Bruna, to jesteśmy w olbrzymim niebezpieczeństwie. Jeśli to nie psy, to znaczy, że to coś poczuło krew. Wcześniej nie napadało na zwierzęta ani na ludzi... Niby były króliki, ale to faktycznie mogła być łasica. Teraz atakuje ludzi, zagryza zwierzęta...

– To co mamy robić? – zapytał wystraszony Młody.

Zapadła cisza, nikt nie miał gotowej odpowiedzi, aż odezwał się Bojan.

– Trzeba znaleźć łowcę. Zawsze, kiedy pojawia się zło i nie można sobie z nim poradzić, szuka się łowcy, łowcy zła.

Znowu zaległa cisza.

– Nie rozumiem – powiedział wreszcie Wójt. – Myślisz o tym, żeby ściągnąć jakiegoś myśliwego?

– Kogoś, kto ma tyle siły, aby przeciwstawić się tej mocy.

– Oj – westchnął Jan – Bojan już dzisiaj tyle tego ziela wypalił, że mówi szyfrem.

Bojan uśmiechnął się i pociągnął jeszcze raz z fajeczki.

– Może to dobry pomysł – przyznał Wójt. – Może faktycznie trzeba wynająć profesjonalistę, prawdziwego myśliwego z bronią i po prostu mu zapłacić.

Wieczorem pod sklepem przedstawili plan reszcie mieszkańców. Wszyscy byli zadowoleni, że ktoś wreszcie przejmie odpowiedzialność. Nie wiedzieli, ile to wszystko będzie ich kosztować, ale zgodzili się i uznali, że to najlepszy pomysł. Teraz trzeba było tylko znaleźć odpowiedniego człowieka.

II

Vuk nie wiedział, co ze sobą zrobić. Szef w poplamionej sosem pomidorowym koszuli właśnie wyrzucił go z pracy. Vuk był magazynierem w sklepie obuwniczym. Pracował w nim przeszło rok i chciał, aby tak zostało. Nie miał jakichś większych ambicji. Od kiedy przestał zabijać, jego życie stało się puste. Vuk był myśliwym. Odkąd pamiętał, był myśliwym. W dzieciństwie polował na żaby, chrabąszcze i muchy. Ojciec miał prawdziwą myśliwską dwururkę i przynajmniej raz w miesiącu zarzucał ją na ramię, pakował mały plecak i znikał na pół soboty i niedzielę. Kiedy wracał, prawie zawsze coś przynosił – a to bażanta albo zająca, czasami sarnę, dzika albo muflona. Potem matka zabierała się do oprawiania mięsa, ojciec siadał w fotelu, Vuk, który wtedy był jeszcze małym Vučiciem, wskakiwał mu na kolana i słuchał opowieści o tym, jak ojciec czai się na dzika, a tu z tyłu wychodzi na niego jeleń. Tu dzik, tu jeleń, a ojciec, nie namyślając się długo, strzela i jeleń pada. Z krzaków wypada przerażony dzik i ojciec strzela jeszcze raz. Tym razem pada dzik.

– I dlaczego nie przyniosłeś tego jelenia i dzika? – pytał wtedy Vučić.

– Bo były za ciężkie – odpowiadał ojciec i śmiał się z własnego dowcipu. Vučić też się śmiał i celował w kółka z tytoniowego dymu wypuszczane przez ojca, jakby chciał je nawlec na palec.

Vuk doskonale pamiętał, kiedy ojciec po raz pierwszy wziął go na polowanie. Miał wtedy dziesięć lat. Ojciec powiedział, że wstaną jeszcze przed świtem, ale Vuk nie spał całą noc, bo bał się, że ojciec zapomni go obudzić. Ojciec jednak pamiętał i kiedy tylko otworzył rano drzwi do pokoju chłopca, ten wyskoczył z łóżka i pognał do łazienki. Pod domem czekał wojskowy jeep kolegi ojca, zapakowali się do środka i pojechali w oddalone o kilkadziesiąt kilometrów góry. Pamiętał jeszcze, że było zimno, unosiła się mgła i że zaczaili się w jakichś krzakach na skraju łąki. Oprócz tego niczego już nie pamiętał, bo siedząc koło ojca, zasnął i obudził się dopiero, kiedy myśliwi podjęli decyzję o powrocie. Nikomu nie udało się wtedy niczego upolować.

Potem jednak chodził z ojcem coraz częściej. Kiedy miał szesnaście lat, ojciec pożyczył mu na polowaniu swoją starą strzelbę. Sam przerzucił się na nowy sztucer z lunetą. Vuk nie pierwszy raz trzymał w rękach broń, wiedział, jak działa, ale nigdy jeszcze nie strzelał. Został w krzakach. Czuł się wyjątkowo dumny. Nagle, gdzieś obok, coś się poruszyło. Wydawało mu się, że to sarna. Trzęsącymi rękami podniósł strzelbę i wypalił. Kula na szczęście przeszła przez kapelusz, nie drasnąwszy nawet głowy kolegi ojca. Zrobiła się straszna awantura, najwięcej dostało się ojcu, że nieodpowiedzialny, gówniarzowi daje broń.

Po tym zdarzeniu ojciec przez jakiś czas nie zabierał Vuka na polowania, ale gdy ten skończył osiemnaście lat, dostał w prezencie prawdziwą nową strzelbę myśliwską. Został również przyjęty do koła łowieckiego i wtedy rozpoczął się dla niego prawdziwy festiwal zabijania. Jeśli ojciec nie miał czasu, Vuk wyjeżdżał z kolegami z koła. Polowali właściwie na wszystko, co się ruszało. Kiedy nie mogli na sarny, strzelali do zajęcy, jeśli nie mogli do dzików, jechali dalej w głąb lądu nad jezioro i strzelali do kaczek i gęsi. Vuk właściwie nie lubił lasu, nie interesowały go drzewa, nie upajał się zapachem, nie fascynowała go cisza, nie cieszyła miękkość mchu. Jeśli poznawał zwyczaje zwierząt, to tylko po to, aby móc skuteczniej je zabić.

Był dobrym strzelcem i coraz gorszym uczniem. Powtarzał ostatnią klasę i z trudem zdał maturę. Nie było to dla niego jednak ważne. Liczyły się tylko strzał na komorę i duże poroże. Czuł się jak bóg śmierci. Coraz rzadziej wyruszał na polowania z ojcem. Ich drogi rozchodziły się, przestawali się rozumieć. Ojciec strzelał coraz rzadziej, częściej siedział na stanowisku, patrzył i słuchał. Kiedyś wyszła na niego duża łania, a ojciec nie podniósł nawet strzelby. Vuk wolał więc swoich kolegów, z którymi przy ognisku licytowali się trofeami i opowieściami o zaprzepaszczonych okazjach, kiedy zwierzę było na odległość strzału.

Myślistwo dawało mu niezły zarobek. Duże firmy z głębi kraju organizowały polowania dla swoich pracowników i wynajmowały go jako przewodnika i opiekuna. Prowadził grupy w najlepsze tereny łowieckie. Uczestnicy tych polowań najczęściej byli złymi strzelcami i jeśli nawet trafili zwierzynę, to trzeba było za nią jeszcze iść niezły kawałek, po farbie na krzakach znajdować trop i ją dobijać. Nie lubił dobijać zwierząt. Strzelał do nich z odległości, starając się, żeby padły od razu. Kiedy podchodziło się bliżej, widać było przerażone oczy i panicznie łapiące oddech nozdrza. Vuk strzelał z daleka i wolał nie widzieć tych oczu.

Członkowie zorganizowanych grup rzadko zabierali mięso w drogę powrotną. Wycinali czasami kawał polędwicy, ale zazwyczaj zadowalali się porożami, kłami albo skórą. Vuk sprzedawał więc pozostawione mięso i miał z tego dodatkowe pieniądze.

Od czasu do czasu podejmował jakąś pracę w miasteczku. Zatrudniał się jako kasjer, sprzedawca, recepcjonista albo kelner. Jednak praca ograniczała swobodę polowań i po tygodniu albo miesiącu z nimi przegrywała.

Potem Vuk poznał Blankę. Była trochę starsza od niego i pracowała jako urzędniczka w merostwie. Na początku znajomości jeździli razem do lasu, ale Blankę niespecjalnie interesowała pasja Vuka. Czas wolny wolała spędzać w mieście, pójść do kina, do kawiarni, spotkać się z przyjaciółmi. Coraz częściej, gdy Vuk jechał na polowania, zostawała w domu. Vuka nie było w każdy weekend, a zdarzało się, że wyjeżdżał nawet na kilka tygodni. Nie mieli dzieci, nie mieli również szans na utrzymanie tego związku. Blanka znalazła sobie innego mężczyznę i rozstała się z Vukiem po kilku latach małżeństwa.

Wtedy Vuk zrozumiał, że nie ma wielu kobiet takich jak matka. Wytrzymywała z jego ojcem, więc była również w stanie wytrzymać z synem. W wieku trzydziestu kilku lat, zaraz po śmierci ojca, Vuk ponownie zamieszkał więc z matką.

Jeśli nie było żadnych zorganizowanych grup, którymi musiał się opiekować, wyruszał na łowy sam. Koledzy z koła pozakładali rodziny i coraz rzadziej mieli czas na wyprawy do lasu. Zwierzyny również ubywało, więc bywało i tak, że Vuk od świtu nie wypatrzył z ambony ani jednej sarny, dzika, niczego, co nadawałoby się do odstrzału. Jego łowieckie szlaki stawały się coraz dłuższe. Kupił stary motocykl i często wyjeżdżał w góry. Były tam jeszcze muflony i Vuk wiedział, że powinien się spieszyć, bo rząd chciał objąć je całkowitą ochroną i zakazać polowań.

Podczas jednej z takich wypraw zdarzyła się rzecz, która odmieniła jego życie. Wyruszył z domu po południu i już wieczorem dotarł do podnóża gór. Motocykl zostawił u znajomych gospodarzy i szybko ruszył ścieżką w stronę górskiego szałasu, gdzie postanowił przenocować. Drogę dobrze znał, ale chciał dotrzeć na miejsce przed zapadnięciem zmroku. Na plecach niósł plecak, na ramieniu futerał ze sztucerem. Droga najpierw ostro pięła się pod górę, potem były połoniny, a potem znowu podejście wśród skał. Szedł szybko i wydawało się, że już za kilka minut zobaczy szałas. Był jednak zbyt dobrym myśliwym i za dużo czasu spędził w lesie, by nie rozpoznać, że coś dziwnego się dzieje. Wciąż słyszał za sobą nienaturalny szelest i zaczął mieć wrażenie, że coś go śledzi. Pomyślał, że to nie może być zwierzę. One są płochliwe, uciekają, a to coś trzymało się blisko i podążało jego tropem. Nie słyszał, żeby w górach byli jacyś bandyci. Nie mieliby na kogo napadać, chyba że na robotników robiących drogę i drążących tunele pod dwupasmową autostradę.

Kiedy wyszedł na małą łączkę, przystanął i zaczął nasłuchiwać. Panowała cisza, miał jednak ciągle nieprzyjemne wrażenie, że jest obserwowany. Ostatni kawałek drogi zrobił biegiem. Przypomniało mu się uczucie, które pamiętał z dzieciństwa: irracjonalny, niczym nieuzasadniony strach.

W szałasie zapalił naftowe lampy i wyciągnął sztucer z futerału, zamontował zamek, lunetę i załadował naboje. Potem rozścielił śpiwór i położył się na zbitym z surowych desek łóżku. Nie mógł zasnąć. Wsłuchiwał się w odgłosy nocy. Wydawało mu się, że słyszy kroki, że coś delikatnie stąpa za cienką drewnianą ścianą chaty.

Rano dokładnie przeszukał teren dookoła szałasu, ale niczego interesującego nie znalazł. Czasami trawa wydała mu się zbyt przygięta, jakieś tajemnicze zagłębienie przykuwało uwagę, ale nie było to nic konkretnego, nic, co mogłoby go zaniepokoić. Zjadł kanapkę, wypił kubek zimnej kawy i ruszył, by zaczaić się na muflony. Znalazł dobre miejsce: miał z niego widok na prawie cały stok. Położył się w zagłębieniu osłoniętym krzakami jałowca i czekał.

Leżał tak już prawie godzinę, gdy nagle usłyszał chrobot. Odwrócił głowę i w odległości niecałych dwóch metrów zobaczył wielkiego płowego wilka. Bardzo wolno, nie odrywając wzroku od zwierzęcia, sięgnął po sztucer. Odbezpieczył. Wilk nie reagował, stał jak posąg. Vuk strzelił i nie trafił. Co dziwniejsze, wilk nie uciekł, trochę tylko odskoczył, podwinął ogon i wciąż patrzył wprost na Vuka. Vuk także nie mógł oderwać wzroku od oczu wilka. Nie rozumiał tego, co się dzieje, ale przez ułamek sekundy poczuł, że wilk jest nim samym i nie strzelił ponownie.

Wydarzyło się coś, czego nie umiał nazwać. Tłumaczył to sobie później na różne sposoby, czasami nawet myślał, że jakiś duch go oświecił, ale tak naprawdę nie znajdywał niczego, co w jakikolwiek sposób wyjaśniałoby przemianę. To po prostu się zdarzyło, te kilka sekund, kiedy patrzyli sobie w oczy, zmieniło wszystko.

Skończyły się dobre czasy. Musiał iść do pracy, ale nic nie sprawiało mu satysfakcji, żadne zajęcie, żaden telewizor, nawet walki bokserskie i mecze piłki ręcznej. Nic nie mogło zastąpić mu wyprawy na polowanie. Przez pewien czas jeszcze chodził do lasu, nawet ze strzelbą, ale to wszystko przestało go bawić, traciło sens. Lubił tropić, zasadzać się na zwierzynę, ale celem tych zabiegów miał być celny strzał. Żeby trafić, zdobyć nagrodę – jak na strzelnicy w lunaparku wygrywa się lizaka lub maskotkę. Vuk już jednak nie strzelał, nie zabijał i nie dostawał nagród.

Coraz częściej przesiadywał do późnych godzin w nadbrzeżnych barach i coraz częściej tracił krótkoterminowe prace, których załatwienie sprawiało mu tyle kłopotu. Czuł się całkowicie pozbawiony energii, jakby płowy wilk ukradł mu duszę mordercy i zostawił wypatroszonego, pustego. Było mu coraz trudniej. Na dodatek zmarła matka i nie stać go było na płacenie czynszu za tak duże mieszkanie. Wynajął mały pokoik niedaleko portu i zatrudnił się jako magazynier w sklepie z obuwiem. Pracował tam ponad rok. Przyzwyczaił się, życie zrobiło się jednostajne, przewidywalne, pozbawione emocji. Pobudka, porządkowanie magazynu, układanie pudeł, dwa piwa przed snem, znowu pobudka. Niczego więcej nie wymagał, aż tu nagle szef w poplamionej koszuli powiedział, że go zwalnia, że nigdy go nie lubił i że właściwie nikt go nigdy nie lubił.

Vuk nie miał przyjaciół, nikogo, kogo mógłby prosić o pomoc. Snuł się nadmorskim bulwarem i nie wiedział, co z sobą zrobić. Zajrzał do znajomego baru, wypił piwo. Nie chciał upijać się tylko dlatego, że stracił pracę. W ogóle nie chciał upijać się z jakiegoś innego powodu niż ten, że ma ochotę się upić. To jednak nie był ten dzień. Siedział przy barze i przysłuchiwał się rozmowie.

– Podobno coś tam grasuje, jakiś dzik czy cholera wie co, i szukają kogoś, kto by go wytropił – mówił mężczyzna w sztruksowej marynarce.

– Gdzie coś grasuje? – zainteresował się.

– Na wyspie, ale kto by tam naprawdę wiedział? – powiedział Tibor, którego Vuk znał z baru. – Oni są prymitywni i pewnie sobie coś wymyślili, kolejną głupią opowieść, bo im się nudzi. To zawsze byli popaprańcy, podobno nie mają nawet telewizji.

– Eee, telewizję chyba mają, jakże tak bez telewizji? – wtrącił się barman.

– Znam jednego gościa z wyspy – powiedział mężczyzna w marynarce. – Pracowałem z nim kiedyś na kutrze i wydawał się całkiem normalny.

– No, nie mówię, że wszyscy tam to wariaci, ale jednak większość to dziwacy – Tibor upierał się przy swoim. – Niczego tam nie ma, nawet porządnej plaży.

– Jednak mieszkają tam, więc jest im dobrze – powiedział ten w marynarce. – Może nawet lepiej niż nam. Co z tego, że nie mają telewizji, przynajmniej nie muszą się denerwować głupotą i cwaniactwem polityków. Żyją tam sobie spokojnie i wszystko mają gdzieś.

– Jak słyszeliśmy, nie całkiem spokojnie – zauważył Tibor.

– No tak, coś się tam podobno dzieje, jakiś dzik czy coś u nich grasuje – powtórzył ten w marynarce. – Był tu nawet jeden gość z wyspy i opowiadał. Szukają jakiegoś myśliwego.

– Przecież ty jesteś myśliwym! – Tibora jakby olśniło.

– No, niby tak. – Vuk dopił piwo. – Ale już nie poluję.

– Chociaż – dodał po zastanowieniu – jakby ktoś pytał, to zostawię swój telefon. Niestety tylko domowy, bo komórkowego nie mam.

– Jak to nie masz komórkowego? – zdziwił się barman. – Jak to tak bez komórki?

– Jakoś nie jest mi potrzebna.

Napisał na skrawku papieru kilka cyfr, podał barmanowi. Sam był zdziwiony, że to zrobił, ale nie sądził też, że cokolwiek z tego wyniknie.

Vuka obudziło pukanie do drzwi. Popatrzył na zegarek, dochodziła ósma. Zarzucił szlafrok i poszedł otworzyć. Za drzwiami stał sześćdziesięciokilkuletni mężczyzna. Co prawda dzień wcześniej zadzwonił do Vuka ktoś, kto przedstawił się jako Wójt i powiedział, że mieszka na wyspie, i nawet umówili się na następny dzień, ale Vuk nie przypuszczał, że zjawi się o ósmej rano. Zaprosił gościa do pokoju i poszedł do kuchni zaparzyć kawę.

Wójt siedział, przekładał nogę na nogę i palił papierosa. W jego wyobrażeniu pokój myśliwego powinien był wyglądać inaczej. Nie było w nim żadnych myśliwskich trofeów: żadnych rogów, żadnych wypchanych zwierząt. Na fotelu leżała jedynie jakaś wyleniała skóra, na szafie dostrzegł futerał, w którym mogła być ukryta strzelba.

– Tak więc proszę mi opowiedzieć, kiedy się to zaczęło – powiedział Vuk, stawiając przed Wójtem filiżankę kawy. Wójt opowiedział więc wszystko, od samego początku, o polu Petra, ziemniakach Bojana, o winnicy Katii, o zagryzionych owcach, wreszcie, chociaż nie bardzo przekonywająco, o napaści na Jovana. Wspomniał też o pułapkach, nie wchodził w szczegóły, mówił tylko, że nie były skuteczne. Vuk słuchał i coraz bardziej się dziwił. Opierając się na swoim doświadczeniu, nie wiedział, o jakim zwierzęciu może mówić Wójt. Dzik mógł zniszczyć pole ziemniaków czy kukurydzy, ale winnice? O czymś takim Vuk nie słyszał. Zagryzienie owiec czy napaść na człowieka to jeszcze inna historia. Informacje przekazane przez Wójta nie układały się w logiczną całość.

– Bardzo to dziwne – podzielił się swymi wątpliwościami z Wójtem. – To nie wygląda na jedno zwierzę.

– Dokładnie – zgodził się Wójt. – Szczególnie jesteśmy zaniepokojeni tymi owcami.

– No i jeszcze ataki na ludzi.

– Taaak, właśnie.

Wójt przedstawił propozycję mieszkańców wyspy. Chcieli, żeby Vuk przyjechał i wytropił zwierza. Proponowali za to pieniądze, które były równe jego ostatniej miesięcznej pensji. Do czasu pozbycia się zwierzęcia miał być gościem Adama, który udostępni mu pokój.

Vuk wiedział, że nie powinien przyjąć tej propozycji, że uczciwość nakazuje, aby powiedzieć Wójtowi, że już nie zabija. Nie zrobił tego jednak – zgodził się od razu, nawet nie udawał, że się zastanawia. Wierzył, że jeżeli ta propozycja sama do niego przyszła, to nie może jej odrzucić.

Vuk nie miał dużo bagażu, spakował się do jednej torby, wziął lornetkę i sztucer. Adam przyjechał wczesnym popołudniem, upchnął bagaże na tylnym siedzeniu i pojechali na prom. Było dosyć zimno i wyspa nie wyglądała zachęcająco. Kilka smutnych budynków na przystani. Żywej duszy. Vuk był wcześniej na wyspie tylko raz. Popłynęli kiedyś z ojcem na ryby. Miał dwanaście lat, było gorąco i nie był to chyba udany połów.

Podjechali pod dom Adama. Agata wprowadziła go na poddasze, gdzie wstawiono łóżko i starą drewnianą szafę. Vuk nie był zbyt wymagający i uznał komfort za całkowicie znośny. Umówili się, że Agata będzie gotować obiady, i Vuk pierwszy raz od dłuższego czasu poczuł się bezpiecznie.

Rozpakował się, sztucer położył pod łóżkiem i postanowił zwiedzić okolicę, zebrać więcej informacji na temat grasującego zwierzęcia. Adam twierdził, że powinien porozmawiać z Tomasem, bo Tomas przez jakiś czas tropił zwierza i dużo na ten temat wie. Wytłumaczył, jak trafić do starego domu po Maliczach i Vuk ruszył ścieżką w tamtą stronę.

Tomas siedział przy stole i rozwiązywał krzyżówkę. Przeczucie mówiło mu, że pierwszą osobą, z którą skontaktuje się myśliwy, będzie on sam i nie zdziwiło go, kiedy Vuk zapukał do drzwi. Usiedli do stołu, a Tomas wyciągnął butelkę rakii. Vuk jeszcze raz usłyszał całą historię od zniszczenia pola Petra do ataku na Jovana i zagryzionych owiec. Potem Tomas wyciągnął z kredensu jeszcze jedną butelkę i rozmawiali już tylko o życiu na lądzie. Tomas opowiadał o najciekawszych śledztwach, Vuk o polowaniach. Rozmawiali tak do późnej nocy, aż wreszcie Vuk postanowił wrócić do swojej kwatery.

Tomas, zataczając się, odprowadził go do płotu i dalej Vuk poszedł sam. Nie był pewien, czy dobrze pamięta drogę, myliło mu się, nie wiedział, czy skręcić ma w prawą, czy lewą stronę. Intuicyjnie wybierał kierunki i po pewnym czasie zorientował się, że zupełnie nie wie, gdzie jest. Było ciemno, niebo zachmurzone, nie mógł dostrzec żadnego światła, niczego, co ułatwiłoby mu znalezienie właściwej drogi. Był jednak zbyt doświadczonym myśliwym, żeby w takich sytuacjach wpadać w panikę. Nieraz gubił się na nieznanym terenie, czasami musiał nocować w jakichś jamach czy prowizorycznych szałasach. Tym razem jednak wiedział, że w niewielkiej odległości czeka na niego łóżko ze świeżą pościelą, tylko należy się skupić i wybrać właściwy kierunek. Z prawej strony dochodził szum morza. Pamiętał, że sklep Adama był w głębi wyspy. Ruszył, jak przypuszczał, w tamtym kierunku, ale potknął się o korzeń i upadł. Nie podniósł się od razu. Leżał, czuł, że już dalej nie chce iść, że chce tu zostać, w kurzu i piasku tej wyspy. Mimo iż wiał zimny wiatr, zrobiło mu się ciepło i postanowił, że prześpi tę noc tam, gdzie upadł, że nie będzie działał wbrew sobie, że podda się ogarniającej senności.

Rano znalazł go Petr. Wstał wcześnie i chciał odwiedzić Bojana. Ledwo wyszedł za dom, zobaczył leżącego Vuka. W pierwszej chwili się przestraszył, bo myślał, że natrafił na trupa. Szybko zorientował się jednak, że człowiek leżący na ścieżce żyje, śpi i nawet pochrapuje. Petr był pewny, że nigdy wcześniej go nie widział. Stał chwilkę i patrzył, nie mając odwagi wykonać jakiegokolwiek gestu. W końcu przełamał się i delikatnie potrząsnął śpiącego za ramię.

– Tak, co jest? – Vuk otworzył oczy.

– Dobrze się pan czuje? – zapytał Petr.

– Ja? Chyba tak. – Vuk usiadł. – Znaczy się, nie całkiem.

– Może się pan napije kawy? Mieszkam tutaj zaraz – zaproponował Petr.

Vukowi było zimno, bolały go głowa i plecy, więc nie trzeba było go długo namawiać na ciepłą kawę. Petr trochę się bał, że będą mieli utrudniony kontakt, ale słyszał Vuka bardzo dobrze, szczególnie że ten nic nie mówił. Dopiero kiedy Petr postawił przed nim dymiący kubek, Vuk przedstawił się i powiedział, co robi na wyspie.

– Czy to spanie na ścieżce miało coś wspólnego z tropieniem zwierza? – zapytał Petr.

– Pośrednio – odpowiedział zmieszany Vuk. – Zdobywałem wiadomości i trochę się zasiedziałem u Tomasa. Było ciemno i zamiast błądzić w ciemności, postanowiłem przespać się na ścieżce.

Petr nie wyglądał na zdziwionego. Opowiedział, co wie o grasującym zwierzęciu. Wiedział zresztą bardzo niewiele: opisał zniszczenia swojego pola i właściwie to było wszystko, co miał do powiedzenia. Zaproponował Vukowi śniadanie. Rzadko miał gości i jedzenie wspólnych śniadań wydawało mu się luksusem. Zrobił jajecznicę, wyciągnął ser i pokroił trochę już nieświeży chleb. Vuk był zachwycony.

Kiedy wreszcie wrócił do swojej kwatery, Adam nie podzielał jego zachwytu. Zdenerwowany organizował już ekipę poszukiwawczą. Na szczęście Vuk wrócił, nim ta wyruszyła w teren.

– Musiałem trochę pokręcić się w nocy – Vuk próbował się tłumaczyć.

– No, nie wiedzieliśmy, że tak od razu zabierzesz się do pracy – powiedział uspokojony już Adam. Zaraz też Agata postawiła przed nim talerz z zupą.

Vuk nie miał śmiałości odmówić i nie przyznał się, że już jadł śniadanie.

– Udało się coś wytropić? – zapytał Adam.

– Jeszcze nie. Na razie muszę poznać topografię wyspy, to trochę potrwa.

I faktycznie, przez kilka najbliższych dni Vuk chodził po wyspie. Odwiedzał ludzi i zbierał informacje. Wszyscy przyjmowali go bardzo serdecznie, stawiali na stół wino albo rakiję, zapraszali na ciasto, obiady i kolacje. Vuk oprócz tego, że był na wyspie gościem, był przecież także tym, który uwolnić miał mieszkańców od strachu, był łowcą zła. Ubrany w myśliwski strój, z przewieszonym przez ramię sztucerem odwiedził wszystkie miejsca, w których grasował zwierz. Przeszedł się po winnicy Katii, zobaczył miejsce, gdzie znaleziono zagryzione owce, obejrzał pole Bojana i nic mu do siebie nie pasowało.

Marta próbowała się czymś zająć. Trudno jej było skupić się na układaniu rzeczy w szafach albo cerowaniu swetra. Chodziła, podjadała co chwilę z lodówki, siadała, włączała i wyłączała radio. Była niespokojna. Wyszła przed dom i zobaczyła mężczyznę ze strzelbą. Domyśliła się, że to świeżo przybyły myśliwy. Nie zdążyła go jeszcze poznać. Z daleka wydał jej się przystojny. Pomyślała, że mężczyźni w mundurach i z bronią zawsze wyglądają pociągająco. Vuk podszedł i się przywitał. Z bliska widać było, że nie jest już taki młody, ale nadal wydawał się Marcie interesujący.

Zaprosiła go do domu na kieliszek rakii. Wstąpiła przy okazji do łazienki i poprawiła włosy. Vuk siedział z rozpiętą marynarką, sztucer oparł o krzesło. Marta usiadła obok i nalała alkohol do kieliszków.

– Ja bardzo przepraszam – ciągnął Vuk – nie chciałem zakłócać pani spokoju, ale żeby do tego zwierza się zbliżyć, trzeba go najpierw dobrze poznać. Dobry detektyw, żeby aresztować bandytę, też musi dobrze poznać jego zwyczaje. Tylko tak może wyprzedzić jego ruchy i go dopaść. To samo tyczy się świata zwierząt. Muszę wiedzieć, co to jest, jak się zachowuje, czym żywi, kiedy atakuje...

– Proponuję wypić za udane polowanie – przerwała Marta i podniosła kieliszek. Popatrzyła w oczy Vuka, a on wytrzymał spojrzenie. Trochę się zmieszał, ale mówił dalej.

– Nie wiadomo, co to jest, a pani, jak słyszałem, spotkała się z bestią oko w oko.

– No, nie całkiem. Kiedyś miałam wrażenie, że chodzi koło domu, a kilka tygodni temu zobaczyłam ogromnego psa, może zresztą był to wilk, ale nie przypuszczam. Raczej taki duży pies.

– Mówi pani, duży pies albo wilk? Jak się zachowywał?

– Jak mnie zobaczył, to uciekł. Wcześniej jednak, chyba jeszcze w lecie, wydawało mi się, że coś łazi koło domu i usłyszałam przerażający pisk, taki pisk, co by umarłego postawił z grobu.

– Że niby ten wilk piszczał?

– Nie, to było kiedy indziej, nie wiem zresztą, co to był za odgłos. Krzyk, pisk, coś przerażającego.

Marta nalała jeszcze po kieliszku. Vuk nie był całkiem trzeźwy, wcześniej pił wino z kulawym Janem. Patrzył na jej dekolt, na wielki ciężki biust. Był pewny, że Marta nie nosi biustonosza.

– Wcześniej miałam wrażenie, że chce wejść do domu, słyszałam jego kroki. – Podniosła kieliszek. Vuk również. Coraz bardziej smakowały mu spirytusowe wyroby wyspy. Tym razem jednak źle przełknął i się rozkaszlał. Marta się roześmiała.

– Trochę mocne, nie? Sama robiłam. – I pomyślała, że często jeszcze sama pije. Że cały czas jest sama, że nawet jak Borys wraca z połowu, to też jest sama, i nalała jeszcze po jednym.

– Ja myślę – powiedziała po chwili – że to nie żadne zwierzę, tylko coś gorszego. Ludzie różne rzeczy opowiadają, bo się boją, ale sama przecież wiem, że to może być coś, co wchodzi w ciała różnych zwierząt, a może nawet i nie tylko zwierząt, bo ludzi też. Były już takie przypadki kiedyś na wyspie, jeszcze jak byłam mała, opowiadali o tym starzy mieszkańcy i moja matka też to mówiła.

Vuk słuchał wpatrzony w proste zęby Marty, które falowały, były jak klawiatura fortepianu, na którym ktoś wygrywa etiudy. Był już kompletnie pijany.

– Jest pani piękną kobietą – trochę wybełkotał.

– Proszę? – Marta popatrzyła na niego zdziwiona.

– Jest pani piękną kobietą – powtórzył, nie tylko nie zbity z tropu, ale nawet zaskoczony własną odwagą.

– O, dziękuję – odpowiedziała Marta i pomyślała, że może mu się trochę podoba, ale właściwie go nie zna, że to wszystko przez Petra, że cały czas o nim myśli, ale to nie Petr tu siedzi i patrzy na nią cielęcym wzrokiem, tylko jakiś myśliwy, nie najmłodszy i na dodatek pijany. Uśmiechnęła się jednak do niego i dodała:

– Bardzo jest pan miły. Ale wracając do sprawy bestii: ludzie mówili, że w przeszłości to się tu różne rzeczy działy. Raz ponoć do wiedźmy, która tu mieszkała, przyszedł w odwiedziny diabeł. Przypłynął na wyspę łodzią pasażerską. Zanim powstał prom, ludzie pływali tu na takich łodziach. Podobno bardzo był elegancko ubrany, miał garnitur w kolorze kawy z mlekiem, babcia zawsze to podkreślała, „kawa z mlekiem”. No i ten diabeł zapytał, gdzie mieszka ta wiedźma, bo znał jej imię i nazwisko, i poszedł do niej. Jak z wyspy odjechał, nie wiadomo. Nikt go potem nie wiedział. A dom wiedźmy zaraz potem spłonął. Ludzie odnajdywali w popiele fragmenty kości i ludzkie czaszki. Podobno trzy czaszki znaleźli.

Vuk przestawał słuchać. Słowa Marty odpływały w głąb pokoju, gęstniały, osiadały na meblach jak rozlana ropa na morskich ptakach. Czuł się coraz gorzej.

– Bardzo to ciekawe – powiedział wreszcie, próbując wstać z krzesła i utrzymać pion – ale pozwoli pani, że się oddalę, obowiązki czekają.

Zataczając się, ruszył do drzwi. W połowie drogi przypomniał sobie o sztucerze. Stał oparty o krzesło. Nie był nabity, ale Vuk przez lata polowań i pijackiego świętowania zawsze pamiętał o broni, nawet kiedy nie pamiętał już o niczym innym. Zarzucił sztucer na ramię i trochę sprawniej ruszył do wyjścia. Już przy drzwiach zrozumiał, że musi zwymiotować, zdążył jeszcze wybiec kilka kroków na podwórze.

Marta dopiła swój kieliszek i pomyślała, że ten myśliwy niczego nie wytropi, bo duch w nim niepewny. Wstawiła butelkę rakii z powrotem do kredensu.

Vuk zwymiotował i ruszył ścieżką w stronę wsi. Nie uszedł jednak daleko, zatoczył się i wpadł w krzaki. Łatwiej mu było w nich zostać niż próbować się wydostać. Wybrał opcję łatwiejszą.

Badanie terenu i zbieranie informacji trwało już trzeci tydzień. Żona Adama codziennie gotowała obiad, ale Vuk często nie przychodził. Raz zjawił się kompletnie pijany i nie był w stanie niczego zjeść. Adam nie do końca wiedział, co o tym myśleć. Nie byli przygotowani na tak długi pobyt Vuka. Wydawało im się, że to wszystko zajmie kilka dni, ale minął tydzień, potem drugi i Vuk nadal tylko rozmawiał z ludźmi. Zaczął się zbiór oliwek, wszyscy byli zajęci, Vuk szwendał się po wyspie i wyglądało na to, że zostanie do świąt. Znikał na całe dnie, ale gdzie chodził, z kim rozmawiał, dokładnie nie było wiadomo.

W tym czasie Vuk dotarł między innymi do Bruna zza góry. Już na podwórku zaatakowały go psy. Vuk nie bał się psów, ale większy wyglądał na naprawdę agresywnego. Bruno musiał wyjść z domu i je odwołać.

– Przepraszam, ale nie są przyzwyczajone do gości – powiedział i zaprosił Vuka do środka. Właśnie mieli siadać do stołu. Żona Bruna postawiła dodatkowy talerz i nalała rosół.

– Poproszę mało – powiedział Vuk, bo chwilę wcześniej próbował zupy z dyni u Katii.

Dostał jednak pełny talerz i do tego jeszcze potrawkę z królika. Wszystko przepijali winem z winnic Bruna, uchodzącym za najlepsze na wyspie.

Vuk wypytywał Bruna o psy, ale niczego ciekawego się nie dowiedział. Bruno twierdził, że psy zamknięte były w obejściu i niemożliwym jest, żeby zagryzły owce Grommów. Według Bruna na wyspie od dawna coś grasuje, tylko ludzie o tym wcześniej nie mówili. Kiedyś został zagryziony nawet jeden człowiek, było to oczywiście bardzo dawno temu, ale Brunowi, kiedy był dzieckiem, opowiadał o tym wuj. Przyjechał turysta i bardzo mu się spodobało. Miał sporo pieniędzy, był chyba bankierem, i chciał kupić na wyspie dom. Ludzie znaleźli go na skałach przy brzegu z przegryzioną szyją. Bruno przypuszczał, że Bojan będzie lepiej pamiętał, bo podobno to od niego turysta chciał tę ziemię kupić.

Jeszcze chwilę porozmawiali i Vuk poszedł wypytać Bojana. Trochę się bał, że nie trafi, ale Bruno wytłumaczył mu, jak dojść.

Bojan naprawiał płot. Oderwał starą spróchniałą sztachetę i przybijał nową. Nie lubił tej roboty. Właściwie nie lubił już żadnych fizycznych prac. Najchętniej to siedziałby przed domem, palił fajkę i patrzył w niebo. Przybił wreszcie nową sztachetę, wyprostował się z trudem i zobaczył Vuka.

– Przepraszam, że przeszkadzam – powiedział Vuk – ale słyszałem dziwną historię i podobno pan coś wie. O tym zagryzionym człowieku.

– Zagryzionym człowieku? – Bojan był zaskoczony.

– No, tak słyszałem, że ktoś przyjechał, chciał kupić ziemię i dom na wyspie, a potem znaleziono go z przegryzioną szyją.

– A, o to chodzi. – Bojan westchnął i machnął ręką. – Ludzie głupstwa opowiadają. To dawno temu było, on potknął się na skałach, spadł i rozbił sobie głowę. Leżał tak ze dwa dni, zanim ludzie go znaleźli, a żyły jeszcze wtedy na wyspie szakale i obgryzły go trochę. To wszystko, a co ludzie gadają, to już nie moja sprawa.

Bojan zaprosił Vuka do domu i zaparzył miętę. Vuk z przyjemnością wypił wreszcie coś innego niż alkohol.

– No, a jak tam tropienie? – zapytał Bojan.

– Na razie zbieram informacje – odpowiedział Vuk. – Muszę wiedzieć, co to za zwierz, a z tego, co usłyszałem, to nic w tej historii się nie układa. Tak naprawdę zniszczyć pole, rozwalić ule i nawet zagryźć owce to mógłby tylko niedźwiedź. Niedźwiedź też mógł napaść na człowieka, ale rany byłyby poważniejsze.

– Niedźwiedź? – zastanowił się Bojan – Tylko te ziemniaki nie pasują.

– Może szukał robaków w ziemi. Niedźwiedź zostawia bardzo wyraźne ślady. Przede wszystkich gówno. Łatwo go wytropić po odchodach.

– Nikt go jeszcze nie tropił. Jakoś nikt u nas na tropieniu się nie zna.

– No właśnie, dlatego jestem.

Bojan się zaśmiał.

– To prawda, jest tu pan, żeby się zmierzyć ze złem.

– Głodny niedźwiedź może być niebezpieczny, ale jak się naje, to idzie spać, także to nie jest aż tak wielkie zło.

– No, i ja tak myślałem, ale już tak nie myślę – powiedział Bojan i nabił fajeczkę. Vuk czekał, wydawało się, że Bojan zaraz skończy myśl, ale ten zapalił i milczał.

– To jak? Znaczy się, co pan teraz myśli? – zapytał wreszcie Vuk.

– Myślę, że jeżeli to nie psy, a nie są to psy, i jeżeli nie niedźwiedź, to może być coś gorszego.

– Niby co?

– Słyszał pan o kowalu?

Vuk nie znał tej historii, więc Bojan opowiedział mu, jak przed laty zniknął w dziwnych okolicznościach tutejszy kowal. Vuk myślał jednak bardzo racjonalnie i nie mógł uwierzyć w napadającego na zwierzęta i ludzi zamienionego w bestię kowala. Słuchał Bojana, ale coraz mniej rozumiał.

– Może też wejść w krowę – mówił Bojan. – Właściwie w każde zwierzę. Najczęściej wchodzi jednak w wilka i lisa. Nie zawsze jest groźne, można nawet powiedzieć, że najgroźniejsze to jest w człowieku. Tak że jak wejdzie w człowieka, to najstraszniejsze. To diabeł, zły duch, ale można go powstrzymać. Tego jednak nie może zrobić byle kto, to musi być albo dziewica, albo fachowiec...

Vuka owładnęła nagła chęć ucieczki. Nie tylko od Bojana, ale również z wyspy, zaszycia się gdzieś w małym pokoiku na strychu i przeczekania wszystkiego. Poczuł całkowity odpływ energii i zapragnął przytulić się do matki i zapłakać. Wstał i chciał się pożegnać. Bojan uścisnął mu dłoń i powtórzył:

– Tylko fachowiec. Liczymy na pana.

Petr zdecydował, że popłynie na ląd. Zo nie dawała znaku życia. Petr zgodnie z prośbą Zo również nie próbował się z nią skontaktować. Tęsknił jednak za nią. Czasami z pamięci malował jej portrety, ale po tym czuł się jeszcze gorzej. Nie był do końca pewny, czego mu brakuje: seksu czy miłości. Wiał południowy wiatr i jak na grudzień było dosyć ciepło. Kiedy zszedł z promu, poczuł bezsens tej eskapady. Chciał zobaczyć Zo, ale równocześnie bał się tego spotkania. Postanowił, że nie będzie wchodził do miejsc, w których lubiła się pojawiać. Wszedł jednak do pubu, który ona również odwiedzała. Rozejrzał się po sali, ale nie dostrzegł Zo. Uspokoił się, usiadł przy barze i zamówił piwo. Nie chciał iść do łóżka z przypadkową kobietą, nie chciał płacić za seks. Chciał kochać się z Zo, ale zarazem nie chciał jej spotkać. Patrzył na ludzi w pubie i odczuwał wewnętrzny brak, jak palacz tytoniu w pierwszych dniach abstynencji. Dopił piwo i postanowił wrócić do domu. Na promie spotkał kulawego Jana i Adama. Przywitał się, stanął obok nich i słuchał.

– Dobrze kombinuje, żeby najpierw zebrać maksymalnie dużo informacji – mówił Jan. – Samo ostatnie uderzenie powinno być krótkie, ale wcześniej trzeba się napracować.

– Niby tak – zgodził się Adam – ale coś mi się wydaje, że zbyt często się upija.

– Musi! A myślisz, że jak z ludzi informacje wyciągnie? Wiesz, jak to jest, trzeba usiąść, pogadać, zaprzyjaźnić się...

– Boję się tylko, że to będzie długo trwało i nas w końcu nie będzie na to wszystko stać.

– Myślisz, że zażąda więcej, niż umówił się z Wójtem?

– To też. Chociaż najważniejsze, żeby mu się udało.

– Tak, to najważniejsze – zgodził się kulawy Jan.

– To najważniejsze – powtórzył Petr.

Był wczesny wieczór. Adam zaproponował Petrowi, że go podwiezie, ale Petr podziękował. Powiedział, że woli się przejść, ale tak naprawdę nie chciał zdradzić się z tym, że chce odwiedzić Martę. Miał nadzieję, że Borys wypłynął w morze i się nie mylił. Marta czytała kolorowe pismo.

– Ciekawe? – zapytał.

– O aktorkach – powiedziała – ale ciekawe.

Petr miał ochotę na alkohol, więc Marta wyciągnęła rakiję. Wypili kilka kieliszków. Siedzieli i patrzyli na siebie bez słowa. Robiło się coraz ciemniej, ale Marta nie zapalała światła. Nagle wstała i rozpięła bluzkę. Nie nosiła stanika. Petr położył dłonie na jej ciężkich piersiach. Czuł jej słodkawy oddech, ich usta były coraz bliżej, jej język miał smak śliwek. Szarpnęła i pękły lniane spodnie Petra, guzik potoczył się pod stół. Marta ugryzła go w szyję, ale Petr tego nie czuł. Wydawało mu się, że całe jego ciało eksploduje. Marta krzyczała i jej głos niósł się do zatoki, i po czubkach fal docierał aż do kutra, na którym Borys wyciągał sieci. Potem leżeli długo objęci na kuchennej podłodze, aż Petrowi zdrętwiała ręka, a Marta poczuła, że sperma, która z niej wyciekła, zaczyna zasychać na udzie. Ubrali się w milczeniu. Marta wytarła podłogę szmatką ze zlewu. Uśmiechnęła się do Petra i on uśmiechnął się do niej. Nie żałowali tego, co się stało.

Borys miał średni połów i wrócił później niż zwykle. Marta spała już wtulona w poduszkę. Delikatnie, żeby jej nie obudzić, wślizgnął się do łóżka i przytulił do jej rozgrzanego ciała. Był wyjątkowo zmęczony, a Marta spała wyjątkowo mocno.

Vuk siedział u Jovana już drugi dzień. Przyszedł tylko na chwilę porozmawiać o spotkaniu z bestią, ale się zasiedział. Jovan przyjął go jak króla. Bardzo lubił odwiedziny, ale mieszkańcy wyspy zaglądali do niego bardzo rzadko. Od razu posadził Vuka przy stole i wyciągnął trzyletnią rakiję, którą trzymał na specjalne okazje. Vuk nie odmówił i po godzinie wydawało im się, że są braćmi, którzy odnaleźli się po wielu latach. Tyle mieli sobie do opowiedzenia, tyle ich łączyło i czuli się tak sobie bliscy. Jovan opowiadał o tym, jak był w wojsku i pacyfikowali jedną wieś, w której nie było żołnierzy, żadnych bojowników, tylko kilku starców, kobiety, dzieci. Mężczyźni uciekli w góry. Niektóre kobiety były młode i mogły jeszcze urodzić żołnierzy z karabinami, więc dowódca kazał do nich strzelać i Jovan strzelał. Strzelał i nic nie czuł. Potem Vuk opowiadał o polowaniach, jak mierzył do małych jelonków, które padały jak makiety na strzelnicy, a on czuł radość i dumę.

Jovan wyciągnął następną rakiję. Dwuletnia, z okresu, gdy zbiory były słabsze i trunek nie wyszedł tak dobry. Ale Vukowi smakował i popijając, przypomniał sobie, jak ranna locha szarżowała na niego i ledwo uskoczył. Małe warchlaki rozbiegły się z piskiem, ale kolega Vuka złapał jednego do worka i potem upiekli go na ognisku, zapominając jednak na czas odwrócić ruszt, więc zwęglił się cały bok. Potem Jovan opowiadał o szkole, o nauczycielach, którzy stawiali mu zawsze złe oceny z pisemnych wypracowań, bo robił dużo błędów. Dopiero kiedy już był dorosły, okazało się, że był dysgrafikiem, ale to już nie miało znaczenia. Mówił jeszcze o księdzu, który wkładał mu rękę w majtki, a jemu było wstyd i nie przyznał się do tego nikomu, tylko płakał w nocy.

Wreszcie zrobiło się późno i Jovan zasnął na kanapie, a Vuk ułożył się wygodnie na podłodze. Obudziły go dopiero poranne słońce i ból głowy. Chciał od razu wracać do Adama, ale obudził się również Jovan. Postawił na stole białe wino, które miało uleczyć wszystkie smutki. I uleczyło. Kiedy znowu zrobiło się dobrze i świat złagodniał, Vuk przypomniał sobie o prawdziwym celu wizyty u Jovana i zapytał o atak bestii. Jovan opowiedział mu historię, która w zasadniczy sposób różniła się od znanej przez wszystkich wersji.

– Od dłuższego czasu miałem wrażenie, że ktoś za mną idzie – mówił Jovan. – Znasz na pewno to uczucie, kiedy szpilki obcych oczu kłują ci plecy? Nie myślałem o żadnej bestii, raczej to, że Karlo chce mnie przestraszyć albo że Tomas, bo on wszystkich śledzi. W pewnym momencie coś mignęło między gałęziami. To chodziło na dwóch łapach, ale nie było człowiekiem. Trochę się przestraszyłem i wyciągnąłem nóż.

– Miałeś przy sobie nóż?

– Miałem nóż. Często noszę, do postronków, przy kozach się przydaje. Więc wyciągnąłem ten nóż i myślę sobie, że łatwo skóry nie sprzedam. Ruszyłem w stronę winnic, bo tam była większa przestrzeń, lepsza widoczność. Ledwo jednak wszedłem na pole, zostałem zaatakowany, mam wrażenie, że przez dwie istoty, dwa stwory. Jeden podciął mi nogi, a drugi skoczył na plecy. Przewracając się, jednego z nich dźgnąłem nożem. Tak mi się przynajmniej wydaje. Potem jednak któraś z bestii opluła mnie albo na mnie narzygała, bo poczułem smród i jakieś lepiące się gluty oblepiające mi twarz. Zacząłem się dusić. Chyba zemdlałem, a kiedy doszedłem do siebie, byłem cały oblepiony krwią. Potwory uciekły... No i co mogę ci jeszcze powiedzieć? Chyba już nic. Pobiegłem wtedy do ludzi po pomoc.

– Mówisz, że to były dwa stwory? – zapytał Vuk.

– Na pewno. To, co na mnie napadło, działało we dwójkę.

– To bardzo ciekawe, do tej pory wszyscy mówili o jednej bestii.

– Przecież wiem najlepiej – powiedział trochę zniecierpliwiony Jovan i nalał kolejną szklaneczkę wina.

Przedłużające się śledztwo zaczęło niepokoić Vuka. Im więcej wiadomości, im więcej tropów, tym gęstsza mgła spowijała obraz sytuacji. W dodatku w swoim pijackim upojeniu Vuk coraz bardziej czuł się detektywem z sensacyjnego filmu. Niepokoiło go, że kontrakt podpisał na rolę myśliwego, nie detektywa, i że zaraz ktoś się zorientuje, jaką pomyłką było zatrudnianie go. Musiałby wrócić na ląd. Nie miał tam nikogo. Nie miał też pracy, a niezapłacony czynsz mógł wkrótce skazać go na bezdomność. Zbliżały się święta Bożego Narodzenia, najbardziej przykre święta dla samotnych. Vuk zdecydowanie pragnął pozostać na wyspie. Dopił wino, podziękował i ruszył w stronę sklepu. Adama nie było, a Agata wyglądała na obrażoną.

– Dzisiaj już nic nie gotowałam, bo wczoraj musiałam wyrzucić jedzenie z, jak się nie mylę, piątku!

– Przepraszam bardzo. Trochę przeciągnąłem zbieranie informacji... – Vuk miał poczucie winy.

Znalazło się jednak trochę zupy i Agata postawiła talerz na stole. Vuk jadł, a zupa parzyła go w gardło. Myślał, że to tak ma być, że to za karę. Potem wziął od Agaty arkusz szarego papieru i zaczął szkicować plan wyspy. Zorientował się jednak, że nie jest w stanie tego zrobić. Na szczęście przyszedł kulawy Jan – razem wykreślili kontury i nanieśli najważniejsze punkty. Okazało się, że Vuk zbadał do tej pory niewielki teren. Pozostała jeszcze cała niezamieszkana południowo-wschodnia część wyspy. Istniało duże prawdopodobieństwo, że właśnie tam mogła ukryć się bestia. Vuk postanowił, że spenetruje tamten obszar następnego dnia, ale zaczęło lać i nikomu nie chciało się wystawiać nosa z domu. Padało już tak do samych świąt.

Zo stała na molo i patrzyła w morze. Nie było dobrej widoczności i zarys wyspy ledwo majaczył na horyzoncie. Zo często myślała o Petrze. Sama nie wiedziała, dlaczego z nim zerwała. Nie chodziło o Vladimira, z którym przez jakiś czas się spotykała. Nie kochała Vladimira, ale wizyty Petra raz na tydzień, albo i rzadsze, zaczęły wprowadzać zamieszanie. Nie kochała Vladimira, ale nie była też pewna, czy kochała Petra. Właściwie to dzięki Petrowi kochała siebie. Nie musiała przy nim udawać, nie musiała się obawiać, że zobaczy w niej dziwaczkę. Petr wszystko akceptował, niczemu się nie dziwił. Z nim było trochę jak z drugą sobą. Tęskniła, ale nie przyznawała się do tego. Czasami jej się śnił. Były to sny pełne światła, czasami przesiąknięte erotyką, sny bezpieczne i przyjemne.

Była pewna, że coś powinna zrobić, o czymś zdecydować, ale jakaś niemoc, poczucie braku sensu, może zwykłe lenistwo paraliżowały ją zupełnie. Wiedziała, że jeżeli znajdzie jakieś ciekawe zajęcie albo miłość, to uczepi się tego jak koła ratunkowego. Przynajmniej na chwilę. W zasięgu jej zmysłów nie było jednak niczego takiego i dlatego przychodziła na molo i patrzyła w morze. Na wyspę, na której był Petr. Wyobrażała sobie, co może robić. Najczęściej widziała go, jak coś pisze albo maluje obraz, albo siedzi na skale, patrzy i myśli. Takim jej się podobał i dlatego bała się, że Petr zrealizuje plan opuszczenia wyspy i przybycia na stałe na ląd. Że nagle się zmieni i stanie się jak inni, będzie chciał coraz więcej, a potem zagubi się jego wyjątkowość.

Od świąt Zo nie miała żadnych zamówień na biżuterię. Co roku jest taki martwy czas, aż do kwietnia, czasami do maja. Miała jednak zarobione pieniądze, które pozwalały jej na spokojne przetrwanie tego okresu. Kiedy nie pracowała, nie wiedziała, jak wypełnić czas. Siedziała w domu, piła kawę, słuchała muzyki, czytała, przeglądała dziwne strony w Internecie i dziwaczała. Czuła, że jest dla nikogo. Stawała się coraz mniej komunikatywna, wycofana, coraz bardziej zamknięta. Jeśli wychodziła wieczorami i wpadała do jakiejś knajpy, to siadała przy barze i wytwarzała taką aurę, że wszyscy przesiadali się o jedno krzesło dalej. Miała na to jedno lekarstwo: upić się i robić głupstwa. Jakby świat trwał tylko tu i teraz. Często męczyły ją potem wyrzuty sumienia, ale lubiła to, myślała o sobie, że jest podwójna, zbudowana z przeciwieństw – taka święta kurwa.

Nie chciała pisać listów do Petra, coraz bardziej jednak pragnęła go spotkać, chociaż nie wierzyła w powroty. Kiedy zrobiło się trochę cieplej, poczuła przypływ energii. To dziwne – pomyślała – że ta wyspa jest tak blisko, a nikt na nią nie pływa. Mieszkańcy lądu, chociaż odwróceni w stronę morza, które ich żywi, nie zauważają jej. Nie płynie się obok niej w drodze do portu, zawsze jest trochę z boku. Wszyscy słyszeli od rodziców, że na wyspie nie ma niczego ciekawego, ci to samo słyszeli od swoich dziadków. Nic nigdy na niej się nie wydarzyło, nikt ważny nie zamieszkał ani nie umarł. Wyspa miała nawet jakąś swoją geograficzną nazwę, której jednak nikt nie znał. Ludzie nazywali ją bardzo różnie, ale najczęściej mówiono o niej po prostu „wyspa”.

Zo wymyśliła, że mogłaby tam popłynąć i zobaczyć, jak naprawdę jest. Może uda jej się spotkać Petra? Nie zakładała jednak specjalnych poszukiwań, trochę bała się go spotkać. Wiedziała, że Petr nigdy nie chciał, by go odwiedzać. Te ich światy zawsze były rozdzielone, osobne. Spotykali się gdzieś pomiędzy, w przestrzeni, którą zapełniali tylko sami. Zo miała teraz olbrzymią ochotę złamać to prawo, tę niepisaną umowę.

Chciała kupić w miejscowej księgarni mapę wyspy, ale nigdzie takiej nie mieli. Próbowała w komputerze zobaczyć satelitarne zdjęcie wyspy, ale miało fatalną jakość i niczego nie dało się rozpoznać.

Zaczęła gromadzić informacje, ktoś jej powiedział, że na wyspie jest droga i można jeździć samochodem, ktoś inny mówił, że robią tam dobre sery i wino. Była pewna, że wyruszy na wyprawę i być może właśnie to stanie się jej kołem ratunkowym.

Ustały deszcze i zrobiło się dużo cieplej. Vuk snuł się po ścieżkach ze sztucerem narzuconym na plecy. Młody i Karlo przynieśli trochę drewna i pomogli Vukowi zbudować coś na kształt ambony. Nie była bardzo wysoka, miała najwyżej dwa metry, ale dawała dobry widok na łąkę przylegającą do winnicy Katii. Vuk lubił przesiadywać w niej długie godziny, miał wtedy czyste sumienie, że wykonuje swoją pracę, odwdzięczając się mieszkańcom za gościnę. Nic jednak się nie działo, oprócz ptaków i królików Vuk nie zauważył żadnej zwierzyny. Raz udało mu się złapać zabłąkaną kozę Jovana i to był największy sukces polowań. Kiedyś Adam zagadnął go o króliki.

– Tak, dosyć ich dużo – odparł Vuk.

– Może byś ustrzelił jakiegoś. Byłby niezły obiad.

Vuk obudził się, gdy było jeszcze ciemno, i poszedł na ambonę. Po wschodzie kilka królików wylazło z nor i kicało w szarej zeszłorocznej trawie. Vuk wypatrzył jednego i podniósł sztucer, w lunecie dokładnie widział jego łepek, olbrzymie oczy i węszący pyszczek. Nie wiedział, ile królików zabił podczas lat polowań – pewnie setki. Króliki nie były poważnym trofeum, strzelało się do nich na rozgrzewkę, przy okazji albo w ramach nagrody pocieszenia. Tylko strzelanie do ptaków było jeszcze niżej w myśliwskiej hierarchii.

Vuk przyglądał się zwierzęciu przez jakiś czas i stała się rzecz dziwna: sierść królika zaczęła zmieniać kolor na różowy, aż w końcu cały królik zamienił się w świetlistą różową plamę. Zdziwiony Vuk odstawił lunetę od oka, pomyślał, że ma halucynacje, że to promienie wschodzącego słońca tworzą taką poświatę. Popatrzył uważnie na łąkę, ale wszystko wyglądało zwyczajnie i nie było śladu po różowym króliku. Przyłożył jeszcze raz lunetę do oka i gdy lustrował teren, na wysokości krzaków coś się poruszyło. Był tam kopiec kamieni, których sporo widział na wyspie. Vuk nie wiedział, po co ani skąd się wzięły. Miejsce pogrążone było jeszcze w cieniu, ale Vukowi wydawało się, że widzi tam jakiś niewyraźny kształt, jakby ludzką sylwetkę. Próbował dostroić lunetę, ale niczego więcej nie udało mu się dojrzeć. Miał wrażenie, że krzaki się poruszają, ale to mógł być tylko wiatr.

Kiedy wrócił, Agata już nie spała. Krzątała się po kuchni, przygotowując śniadanie.

– Nie ustrzeliłem królika – powiedział Vuk. – Wydawało mi się, że widzę jakieś dziwne zwierzę i nie chciałem go spłoszyć.

– Jakie dziwne zwierzę?

– Właściwie nie jestem pewny, czy zwierzę, bo przypominało to trochę człowieka.

Vuk pokroił chleb i pomógł Agacie nakryć do stołu. Jeszcze raz musiał opowiedzieć o porannej przygodzie, bo przyszedł Adam. Nie wspominał jednak o różowym króliku, żeby nie wyjść przypadkiem na kogoś niespełna rozumu.

– Może ktoś chodził po lesie – powiedział Adam, popijając kawę z mlekiem.

– Po lesie? O tej godzinie? – zdziwiła się Agata. – Chyba tylko zły duch.

– Nie gadaj głupstw – zdenerwował się Adam. – Ludzie plotą bzdury, a ty wszystkiemu wierzysz.

– A co ludzie mówią? – zainteresował się Vuk.

– A, że to duchy, jakieś złe siły zagnieździły się na wyspie. Ludzie zawsze coś wymyślą. Ja tam w takie strachy nie wierzę.

Kiedy tylko przestało padać i zrobiło się cieplej, ludzie znowu zaczęli spotykać się przed sklepem. Vuk pomógł Adamowi wystawić stoły i stołki z garażu, a Adam zaczął przywozić o jedną skrzynkę piwa więcej. Wino i rakiję każdy miał swoje, ale żeby napić się piwa, trzeba było iść do sklepu.

Ludzie siedzieli i gadali. Jeżeli był ktoś od Grommów, rozmawiało się o polityce. Rzadko jednak ktoś od nich przychodził, więc zazwyczaj pod sklepem mówiło się o pogodzie, o braku ryb w zatoce i przypominało się wszystkie dziwne historie, które wydarzyły się na wyspie. Okazało się, że jest tego trochę. Iva opowiedziała historię dziewczynki, która wpadła do studni i żyła w niej przez kilka miesięcy. Zjadała wodorosty i kiedy ją wyciągnięto, była zielona, podobno między palcami wyrosła jej błona i przypominała żabę. Opowiadała jej to kuzynka matki, która żyła za górą, niedaleko Bruna.

Marta przypomniała historię o wiedźmie i przybyszu w garniturze koloru kawy z mlekiem. Młody opowiedział historię o potworze z zatoki, którą usłyszał w dzieciństwie od swego dziadka. Podobno potwór ten potrafił wyjść z wody, wspiąć się na skałę i porwać kozę lub owcę.

Im więcej było tych opowieści, tym bardziej wśród słuchaczy opadało napięcie. Od dłuższego czasu nic spektakularnego się na wyspie nie wydarzyło. Odkąd pojawił się Vuk, wszyscy czuli się bezpieczniej. Vuk mieszkał u Adama, jadł u Adama, a Agata mu prała, gotowała i sprzątała. Reszta mieszkańców również bardzo często go gościła. Vuk nie musiał wydawać pieniędzy, niczego mu nie brakowało, pierwszy raz w życiu czuł się szanowany i akceptowany.

– Jak tam polowanie? – zapytał kiedyś Młody. Wszyscy siedzieli przed sklepem i pili piwo.

– Na razie bez rezultatów. Czasami jednak mam wrażenie, że jestem blisko, że lada moment i na siebie wpadniemy.

– Ale co? – dopytywał się Wójt. – Na coś w ogóle trafiłeś?

– I tak, i nie. Z jednej strony, to coś nie zostawia wyraźnych śladów i jest bardzo sprytne, z drugiej, mam wrażenie, że udało mi się je zobaczyć...

– Mówisz, że udało ci się je wypatrzyć? – zainteresował się Bojan.

– Kilka dni temu coś mi mignęło, w pierwszym momencie myślałem, że to człowiek, ale to nie był człowiek.

– Chodziło na dwóch czy czterech nogach? – zapytał Bojan.

– Na dwóch – odpowiedział Vuk.

– A jakie zwierzę chodzi na dwóch nogach? Żadne, tylko człowiek albo coś, co kiedyś człowiekiem było.

– Że niby co, wilkołak? – zapytał Tomas.

– Ja tam w wilkołaki nie wierzę – stwierdził Wójt. – Bojanowi w głowie się poplątało od tych ziół.

– Może się poplątało, a może nie – powiedział Petr.

– Jest jednak taka sprawa – Wójt zmienił nieco ton rozmowy – że jakoś tak na początku wydawało się, że wszystko pójdzie szybko, potrwa najwyżej do świąt, a tu zaraz wiosna się zacznie... Umówiliśmy się na pewną sumę pieniędzy i teraz, jak to się tak przedłuża, nie wiemy, czy stać nas na twoje usługi...

Vuk spoważniał, wiedział, że wcześniej czy później będzie musiało dojść do rozmowy na temat pieniędzy. Nie był oszustem i zdawał sobie sprawę, że nie może przeciągać śledztwa w nieskończoność.

– Patroluję codziennie kawał wyspy i odkąd tu jestem, nie zdarzył się żaden wypadek – powiedział trochę zdenerwowany.

– To prawda – zgodził się Wójt. – Stałeś się naszym strażnikiem.

– Jakbyśmy wcześniej nie mieli strażników – Tomas się obruszył.

– No, Tomas, wszyscy jesteśmy wdzięczni za to, co do tej pory zrobiłeś, ale faktem jest, że od kiedy pojawił się Vuk, ataki ustały – włączył się kulawy Jan.

– Dobrze by było, żebyśmy zastanowili się jednak, jak to dalej ma wyglądać. – Wójt czuł się odpowiedzialny za zatrudnienie Vuka i chciał wreszcie wyjaśnić sprawę do końca. Dosiadł się jeszcze Adam i wspólnie ustalili, że Vuk do końca miesiąca zostanie na wyspie na starych zasadach. Jeśli nie uda mu się wytropić bestii do tego czasu, znajdzie sobie jakiś dom, jakieś miejsce, gdzie zamieszka i przejdzie na własny rachunek. Przy tym ma jeszcze trzymiesięczną gwarancję zatrudnienia jako strażnik, za mniejsze pieniądze. I Vuk przystał na te warunki.

Marta nie dostawała okresu. Codziennie rano stawała przed lustrem i patrzyła na swoje piersi i codziennie wydawały się jej większe i coraz bardziej okrągłe. Czuła, że wszystko się zmieniło i że jest w ciąży. Jeszcze miesiąc, góra dwa i Borys by zauważył. Powiedziała mu któregoś dnia przy obiedzie:

– Od trzech miesięcy nie mam okresu.

– Może jesteś chora?

– Raczej nie, piersi też mam duże. Chyba jestem w ciąży.

Borys aż zawył ze szczęścia.

– Naprawdę?! – Chwycił ją w objęcia i podniósł z podłogi. A nie robił tego już kilka lat.

– Tak czuję – powiedziała Marta i rozpłakała się. Borys pomyślał, że to ze szczęścia, i mocno ją przytulił.

Jeszcze tylko krótką chwilę rozważała, czy chce mu powiedzieć prawdę. Uznała jednak, że nie, że Petr spełnił swoje zadanie, i poszukała warg Borysa. Pocałowała go najbardziej namiętnie, jak potrafiła. Poczuła, dociskając udo, jak twardnieje jego penis.

Borys następnego dnia poszedł do sklepu i oznajmił, że zostanie ojcem. Stawiał wszystkim, a Adam wyciągnął kilkuletnią rakiję trzymaną na specjalną okazję i rozlewał wszystkim za darmo. Narodziny dziecka na wyspie zawsze były olbrzymim wydarzeniem. Teraz, co prawda, chodziło nie o narodziny, ale poczęcie, jednak pełni optymizmu mieszkańcy przyjęli już dziecko do społeczności.

Marta zaczęła mieć częstych gości. To wpadła Katia zapytać, jak się czuje, i przypomnieć, że na sąsiadów zawsze można liczyć. Przyszła Agata z propozycją dostarczania zakupów bezpośrednio do domu przez najmłodszego Poleczkę. Trochę jeszcze kulał i nie chodził do szkoły, wyglądało na to, że będzie musiał powtarzać cały rok.

Marta częstowała kawą, czasami wyciągała wino, rzadko gruszkówkę. Nauczyła się, że ciasto zawsze musi być w domu i co dwa dni robiła biszkopt, szarlotkę lub faworki.

Kochała się z Borysem prawie codziennie. Borys miał dobry humor i przestał narzekać na słabe połowy.

Była szczęśliwa. Od dawna nie czuła się tak dobrze. Może w początkach znajomości z Borysem. To było jednak dawno i zapomniała już, że można być tak spokojnym, z radością wstawać i z radością parzyć kawę, z radością przygotowywać obiad i witać Borysa. Zmienił jej się stosunek do niego, może tak naprawdę dopiero teraz zaczynała go kochać. Nie było to już młodzieńcze zauroczenie. Czuła, że Borys stał się kimś, na kim może oprzeć swoje życie – swoje i dziecka. Była cały czas podniecona. Czekała na niego w nocy, kiedy wróci, jakby chciała odpłacić za lata, kiedy była zimna, niedostępna i nieprzyjemna.

Marta wierzyła, że zdarzył się cud, wszystko dookoła się wygładziło, nabrało harmonii. Siadała przed domem i uśmiechała się do siebie. Nie myślała już o Petrze, myślała o dziecku, którego obecność czuła coraz wyraźniej.

Petr nie odwiedził Marty. O tym, że Marta będzie miała dziecko, usłyszał od Borysa jako jeden z pierwszych. Przez jakiś czas czekał na nią, aż w końcu zrozumiał, że odwiedziny nigdy nie nastąpią. Uznał, że tak będzie lepiej. Coraz częściej myślał o Zo i coraz częściej pływał na ląd. Raz nawet zdecydował się pójść z prostytutką, ale wszystko było nie tak. Zazwyczaj siadał w różnych barach i patrzył na ludzi. Wracał ostatnim promem. Rano często budził się w mokrych od spermy majtkach, ale snów nie pamiętał. Potem malował – kolory przytłaczały go, ale nie miał ochoty ich tonować. Zaczął używać oleju, rezygnował z pędzli i kładł farby szpachelką. Obrazy długo schły i Petr nie miał już ich gdzie ustawiać. Część z nich wyniósł do małej drewnianej przybudówki, w której trzymał narzędzia i popsute sprzęty. Czuł, że się dusi. Przemierzał wyspę wzdłuż i wszerz, byle tylko chodzić. Czasami zaglądał do Bojana, ale nie na długo. Siadał, wypalał fajeczkę i szedł dalej. Myślał o wyprowadzce, o przeniesieniu się na ląd. Przestał się bać, wiedział, że sobie poradzi, bo wszędzie są ludzie, przestrzenie i sprzęty, że każdy świat złożony jest z tych samych rzeczy.

– Z czego ty właściwie żyjesz? – zapytał kiedyś Adam.

– Rodzice ubezpieczyli się na życie.

– To się kiedyś skończy.

– Wszystko się kończy.

I tyle. Nie chciało mu się więcej gadać, ale to i tak był sukces, bo jeszcze kilka miesięcy temu nie usłyszałby nawet pytania.

Vuk wychodził rano, tuż po wschodzie słońca i zapuszczał się w rejony wyspy, których nie odwiedzał żaden z mieszkańców. Wiedział, że jeżeli bestia istnieje, a nie miał wątpliwości, że tak jest, to chowa się właśnie w tej niedostępnej części. Wydawało mu się, że czuje jej zapach, kilka razy znalazł dziwne tropy, raz starą kość. Coś mówiło mu, że jest już blisko, że jeszcze chwila i zagadka się rozwiąże.

Tego ranka wstał wcześniej niż zwykle, do małego plecaka wrzucił suchy prowiant, który przygotowała mu Agata, i ruszył na obchód. Właśnie kończył się jego czas pobytu u Adama. Przeczesując wyspę, odkrył kilka porzuconych domów. Niektóre z nich były w dobrym stanie i po małym remoncie nadawałyby się do zamieszkania. Należały do rodzin, które dawno wyprowadziły się z wyspy i nikt z nimi nie utrzymywał kontaktu. Tomas radził, żeby komisyjnie przeciąć kłódki i wejść do środka. Wójt też uważał, że można tak zrobić, a jeśli kiedyś pojawią się właściciele, to zapłaci się im za używanie. Vuk nie miał mebli, pościeli, talerzy, garnków i innych rzeczy, które potrzebne są w domu. Cały czas się zbierał, aby pojechać na ląd i wypowiedzieć wynajęte mieszkanie, ale jakoś nie mógł tego zrobić. Od kilku miesięcy nie dawał znaku życia i nie płacił. Obawiał się, że właściciel spakował już jego rzeczy, sprzedał albo wystawił na ulicę.

Minął pole Katii i ruszył rzadko uczęszczaną ścieżką po zboczu góry. Rozpościerał się stąd widok na całą zatokę, na pobliskie wyspy. Właśnie wschodziło słońce i Vuk zatrzymał się zauroczony odbijającą promienie, prawie nieruchomą taflą wody. Nie chciał stąd odchodzić, czuł, że czas spędzony na wyspie jest najlepszym okresem jego życia.

Przeszedł na drugą stronę góry i postanowił zaczaić się w małym zagajniku. Był tu wczoraj i zauważył dziwne tropy, połamane gałęzie – jakby przechodziło tamtędy jakieś duże zwierzę. Znalazł dobre miejsce, rozstawił swój mały stołeczek, położył sztucer na kolanach, oparł się o pień i czekał. Zamknął oczy.

Biegł wiejską drogą, było lato, a on był małym chłopcem. Potem szedł przez wilgotny korytarz, aż znalazł się w środku lasu. Otaczały go jakieś potwory, migały pomiędzy drzewami. Zaczął się bać. Próbował uciekać, ale mięśnie odmawiały posłuszeństwa, poruszał się jak na zwolnionym filmie. To coś było już blisko, słyszał, jak charczy, czuł cuchnący oddech. Odwrócił się, a bestia rzuciła się na niego z rozwartymi szczękami. Usłyszał trzask łamanych gałęzi. Nie wiedząc, co robi, strzelił na oślep. Tylko raz. I wtedy dopiero naprawdę się obudził. Usłyszał jęk i coś upadło na ziemię. Potem była cisza, jakby wyłączono fonię.

Zaczął przedzierać się przez krzaki. Najpierw zobaczył butelkę, z której wypływało wino, potem buty Jovana. Leżał twarzą do ziemi, miał roztrzaskany kark. Kula trafiła go w sam kręgosłup.

– Kurwa mać! Ja pierdolę! – Vuk był przerażony. Musiał chwycić się drzewa, żeby nie zemdleć. Stał tak kilka minut sparaliżowany strachem. W końcu uspokoił oddech i zaczął myśleć. Chciał biec do wioski i powiedzieć, co się stało, że to nie jego wina, że zaczaił się na bestię, że wypełniał tylko swoje zadanie... Nie ruszył się jednak. Wiedział, że będzie musiał ponieść konsekwencje, że zabił człowieka, niby to był wypadek, ale jednak zabił i Jovan leży tam martwy. Będą musieli wezwać policję z lądu, a jego aresztują i wsadzą do więzienia na kilka lat. Nie wyobrażał sobie, że może trafić do więzienia.

Krew powoli krzepła, nad głową Jovana zaczęły krążyć muchy, Vuk zwymiotował. Nie mógł się przełamać, żeby dotknąć ciała. Obciął kilka gałęzi i choć było mało prawdopodobne, aby ktoś tędy chodził, przykrył zwłoki. Z każdą kolejną chwilą był coraz bardziej pewny, że się nie przyzna, że nikomu nic nie powie.

Poszedł do Tomasa, wiedział, że Tomas wcześnie wstaje, i poprosił o pożyczenie łopaty.

– Na co ci łopata? – zapytał Tomas.

– Tam na górze jest dziura na ścieżce i chciałbym ją zasypać, bo prawie złamałem sobie nogę.

– Łopatę mam starą, pordzewiałą, taka tu była, ale może wystarczy. Zresztą mogę ci pomóc. – I Tomas zaczął zakładać buty.

– Nie, dziękuję, zrobię to sam. Nie chcę ci zawracać głowy.

– Nie ma sprawy, chętnie się przejdę, bo siedzę już w domu drugi dzień, a w domu ludzie umierają.

Wstał i poszedł do komórki poszukać łopaty. Vuk stał przerażony. Próbował przypomnieć sobie jakąś dziurę na ścieżce, ale nic nie przychodziło mu do głowy.

– Złamał się trzonek – powiedział Tomas, wychodząc z komórki i niosąc łopatę ze złamanym styliskiem. – Nigdy jej nie używałem, nawet nie zauważyłem, że jest zepsuta – dodał przepraszającym tonem.

Vuk miał szansę, żeby się wycofać. Wziął łopatę. Trzonek złamany był w połowie, można jej jednak było użyć, przypominała żołnierską saperkę.

– Pójdę jeszcze do Adama – powiedział wreszcie. – Może uda mi się znaleźć jakiś nowy kij.

– Jak idziesz do Adama, to przecież on ma w sklepie nowe łopaty – stwierdził Tomas.

Vuk przez moment nie wiedział, co ma zrobić. Rosło w nim napięcie, które zamieniło się w dziwną niechęć do Tomasa.

– Masz rację, wezmę od Adama. – Odrzucił łopatę Tomasa, odwrócił się i odszedł. Tomas coś jeszcze krzyknął za nim, ale Vuk już nie słyszał. Szedł drogą do wioski, nagle jednak skręcił i ruszył w kierunku domu Marty. Spotkał ją przed domem. Stała i patrzyła w niebo. Marta ostatnio często patrzyła w niebo. Trochę zdziwiły ją te odwiedziny, bo wydawało jej się, że Vuk raczej omija jej dom.

Tak faktycznie było. Vuk pamiętał swoją pierwszą wizytę, pamiętał pożądanie, jakie wzbudziła w nim Marta i długo było mu wstyd.

– Mogę od ciebie pożyczyć łopatę? – zapytał i popatrzył jej w oczy. Strach, zdenerwowanie wyparowały. Pojawiło się zapomniane poczucie mocy i władzy. Pamiętał je z dawnych lat, kiedy jego luneta brała w posiadanie skraj lasu. Był wtedy panem, całkowitym władcą.

– Łopatę, powiadasz? – Marta miała zachrypnięty, niski i fascynujący głos. – Chodź ze mną, powinna być w szopie.

Vuk patrzył na jej piersi, które rozsadzały sukienkę. Wiedział, że jest w ciąży, i to dodatkowo go podniecało. Ruszył za nią i patrzył na jej pełne, umięśnione pośladki, do których przyklejał się materiał.

– Proszę. – Marta podała mu nowiuteńką łopatę. – Będziesz pod kimś dołki kopał? – zażartowała.

– Tak, wykopię jeden dołek – odpowiedział.

– To żebyś sam do niego nie wpadł. – Zaśmiała się.

Vuk pomyślał, że chciałby, żeby Marta była jego. Miał ochotę rzucić się na nią, zerwać przyciasną sukienkę i gryźć jej twardniejące sutki. Ale opanował się i odpowiedział:

– Postaram się nie wpaść. Tak naprawdę to muszę zakopać dziurę na ścieżce, żeby nikt nogi sobie nie złamał.

Podziękował za łopatę i ruszył w stronę morza. Kiedy wyszedł na klif, zobaczył Petra. Petr ostatnio źle sypiał, budził się przed świtem, wychodził na spacer, czasami bardzo wcześnie. Petr przywitał się z Vukiem, ale nie rozpoczynał rozmowy. Vuk poszedł dalej, ale nagle zawrócił i zapytał Petra:

– Długo tu jesteś?

– Niedługo – odpowiedział Petr.

– Słyszałeś coś?

– Wiele rzeczy słyszałem.

– Na przykład co? – Vuk był trochę zdenerwowany, bał się, że ktoś mógł usłyszeć strzał.

– Na przykład morze – odparł Petr.

Vuk wiedział, że ludzie uważali Petra za głupka. Nie miał ochoty na taką rozmowę. Morze zawsze było słychać.

Ruszył dalej trochę zły, że ktoś widział go tutaj. Rzadko ktokolwiek odwiedzał tę część wyspy. Zdenerwował się jeszcze bardziej, gdy po przejściu stu metrów zobaczył Bruna zza góry.

– To nie ty strzelałeś rano? Trochę się przestraszyłem, że zabiłeś mi psa, bo przelazły przez ogrodzenie... – powiedział Bruno.

– Strzeliłem, bo chciałem upolować królika dla Adama.

– Czyli nie zastrzeliłeś mi psa. Bo jeden wrócił, a drugi dalej gdzieś się pewnie włóczy.

– Powinien wrócić – powiedział nieswoim głosem Vuk.

– Jak zgłodnieje, to wróci. No, ale gdzie ten twój królik? – Bruno się zaśmiał. – Nie trafiłeś?

– No, nie trafiłem.

– A na co ci ta łopata?

– W dziurę taką wpadłem i postanowiłem ją zakopać. – Vuk sam był zaskoczony, że potrafi prowadzić rozmowę, jakby nic się nie stało, że właściwie sam już wierzy w istnienie tej dziury.

– W dziurę? – zastanowił się Bruno. – Przecież tu pełno dziur.

– Tamta była na ścieżce. A ty co, do sklepu? – zapytał, żeby zmienić temat.

– Najpierw do sklepu, a potem z Adamem na ląd. Trzeba jakieś większe zakupy zrobić, klientów trochę poszukać na wino, może uda się sprzedać rakiję.

– No, to wszystkiego dobrego – powiedział Vuk i ruszył z góry. Po kilkunastu minutach dotarł do zagajnika, w którym leżało ciało. Ziemia była tam twarda, kopiąc, musiał przecinać korzenie, co bardzo spowalniało pracę. Na łące obok zagajnika było nieco łatwiej. Po dwóch godzinach udało mu się wygrzebać płytki grób. Uznał, że zmieści się w nim ciało.

Vuk chwycił Jovana za przeguby rąk. Nie było w nim poczucia winy, czuł tylko obrzydzenie. Próbował przeciągnąć ciało przez krzaki. Zaklinowało się pomiędzy drzewkami i Vuk szarpał, pchał, napierał na nie, aż zrobiło mu się niedobrze i znowu zwymiotował.

Było już prawie południe, kiedy dociągnął trupa do grobu. Okazało się, że jest trochę za płytki, więc musiał go jeszcze pogłębić, nim wrzucił ciało. Zakopał je, odpoczął chwilę i zaczął zacierać ślady. Plamy krwi bardzo starannie przysypywał ziemią. Skończył dopiero po kilku godzinach. Wiedział, że musi iść oddać łopatę, że spotka jeszcze kilku ludzi i będzie musiał wypowiedzieć wiele kłamstw, zanim dotrze na poddasze i położy się do łóżka.

Zo miała przy sobie plecak i czekała na prom. Było późne popołudnie, ale nie udało jej się wcześniej wybrać. Zawsze miała problemy z czasem – dla niej on nigdy nie płynął tak samo. Raz rozciągał się niemożebnie, innym razem przyspieszał i nigdzie nie mogła zdążyć. W szkole było tak samo, spóźniała się notorycznie i nie pomagały ani rozmowy dyscyplinujące, ani obniżona nota ze sprawowania. Nawet kiedy zdawała na studia, spóźniła się na egzamin wstępny. Chciała studiować pedagogikę, wysłała papiery, do stolicy przyjechała dwa dni przed egzaminem. W dniu egzaminu wstała wcześnie i do dziś nie wie, co się stało, ale nagle zrobiło się późno, jeszcze biegła, jeszcze pukała do bramy, próbowała przekonać portiera, ale nie zdało się to na nic. Wróciła do domu z przeświadczeniem, że tak miało być i nic na to nie można poradzić.

Decyzję o podróży na wyspę podjęła kilka dni wcześniej. To miała być jednodniowa, najwyżej dwudniowa wycieczka. Okłamywała się, że wcale nie chodzi o Petra, że nie będzie go szukać ani pytać o niego, że będzie to wycieczka krajoznawcza.

Oprócz niej i Adama, który wracał z nowym towarem, na promie nie było żadnych pasażerów.

– Płynie pani na wyspę? – zapytał Adam, bo rzadko udawało mu się spotkać płynących na wyspę nieznajomych.

– Tak, płynę na wyspę – odpowiedziała Zo i uśmiechnęła się do Adama.

– Ma tam pani kogoś znajomego?

Zo zawahała się, ale odrzekła, że co prawda nie zna tam nikogo, ale wyspa zawsze ją fascynowała. I że była tam tylko raz, w dzieciństwie, i teraz postanowiła ją zwiedzić.

– Jak przypłyniemy, to za dwie, trzy godziny się ściemni. Będzie pani musiała gdzieś przenocować.

Tak, to prawda – powiedziała trochę zaskoczona Zo. Zawsze słabo szło jej ogarnianie praktycznych stron życia. – A gdzie mogę znaleźć jakiś nocleg?

– No, z tym może być problem. – Adam się zastanowił. – U mnie nie ma już miejsca, bo mam gościa, chociaż na jedną noc to coś się znajdzie.

– Nie chciałabym sprawiać kłopotów.

– Eee, nie ma o czym mówić. – Adam uśmiechnął się i poczęstował Zo papierosem. Usiedli na twardych krzesełkach przy maszynowni i Adam poopowiadał Zo trochę o życiu na wyspie. Ubolewał, że od dłuższego czasu nikt nie przyjeżdża, że słyszał, że prom ma być zlikwidowany, że dawniej to wyspa tętniła życiem, latem przyjeżdżali wczasowicze, ludzie się bogacili, ale od czasu rozpadu starego państwa wszystko się zmieniło, wszyscy zapomnieli o wyspie, domy opustoszały i nikt już tam nie zagląda, nawet w środku upalnego lata. Tak mówił Adam, trochę do siebie, trochę do Zo, która siedziała koło niego i patrzyła na oddalający się ląd.

Szum silników, kołysanie i głos Adama usypiały Zo. Ocknęła się, kiedy dobili do brzegu i Adam potrząsnął lekko jej ramieniem. Na przystani stali jacyś ludzie i pomachali im. Zo zrobiło się przyjemnie i poczuła, że lubi to miejsce. Adam zaprosił ją do samochodu i nadal mówił. Ona z zaciekawieniem patrzyła na krajobraz, na skąpą skalną roślinność, na kopce kamieni i opustoszałe domy. Kiedy dojechali, pomogła wyładować samochód, a Agata zaprosiła oboje na kolację. Były duszona koźlina w jarzynach, chleb, oliwki i miejscowe czerwone wino.

W kolacji uczestniczył również Vuk. To miał być ostatni dzień jego pobytu u Agaty i Adama. Vuk znalazł mały domek położony prawie nad samym morzem. Z wszystkich porzuconych domów wydawał się być w najlepszym stanie. Mieszkał w nim kiedyś samotny rybak, ale rozchorował się i trzeba go było odwieźć do szpitala na ląd. Nigdy już nie wrócił i od tamtego czasu, a było to prawie sześć lat temu, nikt się domkiem nie interesował.

Wójt z Tomasem postanowili o przecięciu kłódki. Młody z Viktorem pomogli Vukowi naprawić dach i okna i dom zaczął nadawać się do zamieszkania. Ktoś obiecał pożyczyć materac. Największy kłopot był z wodą, bo stara pompa nie działała, a Vuk nie chciał kupować nowej. W końcu naprawił ją Viktor. Zamontowano również nowy zbiornik na wodę i wymieniono instalacje.

Vuk przy kolacji był niezwykle rozmowny, wypytywał Zo o nowiny z lądu, ale Zo nie miała telewizora, nie widywała się często z ludźmi, a sporadyczne spotkania ze znajomymi nie mogły przynieść żadnych interesujących Vuka informacji. Nie było to jednak dla niego ważne, patrzył na Zo, na jej ciemne oczy, na krótką przylizaną grzywkę i czuł, że dzieje się z nim coś, co pamiętał z czasów młodości, że ogarnia go dziwna słodycz. Nie mógł oderwać od niej wzroku, wzbierało w nim pożądanie i kompletnie nie wiedział, jak się ma zachować.

W końcu zaproponował Zo, że oprowadzi ją po wyspie, ale odmówiła. Vuk nie wydał jej się sympatyczny, było w nim coś, czego się bała i nie była pewna, czy ma ochotę mieć go za przewodnika. Poza tym nie wiedziała, czy zostanie na wyspie dłużej, czy jutro prom odwiezie ją na ląd. Nie wiedziała, czego oczekuje po tej wizycie, nie wiedziała, co za siła przygnała ją tutaj. Ufała jednak swojej intuicji, bo oprócz niej nie miała wiele.

Po kolacji usiedli przed domem. Przyszli kulawy Jan, Młody, Ana, przyszedł Borys. Mówił, że Marcie rośnie brzuch, że jest ogromny, a to dopiero szósty miesiąc.

– Może jakiegoś wielkoluda urodzi, ale to nie po tobie, bo do wielkich nie należysz – zaśmiał się Młody.

– Marta jest duża – wtrąciła Ana.

Zo była jednak najważniejszą osobą tamtego wieczoru. Starała się być miła, ale nie mówiła dużo. Wspomniała, że robi biżuterię, że nie ma rodziny. Uśmiechała się, paliła papierosa i piła wino.

– Dużo tu mieszkańców na tej wyspie? – zapytała Any.

– Nie, niedużo.

– Dawno nikt nie liczył – zastanowił się kulawy Jan. – Kiedyś, pamiętam, ale było to ze dwadzieścia lat temu, to było prawie pięćset.

– Ile? Pięćset? – zdziwił się Młody. – Teraz, jakby wszystkich zliczyć, jeszcze z Grommami i z wszystkimi zza góry, to nie wiem, czy i by się trzydziestka uzbierała.

– A Petra znacie? – zapytała, dziwiąc się samej sobie, Zo.

– Petra? – powtórzył Jan. – Czy na pewno o naszego Petra ci chodzi?

– No, nie wiem. Przyjaciółka, jak dowiedziała się, że płynę na wyspę, prosiła, żebym pozdrowiła Petra – skłamała Zo.

– Przyjaciółka, hm...? – zaśmiał się Młody. – To Petr ma jakieś przyjaciółki na lądzie?

– A co, nie wolno mu? – wtrąciła się Ana.

Adam wyniósł swoje najlepsze wino i zrobiło się wesoło. Vuk opowiedział o swoim domu. Podziękował za pomoc i zaprosił na parapetówkę.

– Jak będziesz chciała, znajdziemy też dom dla ciebie – zażartował kokieteryjnie w kierunku Zo, przechodząc z nią nagle na „ty”.

– Dla mnie? Przecież ja najprawdopodobniej już jutro, najdalej pojutrze wyjeżdżam – powiedziała Zo. – Chciałabym tylko znaleźć coś na noc lub dwie.

– U nas jest miejsce – zaproponowała Ana.

Zo zgodziła się z radością i obie zaczęły coś do siebie szeptać.

Vuk wstał, zjadł śniadanie i zamiast przygotowywać się do przeprowadzki, krążył obok sklepu, spozierając co chwila na drogę. W końcu postanowił, że odwiedzi Ivę. Iva krzątała się po podwórku, sypiąc kurom ziarno. Zapytał o Zo i usłyszał, że śpi, podobnie zresztą jak Ana, bo gadały prawie do samego rana. Wrócił do domu i zaczął się pakować. Nie miał więcej rzeczy, niż przywiózł z sobą na wyspę. Zrezygnował ostatecznie z wyprawy na ląd po resztę swojego dobytku. Agata pożyczyła mu pościel i kilka krzeseł, a Adam obiecał przewieźć je samochodem. Vuk spakował się i znowu poszedł do Ivy, gdzie kolejny raz dowiedział się, że Zo wciąż śpi.

– Czemu tak o nią wypytujesz? – interesowała się Iva. – Znaliście się na lądzie?

– Nie, nie znaliśmy się, a pytam, bo wczoraj obiecałem, że oprowadzę ją po wyspie.

– Jak się obudzi, to powiem, że byłeś, ale słyszałam, że masz dziś przeprowadzkę.

– No właśnie. Myślałem, że wcześniej wstanie.

– Nie przejmuj się – powiedziała Iva. – Po wyspie może oprowadzić ją Ana, a ty zajmij się swoimi sprawami.

Vuk stał zbity z tropu, coś tam wymruczał pod nosem i zawrócił w stronę sklepu. Adam już czekał. Załadowali wszystko na samochód i pojechali. Vuk w nowym miejscu miał stół, łóżko z pożyczonym materacem. Szafka, garnki i talerze zostały po poprzednim właścicielu. Trzeba było zamontować nowy agregat prądotwórczy. Adam pożyczył mu palnik gazowy i butlę. Wydawało się, że ma wszystko, żeby rozpocząć nowe życie.

Dom nie miał dobrej atmosfery. Przez lata zamieszkiwały w nim tylko gryzonie, wędrujące dusze i rodziny pająków. Okna były małe i w środku domu panował półmrok. Tak się tu budowało, aby nie tracić za dużo ciepła w zimie i utrzymywać chłód w lecie.

Dom wydawał się Vukowi mroczny i przygnębiający. Pomyślał, że gdyby chciał sprowadzić tu Zo, powinien przynieść kwiaty, zawiesić jakieś kolorowe firanki... Nie miał jednak skąd wziąć tych firanek ani jak zdobyć kwiatów o tej porze roku.

Sprawdził materac. Był wystarczająco miękki. Łóżko jak na dwie osoby było jednak za wąskie. Pomyślał, że trzeba będzie kupić nowe. W łazience nie było ciepłej wody. Zepsuty był elektryczny podgrzewacz, a w ciągu dnia nie było jeszcze tak mocnego słońca, aby podgrzało wodę w zbiorniku na dachu. „Mnie tam nie przeszkadza – myślał – mogę się myć w zimnej, ale Zo pewnie chciałaby mieć ciepłą”.

Powiesił sztucer na ścianie, potem jednak zdjął go, schował do futerału i ukrył za szafką. Żałował, że nie ma roweru, bo pojechałby sprawdzić, czy Zo już się obudziła.

Usłyszał kroki i po chwili pojawił się Viktor. Rozejrzał się, zrobił minę, która miała świadczyć o podziwie, i powiedział:

– Fajny domek i nieźle się urządziłeś.

– Dopiero się wprowadziłem. Siadaj, nastawię wodę i zrobię kawę.

– Nie, dzięki. Szukam Jovana. Nie widziałeś go gdzieś ostatnio? – zapytał i usiadł na chybotliwym krześle.

– Nie... ostatnio nie. – Vuk poczuł, że zaczęły mu się ze zdenerwowania trząść nogi. – Nastawię jednak wodę – rzucił i wyszedł do kuchni.

– Trochę się martwię. – Viktor zapalił papierosa. – Byłem u niego w domu, wszystko pootwierane, piec zimny, psy głodne, a kozy rozlazły się po całej okolicy.

– Może siedzi u kogoś i pije. – Vuk zajął krzesło obok i sięgnął po papierosa, chociaż od kilku lat nie palił. – Może jest u Karla, często tam przesiaduje.

– U Karla już byłem. Podobno był u niego trzy dni temu, ale wyszedł w nocy. Karlo dokładnie nie pamięta, bo chyba nieźle się upili. Boję się, że coś złego mogło mu się stać.

– Co niby?

– Nie wiem, ale trochę mnie to niepokoi, choć przypominam sobie, że było już tak kiedyś. Wtedy jednak po kilku dniach znalazł się u Jana.

– I teraz pewnie też się znajdzie – powiedział Vuk i pomyślał, że ma nadzieję, że będzie całkiem odwrotnie.

– Może tak – zgodził się Viktor.

Vuk poszedł do kuchni i zaparzył kawę. Trzęsły mu się ręce i nie był w stanie donieść kubków, nie rozlewając niczego po drodze. Zapalił jeszcze jednego papierosa i próbował się uspokoić.

– A jak tam twoje tropienie zwierza?

– Wiesz, nie jestem pewien, czy to jest zwierz. Może to być równie dobrze człowiek.

– Człowiek? Co ty mówisz?

– Nigdy nie myślałeś, że jakaś korporacja chce was wykurzyć z tej wyspy? Nastraszyć, wykurzyć i potem wybudować tu hotele?

Viktor wyglądał na zaskoczonego.

– O jakich korporacjach mówisz? Żeby naszą wyspę chciała przejąć jakaś korporacja? To śmieszne...

– Oni tak robią – powiedział Vuk. – Wywołują wojny, pożary, mordują ludzi, a potem przejmują tereny i budują hotele.

– Naoglądałeś się telewizji. – Viktor ciągle nie wiedział, czy Vuk żartuje, czy mówi poważnie.

– Telewizja to też korporacja, nie mówi o tym. Ale przecież wiadomo, że tak jest wszędzie.

Viktor dopił kawę i się pożegnał. Męczyło go wyczuwalne napięcie Vuka, również to, co mówił, wydawało mu się niedorzeczne.

Vuk jeszcze długo siedział przy stole i próbował się uspokoić. „Przecież, go nie znajdą” – myślał. „Będą szukać przez jakiś czas, ale potem dadzą sobie spokój. Może nawet wezmę kilka kóz Jovana, co mają się marnować. Z kozą to chyba niewiele jest roboty. Zeżre byle co, a można doić, mieć mleko albo zabić na mięso. Może od razu pójść i przyprowadzić te kozy tutaj? Nie, to będzie podejrzane, trzeba poczekać kilka dni”.

Potem znowu zaczął myśleć o Zo. Przypominał sobie poprzedni wieczór, reakcję Zo, kiedy zaproponował, że oprowadzi ją po wyspie. Była zmieszana i zaskoczona. Vuk był pewny, że jej się spodobał. „Tak, powinienem kuć żelazo, póki gorące” – pomyślał i znowu ruszył w kierunku domu Ivy. Mieszkał teraz po przeciwnej stronie wyspy i czekał go długi marsz.

Zo obudziła się prawie w południe. Otworzyła oczy i nie wiedziała, gdzie jest. Po chwili wszystko wróciło. Prom, wyspa, długa rozmowa z Aną. Zapytała ją w końcu o Petra. Wspomniała, że poznała go na lądzie, ale nie wchodziła w szczegóły. Ana powiedziała, że wszyscy uważają go za dziwaka. Nie użyła słowa głupek. Była od niego młodsza i nigdy się nim nie interesowała, ale zauważyła, że podoba się kobietom, szczególnie Marcie. Również jej matka, Iva lubiła Petra i czasami z nim rozmawiała. Ana twierdziła, że dziwny jest ten Petr, że niby bliski, a tak naprawdę nieobecny, że jakby nagle zniknął, to nikt by tego nie odczuł. Często mówi od rzeczy albo udaje, że nie słyszy.

Umówiły się, że następny dzień spędzą razem, że Ana oprowadzi ją po wyspie i być może odwiedzą Petra.

Zo była zachwycona, cieszyła się, że będzie miała towarzyszkę. Zjadły szybkie śniadanie i ruszyły. Ana chciała pokazać jej klify po wschodniej stronie wyspy. Śmiała się i cały czas opowiadała różne historie. W poprzednim roku skończyła szkołę i bardzo chciała się wyrwać z wyspy, pojechać do stolicy, znaleźć pracę i może iść na studia. Na jakie, jeszcze nie wiedziała, myślała o turystyce albo o zootechnice, o ekonomii raczej nie, bo słaba jest w matematyce. Albo o studium dentystycznym. Chociaż grzebać komuś w ustach nie jest przyjemnie.

Zo szła i prawie jej nie słyszała, trochę przerażał ją surowy krajobraz wyspy. Skały, piach, kamienne kopce i krzaki bez liści. Był dopiero początek marca i wszystko było szare, pozbawione życia, jak powierzchnia księżyca.

– A Petr mieszka gdzieś niedaleko? – zapytała, kiedy doszły do skał, skąd rozpościerał się widok na zatokę.

– Do Petra trzeba pójść trochę pod górę, dojść do ścieżki i skręcić w lewo. Chcesz pójść?

Zo od razu się zgodziła. Trudno jej było przyznać się nawet przed sobą, jak bardzo chce.

Przy ścieżce stał Vuk i wyglądał, jakby na nie czekał.

– Dowiedziałem się, że poszłyście zwiedzać wyspę. Mieliśmy iść razem – powiedział z pretensją w głosie. Widać było, że jest zły.

– Przecież się nie umawialiśmy – powiedziała zdziwiona Ana.

– Z tobą może nie, ale z naszym gościem się trochę umówiłem. Proponowałem przecież, że będę przewodnikiem...

– Przepraszam bardzo – przerwała Zo – ale się nie umawialiśmy. Nie chciałam się z panem umawiać, zresztą nie wiedziałam jeszcze wtedy, jakie są moje plany.

– A jakie są twoje plany?! – Vuk prawie krzyknął. Miał pianę w kącikach warg.

– Jak to moje plany? – powtórzyła ze zdziwieniem Zo. – O co panu chodzi?

– Mnie nie oszukasz!

Vuk stał i patrzył na nie dziwnym, szalonym wzrokiem. Potem odwrócił się i odszedł, cały czas gniewnie mrucząc coś do siebie.

– Co to było?! – zapytała kompletnie zaskoczona Ana. – Ale mu odbija.

– Nie wiem, ale trochę się przestraszyłam. On autentycznie na mnie krzyczał.

– Wiesz, nie znamy go dobrze, jest tu tylko cztery, może pięć miesięcy, ale do tej pory zachowywał się w porządku. Wiesz, on tutaj tropi złego.

– Jakiego złego?

– No, nie wiem dokładnie, starym coś się porąbało i uważają, że jakiś zwierzak albo inne paskudztwo niszczy pola i napada na ludzi. Wiesz, pojechali na ląd po tropiciela i przyjechał Vuk. I tak tropi, ale chyba nic nie wytropił.

Petr siedział u Bojana i palili zioło. Cały dom przesiąknięty był zapachem konopi.

– No bo widzisz, ze złem jest tak – mówił Bojan – że ono jest i ty je czujesz jak drzazgę pod skórą. Ale można je rozpuścić. Tylko że ono musi później w kogoś wejść, żeby go w tobie już nie było. Na drugiego człowieka przejść i wtedy tego człowieka trzeba złożyć w ofierze, tak jak Chrystus się złożył. Kiedyś dzicy składali w ofierze ludzi, w każdej religii tak jest. Wina, kara i odpuszczenie. Można próbować, żeby przeszło na zwierzęta i te składać w ofierze, ale do tego potrzebna moc, a ja takiej mocy nie mam.

– Winy rozpuszcza się w sobie, a nie przenosi na innych ludzi.

– Mówisz jak dzieciak. To zawsze się musi w coś zamienić.

– Na przykład w miłość – przerwał mu, śmiejąc się, Petr.

– Oj, w miłość? – Bojan też się zaczął śmiać i czochrać palcami resztkę włosów na głowie.

Usłyszeli zbliżające się głosy. Wyglądało na to, że Bojan będzie miał gości.

– Bojanie, jesteś tam?! – krzyknęła Ana.

– Już idę, już! – odkrzyknął Bojan, podniósł się ze stołka i wyszedł przed dom.

– Chciałam przedstawić ci gościa. To jest Zo.

– Witajcie, jestem Bojan. – Ukłonił się. – Może wejdziecie do środka. – Otworzył drzwi, wykonując zapraszający gest.

– A, może na chwilę, jak nie będziemy przeszkadzać – odpowiedziała, przekraczając próg, Ana. – O, jest Petr! – ucieszyła się, gdy weszła do kuchni. Petr stał wciśnięty w ścianę. Sparaliżowany wpatrywał się w Zo.

– Cześć, Petr! – powiedziała Zo. Petr nie odpowiedział, ale nikt nie zwrócił na to uwagi. Bojan zaparzył kawę i wyjął z szafki stare, trochę zeschnięte ciasteczka.

– Wiecie co? – zaczęła mówić Ana – Po drodze spotkałyśmy Vuka. On jakiś dziwny jest, jakby go coś opętało. Zaczął na nas krzyczeć, tak że prawie się przestraszyłyśmy.

– To dziwne – powiedział Bojan, zapalając fajeczkę. – Wyglądał na spokojnego.

– Coś mu odwaliło. Krzyczał na Zo, że się z nią umawiał.

Bojan rozlał kawę do kubków i przeprosił, że nie ma nic mocniejszego, bo wino mu się w tym roku nie udało.

Dziewczyny piły kawę. Ana wzięła ciastko, ale było tak twarde, że od razu tego pożałowała. Zo milczała, milczał również Petr. Czuć było napiętą atmosferę.

– No, to dziękujemy – powiedziała w końcu Ana i dziewczyny zaczęły się zbierać. Petr również skinął głową Bojanowi i wyszedł z nimi.

Przez moment cała trójka szła bez słowa. W końcu Ana nie wytrzymała.

– O co chodzi? Powiecie mi, co się dzieje? Coś macie do siebie?

Nie dostała jednak odpowiedzi. Petr milczał jak zawsze, a Zo nerwowo tarła kciukiem o brzeg bluzki.

– Okej – powiedziała wreszcie Ana. – Widzę, że musicie pogadać. To cześć. Będę na ciebie czekać w domu.

– Dzięki, Ana – odpowiedziała Zo.

Kiedy zostali sami, ruszyli w przeciwną stronę.

– Przepraszam, że przyjechałam – zaczęła Zo.

– Jestem zaskoczony, ale się cieszę, nie masz mnie za co przepraszać.

– Nie czuj się zobowiązany. Przyjechałam po prostu na wyspę, pobędę kilka dni i wrócę do siebie.

Petr nie odpowiedział, przez chwilę szli w milczeniu.

– Jeśli masz ochotę, zapraszam na chwilę do siebie – zaproponował.

Ruszyli w stronę jego domu. Zo wydawało się, że Petr zmienił się od ostatniego spotkania. Brak słońca sprawił, że włosy mu ściemniały, ale największa zmiana nastąpiła w ruchach, w energii, którą emanował. Wydawał się trochę wyższy i masywniejszy. Zo szła obok niego i czuła się szczęśliwa. Już zapomniała, jak bardzo jest to przyjemne.

Nieobecność Jovana zaczęła wszystkich niepokoić. Wiedziano, że Vuk, tropiąc bestię, przemierza wyspę we wszystkie strony, więc to najczęściej do niego zwracali się ludzie z pytaniem o Jovana. Najpierw Vuk odpowiadał spokojnie, że go nie widział. Sugerował, że może popłynął na ląd. To jednak wydawało się mieszkańcom najmniej prawdopodobne. Zawsze dokładnie wiedzieli, kto wsiada na prom i z niego wysiada. Kiedy czwarta osoba spytała o Jovana, Vuk zaczął się denerwować. Przyszło mu do głowy, że mieszkańcy wyspy podejrzewają go, że te częste pytania mają na celu zmuszenie go do przyznania się. Stawał się coraz bardziej podejrzliwy i nerwowy.

Skupił się jednak na urządzaniu domu. Pomalował lakierem stół i krzesła, naprawił prąd i poszedł do Ivy zapytać o Zo. Iva siedziała z córką w kuchni i oglądały katalog wysyłkowy domu mody. Katalog był sprzed dwóch lat.

– Nie ma jej, przeniosła się do Petra – powiedziała Ana.

– Jak to do Petra?! – Vuk wykrzyknął zdziwiony. Przez moment wydawało mu się, że ta informacja pochodzi z jakiegoś snu i że zaraz się z niego obudzi.

– No, do Petra. Okazało się, że znają się z lądu i Zo przeniosła się tam dzisiaj rano.

– Jak to do Petra?! Przecież wszystko dla niej przygotowałem. – Vuk czuł, jak sztywnieje mu całe ciało.

– Że niby co? – zapytała zdziwiona Iva.

Vuk nie odpowiedział, z trudem łapał powietrze. Odwrócił się i wyszedł. Słowa „przeniosła się do Petra” tętniły w jego głowie miarowo jak mantra. Im bliżej był domu, tym większa narastała w nim wściekłość. Nie mógł uwierzyć, że Zo wybrała tego debila, tego głupka. Jest jeszcze młoda, dopiero co przyjechała, dała się oszukać! Dlaczego do Petra? Może nie wiedziała, że wszystko przygotowane, że stół pomalowany, że jest łazienka, prowizoryczna, ale jest, że pościel czysta, wyprana, dach naprawiony, okna wymyte. Petr, ten skurwysyn, oszust, kanalia zasługuje na to, żeby go opluć, skopać, zabić, pieprzony gnój!

Ogarnął go szał. Wrócił do siebie, wyciągnął broń, sprawdził, czy zamek dobrze działa, zarzucił na ramię i ruszył w kierunku domu Petra. Czuł, że poleje się krew za zniewagę, za kradzież, za głupkowaty uśmiech, za to, że Petr dotyka tę kobietę, że śmie występować przeciwko niemu, że jest jak wściekły lis, którego należy zabić i ścierwo zakopać głęboko w ziemi.

Na ścieżce prawie wpadł na niego jadący na rowerze Młody. Był rozpędzony i w ostatnim momencie udało mu się wyhamować, skręcić kierownicę i tylko cudem uniknąć wywrotki.

– Uważaj trochę, chcesz kogoś zabić?! – wrzasnął Vuk.

– Przepraszam, ale psy Bruna znalazły ciało Jovana. Jadę właśnie do Wójta, żeby mu to powiedzieć.

– Jak to: psy znalazły ciało? – Vuk poczuł, że robi mu się słabo.

– Odkopały, bo ktoś go zakopał. Przywlokły do domu kawałek ręki. Nie mogę długo gadać, muszę jechać. – I popedałował w stronę wsi.

Vuk stał sparaliżowany. Nagle zniknęła złość i pojawił się dławiący strach. Wiedział, że musi uciekać, ale wieczorny prom odpływał dopiero za kilka godzin, a to mogłoby być już za późno. Nawet jeśli uda mu się wsiąść, to aresztowaliby go zaraz po dopłynięciu na ląd. Przez moment wahał się, nie wiedząc, co robić. Zobaczą ranę postrzałową i wszystko będzie jasne. Jednak uciekać, zabrać kilka rzeczy i próbować się dostać na ląd.

Młody zahamował przed domem Wójta, rzucił rower i zapukał do drzwi. Wójta nie było, była tylko jego żona Magda. Młody nie lubił jej, miał wrażenie, że tylko narzeka i wszystkim ma wszystko za złe. Wójt poszedł kupić chleb i miał zaraz wrócić, ale nie było go już prawie dwie godziny. Siedział w sklepie z Adamem i pił piwo. Rozmawiali właśnie o redukcji rejsów między lądem a wyspą. Prom przejął prywatny właściciel i nie opłacało mu się podtrzymywać tej trasy. A to oznaczało bankructwo Adama.

Wójt twierdził, że nie mogą tak ludziom odciąć dostępu do lądu, że na pewno coś wymyślą. Wójt wierzył jeszcze w instytucję państwa. Adam był młodszy i już nie. Przerwali rozmowę, kiedy usłyszeli hałas rzucanego roweru i do sklepu wpadł Młody.

– Znaleźli Jovana – powiedział, dysząc ze zmęczenia.

– Gdzie? – zapytał Adam.

– Psy Bruna odkopały ciało.

Postanowili od razu tam pojechać. Po drodze zabrali jeszcze Tomasa. Jako były policjant mógł się przydać. Kiedy dotarli, byli już tam Bruno, ktoś od Grommów i młody Poleczka.

– Ruszaliście coś? – Tomas od razu wszedł w rolę.

– Trochę go odkopaliśmy – powiedział Bruno.

Tomas zbliżył się do odkopanej dziury i nachylił nad ciałem.

– Ma ktoś rękawiczki? – zapytał.

Nikt nie miał. Zrobił głęboki wdech i odwrócił ciało gołymi rękami. To niewątpliwie był Jovan. Tomas nie bardzo znał się na medycynie sądowej, ale potrafił rozpoznać ranę postrzałową. Widział ich w swoim życiu kilka. Takiej jak ta jednak jeszcze nie. Pomyślał, że broń musiała być dużego kalibru.

– Trzeba będzie wezwać policję z lądu. Ktoś go zastrzelił – powiedział i otrzepał ręce.

Wszyscy stali i patrzyli na siebie przerażeni.

– Chyba zwariowałeś! Chcesz nam przysłać policję z lądu? Już dawno postanowiliśmy, że nie będziemy nigdy wzywać policji z lądu. Ostatnim byłeś ty i się skończyło – odezwał się Adam.

– Jeśli ktoś go zastrzelił, to wiemy kto. Broń ma tylko Vuk – wtrącił się młody Poleczka.

– A ja mu przed chwilą powiedziałem, że znaleźliśmy ciało Jovana – powiedział przerażony Młody.

– Trzeba zablokować wieczorny prom, żeby nie udało mu się na niego wsiąść – zarządził Tomas.

Postanowili zebrać wszystkich przed sklepem i zdecydować, co dalej. Pierwszy raz zaczęli żałować, że po wojnie w jakimś pierwszym odruchu podporządkowali się prawu i zdali całą broń palną.

Vuk siedział na łóżku i nie wiedział, co robić. Czuł, że próba przedostania się na prom graniczy z samobójstwem. Może powinien wyjść i powiedzieć prawdę, że to był wypadek, że spanikował i zakopał ciało? Bał się, że mu nie uwierzą. Nigdy do niczego się nie przyznawał, nie spowiadał się i nie uzyskiwał przebaczenia. Siedział i tępo patrzył w ścianę. Słońce zaczynało zachodzić i Vuk był pewien, że przyjdą po niego. Nie mylił się.

Najpierw usłyszał samochód Adama, potem głosy. Przez chwilę było cicho, potem rozległ się hałas, jakby ruszyła lawina kamieni.

– Vuk, jesteś tam? – krzyknął Tomas. – Jeśli tak, to rzuć broń i wyjdź z podniesionymi rękami.

Vuk wstał, wziął sztucer i wolno otworzył drzwi. Przed domem stała spora grupa ludzi.

– Chyba sobie żartujecie! – odkrzyknął. – A może przynieśliście mi zapłatę za zabicie bestii?

– Zastrzeliłeś Jovana! – krzyknął Viktor.

– Zastrzeliłem bestię, bestię, która weszła w Jovana i rządziła nim, niszczyła wam pola i zagryzała zwierzęta.

– Zastrzeliłeś człowieka, nie bestię! – odkrzyknął Tomas.

Vuk zrozumiał, że nie uwierzą w tę wersję.

Bojan powiedział coś, czego Vuk nie usłyszał, ale przez chwilę trwała jakaś cicha narada.

– Pogadamy o tym, gdy odłożysz broń – powiedział Tomas i ruszył w kierunku Vuka.

– Nie zbliżaj się! – krzyknął Vuk i odbezpieczył sztucer. Tomas zawahał się, ale się nie zatrzymał, tylko zwolnił krok. Nie czuł strachu. Wszystko widział raczej jak scenę z policyjnego filmu. Był aktorem i okiem kamery równocześnie.

Vuk strzelił. Mierzył w ziemię, ale kula odbiła się od kamienia i trafiła Tomasa w łydkę. Upadł z krzykiem zupełnie zaskoczony.

Podobnie zaskoczony był Vuk.

Borys i Petr odciągnęli Tomasa na bezpieczną odległość.

– Głupio zrobiłeś, ale jeszcze masz szansę się poddać! – krzyknął Wójt

– Wynocha mi stąd, bo wszystkich powystrzelam! – wrzasnął Vuk, odwrócił się i wszedł do domu.

Gdy tylko zamknął drzwi, zaczął się trząść. Musiał usiąść na krześle. Nie było już w nim strachu, był tylko żal. Żal, który niósł w sobie przez całe życie, jakiś brak, który nigdy nie pozwalał mu być szczęśliwym. Nie miał żadnego planu, nie wiedział, co robić. Mógł tylko czekać, odpowiadać na ruchy przeciwnika, być może próbować w nocy uciec, choć było mało prawdopodobne, że nie otoczą chałupy.

Tymczasem wśród mieszkańców trwała narada.

– Nie możemy go prowokować, bo zacznie strzelać – powiedział Tomas. Rana okazała się tylko draśnięciem i po opatrzeniu przez Agatę nadal sprawował funkcję dowódcy.

– Trzeba go jednak wykurzyć. – Borys był zdecydowany na walkę.

– Podpalmy go – zaproponowała Zo. Petr popatrzył na nią zdziwiony. Większość nie znało Zo, wszyscy o niej słyszeli, ale nie wszyscy mieli możliwość ją poznać. Nikt jednak nie podjął tego tematu.

– Pamiętajcie, że ma broń. – Młody najwyraźniej się bał.

– Chwileczkę – wtrącił się Bojan – a jeżeli mówił prawdę i Jovan stał się wilkołakiem?

– To jeszcze gorzej, bo to znaczy, że teraz Vuk stał się bestią – powiedział kulawy Jan i zapalił papierosa. Przez chwilę panowała cisza.

– Zabił człowieka – stwierdził Tomas, czując, że ktoś musi stanąć na stanowisku prawa. – Zabił człowieka i ukrył zbrodnię. Powinien za to odpowiedzieć.

Nadchodził wieczór. Adam wsiadł do samochodu i przywiózł ze sklepu pułapki. Ustawili je gęsto dookoła domu.

Vuk nie podjął jednak żadnej decyzji. W głowie miał zupełną pustkę. Słońce zaszło, ale nie było ciemno. Adam ustawił samochód na wprost drzwi i włączył reflektory. Oświetlały drzwi wejściowe, światło dostawało się do wnętrza. Vukowi wydawało się, że ze wszystkich stron słyszy odgłosy szurania. Czuł się jak otoczone przez myśliwych zwierzę. Nie do końca rozumiał, dlaczego to wszystko się dzieje. Śmierć Jovana była jak sen, jak film, który kiedyś widział. On nie był już tym samym Vukiem, który strzelił do Jovana. Nie czuł się winny. Przecież przygotował dom, wstawił meble, za chwilę miała sprowadzić się Zo. Mieli tu żyć szczęśliwie. Przyplątał się tylko ten głupek Petr. Dlaczego go nie zabił? Wczoraj wzmocnił i poszerzył łóżko, założył zasłonkę oddzielającą łazienkę. Teraz, w półmroku wszystko wyglądało jeszcze schludniej.

Na podwórku usłyszał jakiś rumor. Pewnie ludzie zdecydowali się wejść tu po niego. Położył na stole sztucer i krzyknął:

– Będę strzelał! Zastrzelę każdego, kto tu wejdzie!

Nikt mu nie odpowiedział, ale hałas ustał. Vuk wstał i nalał szklankę wody. Miała dobry smak, była zimna i taka realna. Vuk nigdy nie czuł się prawdziwy. Zawsze wydawało mu się, że gra, że wszystko, co dzieje się wokół, jest na niby. Że życie jest gdzieś indziej i kiedyś je poczuje. Ale nigdy się tak nie stało.

A gdyby tak wyszedł z podniesionymi rękami? Na pewno są tam wszyscy, jest Zo, Petr, Adam, Wójt. Przecież nie będzie błagał ich o litość. Żadne osaczone zwierzę nie błaga o litość. Z reguły walczy do końca, próbuje uciec. Lepiej rozumiał zwierzęta niż ludzi. Dlatego przestał do nich strzelać. Przestał do zwierząt, aby zacząć do ludzi.

Nagle zgasły światła samochodu Adama i zrobiło się ciemno. Zaniepokoił się i podszedł do oka. Ostrożnie próbował dostrzec, co się dzieje na zewnątrz, ale była wyjątkowo ciemna noc. Nie ruszał się, nasłuchiwał. Żadnego dźwięku, cisza, jakby wyspa całkowicie wymarła.

Stał tak prawie pół godziny, potem wziął sztucer, odbezpieczył i wolno podszedł do drzwi. Chciał otworzyć je bezszelestnie, ale stare zawiasy wydały przejmujący pisk. Stanął na progu i próbował ocenić sytuację. Niczego jednak nie mógł zobaczyć. Powoli zrobił jeden, potem drugi krok. Przez chwilę miał nadzieję, że sobie poszli. Coś jednak ruszyło się w ciemności, więc postanowił wycofać się do domu.

Był pewny, że nie może się poddać. Gardził tą bandą wieśniaków. Zapomnieli, że to on jest tropicielem, on jest wybranym, a cała reszta, wszyscy od Wójta do tego przebiegłego Adama, są na jego łasce. Tchórze, pijaki i nieudacznicy. Wiedział, że wywiedzie ich w pole, zna wszystkie sztuczki, a oni pewnie zostawili kogoś na warcie, a sami wrócili do łóżek. Lenie pierdolone!

Podszedł do okna w tylnej ścianie domu. Było wystarczająco duże, żeby się przez nie przecisnąć. Otworzył je, przełożył sztucer i oparł o ścianę. Potem delikatnie i prawie bezdźwięcznie zaczął wsuwać się w otwór okna.

Było nisko, jakieś półtora metra i dotknął dłońmi ziemi. W pewnym momencie zaczepił butem o mur i zrobił trochę hałasu. Nic jednak się nie wydarzyło. Zaczął czołgać się w kierunku krzaków i małych skał. Zabrało mu to kilkanaście minut. Po każdym ruchu nasłuchiwał, ale było cicho. Miał coraz większą nadzieję, że z tyłu domu nikogo nie ma.

Przy skałach wstał. Postanowił przejść na południową stronę wyspy i ukryć się na parę dni. Przeczekać najgorsze i spróbować dostać się na prom albo ukraść kuter. Był pewny, że się uda.

Posuwał się wolno, czasami łapał się skał, żeby nie upaść. Nagle stopa natrafiła na coś, co zapadło się jak zmurszały pień. Vuk usłyszał trzask i olbrzymie metalowe szczęki zmiażdżyły mu nogę. Zawył z bólu.

Adam włączył długie światła w samochodzie. Z różnych stron biegli ludzie, byli już blisko. Vuk próbował się podnieść. Ktoś zaświecił mu latarką w oczy. Oślepiony podniósł rękę i usłyszał świst. Coś głucho walnęło za nim w skałę. Następny rzut był jednak celny i Vuk oberwał kamieniem w szyję. Potem posypały się ich dziesiątki. Dwa potężne uderzenia w głowę powaliły go z powrotem na ziemię i stracił przytomność.

Ludzie rzucali, kamienie uderzały o ciało, aż całkowicie je przykryły. Oni jednak rzucali nadal, aż skończyły się kamienie, i te, które przywiózł Adam, i te wyzbierane z najbliższej okolicy. Na miejscu, w którym leżał Vuk, pozostał sporej wielkości kamienny kopiec.

III

Petr siedział przed domem i patrzył na wzgórze. Z dali dochodziło buczenie syreny okrętu. Był dopiero początek maja, a już temperatura w południe dochodziła prawie do trzydziestu stopni. Ten okres lubił najbardziej, wyspa robiła się zielona. Potem, gdy przychodziło lato, wszystko rudziało, trawy pokrywał żółty pył. Teraz jednak była pełnia wiosny. Kielichy kwiatów, zapachy, brzęczenie trzmieli – cały rok na to czekał. Noce potrafiły być jeszcze chłodne, tak że nawet trzeba było rozpalać w piecu, ale w ciągu dnia robiło się gorąco. Petr przyglądał się motylowi, który usiadł na brzegu stołu. Rusałka pawik, jeden z tych motyli, które pojawiają się najwcześniej. Petr najbardziej lubił pazie żeglarze. Na nie było jeszcze za wcześnie, pojawiały się zazwyczaj z końcem lipca, w sierpniu było ich pełno. Podziwiał ten ich lot z zetkniętymi tylnymi skrzydłami, wspaniałe żeglowanie w powietrzu.

Zo jeszcze spała. W nocy długo się kochali. Od czasu, kiedy Zo wprowadziła się do niego, robili to prawie codziennie, czasem nawet kilka razy. Wcześniejsze spotkania na lądzie zawsze były przyjemne, ale to, co nastąpiło teraz, naprawdę ich zaskoczyło. Cień kreacji, gry, który pojawiał się w ich wcześniejszych kontaktach, zniknął. Ich ciała stawały się jednym. Było w tym całkowite oddanie i nieznana wcześniej dzikość. Często na granicy bólu, jakby składali się sobie w ofierze.

– Chyba powinnam popłynąć na ląd – powiedziała przy kolacji Zo.

Petr nie odpowiedział. Patrzył na jej szczupłą, trochę piegowatą twarz, na strzępiaste, krótko obcięte włosy. Od początku widział, że to nie może trwać w nieskończoność. Od lat mieszkał sam i obecność Zo była jak egzotyczne wakacje.

– Na długo? – zapytał dopiero, kiedy kładli się do łóżka.

– Nie wiem, to się okaże. Pewnie są jakieś zamówienia, zbliża się sezon i mam zobowiązania.

– Mogę jechać z tobą? – zapytał, trochę zdziwiony własną decyzją.

– Możesz – odpowiedziała z uśmiechem i pocałowała go.

Dzisiaj Petr nie był już taki pewny, czy chce jechać. Wyspa była dla niego więzieniem, ale znajomym i bezpiecznym. Nie potrafił sobie wyobrazić, że mógłby mieszkać w mieście. Bał się betonu, hałaśliwych ulic, spieszących się, obojętnych ludzi. Nie wyobrażał jednak sobie również, że mógłby żyć bez Zo.

Z domu dochodził jakiś dźwięk. Zo właśnie się obudziła i nalewała wody do zlewu. Petr uwielbiał ją podglądać: cicho wszedł do środka.

Adam rozstawiał krzesła przy stolikach. Miał nadzieję, że w taki upał nikomu nie będzie się chciało pracować. Zresztą większość rzeczy już była zrobiona, pola przeorane, kukurydza zasiana, winnice przygotowane. Teraz trzeba tylko czekać, aż urośnie. Adam miał nadzieję, że nie będzie takiej suszy jak przez ostatnie lata. Liczył na to, że ludzie będą mieli więcej pieniędzy, a on nadal będzie sprzedawał piwo, mięso i czekoladę.

Pierwszy zjawił się Karlo i Adam pomyślał, że na niego zawsze można liczyć.

– To od firmy, na dobry początek – powiedział i postawił przed nim piwo.

– O, dziękuję – ucieszył się Karlo.

Przez chwilę siedzieli w milczeniu. Karlo pił, Adam palił.

– No i co, nie wiesz, jak to będzie z tym promem? – zapytał Karlo.

– Przez lato jeszcze ma być, a potem co będzie, to nie wiadomo.

– Może jacyś letnicy przyjadą – zastanowił się Karlo. – Tyle pustych domów stoi. Tylko je odnowić, pomalować i wynajmować na lato.

– Przecież od lat nikt tu nie przyjeżdża.

– Ale kiedyś przyjeżdżali, trzeba ich zachęcić. Rozmawiałem już o tym z Młodym. To może być niezły interes.

– Naprawdę chcesz, żeby w lecie było tu pełno turystów? Żeby łazili tam i z powrotem i wciskali wszędzie swój nos?

– Zawsze jest coś za coś – odpowiedział Karlo i dopił piwo. – Ty byś też nieźle zarobił. Musiałbyś codziennie płynąć po towar, ale potem byś se kupił własny statek.

– Wystarczy mi to, co mam. Kiedyś miałem trzy samochody, dwa domy i pieniędzy tyle, że nigdy tylu nie widziałeś, ale nie tęsknię za tym.

– Ty nie, ale ja tak. Trzeba jakoś żyć. Powinniśmy o tym pogadać z ludźmi.

– Nie wydaje mi się, żeby to był dobry pomysł. Szczególnie teraz. – Adam popatrzył na drogę, na jadącego na rowerze Viktora.

– Jak tam dzisiejszy połów? – zapytał Karlo.

– Słabo. Jak tak dalej pójdzie, będę musiał przerzucić się na okradanie turystycznych jachtów – zaśmiał się Viktor.

Oparł rower o sklepowe schody i przysiadł się do stołu. Adam przyniósł kolejne piwo. Z domu wyszła Agata z talerzem smażonych w głębokim tłuszczu ciastek.

– Karlo chce sprowadzić do nas letników. – Adam wziął duży posypany cukrem kawałek i włożył do ust. Reszta też zaczęła się częstować.

– Letników, powiadasz? – Viktor zamyślił się, potem wypił łyk piwa i po chwili dodał:

– Właściwie czemu nie? Zawsze to jakieś urozmaicenie. Tylko nie mamy pensjonatów.

– Ale mamy dużo pustych domów. Można je przysposobić – powiedział Karlo.

– Które przysposobić? Większość z nich to ruiny.

– Jednak część można. Zarobi się trochę pieniędzy. – Widać było, że Karlo jest zdeterminowany.

– No, może – zastanowił się Viktor.

– Uważam, że to zbyt ryzykowne. – Adamowi najwyraźniej ten pomysł się nie podobał.

Viktor dopił piwo i pojechał do domu. Karlo jeszcze trochę marudził, licząc, że Adam jeszcze mu coś postawi. Nie doczekał się jednak, w końcu pożegnał się i poszedł do kulawego Jana.

Tomas siedział na skale i łowił ryby. Niczego nie udało mu się złapać. O tej porze roku zawsze z rybami był problem. W ogóle ryb było coraz mniej i bał się, że niedługo zostanie tylko to, co przywiozą do chłodni na lądzie – ryby z oceanów, z azjatyckich mórz. Kiedy przyjechał na wyspę, ryby były jeszcze przepłoszone, bo w czasie wojny wojsko łowiło je przy pomocy materiałów wybuchowych, ale i tak było lepiej niż obecnie. Wiadomo jednak, że ryba jest tylko dodatkiem do siedzenia na kamieniu. Najpierw zimnym, potem powoli rozgrzewającym się na słońcu, tak że chce się na nim położyć i patrzeć w błękitne niebo, na sylwetkę kołującej mewy. Tomas nie wyobrażał sobie, że jego życie mogłoby wyglądać inaczej. Z lądem łączył go tylko comiesięczny przekaz emerytury, który odbierał na przystani. Kiedyś chciał mieć jeszcze telewizor, przez jakiś czas wpadał do Adama albo Katii, żeby coś pooglądać, ale znudziło mu się wpatrywanie w ekran, na którym latały cienie, rozmazywały się kolory i trzeba było zgadywać, czy to teleturniej, film, czy kabaret. Czasami czytał gazety, które znalazł w porcie. Z reguły były one sprzed kilku dni, ale Tomasowi chodziło głównie o krzyżówki. Informacje też czytał: że gdzieś trzęsienie ziemi, że samolot spadł, że wybuchła bomba, że zbankrutował jakiś bank, ale były to doniesienia ze świata, który coraz mniej go dotyczył.

Tomas sam się sobie dziwił, że tak bardzo oddzielił się od przeszłego życia. Najtrudniej było mu przestać być policjantem. I tak naprawdę nigdy mu się to nie udało. Zamienił tylko lądowy kodeks karny na prawo, które stosowano na wyspie. Wcześniej był przyzwyczajony do tego, że miał przełożonych. Nawet jeśli sam dowodził jednostką, to zawsze był ktoś wyżej, kto wydawał rozkazy. Teraz wyglądało na to, że całą odpowiedzialność powinien wziąć na siebie.

Na początku wszystko wydawało się proste. Przekonano go, że takie są prawa wyspy, że tak działo się tu od lat i że kamienne kopce rozsiane po wyspie są tego świadectwem. Miał jednak wyrzuty sumienia. A może był na wyspie zbyt krótko, żeby to było dla niego takie oczywiste? No bo czy naprawdę stał na straży prawa? I czy na pewno było to jego prawo?

Słońce zaczynało przypiekać zupełnie jak w lipcu. Wydawało mu się, że gdzieś z daleka dobiega dźwięk dzwonu. Złożył wędkę i ruszył do domu. Pomyślał o zimnym piwie czekającym w lodówce i przypomniało mu się, że życie może być jednak przyjemne.

Marta nie czuła się najlepiej. W ciągu dnia pociła się niemiłosiernie, przytyła chyba trzydzieści kilo, nogi jej puchły i prawie nie mogła chodzić. Często przez cały dzień była sama, bo Borys albo łowił, albo jechał na ląd. Kupował tam rzeczy dla dziecka: pieluszki, śpiochy, zabawki. Marta dostała od Ivy stare dziecinne łóżeczko. Borys pomalował je na niebiesko i prezentowało się bardzo pięknie.

– A co będzie, jak urodzi się dziewczynka? – zapytała.

– To przemalujemy na różowo – zaśmiał się Borys i pocałował ją w policzek.

Nigdy wcześniej nie był tak opiekuńczy i miły. Nawet kiedy nie miała siły, aby ugotować obiad, uśmiechał się i sam zabierał się do roboty. Marta czuła się jak królowa.

– Co będzie, kiedy zacznę rodzić, a ciebie nie będzie w domu? – pytała zaniepokojona, bo telefon na wyspie był tylko na przystani promowej, a telefony komórkowe nie działały, bo nie było zasięgu.

– Jeszcze masz czas – pocieszał ją Borys. – Dopiero siódmy miesiąc. Jak będzie dziewiąty, będę łowił rzadziej.

Przyniósł jej z kutra dzwon.

– Jakby się coś działo, to dzwoń. Powinni cię usłyszeć. A Petr to już na pewno, bo mieszka najbliżej – powiedział i zawiesił dzwon na belce przy drzwiach.

Tego ranka Marta obudziła się i łóżko było całkowicie mokre. Leżała w kałuży, nie wiedziała, co się dzieje. Myślała, że nie utrzymała moczu, ale płyn był biały i prawie nie miał zapachu. Po chwili zrozumiała, że odeszły jej wody i zaczyna rodzić. Borysa nie było, wypłynął na poranny połów. Wiedziała, że powinna uderzać w dzwon. Borys wszystkim o nim powiedział, ale zdawała sobie sprawę, że tak naprawdę usłyszeć go może chyba tylko Petr. Postanowiła poczekać na powrót męża. Kiedy podniosła się z mokrej pościeli, zaczęły się skurcze. Pierwsza fala nie były zbyt bolesna, druga jednak wywołała u niej panikę. Ledwie dowlokła się do drzwi. Chwyciła za sznur i zaczęła dzwonić.

Petr jeszcze spał. Śniło mu się, że stoi na środku drogi i kieruje ruchem. Żółte samochody przepuszcza, niebieskie muszą czekać. Samochody zaczęły jednak trąbić. Wtedy otworzył oczy i usłyszał dźwięk dzwonu. Delikatnie dotknął pleców Zo. Spała jednak zbyt mocno, żeby to ją obudziło. Wstał, założył ubranie i wyszedł. Dźwięk dochodził od strony domu Marty. Petr wiedział, że Marta zaczęła rodzić. Stał i nie mógł się zdecydować, czy obudzić Zo, wsiąść na rower i jechać po Katię, czy od razu pobiec do Marty. Powinien jednak obudzić Zo.

– Zo, Zo! – Petr potrząsnął ją za ramię.

– Taaak... Co się dzieje? – zapytała nie całkiem przytomna.

– Musisz iść do Katii albo Ivy i powiedzieć, że Marta rodzi.

– Co? – Zo dochodziła do siebie. – A, tak, tylko się ubiorę.

Petr zostawił ją, kiedy wciągała na siebie spodnie, i wybiegł z domu. Wybrał drogę na skróty, przez łąki, i po kilku minutach był na miejscu. Marta chwytając się framugi drzwi, próbowała się podnieść. Petr wziął ją na ręce i przeniósł na łóżko. Zobaczył, że jest całe mokre, ale nie widząc innej możliwości, położył ją na pościeli.

Marta napinała się i wydawała z siebie przejmujące krzyki. Petr otworzył szafę i wyciągnął czyste prześcieradła. Chciał jedno z nich podłożyć Marcie pod plecy, ale kiedy się pochylił, chwyciła go obiema rękami za ramiona i wyszeptała:

– Pomóż mi. – Potem napięła ciało i zaczęła przeć.

Petr ukląkł pomiędzy jej rozwartymi udami i nie bardzo wiedział, co ma robić. Nagle pomiędzy nogami ukazał się czubek małej główki.

– Widzę go, widzę główkę! – krzyknął do Marty, ale nie był pewien, czy w ogóle usłyszała, bo wydała z siebie rozdzierający krzyk. Po chwili widać już było prawie połowę głowy. Petr próbował ją chwycić, ale palce ślizgały się po czaszce. Po chwili ukazała się cała główka. Chwycił ją obiema rękami i delikatnie pociągnął. Bał się, że użyje za dużo siły, że uszkodzi dziecko. Ale było już łatwo, ciałko wyskoczyło z Marty jak korek z butelki.

Petr złapał je pod pachy, całe pokryte było śluzem i krwią. Widział kiedyś jakiś film z porodu i pamiętał, że trzeba dziecko odwrócić i klepnąć w pośladek, żeby zaczęło oddychać. Próbował odwrócić noworodka i przytrzymać go za nogi, ale wyślizgnął mu się z rąk i odbijając się od rogu materaca, ześlizgnął na podłogę. Nie było wysoko, może pół metra, ale Petr naprawdę się przeraził. Dziecko zaczęło płakać. Petr podniósł je i od razu chciał podać Marcie, ale spojrzał na twarz noworodka i zobaczył starca. Miał wrażenie, że patrzy w oczy samemu sobie, czy raczej mężczyźnie, którym stanie się za pięćdziesiąt lat. Dziecko uspokoiło się, małe usta ruszały się, jakby odmawiały jakąś modlitwę. Wreszcie Petr położył chłopca na piersiach Marty.

Marta zaczęła całować oślizgłą, pokrytą krwią główkę. Wiedział, że powinien odciąć pępowinę. Podniósł się z klęczek i poszedł do kuchni. Ze zlewu wyciągnął nóż. Bał się, ale sprawnie uciął pępowinę na wysokości kilku centymetrów i zawiązał węzeł. Pomyślał, że ten chłopiec będzie miał brzydki pępek.

Stał nad łóżkiem z nożem w ręce, kiedy weszły Katia i Zo.

– Chłopiec – wydusił z siebie.

– Trzeba umyć dziecko. Nalej wody do miski – powiedziała spokojnie Katia.

Zo stała blada w drzwiach i nie mogła się ruszyć. Petr poszedł do łazienki szukać miednicy.

Marta uśmiechała się. Coś mówiła, ale trudno było ją zrozumieć. Petrowi wydawało się, że słyszy:

– Pavel. Wiedziałam, że to będzie Pavel.

Było wcześnie rano. Przyszli kulawy Jan i Wójt. Bojan postawił na piecu kociołek z kawą.

– Ciepło się zrobiło – powiedział Wójt, zdjął rozpinany stary polar i zarzucił na oparcie krzesła.

– Trochę za wcześnie na takie upały – zgodził się Jan. Wyciągnął tytoń, bibułki i zaczął skręcać papierosa.

– Ja tam lubię. Kości można przynajmniej wygrzać – stwierdził Bojan i usiadł na krześle. Rozlał kawę do kubków. Pili w milczeniu. Jan i Wójt nie do końca wiedzieli, dlaczego Bojan wezwał ich tak wcześnie. Niby na wyspie podejmowało się decyzje demokratycznie, podczas zebrań przed sklepem, ale wiadomo było, że oni stanowili nieformalną radę starszych. Rzadko jednak spotykali się w tym gronie, i to tylko wtedy, gdy działo się coś naprawdę ważnego.

– Trochę się martwię o tą młodą od Petra – przerwał milczenie Jan. – Nie znam jej i cholera wie, co jej strzeli do łba.

– Że niby co? – zapytał Wójt.

– No, nie wiem, ale coś mi nie pasuje. Niby ładna, a zamieszkała z Petrem. Przecież to głupek jest...

– Może on nie taki głupi, jak ci się wydaje – przerwał Bojan.

– Może tak, ale nie znam jej i nie wiadomo, co wymyśli – powtórzył kulawy Jan.

– Spokojnie – wtrącił Wójt. – Nic nie powie, bo sama brała w tym udział... Jeszcze go spalić chciała.

– No, może niedobrze z tym Vukiem wyszło, może trzeba było załatwić to inaczej. – Bojan wyciągnął ze skórzanego woreczka szczyptę ziół i nabił fajeczkę.

– Zabił Jovana. Zabił i ukrył ciało. Niby co mieliśmy zrobić? – Wójt dopił kawę i też sięgnął po papierosa. Odłamał filtr i zapalił.

– Jovan nie był dobrym człowiekiem, wszyscy to wiemy. Sprowadził nam kiedyś nawet policję na głowę i gdyby wtedy trafiło na kogoś innego niż Tomas, to nie wiadomo, jakby się to wszystko skończyło. Poza tym Vuk nie był tu po to, żeby zajmować się Jovanem – podsumował Jan.

– A może właśnie po to – powiedział Bojan i się zaciągnął. Rozszedł się charakterystyczny, trochę słodkawy zapach. – Z Jovanem działo się coś niedobrego. Łaził w nocy po wyspie, może zobaczył coś, czego nie powinien zobaczyć, może spotkał kogoś, kogo nikt z nas nie chciałby spotkać?

– Oj, Bojan, ty zawsze swoje. Naprawdę wierzysz w te wilkołaki, zjawy i złe duchy? – przerwał mu Wójt. – Jovan był, jaki był, ale nie rył pól, nie niszczył winnic i nie przegryzał gardeł królikom.

– Był najgorszy i został odstrzelony – zaśmiał się kulawy Jan. – Najgorszych, słabych i chorych się eliminuje. Gdzieś to już słyszałem.

– O co ci chodzi? – oburzył się Wójt. – Przecież to nie my, tylko ten stuknięty myśliwy zastrzelił Jovana.

– I poniósł za to słuszną karę – powiedział dobitnie Jan.

– Należy jeszcze raz zebrać ludzi i z nimi porozmawiać – stwierdził Bojan – Mam w sobie dziwny niepokój.

– O czym niby mamy z nimi rozmawiać? – zapytał Jan.

– No, żeby byli pewni, żeby nie męczyły ich po nocach koszmary, żeby nie bali się wracać w nocy do domu – odparł Bojan.

Jan zaczął bębnić palcami w stół, widać było, że jest zły.

– Dalibyście ludziom spokój! Niech się zajmą robotą w polu, to wszystko wróci do normy.

– Nie denerwuj się – przerwał Wójt. – Zebranie i tak trzeba zrobić, bo Młody z Karlem marudzą coś o letnikach, żeby ich sprowadzić i zarabiać pieniądze.

– Że niby co? – zainteresował się Bojan.

– Tak jak mówiłem, chcą tu rozkręcić biznes turystyczny i dlatego trzeba się spotkać i pogadać. Przy okazji Bojan powie wszystkim, co ma do powiedzenia.

– Nie będę gadał. Za stary jestem, żeby gadać.

– Ale to ty masz jakiś problem!

– Nie tylko mnie, ludzi coś męczy. Wszyscy to czują. Jakby zło nie zostało odkupione.

– Bzdury mówisz! – denerwował się kulawy Jan. – Ja tam jestem spokojny i nic mnie nie męczy.

– Zaraz, zaraz, jeśli Bojan mówi, że czuje, że ludzi coś męczy, to możemy mu wierzyć – Wójt próbował uspokoić napięcie. – Ktoś jednak powinien przemówić. Jeśli Bojan nie chce, to kto ma mówić? Ja, z góry uprzedzam, rezygnuję.

– Może Tomas. On nieźle gada – zaproponował Jan.

– Tomas tak – zgodził się Bojan. – Tylko muszę do niego pójść i wytłumaczyć mu wszystko.

– On ma policyjny łeb – zaśmiał się Wójt. – Jak mu powiesz, jak ma być, od razu przyjmie to jak rozkaz. Na dodatek po chwili będzie pewny, że sam wszystko wymyślił.

Bojan wyciągnął z kredensu rakiję i wypili po małym kieliszku.

Ana siedziała na łóżku i patrzyła na swoje stopy. Nie mogła się zdecydować, czy woli prawą, czy lewą. Ostatnio nie mogła się na nic zdecydować. Czy zostać na wyspie, czy zdawać do szkoły? Czy podoba jej się młody Poleczka, czy nie? Czy Zo jej imponuje, czy tylko ją lubi? Świat wydawał się tak niejednoznaczny. Czuła, że podjęcie jakiejś decyzji natychmiast zamyka inne możliwości. Była w tym wieku, że wszystko wydawało jej się poważne i ostateczne. Iva, jej matka, była kiedyś podobno taka sama. Wtedy o jej życiu rozstrzygnęła ciąża, czyli, jak mówiła, „rozstrzygnęło się samo”.

Ana nie miała jednak najmniejszej ochoty zachodzić w ciążę. Chciała wyjechać z wyspy, ale się bała. Wiedziała jednak, że jeżeli nie podejmie ryzyka, nigdy nie dorośnie. Ale czy chciała być dorosła?

Zeskoczyła z łóżka i poszła do kuchni. Iva myła filiżanki, wyglądało na to, że Katia właśnie wyszła. Siostry mieszkały blisko siebie i często wpadały do siebie nawzajem na śniadanie:

– Jakie plany na dzisiaj? – zapytała Iva.

Ana wypiła szklankę mleka. Odstawiła kubek i odpowiedziała.

– Nie wiem jeszcze. Może pójdę odwiedzić Zo.

– Znowu? Może daj jej chwilę spokoju?

– Nie przesadzaj. Wczoraj byłam u Marty.

– No właśnie, zapomniałam cię zapytać. Jak tam dziecko?

– Super. Tylko strasznie małe i podobno nie bardzo chce ssać.

– Nauczy się, z tobą też był problem. A jak wygląda?

– No, jak to dziecko. Ma trochę włosków i niebieskie oczy.

– Niebieskie? To dziwne – zastanowiła się Iva. – Może mu się jeszcze zmienią. Podobno się zmieniają.

Ana ostatecznie zdecydowała, że odwiedzi Zo. Mogła jechać na rowerze, ale zapowiadał się piękny dzień i chciała się przejść. Trwające przez ostatnich kilka dni upały ustąpiły i czuła przyjemną wiejącą od morza bryzę.

Zo oglądała obrazy Petra. Była w szoku. Wiedziała, że Petr maluje, mówił jej o tym, ale nie zdawała sobie sprawy, że jest tak dobry. Zawsze uważała, że zna się na sztukach plastycznych, przez jakiś czas chodziła nawet na naukę rysunku, była w kółku plastycznym, ale teraz wydawało jej się, że nikt z jej znajomych, nawet nauczyciel rysunków, nie malował tak dobrze. Obrazy były niepokojące, rzadko realistyczne, nawet kiedy próbowały takie być, zawsze wkradał się jakiś dziwny element, zaburzenie proporcji, światło zmieniające kolor.

– Ty masz prawdziwy talent – powiedziała, odkładając ostatni blejtram.

– Może mam, nie wiem. Lubię malować.

– Powinieneś pójść do jakiejś szkoły plastycznej.

– Ja, do szkoły? Chyba nie mówisz poważnie. Po pierwsze, mam dwadzieścia cztery lata i nikt mnie do szkoły nie przyjmie, po drugie, nie chcę malować jak inni.

– Nie mów głupstw. Warto się nauczyć warsztatu.

– Rodzice mieli trochę albumów z malarstwem. Znam je na pamięć. Czego mogę się nauczyć oprócz tego, co tam widziałem?

Rozmowę przerwało przyjście Any. Ze zdziwieniem popatrzyła na rozłożone obrazy.

– To twoje? – Popatrzyła na Zo, która w pośpiechu składała płótna i kartony.

– Nie, to Petra. Nie wiedziałaś, że Petr maluje?

– Nie, nie wiedziałam – odpowiedziała zdziwiona. – Można zobaczyć?

– Petr pewnie by nie chciał – powiedziała Zo i spojrzała na milczącego Petra.

– Okej, ja tylko tak. – Ana nie chciała być wścibska. – Wpadłam, bo może Zo chciałaby się przejść? Może razem chcielibyście się przejść? – poprawiła się.

– Przepraszam, ale nie bardzo. Porządkujemy dom – odpowiedziała Zo. – Ale zapraszamy do środka na kawę – dodała po chwili.

Anę zdziwiły stojące wszędzie pudła. Jedne zapakowane, oklejone taśmą, inne wypełnione ubraniami. Petr nastawił ekspres, a Ana opowiadała o tym, że po drodze widziała królika, który chyba był różowy. Tak jej się wydawało, ale nie mogła tego sprawdzić, bo królik uciekł do nory. Potem wspomniała o wczorajszej wizycie u Marty.

– Prosiła, żeby cię pozdrowić – powiedziała do Petra.

– A Marta jak się czuje? – zapytał.

– Dobrze. Podobno zastanawiali się, czy pojechać na ląd do lekarza, żeby przebadał ją i dziecko, ale jakoś tego nie zrobili. Poród przecież został odebrany profesjonalnie. – Ana się zaśmiała.

– Wyglądacie, jakbyście się pakowali – dodała po chwili.

– Trzeba czasem porządkować życie – odparł Petr.

– No właśnie, a co ja mam zrobić? Matka chce, żebym pojechała do szkoły na ląd. Mogę jechać, ale wiem, że wtedy na wyspę nie wrócę. A może, choć to jest dziwne, ja chcę mieszkać na wyspie.

– Zrobisz, co zechcesz. Są łatwe i trudne decyzje. Te trudne często rozstrzygają się same – stwierdziła Zo.

Wypili kawę. Przyszedł Młody zawiadomić o jutrzejszym wieczornym zebraniu.

– Będziemy głosować na turystów. Mam nadzieję, że wam pomysł się podoba?

– Nie wiem, jeszcze nie myślałem – odparł Petr.

– Ja jestem za – wtrąciła Ana.

Młody spieszył się, bo chciał odwiedzić jeszcze kilka domów.

– Pogadamy o tym jutro – rzucił jeszcze i odjechał na skrzypiącym rowerze.

Petr wyszedł za nim i odprowadził go wzrokiem, a potem zapatrzył się na pole, gdzie pomiędzy chwastami znowu zaczęła rosnąć kukurydza.

Tomas siedział w fotelu i przeglądał przyniesione z portu stare gazety. Prawie nie było krzyżówek. Informacje najczęściej dotyczyły jakichś wewnętrznych politycznych rozgrywek. Nic z tego nie rozumiał i kompletnie go to nie interesowało. Był za to ciekawy artykuł o mafii, która zastraszała mieszkańców i za bezcen przejmowała nadmorskie tereny, a potem budowała tam luksusowe hotele.

Jego uwagę zwróciły też małe czarno-białe portrety. Lista osób zaginionych. Jedno z kilkunastu zdjęć wydało mu się znajome. Kiedy się przyjrzał, rozpoznał na nim Vuka. Pisano, że zaginął na początku listopada poprzedniego roku. „A jednak go szukają” – pomyślał z niepokojem. Przypomniał sobie, na czym ta procedura polega, i się uspokoił. Wysyłają zdjęcia do komisariatów w całym kraju i to wszystko. Nikt się tym nie interesuje.

Z informacji wynikało, że Vuk miał czterdzieści trzy lata. Tomasowi wydawał się starszy. Może dlatego, że rzadko widział go trzeźwego, a alkohol postarza. Złożył gazetę w kostkę i wepchnął do kieszeni kurtki. Chciał pokazać ją reszcie mieszkańców.

Tomas wciąż odczuwał w głębi duszy niepokój. Ciążyła mu historia z Vukiem, a im więcej czasu mijało, tym większe było poczucie winy. Wygrzebał z szuflady papierosa i zapalił. To był już szósty tego dnia. Wyciągnął wino i nalał sobie pełną szklankę. Alkohol go jednak nie uspokajał albo robił to tylko przez małą chwilę. Potem problem wracał i stawał się jeszcze bardziej bolesny. Tomas miał za sobą lata, kiedy próbował w ten sposób zneutralizować działanie świata i tylko dzięki wielkiemu szczęściu nie wyleciał wtedy z policji. Od tamtego czasu pił tylko dla przyjemności, dla towarzystwa. I tego dnia właśnie złamał swoją zasadę.

Usłyszał hałas przed domem. Zdziwił się, kiedy zobaczył Bojana na ośle. Bojan rzadko odwiedzał kogokolwiek, u Tomasa nigdy jeszcze nie był.

– Za stary jestem, żeby jeździć w ten sposób. Zresztą Hortensja też ma swoje lata i lepsze rzeczy do roboty niż noszenie mnie na grzbiecie – powiedział Bojan. Tomas pomógł mu zsiąść. Bojan przywiązał oślicę do drzewa i weszli do domu.

Adam jak zwykle w środę pojechał na ląd po zaopatrzenie. Kupił dwie skrzynki piwa, owoce, kilka kurczaków, wędlinę i środki chemiczne. Zapakował to wszystko do samochodu. Podjechał jeszcze do znajomej hurtowni z tanią kawą. Miał jeszcze szansę, aby zdążyć na południowy prom. Kiedy dojeżdżał do przystani, zobaczył kogoś, kto wydał mu się znajomy. Ubrany w sztruksową marynarkę mężczyzna po pięćdziesiątce zajęty był rozmową przez telefon. Adam aż skulił się w sobie, gdyż była to ostatnia osoba, którą pragnął spotkać.

Znali się z dawnych lat, kiedy Adam mieszkał na północy kraju i zajmował się nie całkiem legalnymi interesami. Czasy były niespokojne, rozpadał się stary świat, ludzie skakali sobie do oczu, palili domy i strzelali do sąsiadów. W takich momentach rodzą się największe fortuny. Adam o tym wiedział i wykorzystał okazję. Najpierw szmuglował papierosy i alkohol, potem z grupą kumpli zajęli się przemytem ludzi, głównie młodych kobiet, pod koniec przemycał nawet broń. W przeciągu kilku miesięcy zbił fortunę, o której wcześniej nawet nie marzył.

Nie mogło to jednak trwać w nieskończoność. Pojawiła się konkurencja. Tylko przez krótki czas grupy próbowały nie wchodzić sobie w drogę, a nawet z sobą współpracowały. Teren działalności jednak nie był duży, dostawcy ci sami i skończyło się to krwawą wojną.

Adam poznał wtedy Agatę, młodą wystraszoną dziewczynę, która próbowała wyrwać się z kraju. Miał przewieźć przez granicę grupę kobiet. Nazywali to transportem łączonym – część dziewczyn dostarczyła konkurencyjna grupa Igora i właśnie wśród nich była Agata. Spodobała się Adamowi, dobrze im się rozmawiało, w końcu wylądowali w łóżku. Wtedy postanowił, że Agata zostaje. Wiedział, że ryzykuje konflikt z Igorem, ale nie wyobrażał sobie, żeby Agata skończyła w jakimś zapluskwionym burdelu. Chciał sprawę załatwić polubownie i zapłacić za nią, ale Igor tylko czekał na jakikolwiek pretekst, aby pozbyć się Adama i jego ludzi. Pod pozorem odebrania przemycanego towaru zwabił ich w pułapkę. Wywiązała się strzelanina, zginęło czterech kolegów Adama. Jemu samemu udało się przeżyć tylko dlatego, że złapał gumę w samochodzie i nie dojechał na spotkanie.

Druga strona też poniosła straty, zginęły dwie osoby, w tym syn Igora. W tamtym środowisku nie zostawiało się niezałatwionych spraw. Dom Adama został spalony, on sam musiał uciekać z miasta. Przez jakiś czas trwało polowanie na niego, szukano go w całym kraju. Adam z Agatą schronili się na wyspie i starali się nie pokazywać na lądzie, nie rzucać się w oczy. Dopiero po kilku latach poczuli się bezpieczniej, Adam otworzył sklepik i żył w miarę normalnie. Dzisiaj jednak jego spokój się skończył.

Nie był do końca pewien, ale wydawało mu się, że w mężczyźnie rozmawiającym przez telefon rozpoznaje Igora. Wolał nie ryzykować i nie sprawdzać. Do odpłynięcia promu było dwadzieścia minut i nie wpuszczano jeszcze samochodów na pokład. Normalnie w takiej sytuacji Adam wysiadał, rozmawiał z pracownikami przystani, ale tym razem został w samochodzie. Próbował tak ustawić samochodowe lusterko, aby widzieć wszystko, co dzieje się za pojazdem. Zobaczył jeszcze starą Grommową, która szła z jakimiś pakunkami. Mężczyzna w sztruksowej marynarce został najwyraźniej na głównej ulicy.

Uspokoił się dopiero, gdy prom odbił od brzegu. Stanął przy barierce i uważnie wpatrywał się w oddalający się brzeg. Wszystko wyglądało jak zwykle, odrapany budynek portowy, jakiś magazyn i krzątający się robotnicy.

Mieli się spotkać o szóstej. Adam wyciągnął resztę złożonych na zimę w garażu plastikowych krzeseł. Młody i Karlo rozstawili dodatkowe stoliki. Karlo zawsze przed zebraniem pomagał przygotować stoły. Kiedyś robił to z Jovanem. Mogli wtedy liczyć na dodatkowe darmowe piwo. Teraz jednak Karlo czuł się prawie gospodarzem tego spotkania. To przecież on i Młody mieli pomysł zwabienia letników, to oni mogli być zbawcami tej wyspy, sprowadzając na nią dobrobyt i szczęście. Karlo już budował w głowie hotele, wymyślał dla nich lokalizacje, stawiał dla siebie willę i kupował motorówkę.

Ludzie zaczęli się schodzić przed czasem. Najpierw przyszedł Bruno zza góry, potem Gromm, kulawy Jan, Bojan, Tomas, stary Poleczka, Petr z Zo. Przyszła nawet Marta z niemowlakiem. Miała wreszcie okazję pokazać wszystkim dziecko.

– Jest cudowny! – zachwycała się Katia. – I jaki do ciebie podobny! Do Borysa mniej, ale do ciebie bardzo.

– Do Borysa w ogóle nie jest podobny – stwierdziła Iva.

– Nie, trochę jest – zdecydowała Agata.

– A jak mu dałaś na imię? – zapytał Petr.

– Pavel. Nazwałam go Pavel – powiedziała Marta. – Borysowi się nie podoba, ale to jest Pavel.

Kwadrans po szóstej byli już wszyscy i Wójt rozpoczął zebranie. Widać było, że to nie był jego najlepszy dzień. Coś tam niemrawo wybąkał o turystach i oddał głos Karlowi. Karlo nigdy jeszcze nie przemawiał oficjalnie na zebraniach, czasami coś wtrącał, najczęściej żart, i teraz wyglądał na spiętego. Przez chwilę stał w milczeniu, kręcił palcami młynki i robił się coraz bardziej czerwony. W końcu jednak się przełamał.

– Bo to jest tak, tak wymyśliliśmy to z Młodym, że kiedyś byli turyści, wynajmowali kwatery i zostawiali u nas pieniądze. Teraz też tak mogłoby być. Mamy plażę, trzeba ją tylko trochę posprzątać, domy odnowić i już można zapraszać gości.

Zamilkł. Wszyscy czekali, co powie dalej, ale Karlo najwyraźniej uznał, że wyczerpał temat.

– No właśnie – poparł go Młody. – Dużo pustych domów stoi, wystarczy je wyremontować. Jak zbierze się więcej pieniędzy, to nawet postawić można większy pensjonat...

– Myślisz o budowie hotelu? – przerwał mu Tomas.

– Czemu nie, może być hotel.

– Właśnie dostałem informację z lądu – zaczął Tomas – że jakaś wielka firma chce u nas budować hotele. Wiecie, że jestem śledczym. W swoim czasie byłem najlepszy w całym okręgu i umiem łączyć fakty i wyciągać wnioski. Od samego początku cała sprawa niszczenia naszych pól wydawała mi się podejrzana i wreszcie zaczynam wszystko rozumieć. Wszyscy chyba pamiętamy, kim był Jovan. Zawsze starał się wprowadzić jakiś zamęt, był zawistny i złośliwy. Teraz już jestem pewien, że wypełniał on tutaj konkretną misję. Najprawdopodobniej został zwerbowany przez ludzi, którym zależało na naszej wyspie. Miał doprowadzić do tego, żeby mieszkańcy sami zaczęli się stąd wynosić i sprzedawać ziemię za bezcen. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że to on niszczył nasze pola, by podsycić w nas strach. Vuk również nie przybył tu przypadkowo. Przypomnijcie sobie, że jak szedł do Jovana, to siedział tam kilka dni. Ktoś powie, że pili, ale nieraz już w mojej karierze widziałem spotkania grup przestępczych odbywające się pod płaszczykiem imienin i różnych innych okazji. To tylko kamuflaż, aby nie wzbudzać podejrzeń.

Przerwał, najwyraźniej zaschło mu w gardle, bo poprosił o szklankę wody. Ludzie z niedowierzaniem patrzyli na siebie, ale byli ciekawi dalszego ciągu tej opowieści.

– A więc – kontynuował – Vuk najprawdopodobniej działał wspólnie z Jovanem. Może znali się z wcześniejszych czasów, tego nie wiemy. Przypuszczam, że Vuk został przysłany, aby osobiście zbadać sytuację, być może był oficerem prowadzącym, czyli kimś odpowiedzialnym za Jovana.

Chciał mówić dalej, ale przerwał mu śmiech Petra. Petr powstrzymał się jednak i zrobił najgłupszą minę, jaką udało mu się wymyślić.

Tomas spróbował zachować spokój. Wyciągnął z kieszeni złożoną gazetę. Podał ją stojącemu najbliżej Viktorowi.

– Chciałem wam coś pokazać. Vuk jest na liście osób zaginionych. – Wskazał na zdjęcie. Gazeta przechodziła z rąk do rąk. – To nie jest tak, że nikt się o niego nie upomina. Jak znam takie przypadki, to szukają go detektywi. Jestem prawie pewny, że za chwilę się u nas pojawią. Musimy jednak pamiętać, że to, co uczyniliśmy, zrobiliśmy dla dobra wyspy, w obronie naszej ziemi. Nie ma nic bardziej szlachetnego niż obrona swojej ziemi, własnego miejsca i ideałów.

Tomas skończył i popatrzył na Bojana, który siedział po drugiej stronie stołu. Bojan odwrócił wzrok, wyciągnął fajeczkę i zaczął ją nabijać. Przez dłuższy czas panowała cisza. Nikt nie wiedział, jak odnieść się do rewelacji Tomasa.

– Jak widziałem ostatni raz Vuka – odezwał się wreszcie Viktor – coś wspominał o jakichś korporacjach, ale wydawało mi się, że bredzi.

– Nie do końca to wszystko rozumiem – stwierdziła Katia. – Jakby Vuka wysłała tu jakaś grupa, to przecież wiedzieliby, gdzie jest i ktoś z nich już by tu przyjechał. Nie dawaliby ogłoszenia do gazety.

– Nie bardzo się znasz na procedurach – odparł Tomas. – Żeby prywatni detektywi mogli kogoś zacząć szukać, trzeba najpierw oficjalnie zgłosić go jako osobę zaginioną.

Argument Tomasa nie bardzo przekonał Katię, ale już nic nie powiedziała.

– Zaraz, zaraz – odezwał się Borys. – Przecież Vuka znalazł Wójt. Z tego, co pamiętam, to my sami szukaliśmy myśliwego.

– Niby szukaliśmy, ale pewnie dowiedzieli się o tym i mogli go nam podstawić – stwierdził kulawy Jan.

Bojan wypuścił chmurę dymu i wśród zebranych rozszedł się charakterystyczny zapach palonych konopi. Pociągnął jeszcze raz z fajki i powiedział:

– Nie chciałbym wam przypominać, że wyspa oczyszcza się sama. Zawsze tak robiła. Vuk był mordercą. Zabił człowieka, a wcześniej zabijał zwierzęta. Kto raz zabił, będzie zabijać nadal. Nie wiem, czy Jovan współpracował z Vukiem, ale Vuk nie był dobrym człowiekiem i być może musiał zginąć. Zrobiliśmy tylko to, czego od nas wymagała wyspa.

Zaległa cisza. Dopiero po chwili odezwał się kulawy Jan. Wypił już dwa piwa i najwyraźniej nabrał odwagi.

– Mieliśmy rozmawiać o turystach, a nie o Vuku czy Jovanie. Jest mało czasu, za chwilę zacznie się sezon i z niczym nie zdążymy!

– Z turystami należy uważać – odezwał się Adam. – Przyjadą, będą się wałęsać, będą mieli dużo czasu, a ludzie są wścibscy.

– Jeśli nikt nie będzie przyjeżdżał, zlikwidują nam promy i wtedy dopiero będziemy w dupie! – Karlo był wzburzony, głos mu zadrżał i wpadł w wysokie tony.

– Cały czas jesteśmy w dupie – powiedziała, śmiejąc się, Katia. – Ja to na przykład lubię.

– Można wozić kutrami. Samochody nie przejadą, ale ludzi można wozić – wtrącił Viktor.

– To nie o to chodzi. Wiadomo, że sobie poradzimy, z promem czy bez niego – odezwał się stary Poleczka. – Każdy już dawno, jakby chciał, to przeniósłby się na ląd. Jednak zostaliśmy tutaj, bo tak lubimy i to jest nasz wybór. Mówicie, że dawniej byli letnicy, ale to były inne czasy. Co roku przyjeżdżały te same rodziny, traktowaliśmy ich trochę jak swoich. Teraz nie wiemy, kto przyjedzie. Złodzieje, awanturnicy? Zarazę jeszcze jakąś przywloką.

– Spokojnie – powiedział Wójt. – Wszystko zależy od nas. Możemy przecież spróbować. Jak ktoś okaże się łotrem, to pożałuje, że tu przyjechał. Poza tym trzeba policzyć, czy nam się to w ogóle opłaca. Remonty i porządkowanie... to kosztuje.

Zaczęli liczyć, ale nic z tego nie wychodziło, bo nie wiedzieli, ile mogą brać za nocleg od przyjezdnych. Zo miała na lądzie znajomych prowadzących pensjonat i obiecała sprawdzić ceny.

Słońce sprawiło, że Bojan poczuł się zdrowiej. Przeszły mu bóle w krzyżu i sprawniej chodził. Trochę niepokoił się o ostatni kamienny kopiec. Ufał Wójtowi i kulawemu Janowi, że zadbali o wszystko, ale coś go ciągnęło do domu Vuka. Od dwóch dni nie opuszczała go myśl, żeby tam pojechać.

Było już prawie południe, Bojan narzucił derkę na oślicę i wolnym krokiem ruszyli w stronę morza. Hortensja wydawała się zadowolona z niespodziewanego spaceru, szczególnie że Bojan nie wyrażał chęci podróżowania na jej grzbiecie. Był sam środek czerwca, kwitły kwiaty i nie było jeszcze zbyt gorąco. Dopiero za miesiąc miał nadejść trudny do wytrzymania skwar. Do domu starego rybaka szło się piętnaście minut, trzeba było okrążyć trochę wzgórze, a potem już ścieżką nad morze. Dom stał jakieś trzysta metrów od kamienistej plaży.

Bojan szedł pół godziny. Przystawał co chwilę, sprawdzał, co rośnie przy drodze, wsłuchiwał się w głosy ptaków. Od dawna już nie odbywał takich spacerów i był podekscytowany jak turysta zwiedzający nieznane miejsce. Na końcu ścieżka wychodziła na szerszą drogę, z której Bojan zobaczył dach domu Vuka.

Kopiec był przy skałach, kilkadziesiąt metrów za domem. Był wysoki i widać było, że ktoś dorzucił do niego sporo kamieni i go uformował. Bojan przywiązał oślicę do starego oliwnego pnia i poruszał różnymi kamieniami, żeby sprawdzić stabilność konstrukcji. Kopiec był jednak solidny.

Obszedł go dookoła i przy podstawie zobaczył roślinę, której się tu nie spodziewał. Były to palce czarownicy, a tak przynajmniej nazywał tę roślinę dziadek Bojana.

Bojan widział ją tylko dwukrotnie, pierwszy raz we wczesnym dzieciństwie. Dziadek miał kilka zasuszonych pędów, a także jej kolczaste owoce z czarnymi pestkami w środku. Mówił, że to najdziwniejsza roślina ze wszystkich, które zna, i że wyrasta z ukrytego głęboko w ziemi serca wyspy. Że wszystko wie, zna każdego, jakby była naszą matką. Że potrafi z nami rozmawiać, mówić, gdzie można posadzić winogrona, gdzie poszerzyć koryto strumienia, gdzie wybudować dom... Mały Bojan siedział wtedy na kolanach u dziadka i słuchał. Potem przez lata szukał rośliny na wyspie, ale przestała rosnąć. Znalazł ją dopiero tuż przed rozpoczęciem wojny. Kiedy wypalił wyschnięte liście pomieszane z ziarnami rośliny, zabrało go w jakąś szaloną podróż. Potrafił być skałą, ziemią i drzewem. Potrafił być tym wszystkim równocześnie. Wyspa szeptała mu na ucho swoje tajemnice.

Nigdy już jej potem nie spotkał. Prosił nawet Petra, żeby był uważny i dokładnie opisał mu jej kształt, ale Petr też nie mógł nigdzie jej znaleźć.

Teraz był pewny, że są to palce czarownicy. Z trudem przykucnął i zaczął się przyglądać roślinie. Charakterystyczne strzępiaste liście. Wydawało mu się nawet, że widzi tworzącą się szyszkę. Żeby dojrzała, musiałby poczekać jeszcze miesiąc.

Bojan wziął kilka kamieni i utworzył z nich krąg wokół rośliny. Postał jeszcze chwilę i ruszył drogą do sklepu Adama.

Przed sklepem, przy stole siedzieli kulawy Jan, Adam i Iva. Bojan poczuł się zmęczony, puścił wolno oślicę i usiadł przy stole.

– Coś ci podać? – zapytał Adam.

Bojan nie chciał pić alkoholu, poprosił o wodę. Widać było, że wcześniej o czymś dyskutowali, ale na widok Bojana zamilkli.

– Ładny dzień mamy – zaczął Bojan.

– Tak, ale idzie zmiana, bo łamie mnie w kościach – stwierdził kulawy Jan.

Bojan wypił duszkiem szklankę wody.

– Pić się chciało. Byłem przy starej chatce rybaka, tam gdzie mieszkał Vuk. Przy kopcu wyrosły palce czarownicy. Dawno nie rosły, a to magiczna roślina. Wygląda na to, że wyspa przyjęła ofiarę. Teraz będzie nam chciała coś powiedzieć, ale musimy jeszcze poczekać kilka tygodni.

– Może powie, żeby budować arkę – zaśmiał się Adam. – Na razie słyszałem, że prom od jesieni pływa tylko dwa razy w tygodniu. Potem mają w ogóle zawiesić, bo prom idzie do remontu. Chcą nas odciąć od świata.

– Może to nie byłoby takie najgorsze rozwiązanie – stwierdził Bojan i uśmiechnął się szeroko.

Adam wiedział, że musi jechać po zaopatrzenie. Prawie wszystko się skończyło. Zostało tylko kilka paczek makaronu i trochę konserw. Nie powiedział Agacie, kogo widział na lądzie. Nie chciał jej denerwować, sam jednak był napięty. Wiedział też, że mógł się pomylić, że osoba, którą widział, była tylko podobna do Igora, ale instynkt mówił mu coś przeciwnego.

W poprzednim tygodniu nie pojechał po zakupy. Najpierw twierdził, że niczego nie potrzeba, potem wymigał się bólem głowy. Agata zauważyła, że coś się dzieje, ale znała męża dobrze i wiedziała, że nie powinna pytać.

Teraz jednak Adam zdawał sobie sprawę, że nie ma wyjścia i pojechał rano na przystań. Lista zakupów była długa i wiedział, że musi się spieszyć, żeby zdążyć na popołudniowy prom.

Miał pecha, bo przy wyjeździe z portu jakiś samochód zablokował drogę i musiał czekać kilka minut. Potem nie było wcale lepiej, gdzieś znowu stracił dużo czasu, bo akurat nie było pracownika, gdzie indziej stał w kolejce. W końcu spóźnił się na prom. Następny był dopiero za cztery godziny.

Wcześniej czasami celowo spóźniał się na prom. Miał wtedy czas, żeby pochodzić po mieście, kupić Agacie prezent, posiedzieć nad szklaneczką w jakimś barze przy promenadzie. Teraz wolał nie rzucać się w oczy. Siedzenie w samochodzie w upał nie wchodziło jednak w grę. Zaparkował na portowym placu i ruszył w stronę ulicy. Postanowił znaleźć jakąś cichą kafejkę, napić się kawy i przeczekać. Wybrał najbliższą. Nigdy wcześniej w niej nie był. Nie miała ogródka, a stare pokryte laminatem stoliki nie zachęcały do wejścia. W środku było jednak prawie pełno. Południowa przerwa w pracy i szansa na wypicie szklaneczki alkoholu ściągnęły sporo osób. Towarzystwo składało się głównie z urzędników pracujących w okolicznych biurach. Wydawało się, że wszyscy się znają i mówią do siebie po imieniu.

Na Adama nikt nie zwrócił uwagi. Kupił anyżówkę z lodem, kawę, ściągnął w wieszaka gazetę i usiadł przy wolnym stoliku pod ścianą. W gazecie nie było nic ciekawego. Jacyś politycy, których nazwiska nic Adamowi nie mówiły, polemizowali z sobą na temat gospodarczych reform. Donoszono o otwarciu nowego szpitala w mieście, w którym nigdy nie był. Pisano o występie zespołu, którego nazwę słyszał po raz pierwszy, donoszono o rozwodzie aktorki, której nigdy nie widział. Odłożył gazetę i przysłuchiwał się rozmowom. Dolatywały go strzępy zdań. Mówiono głównie o pieniądzach, o pracy. Pomyślał, że tak naprawdę nie mają przerwy i pracują również tutaj. Było kilka kobiet wciśniętych w przepisowe garsonki, z wylewającym się spod zapięcia spódnic tłuszczem, z lakierowanymi włosami. Wszyscy wydawali się Adamowi mieszkańcami innej planety, innej cywilizacji.

Po godzinie kafejka się wyludniła, zostało kilku mężczyzn, głównie starszych, którzy najwyraźniej przepijali tutaj swoją emeryturę. Do odpłynięcia promu pozostały dwie godziny i Adam zamówił jeszcze jedną anyżówkę. Siedział i palił papierosa, napięcie zupełnie zniknęło. Może niepotrzebnie się bał, wywoływał upiory przeszłości, może to nie był Igor, może ten już nie żył, przecież minęło tyle czasu.

Adam wstał i poszedł do toalety. Kiedy mył ręce, zastanowił się, jak sam zmienił się przez ostatnie dziesięć lat. Kiedyś miał kruczoczarne włosy i wąsy przykrywające prawie całą górną wargę. Teraz włosy pod wpływem soli straciły kolor, część posiwiała, na czubku głowy pojawiła się łysina. Nie nosił już wąsów, golił się gładko, chociaż nieregularnie, tak że twarz czasami pokrywała siwiejąca szczecina. Kiedy patrzył na swoje dawne zdjęcia, dziwił się, jak bardzo nie przypomina siebie, jakby wyspa chciała go chronić, zmieniając mu twarz, żłobiąc głębokie bruzdy na policzkach i w dziwny sposób upodabniając do innych mieszkańców. W starych wytartych spodniach, we flanelowej koszuli niewiele miał wspólnego z dawnym Adamem.

Przeczesał ręką włosy i wyszedł z toalety. Wrócił do stolika i dopił anyżówkę. Przy barze stało trzech mężczyzn. Jeden odwrócił się i Adam zamarł. Podniósł gazetę i zasłaniając twarz, udawał, że czyta. Co chwilę jednak zerkał zza gazety. Mężczyzna znowu stał tyłem. Adam podjął decyzję, że spróbuje się przemknąć do wyjścia. Wstał i ze spuszczoną głową ruszył do drzwi. Kiedy przechodził obok mężczyzn, jeden z nich zrobił krok do tyłu i wpadł na Adama. Odwrócił głowę i spotkali się wzrokiem. Adam poczuł, że sztywnieje. To był Igor, ale taki sprzed dwudziestu lat, może nawet jeszcze młodszy. Mężczyzna uśmiechnął się, wymamrotał słowo „przepraszam” i powrócił do rozmowy. Adam otworzył drzwi i wyszedł z kafejki.

Kto to naprawdę był? Adam już niczego nie był pewny. Wsiadł do samochodu, włączył silnik i podjechał na promową przystań.

Zo spakowała plecak i zdecydowała, że płynie na ląd. Nie wiedziała, jak długo jej nie będzie. Może kilka dni, a może kilka tygodni. Petr nie mógł się zdecydować, czy z nią jechać. Nie chciał się rozstawać, ale nie był przygotowany na dłuższe opuszczenie wyspy. Co innego mówić o tym, a co innego to zrobić. W końcu postanowił, że pojedzie i jeśli Zo będzie musiała być na lądzie dłużej niż tydzień, wsiądzie na prom i wróci. Nigdy nie mieszkał poza wyspą i ogarnęło go znane z dzieciństwa uczucie – mieszanka strachu i podniecenia.

Zo wybrała kilka prac Petra, ostrożnie zawinęła je w duży rulon i postanowiła dać je do oprawienia. Wybrała trzy obrazy malowane temperą i dwa szkice węglem, które najbardziej jej się podobały. W mieście było kilka galerii i część z nich zajmowała się oprawianiem obrazów.

Zo również była napięta przed podróżą. Pobyt na wyspie był dla niej do tej pory zaskakującą przygodą. Traktowała go jak wakacje, które przecież kiedyś muszą się skończyć. Zostawiła na lądzie swoje życie, pracę, mieszkanie, kilku znajomych i jak dotąd nie podjęła żadnych wiążących decyzji. Wierzyła, że wszystko tak naprawdę dzieje się samo. Wystarczy tylko być uważnym i czytać znaki, które daje życie.

Wstali wcześnie, Petr wyciągnął starą walizkę ojca i wrzucił do niej zapasowe spodnie, dwa podkoszulki i dwie koszule. Spakował rzeczy toaletowe i był gotowy do podróży.

Była sobota i prom był zupełnie pusty. Kiedy dopłynęli, zrobiło się gorąco, wzięli taksówkę i pojechali do Zo. Zo mieszkała w małym pokoju na poddaszu z widokiem na starą część miasta. Petr stał przed oknem i patrzył zafascynowany. Zo włączyła komórkę i odsłuchała wiadomości. Przez ponad trzy miesiące była odcięta od świata. Jadąc, wzięła z sobą telefon, ale na wyspie nie miała zasięgu.

Ktoś zapraszał ją na urodziny, ktoś inny miał dla niej propozycję kupna ubezpieczenia, klientka chciała się skontaktować, bo popsuł jej się kolczyk. Dzwoniła kilka razy koleżanka z pracy, ostatnio, dwa dni temu, była zdenerwowana i zaniepokojona. Zo postanowiła oddzwonić.

Okazało się, że koleżanka ma dla Zo zamówienie na dużą partię biżuterii. Zrobienie jej zabrałoby Zo co najmniej miesiąc. Na razie jednak, przynajmniej przez ten weekend, postanowiła nie zawracać sobie tym głowy.

Rozpakowali się i poszli do miasta zrobić zakupy i coś zjeść. Wieczorem włóczyli się po starówce. Petr był oczarowany. Rzadko wcześniej docierał w to miejsce. Najlepiej znał dzielnicę portową i deptak ciągnący się wzdłuż wybrzeża. Bywał też w dzielnicy handlowej, ale starego miasta prawie nigdy nie odwiedzał.

Przed sezonem nie było turystów, a zza otwartych drzwi kafejek dobiegały dźwięki muzyki. Oświetlone pomniki, długie cienie – i Petr poczuł się jak w bajce.

Niedzielę spędzili leniwie, długo śpiąc, a potem włócząc się po promenadzie. Wypili masę wina. Następnego dnia Petr obudził się późno z bólem głowy. Zo nie było w mieszkaniu. Zostawiła mu kartkę z informacją, że musi załatwić kilka spraw i klucze zostawia na stole. Zjadł śniadanie i postanowił wyjść na spacer. Dzisiaj miasto wyglądało zupełnie inaczej. Było południe, ulice zatłoczone samochodami, ludzie idący we wszystkich kierunkach, hałas, klaksony. Takie miasto Petr znał i takiego się bał. Szedł w głąb starówki, tu również było dużo ludzi. Pomyślał, że kiedy przyjeżdżają turyści, to pewnie trudno jest się przecisnąć przez te ciasne uliczki.

Zo wstąpiła do galerii i zapytała o możliwość oprawy jednego szkicu i dwóch obrazów. Na więcej nie miała pieniędzy. Miały być gotowe za dwa dni. Potem poszła na spotkanie zawodowe. Zamówień było więcej, niż przypuszczała i nie była pewna, czy zmieści się z wykonaniem w dwa miesiące. Mogła jednak nieźle zarobić. Na wyspie nie wydała ani grosza, ale po zapłaceniu zaległych rachunków jej budżet skurczył się poważnie.

Postanowiła jeszcze odwiedzić znajomych prowadzących pensjonat. Obiecała to Wójtowi i sama była ciekawa, czy pomysł z turystyką może przynieść wyspie jakieś korzyści. Prowadzenie popularnego od lat pensjonatu w znanej letniskowej miejscowości nie dało się jednak porównać z rozkręcaniem czegoś nowego na nikomu nieznanej, pozbawionej atrakcji wyspie. Problemem była reklama i konieczna współpraca z jakimś biurem podróży, które pobierałoby prowizję. Wątpliwości co do sensu takiego przedsięwzięcia były tym większe, im dłużej siedziała ze znajomymi i słuchała ich opowieści. Na to, by wyspa miała stać się centrum turystycznym, potrzeba było dużo czasu i pieniędzy. Usłyszała wiele anegdot o gościach pensjonatu, o kradzieży ręczników, mydeł i odwoływaniu rezerwacji za pięć dwunasta. Jej znajomi z pewnością swojej pracy nie kochali, Zo nie usłyszała od nich niczego, co mogłoby kogokolwiek zachęcić do prowadzenia tego rodzaju biznesu.

Po godzinie podziękowała, zabrała jeszcze foldery oraz cennik i postanowiła wrócić do domu. Po drodze wstąpiła do sklepu, gdzie kupiła kilka rzeczy i złożyła zamówienie na materiały potrzebne do zrobienia biżuterii: srebrny drut, niezliczoną ilość koralików, muszle, pióra i suszone pestki owoców.

Petr plątał się po uliczkach starówki, potem doszedł do nowszej części miasta, zabudowanej kilkadziesiąt lat temu betonowymi blokami. Na niektórych widoczne jeszcze były ślady po kulach, chociaż od wojny minęło już sporo czasu. Nie wyobrażał sobie, że ludzie mogą żyć w takim skupisku, w mieszkaniach przylepionych do siebie jak w plastrze miodu, gdzie słyszą każdy swój krok i spuszczanie wody w ubikacji. Za osiedlem były pozostałości jakiejś porzuconej budowy, ciągnęły się dobre kilkaset metrów: wszędzie piasek zmieszany z zastygłym betonem i powykręcane druty, a gdzieś pomiędzy tym spalony wrak samochodu. Kiedy dotarł do wysypiska śmieci, postanowił zawrócić. Poszedł jednak inną drogą, wydawało mu się, że szybciej nią dojdzie do starego miasta, ale znalazł się w dzielnicy na przedmieściach, gdzie kilometrami ciągnęły się blaszane hale i magazyny. Jeszcze raz skręcił i po półgodzinnym marszu zorientował się, że kompletnie się zgubił. Zaczepił po drodze jakiegoś robotnika i zapytał o drogę, ale mimo że tamten mówił dosyć długo i pokazywał ręką, Petr niczego nie usłyszał. Ruszył we wskazanym kierunku, ale zamiast uliczek starego miasta zobaczył walące się rudery i półnagie dzieci bawiące się na podwórkach. Powoli zaczął wpadać w panikę. Nie umiał orientować się w mieście, prawdopodobnie nie zgubiłby się w lesie albo w górach, ale miasto było dla niego zupełnie obcą przestrzenią. Nie zdawał sobie sprawy, że jest tak rozległe, wcześniej poruszał się tylko po małym jego wycinku i nie interesowało go, co jest dalej. Kilka lat temu też się zgubił, ale w samej tylko dzielnicy portowej i odnalazł morze po zapachu. Teraz czuł tylko smród chemikaliów.

Słońce było wysoko, postanowił schować się w cieniu i przeczekać upał. Wszystkie bramy były jednak zamknięte, tylko z jednej z nich wychodziła jakaś starsza kobieta. Petr ruszył w jej stronę, ale gdy zobaczyła, że się do niej zbliża, w popłochu zawróciła i zniknęła we wnętrzu.

Próbował obrać jakiś jeden kierunek, ale ulice często były ślepe, zakręcały i Petr zaczął się bać, że nie wyjdzie z tego labiryntu. Nagle, zupełnie niespodziewanie, wyszedł na dwupasmową asfaltową drogę i w oddali zobaczył wieże kościoła starego miasta.

Kiedy dotarł do domu, było już późne popołudnie. Zo segregowała przyniesione materiały. Petr zmęczony nalał wody do szklanki i usiadł na krześle.

– Radzę ci nie pić wody z kranu, bo możesz się pochorować – powiedziała Zo.

Petr odstawił szklankę na kuchenny blat i poczuł, że chce uciec.

Bojan nie spał już drugą noc. Palce czarownicy rozluźniały jednak już swój uchwyt i jego świadomość powracała do jego ludzkiego ciała. Zaczynał rozpoznawać wnętrze domu, i choć kolory jeszcze oddychały, meble wciąż miały księżycową poświatę, to Bojan wiedział, że działanie ziela się kończy. Czuł w mięśniach mrowienie, z niepokojem patrzył na ręce, dotykał swojej skóry, sprawdzając jej temperaturę. Wydawało się, że wszystko wróciło na swoje miejsce. Wcześniej, kiedy przenikał skałę, był wszystkimi jej pierwiastkami, kiedy dotykał drzew, był korą, sokami, liśćmi i korzeniami, woda zabrała go w głąb ziemi. Miał prawo czuć się zmęczony, choć ciągle nie był pewny, czy uda mu się zasnąć. Kiedy jednak położył się do łóżka, zapadł w głęboki sen.

Obudził się dopiero po dwunastu godzinach. Było słoneczne południe, wiał lekki wiatr, było ciepło, ale nie gorąco. Wykonał poranną toaletę, wypił kawę i postanowił pójść do Wójta. Przeszło mu przez myśl, żeby wziąć oślicę, ale ta leżała w cieniu drzewa figowego i nie wykazywała zainteresowania spacerem. Bojan wręcz przeciwnie: czuł siłę i z przyjemnością myślał o wyprawie. Kiedy ruszył, zaskoczyło go, że czuje się tak rześko – szedł szybko, jakby był o piętnaście lat młodszy.

Wójta jednak nie zastał, jego żona powiedziała, że poszedł do Adama i nie wiadomo kiedy wróci. Do sklepu był kawałek, ale Bojan bez wahania poszedł w tamtą stronę. Wybrał krótszą, ale bardziej męczącą, prowadzącą ostrym wzniesieniem ścieżkę. Jeszcze tydzień temu byłoby to dla niego nie do pomyślenia, ale teraz utrzymywał równy krok i po pół godziny był już u Adama.

Przed sklepem siedzieli Wójt, Ana i Młody. Adam z rękami umorusanymi smarem grzebał przy samochodzie. Od razu zauważyli, że Bojan inaczej się porusza, wyglądał też inaczej, jakby młodziej.

– Oj, widzę, że słońce ci dobrze robi. – Adam przetarł ręce i przywitał się z Bojanem.

– Słońce też. – Uśmiechnął się i poprosił o szklaneczkę białego wina z wodą.

Po chwili dołączył do nich Młody. Oparł swój rower o ścianę domu, usiadł przy stole i zamówił piwo.

– Właśnie wracam od Karla – powiedział po chwili. – Noga wygląda dużo lepiej. Nie ma chyba złamania, tylko zwichnięcie. Zaczyna nią ruszać, chociaż jeszcze jest spuchnięta.

– Co się stało? – zainteresował się Bojan.

– A, zaczęliśmy remontować dom, ten po Droganie. Wydawał nam się dobry dla gości, ma ładny widok i nie był w takim złym stanie, ale Karlo spadł z dachu i uszkodził sobie nogę.

– Bo to nie tam. To nie ten dom – stwierdził Bojan.

– Że niby co? – zapytał Wójt.

– Źle wybraliście miejsce – powiedział Bojan. – Na szczęście wiem, gdzie trzeba budować.

– Niby gdzie? – zapytał Adam.

– Pamiętacie ten mały cypel, gdzie kiedyś mieszkała wiedźma?

– Może i pamiętamy – powiedział Wójt – ale to przeklęte miejsce. Oni się tam żywcem spalili.

– Ja tam kiedyś byłem – przyznał się Młody. – Jako gówniarz łaziłem we wszystkie zakazane miejsca. Tam było najgorzej, coś dziwnego wisiało w powietrzu, ale skusiła mnie ta mała piaszczysta plaża. Od razu wlazłem na niej w jakąś ostrą skorupę i przeciąłem sobie stopę. Potem się zgubiłem i ledwo doszedłem do domu.

– Ja nigdy nie odważyłabym się tam pójść – powiedziała cicho Ana.

– Teraz tam jest spokój, rosną kwiaty. Spotkałem tam też ludzi. Eleganckiego mężczyznę w garniturze, jakąś kobietę i dziecko. Mówili, że wyjeżdżają i proszą o zajęcie się domem. A dom był duży z tarasem.

Wójt popatrzył na Adama i Młodego porozumiewawczo i zapytał:

– Dużo ziół wcześniej wypaliłeś?

– Ziół nie paliłem, ale widziałem się z duchem wyspy. Palce czarownicy zabrały mnie na cypel.

– Ach, palce czarownicy – powtórzył Wójt.

– W każdym razie tam jest już bezpiecznie. – Bojan dopił wino. – Teraz to już dobre miejsce. A do tego na południowym stoku uschły stare drzewa oliwne. Już od dawna nie rodziły i teraz trzeba je wyciąć. Będzie sporo drewna. Różowy królik pokazał mi nowe źródło, niedaleko cypla. Woda jest tam bardzo słodka, bez posmaku żelaza...

– Różowy królik? – przerwała mu Ana. – Ja też kiedyś widziałam różowego królika.

Bojan popatrzył na nią, uśmiechnął się i powiedział:

– Różne rzeczy możemy zobaczyć.

– Bojan – zdenerwował się Wójt. – Palisz te zioła i przewraca ci się w głowie.

– Mówię wam, jak jest – odparł Bojan. – Wyspa rzadko do nas mówi, coraz rzadziej. Stary dom po Vuku trzeba rozebrać, wszystko przewieźć na cypel i wyremontować dom na cyplu. Ma czekać na gości.

– Naprawdę myślisz, że to jest dobre miejsce? – zainteresował się Młody.

– Najlepsze, może nawet jedyne – odparł Bojan, wyciągnął z kieszeni skórzany woreczek i nabił fajkę.

Kiedy Zo się obudziła, Petr siedział przed oknem i patrzył na dachy miasta. Wczoraj miała trochę roboty i nie wychodziła z domu. Petr wyszedł na spacer, myślała, że nie będzie go kilka godzin, ale wrócił po dwudziestu minutach. Stał się jakiś dziwny, zamknięty w sobie, prawie się nie odzywał.

Zo postanowiła się nie przejmować. Miała trochę rzeczy do załatwienia i po zjedzeniu płatków z mlekiem i zadaniu Petrowi pytań, na które nie dostała odpowiedzi, wyszła z domu. Było ciepło, od morza wiał lekki wiatr. Załatwiła sprawy urzędowe, potem spotkała się z koleżanką. Posiedziały trochę przy kawie. Jelena opowiadała o swoim chłopcu, kłopotach z pieniędzmi, o kilku imprezach u znajomych. Zo udawała, że słucha, ale jakoś jej to wszystko nie interesowało. Kiedy Jelena spytała o wyspę, okazało się, że Zo – za wyjątkiem kilku banałów: że dziko, że ludzie dziwni – nie jest w stanie nic powiedzieć. A może po prostu nie chciała nikogo wprowadzać w tamten świat.

Dopiła kawę i poszła odebrać oprawione obrazy. Zdziwiła się, kiedy jeden z nich zobaczyła w galerii na ścianie. Właściciel, siwy pięćdziesięcioletni mężczyzna w słomkowym kapeluszu, zaczął przepraszać, że tak bez pytania, ale nie mógł się powstrzymać, aby go nie powiesić.

– To dobre malarstwo – powiedział, patrząc na obraz.

– Tak, mnie też się podoba – zgodziła się Zo.

– Te inne też są dobre, może nawet tak samo dobre? – Właściciel zawiesił głos. – To pani malowała?

– Nie, mój przyjaciel.

– A są do sprzedania?

– Nie wiem, musiałabym zapytać. A za ile chce pan je kupić?

Zo usłyszała sumę, której się zupełnie nie spodziewała. Były to pieniądze, które z reguły zarabiała podczas całego sezonu. Właściciel galerii pochwalił się, że przygotowuje wystawę w stolicy, podobno w prestiżowym miejscu, i że chciałby pokazać obrazy Petra.

Kiedy wróciła, Petr nadal siedział przed oknem. Wydawało się jej, że nawet w tej samej pozycji, w której widziała go, wychodząc. Opowiedziała mu o spotkaniu w galerii. Myślała, że się ucieszy, ale Petr nawet na nią nie spojrzał. Widać było, że niewiele do niego dociera. Dopiero po chwili się uśmiechnął, ale nic nie powiedział.

Petr od wczoraj nie słyszał Zo. Kiedy był na spacerze, zorientował się, że strzępki zdań, które docierały do niego na ulicy, zaczęły brzmieć jak brzęczenie pszczół. Dźwięk wzmagał się i po chwili był nie do wytrzymania, więc Petr musiał go wyłączyć. Zawrócił do domu i usiadł na krześle przed oknem. Zo coś do niego mówiła, ale on jej nie słyszał. Patrzył na szare i czerwone dachy domów, na wzlatujące stada gołębi i czuł, że powraca znane uczucie całkowitego oddzielenia, nienależenia, obcości. Zo usiadła naprzeciwko niego, patrzyła mu w oczy i potrząsała za ramiona. Nie chciał jej ranić, więc się uśmiechał, najszczerzej jak potrafił.

W nocy nie mógł spać. Oblewał go pot, przekręcał się z boku na bok. Zo spała głęboko, ale nawet jej spokojny oddech nie uspokajał Petra. Wstał, gdy tylko zrobiło się jasno. Wypił kawę, spakował rzeczy i poszedł poczekać w porcie na poranny prom.

Zo obudziła się późno. Zdziwiło ją, że nie ma Petra, była pewna, że wyszedł tylko na chwilę, ale znalazła na stole kartkę. „Muszę wracać na wyspę. Będę czekał, ale nie musisz się spieszyć. Spokojnie załatwiaj swoje sprawy. Kocham Cię, Petr”.

Nie wiedziała, co ma o tym myśleć. Przyzwyczaiła się do tego, że nie zawsze rozumiała Petra, ale nie spodziewała się, że ucieknie tak nagle. Zachowywał się dziwnie, nie odpowiadał na pytania, ale miała nadzieję, że to minie.

Zo poczuła się samotna. Całe życie czuła się samotna i nie przeszkadzało jej to, przyzwyczaiła się, nawet lubiła tę swoją osobność. Dzisiaj jednak pojawił się smutek, jakaś żałość i z oczu popłynęły jej łzy.

Nie mogła zabrać się do pracy. Cały czas myślała o Petrze, o jego ciele, uśmiechu i już tęskniła. Miała jeszcze do załatwienia kilka spraw i musiała poczekać na zamówiony towar. Najwyżej dwa, trzy dni. Pomyślała, że biżuterię może robić na wyspie, że to nawet może być twórcze, wymyśli tam jakieś nowe wzory. Pozostała sprawa obrazów. Petr nie odpowiedział jej, czy chce je sprzedać. Postanowiła, że sama podejmie decyzję. W końcu Petr podarował jej te obrazy, więc może z nimi robić, co chce. Nie chodziło jej jednak o pieniądze, miała przeczucie, że pokazanie ich światu może być szansą, szansą dla Petra.

Wyszła do galerii, ale właściciela nie było i musiała na niego czekać prawie godzinę. Przez ten czas odwiedziła kilka sklepów z ciuchami, ale nie kupiła niczego. Kiedy wróciła, właściciel galerii przywitał ją z uśmiechem i zaproponował kawę. Usiedli przy małym stoliku w biurze i Zo powiedziała, że zdecydowała się sprzedać obrazy.

– Jest mi niezmiernie miło. – Mężczyzna się uśmiechnął. – Muszę powiedzieć, że od dawna nic mnie tak nie zafascynowało jak to malarstwo. Chętnie bym poznał artystę. Ciekawy jestem, czy maluje w oleju.

– Z tego, co wiem, ma też obrazy olejne i też wydają mi się ciekawe – odpowiedziała Zo. – Ze spotkaniem może być jednak kłopot, bo artysta mieszka na wyspie i rzadko pojawia się w mieście.

– Mogę go odwiedzić. Wizyta w pracowni malarza zawsze jest czymś wspaniałym – ucieszył się właściciel. – Czasami są tam niezłe dzieła, które artysta wstydzi się pokazać, bo nie wpisują się w modę, konwencję albo są zbyt osobiste.

Właściciel galerii wyciągnął pieniądze z biurka i odliczył umówioną sumę. Wręczył Zo również wizytówkę i poprosił o telefon. Spojrzała na kartonik, nazwisko Meša Selimović wydawało jej się znajome, ale nie mogła sobie przypomnieć, skąd je zna. Podziękowała, obiecała, że porozmawia z Petrem i że w przeciągu dwóch tygodni zadzwoni albo pojawi się osobiście. Wyszła szczęśliwa, z sumą, która pozwoliłaby jej przeżyć pół roku. Na wyspie nawet cały, może nawet dwa lata.

Pierwszy zobaczył ich najmłodszy Poleczka. Bawił się w okolicy przystani promowej. Trochę jeszcze utykał, ale noga była już zdrowa.

Wysiedli z czarnego terenowego samochodu, zapalili papierosy i rozglądali się z ciekawością. Ubrani byli w ciemne garnitury i to najmłodszemu Poleczce wydawało się najbardziej przerażające. Przypominali mu członków gangu z czytanego ostatnio komiksu.

Schował się za stertę skrzynek i przyglądał się stamtąd przybyszom. Jeden z nich, wyższy, wyrzucił niedopałek, zgniótł go butem i coś powiedział. Najmłodszy Poleczka był za daleko, żeby cokolwiek słyszeć. Mężczyźni podeszli do budki, w której pracował Matej. Rozmawiali z nim przez chwilę. Matej pokazywał coś ręką i tłumaczył. Był stary i całe życie pracował i mieszkał na przystani promowej. Z nikim się nie przyjaźnił i wydawało się, że oprócz przypływających i odpływających promów niewiele go interesuje. Najmłodszy Poleczka nie lubił Mateja, bo ten nie pozwalał mu się bawić na przystani między porzuconymi linami i metalowymi belkami.

Mężczyźni wsiedli do samochodu i wolno ruszyli drogą w głąb wyspy. Najmłodszy Poleczka pobiegł do domu, chciał wszystko opowiedzieć bratu.

– Pewnie przyjechali detektywi – zmartwionym głosem oznajmił młody Poleczka i postanowił zawiadomić innych. Wsiadł na skuter i pojechał do sklepu.

Czarna terenówka jednak już tam stała. Dwaj eleganccy mężczyźni rozmawiali z Agatą. Wyglądała na skrępowaną, splatała i rozplatała dłonie i spuszczała głowę.

– Adam jest? – krzyknął młody Poleczka, nie zsiadając ze skutera.

– Właśnie mówiłam panom... – Agata popatrzyła na Poleczkę, jakby szukała u niego ratunku. – ...że mąż pojechał po towar i nie wiem, kiedy wróci.

– Przepraszam pana bardzo – odezwał się wyższy z mężczyzn. – Czy mógłbym pana o coś zapytać?

Młody Poleczka poczuł, że ogarnia go panika.

– Wie pan, bardzo się spieszę. Może innym razem. – Zwolnił sprzęgło i odjechał. Wiedział, że będzie to wyglądało podejrzanie, ale nie znalazł w sobie odwagi, żeby rozmawiać z przybyszami.

– Niezbyt miły tu naród – mruknął wysoki.

Agacie zachciało się płakać. Nie była przygotowana na taką wizytę. Nie wiedziała, kim są mężczyźni pytający o Adama, ale miała złe przeczucie.

– To jak długo pani tu mieszka? – zapytał niższy.

– No, ze dwadzieścia lat – skłamała Agata.

– I przez ten czas nikt nowy ziemi nie kupował?

– Nie. Tu nie ma nowych. Znaczy się jest jeden, ale to emeryt.

Zapadła cisza.

– Policjant, emeryt – dodała Agata po chwili.

Mężczyźni podeszli do auta i wyciągnęli mapę. Rozłożyli ją na masce i zaczęli coś sprawdzać. Agata zdziwiła się, że mają mapę wyspy. Myślała, że taka w ogóle nie istnieje. Po chwili wsiedli do samochodu i włączyli silnik.

Młody Poleczka boczną ścieżką dotarł do domu Tomasa. Tomas siedział na werandzie i czytał podręcznik nurkowania. Zawsze wiedział, że aby pokonać wroga, najpierw powinno się go dobrze poznać. Był już przy drugim rozdziale i studiował podstawy nurkowania z butlą tlenową.

Młody Poleczka podszedł z taką miną, że Tomas od razu zgadł, że stało się coś niedobrego.

– Co się dzieje? – zapytał, odkładając książkę.

– Przyjechali jacyś, pewnie detektywi.

– Jak to detektywi? – zdziwił się Tomas, bo tak naprawdę nie sądził, że ktoś szukając Vuka, trafi na wyspę. Wcześniej, co prawda, wspominał coś o detektywach, bo tak umówiony był z Bojanem, naprawdę jednak uważał to za mało prawdopodobne.

– Pytali o Vuka?

– Nie wiem. Pytali o Adama w sklepie. Agata z nimi rozmawiała, nie wiem, co powiedziała.

Tomas wszedł do domu i założył długie spodnie. Nigdy nie załatwiał ważnych rzeczy w szortach.

– Nic nie należy mówić – powiedział, kiedy pojawił się znowu przed domem. – Nic nie wiemy, nikogo nie widzieliśmy. Idziemy w zaparte.

Tomas wiedział, że to najlepszy sposób na wszelkiego rodzaju przesłuchania.

– Dokąd pojechali? – zapytał.

– Nie wiem. Zmyłem się tak szybko, jak się dało.

Czarna terenówka jechała bitą drogą, która przecinała wyspę z północy na południe. Po dwóch kilometrach droga zwężała się, przechodząc w wąską ścieżkę. Miejscowi poruszali się po niej głównie na rowerach i skuterach, ale przed laty była ona dużo szersza, tak że samochód, miażdżąc, co prawda, przydrożne krzaki, posuwał się wolno do przodu. Terenówka minęła zjazd do Petra i Borysa i zatrzymała się przed domem Wójta.

Wójt usłyszał dźwięk silnika, kiedy podwiązywał pomidory. Przez moment myślał, że jedzie Adam. Był zdziwiony, że zdecydował się przyjechać samochodem, nigdy tego nie robił. Kiedy zobaczył czarną terenówkę, zdziwił się jeszcze bardziej. Wytarł ręce w spodnie i wyszedł z ogrodu. Miał jeszcze nadzieję, że odwiedzają go jacyś byli mieszkańcy wyspy, którzy wynieśli się na ląd, zrobili karierę, a teraz przyjechali pochwalić się nowym życiem. Kiedy jednak zobaczył mężczyzn wysiadających z samochodu, zrozumiał, że przyjechały kłopoty.

– W czym mogę panom pomóc? – zapytał grzecznie.

– Czy ma pan może wino do sprzedania? – odezwał się niższy mężczyzna w ciemnych okularach.

– Wino? – zdziwił się Wójt. Nie bardzo mógł uwierzyć, że pchali się tutaj do niego, żeby kupić wino. Odebrał to jako zwykłą wymówkę, jako chęć wkupienia się w łaski. Wiadomo było, że każdy na wyspie ma alkohol, który z chęcią sprzeda. Stał się czujny.

– No, wino albo rakiję, jakiś domowy produkt? – uściślił drugi i wyciągnął papierosy. – Zapali pan? – Podsunął Wójtowi paczkę.

– Nie, nie palę – odpowiedział Wójt, dziwnie akcentując.

Z domu wyszła Magda, żona Wójta, i stanęła w progu.

– Macie tu jakieś ładne miejsca? Może można dom kupić albo ziemię? – zapytał ten wyższy. – Jest pan tu wójtem, to pewnie pan wie.

– Kto panom powiedział, że jestem wójtem? Już dawno nie jestem wójtem, a ziemi, z tego, co wiem, nikt nie sprzedaje.

Nastąpiła chwila ciszy. Magda cały czas tkwiła w drzwiach, Wójt stał przygotowany na następne pytanie jak bokser na cios.

– No to jak będzie z tym alkoholem? – zapytał jeszcze raz niższy w okularach.

– Nie mam. Winnicę mam małą, ledwo na własne potrzeby, rakii nie pędzę – skłamał Wójt.

– A plaże tu jakieś są?– zapytał wyższy.

– Plaże...? Plaże są. Ale o co chodzi?

– Pytamy o jakieś ładne plaże – powtórzył drugi. – Najlepiej piaszczyste.

Wójt zastanawiał się przez chwilę, zanim odpowiedział.

– Piaszczysta jest jedna, ale zajęta przez rybaków. Tak że nic nie ma.

Po czym odwrócił się i wszedł do domu, wciągając za sobą żonę.

Mężczyźni byli zdziwieni takim zakończeniem rozmowy. Przez chwilę jeszcze liczyli na to, że Wójt się pojawi, niosąc dla nich kilka butelek wina, ale nic takiego nie nastąpiło.

– Co tu się, kurwa, dzieje? – odezwał się ten w okularach. – Gościnność nie do pozazdroszczenia.

– Pierdolone ćwoki! – dorzucił wyższy.

Wsiedli do samochodu i ruszyli z powrotem.

Adam przypłynął południowym promem. Wyjątkowo szybko udało mu się wszystko załatwić. Kupił trzy skrzynki piwa, trochę słodyczy, kawę, gęś i trzy kurczaki oraz kawałek baraniny i z radością myślał o zrobieniu gulaszu w oliwie, z ziemniakami i marchewką. Zatrzymał samochód przed domem i zaczął wyładowywać skrzynki.

Agata podniosła jedną, co zdziwiło Adama. Zakupy, załadowywanie, wyładowywanie towaru zawsze należały do niego i Agata nigdy mu w tym nie pomagała. Wniósł skrzynkę do sklepu, położył na podłodze i zapytał z niepokojem:

– O co chodzi?

Agata przez chwilę milczała, potem mięśnie twarzy zaczęły jej drgać i wybuchła płaczem. Adam był zupełnie zaskoczony.

– Co się stało? Przestań ryczeć i powiedz, co się stało.

Uspokoiła się trochę i opowiedziała o wizycie. Adam czuł, że nogi robią mu się jak z waty.

– Powiedz mi jeszcze raz, co mówili – powiedział, starając się opanować i nie pokazywać Agacie, jak bardzo jest zdenerwowany. – Mieli moje zdjęcie?

– Nie, żadnego zdjęcia nie pokazywali. Zatrzymali się i pytali, czy jesteś, czy jest właściciel sklepu i kiedy wróci. Samochód miał przyciemniane szyby, a oni sami... Aż strach! Może powinniśmy gdzieś się schować?

– Nigdzie nie będę się chował – odparł Adam i poczuł, jak wzbiera w nim złość. – Niech pojawią się jeszcze raz, a nie wyjadą stąd żywi – powiedział trochę do siebie, trochę do Agaty i ruszył dokończyć wyładunek.

– Chyba powinieneś skręcić – powiedział niższy w okularach przeciwsłonecznych.

– Gdzie miałem, kurwa, skręcać. Tam nie było żadnej drogi.

– Do dupy jest ta mapa, nic się na niej nie zgadza. Powinna być jeszcze jedna w lewo.

– Pierdolę taką wycieczkę. Niczego nie znajdziemy.

Jechali przez chwilę w milczeniu. Niższy wpatrywał się w mapę.

– Pojedziemy jeszcze za tę górę, tam ma być płaski teren. Może będzie zejście do morza – powiedział i zapalił papierosa.

– Jak tam nic nie będzie, to wracamy. Straszny tu syf.

Skręcili w lewo i zaczęli wjeżdżać pod górę. Droga była dawno nieużywana, wyboista i częściowo zasypana kamieniami. Bruno czasami pokonywał ją na motorowerze, ale odkąd się zepsuł, wybierał ścieżkę na skróty z drugiej strony góry. Samochód z napędem na cztery koła radził sobie jednak na niej zupełnie dobrze i po chwili wyjechali z zagajnika. Zobaczyli winnicę Bruna i, trochę niżej, dach domu.

Nagle pojawiły się dwa duże psy i szczekając, zaczęły biec obok samochodu.

– Ale bestie – stwierdził kierowca. – Jeszcze chwila i je rozjadę.

– Daj spokój, Zorian, podjedź pod dom.

Kiedy stanęli, nikt nie wyszedł na spotkanie. Psy rzucały się na samochód, tak że bali się otworzyć drzwi.

– Kurwa, zastrzelę je! Jeszcze chwila i rozwalę im łby. – Zorian był zły, miał naprawdę dość tego dnia, tej wyprawy i wiecznych kłopotów.

– Spokojnie – powiedział ten drugi. – Mnie też się to wszystko przestało podobać, ale skoro już tu jesteśmy, to spróbujmy, może jednak znajdziemy coś ciekawego.

Bruno pracował przy ulach z drugiej strony domu. Zaniepokoiło go szczekanie, więc ruszył zobaczyć, co się dzieje. Odgonił psy i zamknął je w obejściu.

Tymczasem goście wysiedli z samochodu.

– Dzień dobry! – przywitał się Bruno. Nie wyglądał na zdenerwowanego. Od jakiegoś czasu czuł, że ktoś się pojawi, przygotowywał się do tego, przed zaśnięciem wyobrażał sobie, jak będzie wyglądała rozmowa, miał nawet przygotowane odpowiedzi.

– Dzień dobry! – odpowiedział Zorian. – Straszne bestie pan trzyma.

– Nie są takie groźne, na jakie wyglądają. – Bruno z zainteresowaniem przyglądał się przybyszom. Mniej więcej tak ich sobie wyobrażał: w garniturach, eleganccy, zgadzały się nawet czarne okulary.

– Szukamy jakiegoś ładnego kawałka ziemi, najlepiej z domem. Może pan coś słyszał? – zapytał wyższy. Spod rozpiętej na piersiach koszuli wystawał mu złoty łańcuch.

Takiego pytania jednak Bruno nie przewidział. Przygotowany raczej był na pytania dotyczące Vuka.

– Nic nie słyszałem, żeby ktoś chciał coś sprzedać. My kochamy naszą ziemię – odpowiedział w sposób, który wydawał mu się bardzo bezpieczny.

– A jakaś piaszczysta plaża tu jest? – zapytał niższy.

– Nie, nie ma – skłamał Bruno. Jedna z kilku piaszczystych plaż była prawie pod jego domem. Gdyby przybysze wyszli na dach swojego samochodu, mogliby ją zobaczyć.

– A przynajmniej jakiegoś wina pan nie ma? Wina albo rakii, albo jakichś nalewek? – zapytał zrezygnowany Zorian.

– Wino mam – powiedział w pierwszym odruchu Bruno, ale uzmysłowił sobie, że będzie musiał wejść po nie do domu i być może trzeba będzie też zaprosić gości do środka.

– Jednak nie mam – sprostował po namyśle. – Przypomniałem sobie, że dwie ostatnie butelki wypiłem wczoraj. – Zrobił głupią minę i uśmiechnął się, jakby opowiadał dowcip.

– Czy jest tu ktoś, z kim można normalnie porozmawiać? – zezłościł się niższy.

Bruno zdziwił się, bo był przekonany, że rozmawiają jak najbardziej normalnie. Nie był jednak dobrym aktorem.

– Z każdym – odpowiedział. – My tu nie mamy nic do ukrycia.

Niższy aż prychnął.

– Panie, chcieliśmy tu znaleźć jakieś ładne miejsce, może ziemię kupić, dom, a tu wszyscy zgrywają wariatów... Aaa. – Machnął ręką. – Mam to w dupie. – Odwrócił się i ruszył do samochodu. Zorian po chwili zrobił to samo.

– Spierdalamy stąd – powiedział niższy, kiedy już siedział w samochodzie i rozłożył mapę.

– Musimy wracać tą drogą, którąśmy przyjechali. Jak dojedziemy do tej większej, to w lewo.

Zorian przekręcił kluczyki, motor zaskoczył od razu.

– Żebyśmy zdążyli na prom – powiedział, wykręcając. – Cały dzień stracony.

– Zdążymy. Mamy jeszcze prawie godzinę.

Przez chwilę jechali w ciszy, skupiając się na jeździe po wyboistej drodze. Potem skręcili w lewo i było już łatwo.

– No i po chuj tu przyjechaliśmy? – przerwał w końcu milczenie Zorian.

– Najwyraźniej mieliśmy złe informacje – odpowiedział niższy. – Coś się komuś popierdoliło, ale tak czy inaczej dziwna ta wyspa.

– Ludzie dziwni, straszne buraki – stwierdził Zorian.

– Mnie się wydaje, że udają, że czegoś się boją...

– Myślisz, że mają tu port przerzutowy narkotyków albo porywają dzieci? – zaśmiał się Zorian.

Widać już było budynek przystani. Do odpłynięcia promu było jeszcze trochę czasu. Matej stał przy brzegu i palił papierosa. Zorian krzyknął do niego z okna samochodu:

– Coś te pana informacje gówniane były!

Matej podszedł bliżej.

– Ja tylko powiedziałem, że nic nie wiem, bo nigdzie nie chodzę. Prasę, owszem, czytam, ale tu nigdzie nie chodzę. A jak pytaliście, kto może wiedzieć, to powiedziałem, że właściciel sklepu, bo tam wszyscy przesiadują, a jak nie, to Wójt. Kto ma wszystko wiedzieć, jak nie Wójt?

– Sklepikarza nie było, a ten wasz Wójt twierdził, że od dawna nie jest wójtem.

– Może i nie jest? – Matej się zastanowił. – Sam już nie wiem.

Po piętnastu minutach czarna toyota wjechała na pokład promu.

Zaparkowali i wysiedli z samochodu. Stanęli na tylnym pokładzie i patrzyli na oddalający się ląd.

– Co myślisz? – zapytał niższy.

– Pierdolone ćwoki – odpowiedział Zorian, po czym obaj zapalili papierosy.

Dom Vuka rozebrano. Wszystkie części przygotowano do transportu. Osobno belki, osobno zbiornik na wodę, pompę, agregator, krany – wszystko powiązane, popakowane w pudła. Nawet ściany zostały rozebrane. Jeszcze tylko fundamenty świadczyły o tym, że stał tu jakiś budynek, ale i pod wpływem soli, wilgoci i słońca czekał je szybki rozpad. Adam wywoził etapami. Pracowali prawie wszyscy. Nawet Bojan starał się pomagać, zwłaszcza że od wielu lat nie czuł się tak dobrze.

Dom na cyplu rósł w nieprawdopodobnym tempie. Żadnych trudności, niespodzianek. Wszystko się udawało. Nawet jeżeli ktoś na oko przyciął deskę, ona i tak idealnie pasowała. Na dole zrobiono dużą kuchnię, na górze łazienki. Wybudowano również taras. Z wodą też nie było problemu – Bojan wskazał zapomniane źródło, które doprowadzało ją kiedyś do domu. Była krystaliczna, o słodkawym smaku.

Postanowiono powiększyć budynek. Dobudowano jeszcze jedno skrzydło. Liczono, że cała budowa potrwa co najmniej osiem tygodni, ale wszystko szło w takim tempie, że dom ukończono w niewiele ponad miesiąc. Adam przywiózł jeszcze tafle szkła, wyszlifowany kamień i płytki na podłogi.

Ana wzięła na siebie kupienie wyposażenia: pościeli, zastawy stołowej i garnków. Popłynęła nawet z Zo na ląd, żeby to wszystko pozałatwiać. Bojan krzątał się, czasami odchodził na bok, siadał, żeby odpocząć, patrzył i się uśmiechał. Kupiono największy na wyspie agregator i zamontowano największy zbiornik na wodę.

– Robimy hotel klasy lux – śmiał się Młody, ale naprawdę wszyscy tak czuli. Miało być elegancko, jak na lądzie.

Tylko reklamą, szukaniem letników nikt się nie zajmował.

– Nie martwcie się – uspokajał Bojan. – Goście się pojawią, jak będziemy gotowi.

Karlo nie był jednak spokojny. Przez jakiś czas chodził obrażony, że to był pomysł Młodego i jego, a teraz wszyscy chcą w tym uczestniczyć. Wiedział jednak, że ani on, ani Młody nie mieliby pieniędzy, żeby wyremontować dom i robiliby to nie wiadomo jak długo. Współpraca z innymi była jedyną szansą, żeby zrealizować plan. Karlo cały czas zachowywał się jednak jak kierownik budowy, bo uważał, że pomysł daje mu dodatkowe przywileje.

Przez większość czasu dopisywała pogoda, temperatura była przyjazna, dwadzieścia dwa, dwadzieścia trzy stopnie. Czasami niebo było zachmurzone, ale padało tylko w nocy. Kiedy kończyli, zrobiło się jednak gorąco, i to nawet goręcej niż zwykle o tej porze roku.

Ana z Zo dekorowały wnętrze, wieszały zasłony, ustawiały meble. Viktor pokrywał drewno olejem. Dom wyglądał jak z folderu biura podróży. W tym czasie pozostali wyczyścili plażę: piaszczystą, zaciszną, położoną w płytkiej zatoce o turkusowej wodzie.

Młody chciał zrobić zdjęcia i wydrukować folder, ale okazało się, że jedyny aparat fotograficzny na wyspie to stary aparat Tomasa, a jemu już dawno skończyły się filmy.

Bojan jednak nadal był spokojny.

– Goście się pojawią – uspokajał. – Przyjadą ci, którzy przyjechać powinni. Wyspa już ich wybrała.

Zo zaprzyjaźniła się z Mešą. Za każdym razem, kiedy zawoziła na ląd gotową biżuterię, odwiedzała galerię. Spędzała tam długie godziny na rozmowach. Wystawa, którą organizował Meša w stolicy, była sukcesem. Sprzedał wszystkie prace Petra, nawet dowieziony w ostatniej chwili stary szkic węglem. Trochę żałował, że pozbył się wszystkiego, liczył jednak, że Zo przywiezie mu nowe rzeczy.

Jednak Petr niczego już nie chciał sprzedać. Bał się, że sprzedając obrazy, traci po kawałku samego siebie. Nie mówił tego jednak Zo. Była tak szczęśliwa i podniecona, kiedy opowiadała mu o wystawie w stolicy, że nie chciał niczego psuć. Twierdził tylko, że nie wiedziałby, który obraz wybrać, bo jedne lubi bardziej, inne mniej, ale to się zmienia i tak naprawdę lubi je wszystkie i trudno mu się z nimi rozstać. Zo nie naciskała. I tak miała wyrzuty sumienia, że wcześniej podjęła decyzję bez jego zgody.

Zo pojechała na ląd. Meša przywitał ją kawą i kieliszkiem martini. Nie był w najlepszym nastroju. Postanowił, że na czas wakacji zamknie galerię. Miał dość turystów, którzy nie znają się na sztuce i kupują malowane w Chinach portrety kapitanów i ludziki sklejone z muszelek. Przez ostatnie kilka lat sprzedawał w sierpniu tylko niedobre grafiki. Poza tym żonie i dziecku też należą się wakacje.

Zo poznała żonę Mešy. Była młodsza od niego o dwadzieścia lat. Mieli dziewięcioletnią córkę. Czasami wpadały do galerii, gdy była tam Zo. Nicole była ładną, drobną szatynką, a delikatny defekt nosa dodawał jej tylko uroku. Jasmin, ich córka, była spokojną, trochę melancholijną dziewczynką. Obie jednak były nadzwyczaj sympatyczne i Zo lubiła ich towarzystwo.

Kiedy Meša powiedział, że chętnie wyjechałby w lecie z miasta i zapytał, czy nie słyszała o czymś do wynajęcia, Zo od razu pomyślała o domu na cyplu. Kiedy ogłosiła na wyspie, że znalazła letników, najbardziej ucieszyła się Ana. Bardzo chciała przyjąć na siebie rolę menadżerki, pokojówki i recepcjonistki. Zastrzegła jednak, że nie będzie gotować.

Bojan, kiedy dowiedział się, że przyjedzie małżeństwo z małą dziewczynką, też wydawał się zadowolony.

Meša wynajął dom na cały sierpień. Zaproponował sumę, jaką zapłaciłby za wynajęcie lokum w znanej miejscowości letniskowej. Nikt na wyspie nie spodziewał się, że zarobią tyle pieniędzy.

Umówili się, że Zo odbierze Mešę, Nicolę i Jasminę z porannego promu. Miał też przyjechać Adam i zawieźć wszystkich na miejsce.

– Oni są naprawdę fajni – przekonywała Petra. – Jak okaże się, że jednak ich nie lubisz albo nie będziesz chciał ich w ogóle widzieć, to przecież nie musisz. Meša wie, że nie jesteś gotowy na wizyty i do niczego nie ma zamiaru cię zmuszać. Sam zadecydujesz.

Petr kręcił się nerwowo po pokoju. Usiadł przy stole i powiedział:

– Wiesz, trochę się boję... że znowu sprzedam obrazy, że uznam, że jestem malarzem, że będę taki ważny... Boję się, że stracę czujność, że zagubię się i to nie będzie przyjemne.

– Za mądry jesteś, żebyś się zagubił. – Zo podeszła i pocałowała Petra. W takich chwilach rozczulał ją i czuła, że naprawdę go kocha.

Położyła się wcześniej. Petr siedział w kuchni, pił owocową herbatę i czytał książkę. Była to opowieść o pochodzącej z Kaszmiru Hindusce, o miłości i ludziach, którzy, choć mieszkali z sobą od lat, nagle zaczęli się nienawidzić. O demonach, które budzą się, gdy zwycięża jakaś idea – chory twór ludzkiego umysłu.

Nagle usłyszał jakieś odgłosy dochodzące zza okna. Wydawało mu się, że coś chodzi po polu, słyszał szuranie i trzaski. Odłożył książkę i wyszedł przed dom. Było jednak zupełnie cicho. Duży księżyc oświetlał łąkę i zagajnik. Stał przez chwilę, wsłuchiwał się w noc, ale nie usłyszał niczego niepokojącego. Zamilkły nawet cykady, ucichło też morze. Petr wiedział, że taka cisza nie wróży niczego dobrego.

Ruszył w kierunku poletka kukurydzy. Kukurydza wygrała wojnę z chwastami, była wysoka, obrodziła dużymi kolbami. Wszedł głęboko w gąszcz. Zatrzymał się, jakby ciągle nasłuchiwał, później chwycił łodygę i złamał ją w pół. Potem jeszcze jedną, i jeszcze jedną. Zrywał dorodne żółte kolby, część nadgryzał i wyrzucał, inne deptał, obrywał liście, szarpał je na kawałki, część roślin wyrywał z korzeniami. Niszczył wszystko metodycznie, jakby był w transie. Po dwudziestu minutach pole wyglądało, jakby przeszło przez nie stado oszalałych dzików.

Wrócił do domu, wziął prysznic, poszedł do sypialni i przytulił się do Zo. Zerwał się wiatr, okiennice głucho uderzały o ściany i przed zaśnięciem Petr pomyślał, że nadciąga burza.