KSIĘGA
JASKINI SKARBÓW

to jest
ME`ÂRATH GAZZÊ -
KSIĘGA NASTĘPSTWA POKOLEŃ

czyli
Historia patriarchów, królów i ich następców
od stworzenia świata do ukrzyżowania Chrystusa

przełożyła Magdalena Uram

posłowiem opatrzył Andrzej Sarwa

Armoryka

Sandomierz

Seria: ŚWIĘTE KSIĘGI, ŚWIĘTE TEKSTY, Nr 12

Autor przekładu: Magdalena Uram 

Redaktor serii: Andrzej Sarwa

Redaktor tomu: Władysław Kot

Projekt okładki: Juliusz Susak

Ilustracja na okładce: Hugo van der Goes (ok. 1440-1482), The Fall of Adam and Eve (ok. 1470), Kunsthistorisches Museum, Wien, (licencja: public domaine) 

źródło: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hugo_van_der_Goes_009.jpg

Podstawa przekładu:

THE BOOK OF THE

 CAVE OF TREASURES

A HISTORY OF THE PATRIARCHS AND THE KINGS

THEIR SUCCESSORS FROM THE CREATION

 TO THE CRUCIFIXION OF CHRIST

TRANSLATED FROM THE SYRIAC TEXT OF THE

 BRITISH MUSEUM MS. ADD. 25875

 BY

SIR E. A. WALLIS BUDGE, KT.

 (1857–1934) 

LONDON 1927

Copyright © 2010, 2013 for the Polish edition by Wydawnictwo „Armoryka” 

Copyright © 2010, 2013 by for the Polish translation by Magdalena Uram 

Wydawnictwo ARMORYKA

ul. Krucza 16

27–600 Sandomierz

tel 15 833 21 41

e–mail: wydawnictwo.armoryka@interia.pl 

http://www.armoryka.strefa.pl/ 

ISBN 978–83–64145–19–3

Konwersja:

MODLITWA SKRYBY:

Z mocy Pana naszego Jezusa Chrystusa rozpoczęliśmy pisanie „Księgi następstwa pokoleń”, czyli ME`ÂRATH GAZZÊ która została stworzona przez świętego Efrema (MÂR APHRÊM) powszechnie znanego też jako Efrem Syryjczyk, bądź Efrem Syryjski, który zmarł w 373 roku naszej ery. Panie nasz pomóż mi w swoim miłosierdziu. Amen.

PIERWSZE TYSIĄC LAT: OD ADAMA DO JAREDA

Stworzenie. Dzień pierwszy.

Na początku, pierwszego dnia, który był pierwszym świętym dniem tygodnia, przewodnim i pierworodnym wszystkich dni, Bóg stworzył niebo i ziemię, wody i powietrze, ogień i zastępy niebieskie które były niewidzialne (to jest Anioły, Archanioły, Trony, Panowania, Zwierzchności, Potęgi, Cherubiny, Serafiny) i wszystkie rangi i kompanie duchów, Światło i noc, dzień, łagodne wiatry i silne wiatry (to jest burze). Wszytko to było stworzone Pierwszego Dnia. I Pierwszego Dnia tygodnia Duch Święty, jedna z osób Trójcy Świętej, unosił się nad wodami, a poprzez Jego unoszenie się nad wodami, były one pobłogosławione, aby mogły się stać twórcami potomstwa, i były gorące i wszystkie rozpalone żarem, a początek stworzenia był z nimi połączony. A matka ptaków utrzymywała ciepło swoich młodych poprzez uścisk okrywających je skrzydeł, a młode ptaki nabywały ciepło z gorąca (pobieranego) od niej, poprzez to działanie Ducha Świętego, Ducha, Parakleta zaczyn (oddechu) życia był połączony z wodami kiedy On unosił się nad nimi.¹  

Stworzenie. Dzień Drugi.

A drugiego dnia Bóg stworzył niższe niebo i nazwał je REKÎ`A (czyli to co jest stałe i trwałe, bądź firmament). Zrobił to dając znać, że niższe niebo nie posiada natury nieba które jest powyżej i jest różne od wyglądu nieba które jest powyżej, bo to powyżej jest z ognia. To drugie niebo nazywa się NÛHRÂ (to znaczy światło), a niższe niebo to DARPÎTÎÔN i ponieważ miało ono spoistą naturę wody, zostało nazwane „Rekî`a”. Drugiego Dnia Bóg oddzielił jedne wody od drugich, to znaczy podzielił na te które były ponad [Rekî`ą] i które były poniżej. A wywyższenie tych wód które były nad niebem stało się Drugiego Dnia, i było jak gęste czarne chmury, grubej ciemności. Chociaż tam wyrosły, piętrzyły się i były widziane, stały ponad Rekî`ą w powietrzu i nie rozrastały się (nie wykonywały ruchu) na żadną stronę.²  

Stworzenie. Dzień Trzeci.

A Trzeciego Dnia Bóg rozkazał wodom które były poniżej firmamentu (Rekî`a) by zebrały się w jedno miejsce i aby pojawił się suchy ląd. I kiedy pokrycie wód zostało ściągnięte z ziemi, okazała się ona być niezamieszkałym i niestabilnym stanem, to jest była skroplona (czy z wilgoci) i była płynną istotą. Wody zgromadziły się w morzach, które były pod ziemią i w niej i na niej. I Bóg stworzył wewnątrz ziemi korytarze, szyby i kanały na przejścia dla wód; i wiatry które pochodzą z wnętrza ziemi wznoszą się przez utworzone korytarze i kanały, ciepło i zimno na usługi ziemi. Dolna część ziemi jest jak gruba gąbka, bo spoczywa na wodach. W tym Trzecim Dniu Bóg rozkazał ziemi by stworzyła zioła, jarzyny i poczęła w swoim wnętrzu drzewa i nasiona, rośliny i korzenie.³  

Stworzenie. Dzień Czwarty.

A Czwartego Dnia Bóg stworzył słońce, księżyc i gwizdy. I jak tylko ciepło słońca rozeszło się po powierzchni ziemi, stała się ona twarda i surowa, i straciła swoją wiotkość ponieważ wilgotność i skroplenie (spowodowane przez) wody zostały jej zabrane. Twórca stworzył kulę słońca z ognia i wypełnił ją światłem. A potem Bóg dał kulom księżyca i gwiazd wodę i powietrze, i wypełnił je światłem. A kiedy pył ziemi stał się ciepły wydobył z wnętrza wszystkie drzewa, rośliny, nasiona i korzenie które były z niej poczęte Dnia Trzeciego.⁴  

Stworzenie. Dzień Piąty.

A Piątego Dnia Bóg rozkazał wodom, a one utworzyły wszystkie rodzaje ryb rozmaitego wyglądu, i stworzenia które poruszały się i kręciły, wiły się w wodach, i węże, Lewiatana i bestie okropnego wyglądu i upierzone ptactwo w powietrzu i na wodzie. A tego samego dnia Bóg stworzył z ziemi całe bydło, dzikie bestie i wszystkie gady które pełzały po ziemi.⁵  

Stworzenie. Dzień Szósty.

A Szóstego Dnia który jest Wigilią Szabasu⁶ , Bóg uformował mężczyznę z prochu, a Ewę z jego żebra.

A Siódmego Dnia Bóg odpoczął od swojej pracy, ten dzień został nazwany Sabatem.

Stworzenie Adama.

Następnie w swej mądrości Bóg stworzył Adama: Szóstego Dnia, który jest Wigilią Szabasu, pierwszej godziny dnia, kiedy cisza rządziła wszystkimi Szeregami [aniołów] i zastępami [niebieskimi], Bóg powiedział: „Stwórzmy człowieka na nasze podobieństwo i względem naszego upodobania.” Poprzez słowo „My” rozumiał Boskie Osoby (Trójcy). A kiedy aniołowie usłyszeli Jego wypowiedź, poczuli strach i dygotali mówiąc tak do siebie: „Potężny cud się stanie tego dnia (to znaczy) na podobieństwo Boga naszego Stwórcy”. I zobaczyli prawicę Boga otwartą płasko i rozciągającą się nad całym światem. A wszystkie stworzenia zebrały się w cieniu jego prawicy. I zobaczyli że Bóg zabrał z całej masy ziemi ziarenko pyłu, ze wszystkich wód zabrał kropelkę, a z całego powietrza które jest w górze jeden podmuch wiatru, z całej natury ognia niewiele z jego gorąca i ciepła. Aniołowie zobaczyli że kiedy te cztery słabe (bezwładne) materiały zostały umieszczone w Jego prawej dłoni, to znaczy, zimno, gorąco, suchość i wilgoć, Bóg uformował Adama. Bóg stworzył Adama z tych czterech elementów ponieważ miały one pokazać, że wszystko co jest na świecie ma być jemu podporządkowane poprzez nie. Wziął grudkę ziemi aby wszystko z natury co jest uformowane z ziemi było jemu poddane, a krople wody, by wszystko co jest w morzach i rzekach było mu poddane, a jeden podmuch powietrza aby wszystko (stworzenie) które lata w powietrzu było mu poddane; a żar ognia aby wszystkie stworzenia ognistej natury i wszystkie Ciała Niebieskie były jego pomocnikami.

Bóg uformował Adama swoimi świętymi rękami jako swój wizerunek i na swoje własne podobieństwo, a kiedy aniołowie zobaczyli wspaniałe oblicze Adama, byli niezwykle poruszeni jego pięknem. Zobaczyli jego oblicze bijące cudowną wspaniałością jak kula słońca, a światło jego oczu było jak światło słońca, a kontury ciała jak ze świecącego kryształu. A kiedy urósł i stanął prosto na samym środku ziemi, postawił swoje dwie stopy na miejscu na którym ustawiony był Krzyż naszego Odkupiciela; bo Adam stworzony został w Jeruzalem. Stał tam ustrojony w szaty suwerenności i dostał koronę chwały na swoją głowę, został królem, kapłanem i prorokiem, a Bóg ustawił go na honorowym tronie i dał mu władzę nad wszystkim stworzeniem. Dzikie bestie, bydło i ptactwo zostało zebrane przed Adamem a on nadał im imiona, a one się mu pokłoniły. Wszystko go czciło i uznawało jego zwierzchnictwo. Aniołowie i Ciała Niebieskie usłyszały głos Boga mówiący do niego: „Adamie zobacz: zrobiłem cię królem, kapłanem, prorokiem, panem, i przywódcą, rządcą wszystkiego co jest stworzone i będą ci oddani i będą twoi, złożyłem w twoje ręce władzę nad wszystkim co stworzyłem.” A kiedy aniołowie to usłyszeli zgięli kolana i oddali mu cześć.⁷  

[1]Według Salomona, nestoriańskiego biskupa Perâth Mayshân lub Al-Basrah, miasta na prawym brzegu Shatt al-`Arab, około 1222 roku naszej ery, stworzenie nieba i ziemi było zaplanowane w wieczystym i stałym umyśle Bożym. On stworzył siedem substancji (czy natur) w ciszy, bez głosu, to znaczy: niebo, ziemię, wodę, powietrze, ogień, aniołów i mrok. Ziemia została zanurzona pośrodku wód, ponad wodami było powietrze, a powyżej powietrza był ogień. Woda, zimna i wilgotna, powietrze gorące i wilgotne, ogień gorący i suchy, ale nie miała ona jasności do dnia czwartego, kiedy Ciało Niebieskie zostało stworzone. Aniołowie zostali podzieleni na dziewięć klas i trzy szeregi. Pierwszy z nich miał w sobie Cherubiny, Serafini i Trony a byli to obrońcy Boskiego tronu. Środkowy skupiał w sobie Panowania, Potęgi i Władze (Moce). Najniższy zawierał w sobie Zwierzchności, Archanioły i Anioły (porównaj Trony lub Panowania, Zwierzchności czy Władze, Kol. 1. 16.). Cherubini są pełni wiedzy Bożej, Serafini górują w miłości, Trony wyróżniają się posłuszeństwem, Panowania rządzą wszystkimi innymi i kontrolują złe stworzenia, Potęgi wypełniają Boską wolę, Władze przewodzą duchom i słońcu, księżycowi i gwiazdom. Zwierzchności kierują narodami, Archaniołowie szybko działający, zarządzają każdą żyjącą istotą, poza człowiekiem i Aniołowie którzy posiadają wiedzę o duchach i wszystkim co jest w niebie lub na ziemi. Anioł Stróż każdego człowieka należy do najniższej klasy. Ilość każdej klasy aniołów jest równa ilości ludzi od czasów Adama do zmartwychwstania. Niebo w którym żyją aniołowie jest nad wodami, które są nad firmamentem, i usługują tam Bogu będąc niewidocznymi dla oczu. Aniołowie nie powstali samoistnie, zostali stworzeni. Z drugiej strony ciemność istnieje sama w sobie. Salomon z Al-Basrah nie przyjął poglądu, że duch który unosił się nad wodami był Duchem Świętym (zobacz Księgę Pszczoły, ed. Budge, rozdziały I-VII.

[2]Zgodnie z „Księgą Pszczoły”, tworzenie firmamentu umożliwiło Bogu przydzielenie miejsca do zamieszkania aniołom, gdzie także dusze prawych mogły być przyjęte, po zmartwychwstaniu, w dniu ostatecznym. Wielka głębia wody którą stworzył Bóg Pierwszego Dnia została przez Niego podzielona na trzy części: jedną z nich zostawił na ziemi dla użytku człowieka i zwierząt i aby utworzyły się rzeki i morza, z drugiej części Bóg stworzył firmament, a trzeciej dał miejsce ponad firmamentem. Po zmartwychwstaniu wszystkie te części wrócą do ich oryginalnego stanu. (Słowo Darpîtîôn to trudność, której nie mogę wyjaśnić. Inne formy to Dûrîkôn i Dertêkôn pojawiają się w etiopskich księgach, gdzie mają nazwę szóstego nieba).

[3]Tego dnia wody zebrały się razem w głębi ziemi, piasek był ustalonym limitem wód mórz, a pojawiły się góry i wzgórza. Mędrcy mówią że Raj był stworzony tego właśnie dnia, ale rabini twierdzą, że istniał wcześniej niż świat. Salomon z Basrah twierdził, że ziemia wytworzyła zioła i drzewa z własnej mocy, i że ciała niebieskie nie miały nic wspólnego ze wzrostem jarzyn. „Księga Pszczoły” rozdział IX.

[4]Słońce, księżyc i gwiazdy zostały zrobione z napowietrzonego materiału na podobieństwo lamp, a Bóg wypełnił je miksturą z ognia, która nie miała w sobie światła i światłem które nie miało w sobie ciepła. Ścieżka Ciał Niebieskich jest poniżej firmamentu; nie są one ustalone jak myślą ignoranci, ale w ich wędrówce przewodzą nimi Aniołowie. Etiopska tradycja mówi że kiedy powstało słońce, jego światło było dwanaście razy mocniejsze od tego które jest teraz. Aniołowie skarżyli się, że jego ciepło jest zbyt mocne i że uniemożliwia im wypełnianie obowiązków, po czym Bóg podzielił je na dwanaście części i zabrał sześć z nich, z trzech stworzył księżyc i gwiazdy, a pozostałe trzy rozdzielił pomiędzy wody, chmury i błyskawice.

[5]Zgodnie z Księgą Pszczoły (rozdział XII) bestie i zwierzęta były stworzone w piątkowy wieczór, i dlatego mogą widzieć tak w nocy jak i w dzień. W „Księdze tajemnic nieba i ziemi” wieloryby i Behemôth są wspomniane z Lewiatanem.

[6]Szabat, Szabas, Sabat, sobota (hebr. שַׁבָּת, odpoczynek) – w judaizmie i tradycji chrześcijańskiej, ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia (czyli sobota) – przyp. red. za: http://pl.wikipedia.org/wiki/Szabat.

[7]Żydzi uważają że słowa „stwórzmy człowieka” odnoszą się do Boga i aniołów, ale ojcowie Kościoła syryjskiego rozumieli przez to, że Bóg odnosi się do Trójcy Świętej. Niektórzy z nich wierzyli, że Adam był stworzony rankiem Szóstego Dnia, poza Rajem, ale inni myślą że stworzenie miało miejsce wieczorem w Raju. Według niektórych, Raj był stworzony przed całym światem, a niektórzy uważają że Trzeciego Dnia. Bar Hebraeus twierdzi że Adam został stworzony w piątek pierwszego tygodnia miesiąca Nîsân (kwiecień), pierwszego miesiąca pierwszego roku. Egipska i etiopska tradycja mówią, że anioły nie zostały stworzone wszystkie jednego dnia. Archanioł Michał nazywany też „Aniołem Oblicza” i całe zastępy aniołów były stworzone pierwszej godziny w piątek, Kapłani drugiego, Trony trzeciego, Panowania (Sultâns) czwartego, Potęgi piątego, Moce szóstego, Dziesiątki Tysięcy siódmego, Zwierzchności ósmego, Mistrzowie dziewiątego. Po Zwierzchnościach rzesze aniołów pod rządami Szatana zostały stworzone, a potem dziesiąty szereg. Według tradycji koptyjskiej zachowanej w dyskursie na temat Abbatôna, anioła śmierci, autorstwa Tymoteusza z Rakote (z Aleksandrii), glina z której został ulepiony Adam była przyniesiona przez anioła Mûrîêla z ziemi na wschodzie. Bóg ulepił jego ciało i zostawił je na czterdzieści dni i nocy bez możliwości oddychania. Na prośbę naszego Pana, który obiecał być przewodnikiem Adama i zejść na ziemię, Bóg tchnął życie w nozdrza Adama trzy razy mówiąc: „Żyj! Żyj! Żyj! zgodnie z Boskością”. Wtedy Adam powstał i czcił swego Ojca mówiąc „Pan mój i Bóg mój”. (Budge, Coptic Martyrdoms, s. 482).