Pod wielkim upartym słońcem polskiej wolności.

Historia szaleństwa

Bohaterem książki jest Michel Foucault.

Ale nie tylko. Jest nim również Warszawa.

Bohaterami są też chłopcy, z którymi przebywał najchętniej.

Językowa niezgodność z płcią – „dziewczyny”, „koleżanki”, „one” – wynika z subkulturowego slangu, w jakim ci mężczyźni niekiedy zwracają się do siebie, i z tego, jak o sobie mówią.

„Mąż” to homoseksualny partner. A „heteryk” to heteroseksualny mężczyzna, na którego czasami ma się ochotę.

URBAN LEGEND

Michel Foucault przyjechał do Polski w październiku 1958 roku.

Objął stanowisko pierwszego dyrektora powstałego właśnie przy Uniwersytecie Warszawskim Ośrodka Kultury Francuskiej.

W Warszawie zakończył pisanie swojego doktoratu, wydanego później jako Historia szaleństwa.

W połowie roku 1959 musiał jednak Polskę opuścić.

Powodem był pewien chłopiec.

Jurek.

Do dziś nikt nie wie, kim ten chłopiec był.

W POSZUKIWANIU MICHELA FOUCAULT

Instytut Pamięci Narodowej był pierwszym miejscem, do którego zwróciłem się w poszukiwaniu śladów Michela Foucault w Polsce.

Dla IPN-u nie byłem pierwszy. Niejednokrotnie próbowano już znaleźć informacje o Foucault. Inwigilacja pierwszego dyrektora Ośrodka Kultury Francuskiej w peerelowskiej Warszawie była oczywista.

Teczki na pewno istniały.

IPN: „W odpowiedzi na Pana Wniosek o udostępnienie dokumentów w celu prowadzenia badań naukowych, złożony na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424 z późn. zm.), uprzejmie informuję, że kwerenda dot. Michela Foucault, ur. 15.10.1926 r., przeprowadzona do wniosku: Michel Foucault w Warszawie (1958–1959), zakończyła się wynikiem negatywnym. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentacji IPN w Warszawie zakończyło realizację wniosku”.

Uznałem, że brak informacji w IPN-ie nie oznacza, że one nie istnieją, ale że ich jeszcze nie odkryto. Wypisałem więc odpowiednie wnioski i zacząłem szukać Michela Foucault na własną rękę.

Wszędzie, gdzie się zwróciłem, otrzymywałem ten sam wynik.

W dokumentacji Uniwersytetu Warszawskiego nie ma żadnych informacji o pobycie Michela Foucault na wydziale filologicznym w latach 1958–1959.

Rezultatu nie przyniosły też poszukiwania na uniwersytetach Jagiellońskim i Gdańskim, gdzie według danych biograficznych Foucault przebywał z wykładami. Niczego nie było w Polskiej Akademii Nauk. Przegląd akt warszawskiego wydziału filologii oraz Instytutu Romanistyki z lat późniejszych również skończył się niczym.

W Ośrodku Kultury Francuskiej nie dysponowano archiwami Foucault. Instytut Francuski w Warszawie i Krakowie nie wiedział nic prócz tego, że Foucault w Polsce rzeczywiście był. Ambasada Francji wysłała informacje ogólne o współpracy polsko-francuskiej z tego okresu, ale nie znalazła się w nich ani jedna wzmianka o Foucault.

Nie istnieją archiwa Orbisu, w których mogłyby się znajdować informacje o hotelu Bristol, gdzie według zapisów biograficznych Foucault mieszkał przez jakiś czas. W archiwach lotniska Okęcie nie ma żadnych danych z ewentualnych przelotów Foucault. Informacji nie mają muzea, instytucje kulturalne, Polska Agencja Prasowa, „Życie Warszawy”, „Przekrój”, Pałac Kultury i Nauki. Nie ma też żadnych zapisów w Muzeum Auschwitz-Birkenau czy w Szpitalu Tworkowskim. Archiwa miasta stołecznego Warszawy czy Muzeum Literatury nie zachowały nazwiska Foucault.

Nie ma świadków jego pobytu.

Wspomnień, listów, dokumentów, ani jednej fotografii.

Pobyt Michela Foucault w Polsce wydawał się tylko legendą.

WŁAŚCIWA SYGNATURA

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

Świat melancholii był wilgotny, ciężki i zimny;

świat manii jest suchy, rozpalony, burzliwy,

a jednocześnie kruchy.

Historia szaleństwa

CHŁOPCY

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

Strzeżmy się jednak upraszczania.

Świat szaleństwa nie był w klasycyzmie zuniformizowany.

Twierdzenie, że szalonych traktowano jak po prostu i wyłącznie więźniów,

nie byłoby fałszywe, lecz niepełne.

Historia szaleństwa

TECZKI

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

Albowiem, ogólnie biorąc,

obłęd nie jest ze świata i jego podziemnych form,

ale z człowieka, jego ułomności, marzeń i złudzeń.

Historia szaleństwa

SZALEŃSTWO FOUCAULT
(WARSZAWA)

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

Na peryferiach wspólnoty, u bram miast,

otwierają się pustkowia już przez chorobę nienawiedzane,

ale przez nią wyjałowione, długo niezdatne do zasiedlenia,

na całe stulecia wyzute z człowieczeństwa.

Historia szaleństwa

NA SZLAKU

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

A może natura, jako konkretna forma stanu pierwotnego,

posiada jeszcze w naddatku bardziej zasadniczą moc niweczenia szaleństwa.

Zdolna jest bowiem uwolnić człowieka z jego wolności.

Historia szaleństwa

PASZPORT FOUCAULT
(PARYŻ)

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

Pora przesłuchać drugą stronę.

Nie zwracamy się tym razem do świadomości wyrażonej gestami segregacji –

bądź w zastygłym rytuale, bądź w nieskończonej debacie;

mamy obecnie do czynienia ze świadomością,

która grę w podział uprawia w pojedynkę,

sama dla siebie wykrywa obłąkanego i szereguje obłęd.

Historia szaleństwa

JUREK

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

EPILOG: SŁOWO

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

PODZIĘKOWANIA

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

OD AUTORA

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

BIBLIOGRAFIA

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki.

W 2008 roku Hiszpania wpada w ostry poślizg i przez następne lata
dramatycznie się chwieje. Reporterka Lipczak jest na miejscu.
Pisze świetny reportaż. Czytajcie i wyciągajcie wnioski.

Ewa Winnicka

Premiera 4 maja 2017

Wydanie pierwsze, Warszawa 2017

Copyright © Fundacja Instytut Reportażu, 2017Copyright © Remigiusz Ryziński, 2017

Książka powstała dzięki stypendium m.st. Warszawy oraz stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

REDAKCJA

Julianna Jonek

KOREKTA I POPRAWNOŚĆ JĘZYKOWA

Małgorzata Włodarczyk

KONSULTACJA PRAWNA

Dorota Janczarska

PROJEKT GRAFICZNY I TYPOGRAFICZNY SERII I OKŁADKI

Magdalena Wdowicz-Wierzbowska

ADAPTACJA PROJEKTU OKŁADKI

Barbara Niewiadomska

SKŁAD I ŁAMANIE

Michał Wysocki

ZDJĘCIE NA OKŁADCE

Michał Szostak

MODEL

Jarosław Szymański

RYSUNKI TATUAŻY

Przemysław „Trust” Truściński

ZDJĘCIE AUTORA

Filip Skrońc

ISBN 978-83-947254-2-6

REDAKTOR NACZELNA WYDAWNICTWA

Julianna Jonek

KOORDYNATORKA WYDAWNICTWA

Małgorzata Borowska

Wydawnictwo Dowody na Istnienie

Imprint Fundacji Instytut Reportażu

Gałczyńskiego 7, 00-362 Warszawa

www.dowody.com
dowody@instytutR.pl, promocja@instytutR.pl