Dostępne w sprzedaży:

Tożsamość nieznana, NN

Matylda

Dom pełen kłamstw

Nigdy nie wygrasz

Wyrok

To będzie nasza tajemnica

W przygotowaniu:

Seria Powrót, Tom II Ernest

Seria Powrót, Tom III Gaja

Korekta: Katarzyna Wróbel

Projekt okładki: Karolina Wójciak

Zdjęcie z okładki: canva.com

Łamanie i skład: Mateusz Cichosz | Poskładane Studio DTP

Copyright Karolina Wójciak

West Vancouver, czerwiec 2020

All rights reserved.

ISBN: 978-83-948013-7-3

ISBN ebook: 978-83-98999-7-3

Monice i Pawłowi Stojakom

Gaja 2002

Kiedy miałam cztery lata, w domu obok wydarzyła się ogromna tragedia. Starsze małżeństwo, które tam od zawsze mieszkało, zostało brutalnie zamordowane. Byli to zwykli ludzie, jakich pełno w naszym małym miasteczku, którzy nie wyróżniali się niczym na tle innych rodzin. Może poza tym, że nie mieli dzieci, a mieszkali w dość dużym domu. Co niedzielę, z uśmiechem na ustach, chodzili pieszo do kościoła, trzymając się pod rękę, a raz w tygodniu – zawsze tego samego dnia – jeździli na zakupy, korzystając z usług lokalnych taksiarzy. Wszędzie razem, nierozłączni i szczęśliwi – aż wywoływali tym uczuciem mdłości u sąsiadów. Nigdy się nie kłócili, nigdy nie skupiali na sobie uwagi poza tym ich wyraźnym, namacalnym wręcz szczęściem, co nieraz stanowiło temat sąsiedzkich rozmów. Ludzie, przyzwyczajeni do narzekania i do wylewania żalów każdemu, kto się nawinie, komentowali ich życie za każdym razem, gdy tylko mieli okazję stanąć i poplotkować, nie rozumieli bowiem, że można wieść egzystencję z pozytywnym nastawieniem. Tak, jakby nie umieli rozmawiać, a zrzędzenie było ich jedynym sposobem na kontakt z drugim człowiekiem.

Właśnie z tego powodu to starsze małżeństwo unikało sąsiadów. Cenili sobie prywatność, traktując siebie nawzajem jak centrum wszechświata. Wyczuleni na swoje potrzeby, serdeczni i tak niezwykle cierpliwi. Nastawieni pozytywnie i kompletnie niezainteresowani niczym poza ich małym światem. Od sąsiadów, którzy mieli okazję przyglądać się im przez wiele lat, słyszałam też pozytywne opinie. Podziwiali ich za wytrwałość i miłość, podając zawsze za przykład idealnego starzenia się w związku. Tym bardziej wszystkich zaskoczyło to morderstwo, nie wyglądało bowiem na to, by mieli jakichkolwiek wrogów. Z nikim nawet nie rozmawiali poza krótkim, ale serdecznym „dzień dobry”, wymienionym w drodze do kościoła czy na zakupy. Kto więc miałby powód, by tych bezbronnych i tak dobrych staruszków zamordować w ich własnym domu?

Na początku sądzono, że był to napad na tle rabunkowym, który ze względu na walkę i opór małżeństwa zakończył się tragicznie. Ludzie wtedy mówili o tym, jak należy się zachować w trakcie napadu i jak trzeba oddać złodziejom wszystko, bo jakikolwiek opór wzmagał agresję bandytów, a wtedy mścili się na ludziach. Ta teoria jednak szybko upadła, ponieważ policjanci stwierdzili potem, że z domu nic nie zniknęło. Trudno było określić, jak duży mieli majątek, ale te rzeczy, które zwykle stanowią przedmiot zainteresowania złodzieja, jak telewizor, telefon czy biżuteria, pozostały nietknięte. Co więcej, policja twierdziła, że w żadnym pokoju nie znaleziono śladów bądź odcisków, co szybko wykluczyło typowe dla kradzieży przeszukiwanie pomieszczeń i mebli. Prawdziwe intencje mordercy nie zostały odkryte. Mimo spekulacji nikt nie potrafił wyjaśnić, co się tam naprawdę wydarzyło, a w lokalnej gazecie pojawił się jedynie krótki artykuł mówiący o tym, że w spokojnej okolicy zamordowano starsze małżeństwo w ich własnym domu, zwykłych zjadaczy chleba, którzy wiedli życie samotników. Proszono o pomoc, ale nikt nie miał nic do powiedzenia.

Za życia nikt ich nawet nie odwiedzał, więc też nikt nie zauważył, że zniknęli. Pewnie dlatego do momentu zalania okolicy smrodem gnijących od dawna ciał, nikt nie wiedział, że doszło do zbrodni. Słyszałam, jak rodzice rozmawiali o tym zdarzeniu i mówili, że wszyscy muszą trzymać języki za zębami. Byłam wtedy zbyt mała, by cokolwiek zrozumieć z ich szeptanych w ukryciu dialogów. Jednego mogłam być za to pewna – zdarzyło się tam coś takiego, o czym nie można było mówić głośno.

Z powodu braku krewnych, którzy mogliby się upomnieć o nieruchomość, dom przeszedł na własność urzędu miasta. Stał pusty przez długi czas, ale komuś w końcu przyszło do głowy, że miasto mogłoby zarobić na nim pieniądze. Z dnia na dzień został wystawiony na sprzedaż. Niestety ani nasze zapyziałe miasto, ani historia budynku nie przyciągały potencjalnych kupców. Tak naprawdę tylko ktoś, kto tutaj się wychował i czuł z tym miejscem sentymentalną więź, mógł zainteresować się kupnem. Ktoś z zewnątrz widziałby, owszem, niezły dom, ale lokalizacja z pewnością skutecznie by go zniechęciła. Gdyby zdecydował się na taki zakup, byłoby to jednoznaczne z życiem w mieście bez perspektyw.

Po kilku długich miesiącach nadeszła zima. Nikt nie dbał o dom, więc zaczął popadać w ruinę. W końcu nieruchomość przekazano na cele komunalne. Założenie miało być takie, że jedna z biednych rodzin dostanie szansę zamieszkania w dobrej dzielnicy – coś, na co nie mogliby sobie nigdy pozwolić. Biorąc jednak pod uwagę, że zarówno dom, jak i umiejscowienie należały do lepszych w mieście, urząd nie chciał go oddawać do użytkowania za darmo. Wyznaczyli czynsz – znacznie obniżony względem ceny rynkowej. Jakkolwiek pięknie nie brzmiał ten pomysł, w praktyce ściągnął kiepskich lokatorów. Przez pierwsze kilka lat mieszkali tam dziwni ludzie, których prędzej czy później wyrzucano za nieuiszczanie opłat lub inne przewinienia. Rodzice, w obawie przed podejrzanymi mieszkańcami, zabraniali mi wychodzenia samej po zmierzchu przed dom czy też zabawy w ogrodzonym ogródku. Oboje złościli się, że w takich warunkach nie można normalnie wychowywać dziecka. Jeden dom w całej dzielnicy psuł atmosferę i budził strach wśród mieszkańców. Tata nawet udał się kilka razy do urzędu miasta z prośbą o interwencję, o przyjazd urzędnika i przemówienie lokatorom do rozsądku. Szamotaninie nie było końca, bo ani urząd, ani osoba odpowiedzialna za mieszkania komunalne nie chciała brać za ten dom odpowiedzialności. Wszystko przez to, że mieszkania socjalne zwykle prezentowały niższy standard, a ludzie, którzy je dostawali za darmo, uciekali z koszmarnych warunków, więc o te ciut lepsze, komunalne, naprawdę dbali. Tutaj lokatorzy płacili, więc mieli inne podejście, co osobie od komunalnych wiązało ręce. Gdyby wyznaczyli normalną stawkę za wynajem, nie obniżoną, wprowadziłby się ktoś odpowiedni, a problem sam by zniknął. Jednak urząd nie mógł już odkręcić zakwalifikowania tego domu do działu komunalnego. Tata w kółko powtarzał, że chytry burmistrz, chcąc koniecznie zarabiać na nieruchomości, ukręcił sam na siebie bat.

W rezultacie kończyło się na pisemnych upomnieniach, a dom z roku na rok sypał się coraz bardziej. Teren zielony zarastał jak dżungla, a ogródek wypełniły śmieci. Jednego dnia tato poszedł do lokatorów, ale nie potrafił przekonać ich do zadbania o posesję. Najpierw na siebie krzyczeli, a potem doszło do szarpaniny i tato oberwał. Poleciała mu nawet krew z nosa. Przyjechał komendant, ale zamiast poprzeć tatę i wymusić na ludziach ogarnięcie domu, naskoczył na niego, używając takich zwrotów jak „nękanie” czy „wstęp na teren prywatny”. W oczach funkcjonariusza to tato niepokoił sąsiadów, a nie odwrotnie.

Pomysł urzędu zupełnie się nie sprawdził, ponieważ następni lokatorzy wpłacili jedynie pierwszą opłatę za wynajem i kaucję, a potem przez kolejne pół roku nabijali rachunki na koszt miasta. Zostali wyrzuceni w obecności komendanta, bo mimo że nie dbali o posesję i opłaty, nie chcieli dobrowolnie opuścić posesji. Po nich średnio dwa razy w roku pojawiał się ktoś nowy, jednak sytuacja za każdym razem się powtarzała. Nie pomagały prośby, by dać ten dom za darmo komuś, kto naprawdę potrzebuje pomocy, kto doceniłby taki wartościowy prezent. W urzędzie, na widok taty, urzędnicy ostrzegali siebie wzajemnie przed jego nękaniem, jednocześnie prosząc go kulturalnie, by w końcu odpuścił. Jednak on z uporem maniaka wracał z kolejnymi pismami i propozycjami. Postawił sobie za cel znalezienie właściwego lokatora, a urząd przystał na jego ofertę. Żeby nie było zbyt łatwo, burmistrz oddał tacie pole do działania, ale nie ustąpił z jednym i najważniejszym warunkiem: próg dochodu miał być niski, żeby rodzina, którą tato będzie chciał tam wprowadzić, kwalifikowała się do zamieszkania w tym miejscu. Nikt z naszych znajomych nie miał aż tak trudnej sytuacji, by skorzystać z oferty, a ci, którzy chcieli aplikować, zarabiali zbyt dużo. Słyszałam nawet, jak tato sugerował swojemu koledze z pracy, by zataił dochody i zaniżył środki na utrzymanie swojej rodziny. Zapewniał, że urząd aż tak szczegółowo nie będzie sprawdzał podań i deklaracji. Oni jednak bali się konsekwencji i stchórzyli, co zdenerwowało tatę do tego stopnia, że krzyczał w domu tak, jakby to była nasza wina.

Pamiętam, jak rodzice siedzieli w kuchni przy stole i wymieniali nazwiska potencjalnych zainteresowanych. Później tato dzwonił do nich i opowiadał tak pięknie o tej lokalizacji, o ogródku i o jasnych pomieszczeniach, że sama chciałam przenieść się do domu obok. Choć potrafił fantastycznie reklamować, każdy odmawiał, co wywoływało u taty wściekłość. Gdy kończyła im się lista, poddali się. Innych znajomych nie mieliśmy, więc sprawa ugrzęzła w martwym punkcie. Musieliśmy nauczyć się żyć z dziwnymi sąsiadami i notorycznymi problemami.

Tak mijały lata, aż trafiła się długa przerwa między lokatorami. Słyszałam, jak sąsiedzi żartowali, że każdy, kto należał w mieście do szemranego towarzystwa, już tam mieszkał i skończyły się łachudry, którym urząd mógłby wynająć ten dom. Wiedzieliśmy jednak lepiej, że ta chwilowa cisza to nie powód do radości, choć mama zdawała się nie szukać dziury w całym i ewidentnie uśmiechała się częściej. Pewnie nic by się nie zmieniło przez kolejne lata, gdyby rozwiązanie nie przyszło samo. Po raz pierwszy sprowadziła się rodzina z małymi dziećmi. Para z dwoma synami. Wyglądali na normalnych, kochających się ludzi. Mama powtarzała, że właśnie na takich sąsiadów czekaliśmy. Ciągle sterczała w oknie i widząc ich wprowadzających się, podekscytowana krzyczała od czasu do czasu, że niosą kanapę, całkiem ładnie wyglądającą, albo szafę ze zdobieniami. Raz nawet zapiszczała, bo mąż podziękował żonie za pomoc, całując ją w policzek – tak jakby to było coś nadzwyczajnego, co w sumie po awanturach i podejrzanych typach faktycznie uznaliśmy zgodnie za cud. We dwie tkwiłyśmy w oknie i śledziłyśmy każdy ich ruch. Tata złościł się, że mama aż tak przeżywała ich wprowadzkę, ale nic nie było w stanie odciągnąć jej od patrzenia na sąsiadów. Prosił ją, tłumacząc, że nastraszy ich tym śledzeniem przez lekko uchyloną szczelinę w firankach. Na dodatek powtarzał, żeby nie chwaliła dnia przed zachodem słońca, bo to miejsce jest przeklęte i prędzej czy później będzie żałowała, że się tu wprowadzili. Nie zrażało jej to. Szepnęła do mnie coś, co mnie zastanowiło. Jej słowa sugerowały, że to jej zawdzięczamy normalnych sąsiadów. Tata tego nie usłyszał, a ja nie wiedziałam, jak rozumieć jej wypowiedź.

Chcąc im pokazać, jak bardzo ucieszyliśmy się z ich przyjazdu, mama upiekła ciasto i zaniosła im do domu na powitanie. Stanęłyśmy we dwie na ich ganku, bo tato odmówił udziału w tej – jak to określił – procesji z darami. Gdzieś w środku było mi żal, że mama nie zostawiła nam nawet kawałka tego pysznie wyglądającego ciasta, ale nie miałam odwagi poprosić, by zmieniła zdanie.

Po długim czasie stania bezczynnie przed drzwiami doczekałyśmy się. Otworzyła nam kobieta. To, że była szczupła, wiedzieliśmy już wcześniej, bo jej drobna postura rzucała się od razu w oczy nawet z daleka, gdy obserwowałyśmy ją przez okna. Nie miałyśmy jednak pojęcia, jak dziwnie wyglądała. Jakby wcale nie jadła. Jakby miała zaraz umrzeć z głodu. Gdy tylko ją zobaczyłam, ucieszyłam się, że to ona zje to ciasto. Potrzebowała tego bardziej niż ja.

Mama niczym ptaszek wyświergotała przywitanie w imieniu wszystkich sąsiadów, mimo że tylko my przeżywałyśmy ich wprowadzenie się w takim stopniu. Gdy tylko skończyła przygotowany przez siebie tekst, za plecami kobiety pojawił się mężczyzna. Jego surowy wyraz twarzy sprawił, że chciałam uciekać. Gapił się na mnie tak, jakbym powiedziała lub zrobiła coś, co go bardzo uraziło. Spuściłam wzrok speszona jego przejmującym spojrzeniem. Czekałam, aż odejdziemy, ale nikt nic nie zrobił, nic nie powiedział, aż w końcu mama, starając się wypełnić ciszę, zaczęła nerwowo gadać od rzeczy. To z kolei sprawiło, że ja zaczęłam się jej przyglądać uważnie. Wyglądała żałośnie, a wszystko przez to, że nie przyjęli jej podarunku tak, jak się tego spodziewała. Patrzyli na nią podejrzliwie, aż w końcu odebrali jej głos, tłumacząc, że przez kartony i konieczność rozpakowania się nie mogą jej zaprosić do środka. Mama od razu zaoferowała pomoc, ale kobieta spojrzała na nią tak, jakby jej propozycja była nie na miejscu. Mężczyzna odszedł bez słowa wyjaśnienia. Najpierw odprowadziłam go wzrokiem, a potem zerknęłam w górę, na mamę. Było jej przykro, ale nie przestawała się uśmiechać. Nadal chciała zrobić dobre wrażenie. Wręczyła kobiecie ciasto. Tak jak się spodziewałam, chuda jak wiór sąsiadka nie chciała przyjąć prezentu. Mama była bliska łez – widziałam to. Ta ponura kobieta musiała też to dostrzec, bo posłała mamie nieśmiały uśmiech i przejęła od niej blaszkę.

– Jeszcze gorące – skomentowała.

– Dopiero co z pieca wyjęłam – wytłumaczyła mama. – Pomyślałam, że przy rozpakowywaniu nie będziecie mieć czasu na gotowanie, a przecież trzeba jeść.

– No tak – przyznała sztywno, a potem zapadła cisza.

Przez chwilę kobiety, nie wiedząc, jak kontynuować rozmowę, mierzyły się, stojąc na progu, aż w końcu mamie przypomniało się, że stoję tuż obok.

– To moja córka – przedstawiła mnie. – Gaja.

Kobieta pomachała do mnie, siląc się na niewielki uśmiech.

– Ma pani dzieci? – zapytała mama, choć doskonale wiedziała, że kobieta ma dwóch synów. Widzieliśmy ich przez okno.

– Tak, dwóch synów – potwierdziła, a potem krzyknęła w głąb domu: – Chłopcy!

Dobiegło nas dudnienie na drewnianej podłodze, a zaraz potem dwóch chłopców zbiegło na dół. Jeden z nich był dużo starszy niż ja, a drugi w moim wieku. Obaj mieli piękne blond włosy. Takie jasne, jakich nigdy wcześniej nie widziałam. Starszy popychał młodszego w drodze do drzwi, ale obaj śmiali się przy tym w najlepsze. Widząc, jak dobrze się bawią, poczułam ukłucie zazdrości. Nigdy nie doczekałam się rodzeństwa. Od małego skazana byłam na koleżanki, które nie zawsze miały dla mnie czas. Siostra lub brat non stop byliby obok mnie. Miałabym towarzysza zabaw, mogłabym mieć gościa na noc każdej nocy. Nikt by nie mówił, że jestem za mała, by ktokolwiek u mnie nocował. Wszystko byłoby takie proste.

– To Ernest. – Pokazała starszego. – A to Bruno. – Położyła obie ręce na ramionach młodszego.

– W której będziesz klasie? – zapytała mama młodszego.

– W drugiej – rzucił z uśmiechem na ustach.

– To tak jak Gaja! – Radość mamy była zbyt duża, bo nikogo to nie ekscytowało tak jak jej. – Będziecie w tej samej klasie! Fantastycznie! Nie mogło się lepiej złożyć! No co za fantastyczny zbieg okoliczności!

Oboje spojrzeliśmy na siebie, badając, co to dla nas oznacza. Zaczęłam się nawet bać, że mama każe mi się z nim kolegować tylko dlatego, że dzielił nas jedynie płot. Oboje byliśmy nastawieni do siebie sceptycznie, a starszy brat w końcu rzucił:

– Idę na górę… myślałem, że coś chciałaś…

Za taki ton głosu dostałabym lanie. Moja mama nie przepuściłaby mi, gdybym zwróciła się do niej w ten sposób. Czekałam na reakcję jego matki, ale ona tylko wzruszyła ramionami i przeprosiła, tłumacząc, że dzień im ucieka, a jeszcze się nie rozpakowali. Obaj odwrócili się na pięcie i pobiegli schodami na górę. Patrzyłam za nimi, bo nigdy wcześniej nie byłam w tym domu. Nie dojrzałam niczego poza schodami. Ponownie zapadła cisza. Niezręczna i przeciągająca się w czasie, która powodowała, że obie mamy uciekały gdzieś wzrokiem. Moja po raz kolejny zapewniła, że gotowi są z tatą nieść pomoc, gdyby tylko czegoś potrzebowali, a mama chłopaków zmieszana zapewniała, że poradzą sobie bez problemu.

– Mamo! – usłyszałyśmy z góry krzyk jednego z chłopaków. – Nie ma światła w łazience!

– Mój mąż ma wszystkie narzędzia – zaoferowała szybko moja mama. – Mogę go przysłać. Jest akurat w domu. Chętnie pomoże…

– Nie trzeba – rzuciła szybko kobieta, którą z pewnością poirytowała mamy przesadna uprzejmość. – Damy sobie radę.

Na dodatek powoli zamknęła drzwi. Chciała od nas uciec. To pewne. Mama wzięła głęboki oddech, sięgnęła po moją dłoń i wróciłyśmy do siebie w milczeniu. Nawet ja wiedziałam, że nadgorliwość mamy mogła zniechęcić tych ludzi do pozostania tu na dłużej. Zamiast sprawić, żeby nowi sąsiedzi mogli się tu czuć jak w domu, z pewnością ich przestraszyła, tak, że poczuli się osaczeni. Pozbawieni prywatności.

Nic się nie zmieniało przez kolejne dni. Gdy tylko spotykaliśmy się czy na podjeździe, czy przypadkiem na ulicy, mama przyjacielsko machała do nich, a oni ją lekceważyli, udając, że jej nie dostrzegli. Konsekwentnie odrzucali próby kontaktu. Nawet mi było głupio, bo widziałam, że jej zachowanie było wręcz nachalne. Nie docierały do niej żadne argumenty. Marzyła o sąsiadce, do której mogłaby chodzić na kawę, z którą rozmawiałaby o dzieciach i problemach wychowawczych – choć ja nie sprawiałam żadnych. Takimi wyobrażeniami żyła mama i robiła wszystko, by je urzeczywistnić. Im zależało na prywatności i spokoju. Zupełnie nie rozumieli postępowania mamy. Traktowali ją jak dziwaka. Tylko dlatego, że cieszyła się z normalnej rodziny, która miała zagwarantować nam bezpieczeństwo i spokój. Chciała, by zostali jak najdłużej, bo już nie było głośnej muzyki, awantur ani podejrzanych ludzi kręcących się po ulicy. Dzięki nim zapanowała nuda, na co wszyscy czekali z niecierpliwością. Teraz każdy domek w sąsiedztwie miał przystrzyżony trawnik, a poszczególne rodziny żyły tak, jakby znalezły raj na ziemi. Tato żartował, że mama by nawet za nich czynsz płaciła, żeby tylko zostali, żeby tylko nie sprowadził się nikt inny i nie zaburzył sielanki.

Gdy nadeszły wakacje, mama w końcu pozwoliła mi wychodzić na dwór samej, podczas gdy ona zajmowała się domem. Zapomniałam całkowicie o nowych sąsiadach. Chcąc pokazać im, że jestem inna niż mama, nawet nie patrzyłam w stronę ich domu. Bawiłam się gdzie indziej. Wychodziłam pojeździć na rowerze albo spotkać się z dwiema koleżankami z sąsiedztwa. Pakowałam w plecak lalki, książki, blok i kredki i znikałam na tak długo, aż głód nie ściągał mnie z powrotem do domu. Wtedy wracałam. Zawsze czekał na mnie obiad i tysiąc pytań o mój dzień. Rzecz jasna z przejęciem opowiadałam, co się wydarzyło i jak się bawiłyśmy, a mama słuchała tego jak najlepszej audycji radiowej.

Sytuacja zmieniła się, kiedy moje dwie najlepsze koleżanki wyjechały do dziadków na resztę wakacji. Kiedy się o tym dowiedziałam, płakałam tak, jakby miały już nigdy nie wrócić, jakbym straciła je na zawsze, co po części było prawdą. Dla takiego małego dziecka, jakim wtedy byłam, okres półtora miesiąca wydawał się wiecznością. Zostałam sama. Nie miałam nikogo w pobliżu, a żeby jechać dalej, do kogoś innego, musiałam błagać mamę, żeby mi towarzyszyła. Mimo że atmosfera w naszej dzielnicy się uspokoiła, nie mogłam wyruszać na przejażdżki poza najbliższą okolicę sama. Suszyłam jej więc głowę, żeby mnie zabrała, bo samej mi się potwornie nudziło. Zgodziła się zaledwie raz albo dwa, bo jak mówiła, rozpoczął się sezon na przetwory, a nasz dom wyglądał jak skup warzyw i owoców. Wszędzie walały się skrzynki z jabłkami, śliwkami czy innym dziadostwem. Mama w kółko myła, wypełniała i układała słoiki. Nie uśmiechało jej się spędzić pół dnia na piciu kawy z mamą jednej z moich koleżanek, podczas gdy śliwki czekały na przetworzenie. W związku z tym zbywała mnie za każdym razem. Nawet nie prosiła mnie o pomoc, bo według niej spowalniałam pracę, zamiast ją przyspieszyć. Chcąc mieć mnie z głowy, kupiła mi drogi zestaw różnokolorowej kredy, bym mazała po ulicy. To skutecznie wypełniało mi czas.

Któregoś razu dołączył do mnie Bruno. Zamalowałam już asfalt przed swoim domem i kolorowałam część przed ich podjazdem.

– Co robisz? – zapytał, podchodząc bliżej.

Nie odpowiedziałam.

– Wiesz, że jesteś na mojej części ulicy?

– Nieprawda – zaprzeczyłam. – Ulica jest wspólna. Podjazd jest wasz… a nawet nie wasz, tylko tego, kto jest właścicielem tego domu. Wy tu jesteście tylko lokatorami – przypomniałam mu, ale nie zrobiło to na nim wrażenia. Nie odszedł, jak zakładałam, że zrobi.

– Mogę spróbować?

– Nie możesz. – Podniosłam się i podeszłam do wiaderka z kredą na wypadek, gdyby sam po nią sięgnął.

– Mogę ci pokazać, jak się maluje komiksy – zaoferował, starając się mnie przekonać.

– Nie, dzięki. Wolę malować swoje…

– To musisz iść na swoją stronę – rzucił już bardziej stanowczo.

Zerknęłam w kierunku naszego podjazdu. Cały był zamalowany. Moje miasto miało już tyle ulic i zabudowań, że mogłabym zacząć się nim bawić, ale mimo to malowanie było ciekawsze niż korzystanie z płaskiej infrastruktury. Dodawanie szpitala, biblioteki i innych budynków sprawiało mi większą frajdę.

– Masz. – Podałam mu różowy kolor, licząc, że odmówi.

Wziął ode mnie kredę i ku mojemu zaskoczeniu ruszył w kierunku zamalowanej części.

– Co robisz? – zapytałam, gdy się schylił.

– Twoje miasto nie ma znaków – zauważył. – Musisz mieć znak stopu czy zakaz wjazdu, czy zakaz parkowania.

– Nie muszę.

Bruno pokazał na koniec naszej ulicy – tej prawdziwej, gdzie stał czerwony znak stopu.

– Wszystkie miasta mają znaki, żeby ludzie wiedzieli, jakie obowiązuje prawo. Jak chcesz, żeby to było prawdziwe miasto, musisz je dodać. Inaczej mieszkańcy nie będą wiedzieć, jak jeździć.

– A skąd wiesz, jakie znaki są potrzebne?

– Mój brat za rok chce zdawać egzamin na prawo jazdy, więc jak jedziemy gdzieś samochodem, tato go przepytuje.

– Okej – zgodziłam się. – Ale nie możesz malować po moich budynkach.

Skinął głową i przystąpił do pracy. Kilka razy doszło między nami do nieporozumienia, kiedy Bruno uznał, że powinniśmy zmienić infrastrukturę miasta tylko dlatego, że nie pasowało mu stawianie dwóch dużych budynków obok siebie. Protestowałam wtedy i straszyłam, że go wygonię, on z kolei odgrażał się, że zmaże wszystko, co jest po jego stronie. Kiedy mówił, że weźmie szlauch ogrodowy i poleje wodą moje dzieło, ustępowałam, nie mogąc sobie wyobrazić takiego potwornego zmarnowania tego pięknego miasta. Siłą zmuszał mnie do godzenia się na jego warunki. Nie podobało mi się, że nie zostawiał mi wyboru, ale wolałam to niż patrzenie, jak moje rysunki znikają pod strumieniem wody.

W ciągu kilku następnych dni dorysowaliśmy tyle ulic, że zużyliśmy wszystkie kawałki kredy. Ku mojemu zaskoczeniu Bruno przyniósł dwa małe metalowe samochodziki. Jeden dla mnie i jeden dla siebie. Każde z nas miało swój dom i jeździło do pracy, do lekarza i wszędzie, gdzie tylko się dało. Bawiliśmy się tak w najlepsze. Jednego dnia mama wyszła przed dom, by zobaczyć nasze miasto. Pokazywałam jej, gdzie co namalowaliśmy i jak Bruno dodał znaki. Bardzo jej się podobało rozmieszczenie budynków, ale najbardziej wychwalała jego wiedzę na temat komunikacji. Drażniło mnie, że to Bruno zebrał pochwały, chociaż cała koncepcja była moja, on zaś dołączył, gdy już wszystko było gotowe. Mimo to nie protestowałam. Cieszyłam się, że mama wyszła popatrzeć na mnie. Zaraz potem zaprosiła nas na obiad. Oboje. To był pierwszy raz, kiedy Bruno został u nas na posiłek. Od tamtej pory nieważne, jak długo byliśmy na zewnątrz czy w ogrodzie, za każdym razem jadł z nami.

– Smakuje ci – stwierdziła mama.

– To najlepsze, co do tej pory jadłem – powiedział z pełną buzią.

Tata mnie zawsze za to krytykował, więc zerknęłam na mamę, spodziewając się, że zaraz mu coś powie. Patrzyła jednak na niego z uśmiechem, jakby aprobowała takie zachowanie. Sposób, w jaki na niego patrzyła, sprawiał, że czułam zazdrość. Byłam przyzwyczajona do całej jej uwagi zawsze skupionej na mnie. Teraz traktowała mnie jak powietrze zachwycona Brunem, który jadł jak świnka, mlaskał i nie obawiał się mówić z pełnymi ustami.

– A twoja mama nie gotuje? – zapytałam od razu.

– Tak, ale tylko jak tata wraca i krzyczy, żeby ugotowała – wyjaśnił, wpakowując sobie duży kawałek kotleta mielonego do buzi.

Przeżuwał, pokazując mi zawartość. Z pewnością chciał mi w ten sposób zrobić na złość.

– Co robi twój tata? – Tym razem mama dopytywała o jego rodzinę.

– Tata pracuje w magazynie. Jeździ wózkiem widłowym i przewozi palety.

Bruno zademonstrował rękami, jak wózek podnosi paletę i jak ją przekłada w inne miejsce.

– A mama?

– Mama… – zawahał się Bruno. – Mama pracuje w domu.

– Praca chałupnicza? – zapytała.

– Chyba tak – skrzywił się niepewny, czym naprawdę zajmowała się jego matka, albo po prostu nie rozumiał, co znaczyło to określenie.

Ja też nie do końca rozumiałam, dlaczego mama o to dopytywała, ale słuchałam w milczeniu. Dla mnie żadne z tych pytań nie miało znaczenia. Wolałabym, żeby to mnie zapytała o miasto lub cokolwiek innego.

– Jadłeś coś dzisiaj? – Posłała mu uśmiech tak ciepły, że ja bym go od razu odwzajemniła, ale Bruna to w ogóle nie ruszyło.

– Chyba nie – odpowiedział cicho i wrócił do krojenia mielonego widelcem.

Nie potrafił się nawet posługiwać nożem, a mama w ogóle nie zwracała mu uwagi. Tak jakby była zupełnie ślepa na brak kultury, który prezentował. Na coś, za co mnie zawsze musztrowali. Tata nie dopuszczał, bym siedziała przy stole krzywo albo żebym nieodpowiednio trzymała sztućce. Zawsze wydawało mi się, że tak jest w każdym domu, ale teraz, widząc pobłażliwość mamy, czułam złość.

– Nie jadłeś śniadania? – Mama odwróciła się, by zerknąć na zegarek. – Matko święta, przecież ty powinieneś zjeść do tej pory przynajmniej dwa posiłki.

– Ernest dał mi jabłko – przyznał, zupełnie nie przejmując się tym, o czym mówił.

– Posłuchaj – mama dotknęła jego dłoni – możesz do mnie przychodzić, kiedy tylko będziesz chciał. Nawet gdy Gaja będzie poza domem. Kiedy tylko jesteś głodny, powiedz mi, a dam ci jedzenie. Czy w domu, czy na zewnątrz. Rozumiesz?

– Tak – potwierdził i spojrzał na nią. – Robi pani najlepsze obiady!

Mama uśmiechnęła się tak szeroko, że pokazała wszystkie zęby. Wyciągnęła też rękę i pogłaskała Bruna po głowie. Kiedy wstała od stołu, by przynieść kompot, pocałowała go w głowę. Byłam na nią zła. Ta czułość, to pokazywanie mu, jak bardzo go polubiła, działało mi na nerwy. Widząc, jak nagle zaopiekowała się nim z takim zaangażowaniem, odsunęłam myśli o posiadaniu rodzeństwa, bo dotarło do mnie, że mama dzieliłaby czas, uwagę i miłość między nas dwoje. Wolałam jednak być sama.

Rozumiałam, dlaczego mama tak się nim przejęła. Miała bardzo dobre serce, a mama Bruna nie dbała o dzieci tak, jak powinna. Nieraz słyszałam, jak mama mówiła, że ubrania Bruna były brudne albo że cały tydzień chodził w tych samych spodniach. Poza tym zawsze jadł z nami i nigdy nie wyniósł żadnego jedzenia na dwór ze swojego domu, niezależnie od tego, czy bawiliśmy się przed domem, na ulicy, czy też w ogrodzie. Nigdy nie wołano go na posiłek i nigdy nie mówił, że miał pełny brzuch. Wręcz przeciwnie, zawsze był głodny.

Gaja 2012

– Gaja! – zawołała z dołu mama.

– Co? – odkrzyknęłam z pokoju. Trochę zbyt szorstko, biorąc po uwagę, że dzisiaj, do tej pory, zapomniała o mnie i o nic mnie nie nękała.

Obiad był już gotowy, wykonałam swój zakres obowiązków, więc czego więcej mogłaby ode mnie chcieć? Tylko tego, żebym znów pomogła jej w czymś w domu. Drażniła mnie konieczność pracowania w kuchni, gdy czekało na mnie tyle ciekawszych zajęć. Mama tego nie rozumiała i ciągnęła mnie do przygotowywania obiadu. Potrafiła siedzieć cały wieczór i lepić pierogi, które potem leżały na każdej powierzchni płaskiej. Taką ich liczbą mogłaby wykarmić pół oddziału wojska. Pytana o to, dlaczego tyle robiła, zawsze odpowiadała, że na zapas, by nie robić dwa razy. Nigdy nie zapytała mnie, czy sprawiało mi to radość. Po prostu ściągała mnie do kuchni, a kiedy mówiłam, że przecież można pierogi kupić, nie trzeba ich lepić, stojąc przy garach przez cały wieczór, zachwalała smak domowych. Mamie całkiem przewróciło się w głowie i stała się totalną kurą domową, której jedyną radością były porządki i gotowanie. Nie miała ambicji, by zrobić coś ze swoim życiem, a gdy podrzucałam jej książki, zawsze znajdowała sobie coś innego do zrobienia. Potrafiła prasować skarpety i majtki, kiedy wszystko inne miało już idealne kanty. Nie umiałam znaleźć z nią wspólnego języka. Z mojego punktu widzenia zachowywała się jak wielofunkcyjny robot, którego na dodatek nie można było wyłączyć.

– Chodź na dół… proszę! – zawołała, stojąc u podnóża schodów.

– Idę! – odkrzyknęłam z góry, wiedząc, że musiała mieć jakiś powód, dla którego krzyczała przez cały dom.

Nie lubiła takiej formy komunikacji, więc westchnęłam ciężko, ale zrobiłam, o co prosiła. Schodząc po schodach, słyszałam strzępki rozmów dwójki ludzi. Początkowo sądziłam, że dyskutowali o czymś ekscytującym, ponieważ mama wydawała z siebie same ochy i achy. Spodziewałam się wiadomości, które poruszą mnie tak samo jak ich. Powoli pokonywałam schody, nie mogąc doczekać się sprawdzenia, z kim mama tak szczebiotała. Wtedy ujrzałam policjanta. Henio stał przy drzwiach, a w rękach miętosił czapkę. Zerknął na mnie w górę i skinął na przywitanie. Zrobiło mi się gorąco. Czyżby ktoś doniósł o tym, jak wczoraj wieczorem po raz kolejny weszliśmy do magazynu i spędziliśmy pół nocy na ziarnach kukurydzy? Kilka razy ochroniarz przepędzał nas, strasząc, że w końcu wezwie policję. Na nasze szczęście większość nocy przesypiał w cieciówce tak twardym snem, że mogliśmy tańczyć mu pod nosem, a on i tak by się nie obudził. Może tym razem miarka się przebrała i zgłosił sprawę? Widział nieraz nasze twarze, zresztą znał nas z okolicy. Potrafiłby nas wskazać z podaniem dokładnych adresów zamieszkania.

– Mamy gościa – zaanonsowała go mama, jakbym była ślepa.

– Dobry wieczór – przywitałam się niepewna, co powinnam zrobić.

Obmyślałam taktykę. W najgorszym przypadku miałam zamiar wyprzeć się wszystkiego w żywe oczy. Powiedzieć, że mnie tam wcale nie było. Chciałam kłamać, że spędziłam wieczór gdzieś indziej… tylko gdzie? Może mogłabym powiedzieć, że poszłam do jednej z koleżanek? Jeśli policja przychodziła do mnie jako pierwszej, może mogłabym coś wymyślić, a potem, gdy Henio wyjdzie, szybko zadzwonić do kolejnej z koleżanek, by sprzedała funkcjonariuszowi taką samą wersję. To by nas ochroniło. Kto by wątpił, że dwie nastolatki malowały sobie paznokcie przez pół wieczoru?

– Przychodzę do ciebie – odezwał się glina – bo mam dobrą wiadomość.

Mama kiwała głową z uśmiechem, a mnie przyszło do głowy, że może jednak wcale nie znalazł się tu dlatego, że ktoś doniósł. Tego z pewnością nie nazwałby niczym dobrym. Wręcz przeciwnie, straszyłby mnie paragrafami, grożąc nieletnim, takim jak ja, za wchodzenie na teren prywatny i niszczenie mienia.

– Bruno się znalazł – zakomunikował spokojnie.

– Co?! – Poczułam, jak nogi się pode mną ugięły. – Jak to możliwe?

– Spokojnie. – Policjant podszedł do mnie i posadził mnie na schodku. – Usiądź sobie. Ale zbladłaś…

– Ale jak to się znalazł? Po tylu latach? Gdzie był? Co robił?

– Spokojnie. – Poklepał mnie po ramieniu, ale ja miałam ochotę strącić jego rękę. Nie potrzebowałam, żeby mnie uspokajał, a raczej by odpowiedział na pytania. – Tak, jeden z policjantów szedł przez miasto, gdzieś daleko stąd, i go rozpoznał. Widział kiedyś jego zdjęcie jako osoby zaginionej, a u nas dzieci to się mocno nagłaśnia, wysyła do wszystkich placówek w kraju, więc skojarzył twarz. Zgarnęli go, a on potwierdził, że żył na ulicy…

– Ale… – przerwałam mu.

Nie byłam jednak w stanie wydobyć z siebie głosu. Jak to możliwe, że po tylu latach ot tak się znalazł? Gdzie on był do tej pory? No i najważniejsze: dlaczego nie wrócił? Czemu czekał, aż ktoś go znajdzie? Przecież mógł w każdej chwili wsiąść w autobus i przyjechać tutaj… gdyby tylko chciał.

– Są takie przypadki, że ludzie odnajdują się właśnie po wielu latach – tłumaczył. – Czasami pamiętają dom, rodziców, a czasami nie… Bruno niestety nic nie pamięta. Być może był za mały, a może wydarzenia po tym, jak zniknął, wpłynęły na niego do tego stopnia, że wyparły dziecięce wspomnienia. Podejrzewam, że żyjąc na ulicy jako dzieciak, musiał przejść przez koszmar. Cholera wie.

Patrzyłam na niego oniemiała. Nie mogłam zrozumieć, jakim cudem Bruno nie pamiętał swojego życia sprzed zniknięcia. Ja umiałam przywołać w pamięci każdy dzień. Każdy jeden wspólnie spędzony dzień. Nasze rozmowy, nasze pakty. To, gdzie razem chodziliśmy, gdzie się bawiliśmy. Wszystko, co razem przeżyliśmy. Zarówno te dobre wspomnienia, jak i te złe. Nawet takie, które z wielką ochotą wyrzuciłabym z głowy jak śmieci do kosza, ale nie udawało się to. Wystarczyło słowo, gest czy nawet mniejszy drobiazg z nimi związany, a powracały.

– I tutaj jest ogromna prośba – kontynuował funkcjonariusz. – Rodzice Bruna mówią, że z tobą spędzał najwięcej czasu… zanim zniknął. Może byłabyś w stanie mu pomóc?

– Ja? – Mrugałam z niedowierzaniem, że właśnie o to mnie zapytał, a kiedy skinął głową, przełknęłam głośno. – Ale w jaki sposób? – Zmarszczyłam brwi, nie rozumiejąc, czego ode mnie oczekiwano.

– Porozmawiać z nim, przypomnieć mu, co robiliście w dzieciństwie – podpowiedział. – On jest teraz bardzo zagubiony. Z dnia na dzień odzyskał dom, rodziców, rodzinę.

– A Ernest?

– Ernest dostał wiadomość i mają go ściągnąć ze służby. Nikt nie wie, ile to potrwa, bo jest na misji, przypisany do oddziału, i nie może ot tak wyjechać. On jest zbyt wysoko postawiony, żeby go po prostu oddelegowano. Muszą najpierw wszystko zorganizować, potem wsadzić go w samolot, żeby mógł przyjechać. To potrwa kilka dni, jeśli nie dłużej.

– Ale jest pan pewien, że to Bruno? – zapytałam.

– Ha! – krzyknął, uśmiechając się od ucha do ucha. – Poczekaj, aż go zobaczysz. No kropka w kropkę tak samo wygląda.

– Posłuchaj – zwróciła się do mnie mama – to jest ten sam dzieciak, z którym spędzałaś całe dni. Nie ma tu nikogo i na dodatek nie pamięta swojego życia. Może miał jakiś uraz głowy albo jakiś wypadek… może obudził się gdzieś… po wypadku… czy coś… i nie wiedział, jak trafić z powrotem do domu… – urwała. Spojrzała szybko na nas dwoje, a potem wróciła do mnie wzrokiem. Podeszła, położyła mi dłoń na ramieniu i kontynuowała: – Postaw się na jego miejscu. Wyobraź sobie, jak trudne to musi być dla niego. A co by było, gdybyś to ty tak zniknęła, miała w pobliżu przyjaciela, a on odmówiłby ci pomocy?

– Ale minęło tyle czasu – wyjąkałam. – Ja go nie znam. To, że kiedyś bawiliśmy się w chowanego, ma się nijak do tego, co jest teraz. Minęło dziesięć lat. Ja go nawet nie pamiętam. Dla mnie jest kimś obcym.

– Gdzie on teraz jest? – zwróciła się do policjanta mama.

– W domu. Zbadali go w szpitalu, nic mu nie było, więc go przywiozłem… – Urwał, co sprawiło, że podniosłam wzrok. Nawet nie zauważyłam momentu, w którym spuściłam głowę i zaczęłam dłubać w paznokciach.

Gdyby Henio przyszedł z takimi wieściami zaraz po tym, jak Bruno zaginął, popłakałbym się ze szczęścia. Teraz było inaczej. Nauczyłam się żyć bez niego, bez przyjaciela, jakim dla mnie był. Kiedyś, jako dzieciaki, rozumieliśmy się bez słów, teraz wszystko się zmieniło…

– Myślałem, że się bardziej ucieszysz – rzucił z przekąsem, patrząc mi prosto w oczy. – Pamiętam, jak płakałaś, kiedy zniknął, jak pomagałaś go szukać. Wydawało mi się, że zareagujesz inaczej. Leciałem tu do was jak na skrzydłach, nie mogłem się doczekać, aż wam przekażę tę wiadomość, a tu…

– Heniu… – Mama podeszła do niego i tym razem to jemu położyła dłoń na ramieniu. To był firmowy znak mojej matki. Taki kontakt, który był oficjalny, ale zarazem lekko przyjacielski. – Oni byli tylko dziećmi. Życie toczyło się dalej. Każdy już o nim zapomniał.

Westchnął. Poprawił sobie czapkę na głowie i ruszył do drzwi, ale widać było, że nie mógł pogodzić się z tym, jak przyjęłam jego wiadomość. Zatrzymał się i odwrócił do nas tak, jakby czekał na mnie, na to, że go zatrzymam. Nie potrafiłam wydobyć z siebie głosu.

– Dziękuję, że nam przekazałeś te fantastyczne wieści – dopowiedziała mama, widząc, że policjant nie kwapił się do wyjścia.

– Mam takiego przyjaciela, który wieki temu wyjechał za granicę – zaczął spokojnie, trzymając klamkę w dłoni. – Bywa tak, że przez lata się nie widujemy, czasami nawet nie po drodze nam zadzwonić do siebie, ale gdy przyjechał w zeszłym roku, pokonałem dwieście kilometrów, żeby się z nim zobaczyć. Mówi się, że w prawdziwej przyjaźni nie ma znaczenia, ile czasu minęło, bo przyjaciele pozostają tacy sami. Jestem tego dobrym przykładem, bo na początku wydawało mi się, że nie będziemy mieli wspólnych tematów, ale kiedy tylko się spotkaliśmy, czułem się tak, jakbyśmy się widzieli wczoraj. Nic się nie zmieniło.

– To naprawdę miłe z twojej strony – podsumowała mama.

– Chociaż spróbuj – zwrócił się do mnie. – Pamiętasz, jak Bruno rzucił się na tego chłopaczka od Kowalskich za to, że ci zniszczyli rower?

Skinęłam głową.

– Na pewno się bał, na pewno dużo ryzykował, a mimo to rzucił się na niego, bo był twoim przyjacielem. Takich rzeczy się nie zapomina.

Ponownie skinęłam. Zaschło mi w gardle. Nie wiedziałam, co powiedzieć, ani tym bardziej – co zrobić. Pamiętałam dzień, w którym Bruno nie wrócił do domu. Szukaliśmy go wszędzie. Poruszyliśmy niebo i ziemię, ale nigdzie go nie było. Z każdym dniem ludzie powoli tracili nadzieję, grupa poszukujących wykruszała się, aż pozostał tylko Henio, Ernest, rodzice Bruna i ja. Płakałam cały tydzień, a kiedy mama mówiła, żebym zaprosiła kogoś do domu, by wypełnić po nim pustkę, protestowałam i krzyczałam, że nigdy nie zapomnę Bruna. Zapomniałam.

Henryk

Kiedyś wydawało mi się, że gdy pójdę do szkoły policyjnej, będę potem, niczym w filmach, gonił przestępców. Zawsze uda mi się rozwiązać sprawę, a nagrody posypią się jak śnieg zimą. Prawda wyglądała zupełnie inaczej. W dziurze zabitej dechami kompletnie nic się nie działo. Nasze miasteczko było zbyt małe na jakąkolwiek przestępczość, a działania policji sprowadzały się do łagodzenia konfliktów. Zwykle wzywano nas albo do wypadku, albo do awantury, albo do innego błahego nieporozumienia. Po dojechaniu na miejsce musiałem się bawić w rozjemcę, a nie pełnić służbę. Czasami niczym psycholog prosiłem o wyjaśnienie, o zaproponowanie rozwiązania, by potem z kolei jak sędzia zdecydować o dalszym postępowaniu w danej sprawie. Ludzie nie traktowali mnie z należytym szacunkiem, bo przecież byłem dla nich tylko Heniem. Sąsiadem, gliną, darmozjadem. Według nich bowiem to oni mnie utrzymywali i to ja powinienem im świadczyć usługi, skoro otrzymywałem pensję z ich podatków. Tak to postrzegali. Wydawało im się, że mogli mi powiedzieć, co myślą, bo korzystałem z ich pieniędzy. Gdy zatrzymałem kogoś za przekroczenie prędkości, od razu słyszałem, że zaraz zaczyna się nowy rok szkolny i wydatki obciążą budżet albo że remont czy budowa domu w trakcie i brak funduszy. Czyjś ślub, pogrzeb lub inny równie nieistotny powód, którym w żaden sposób nie można było wytłumaczyć złamania prawa. Mimo to zawsze, ale to zawsze ludzie uciekali się do wyjaśnień, których ja z kolei nie mogłem przerwać ani zbagatelizować, bo jak miałem powiedzieć, że śmierć i pogrzeb ukochanego dziadka nic nie znaczą, a następnie wlepić mandat. Zawsze kończyło się na pouczeniu, bo gdybym wypisał mandat, okazałbym się bezdusznym skurwysynem bez sumienia. Mandaty mieszkańcy postrzegali jako zbieranie pieniędzy w celu wzbogacenia komendy, a nie jako faktyczną karę za łamanie prawa. Nawet w twarz mi mówili, że wypisuję je, ponieważ zbliża się moja rocznica ślubu i muszę mieć dla żony na prezent. Mojego tłumaczenia na temat funkcjonowania komendy nikt nie chciał słuchać. Ich problemy zawsze były ważniejsze.

Gdy musieliśmy łapać na radar, wysyłałem chłopaków na wyjazdówkę. Tam każdemu wlepialiśmy maksimum i ratowaliśmy budżet oraz statystyki, by potem raportować wyżej, jak pilnie pełniliśmy obowiązki. Nikomu nigdy nie chciało się sprawdzić numerów rejestracyjnych pojazdów, które zatrzymywaliśmy. Wszyscy, co do jednego, byli z innego województwa lub miasta. Nie znali ani mnie, ani chłopaków z komisariatu. Tak wyglądała nasza praca, a gdy zdarzyło się kilka razy, że ktoś komuś po pijaku wjechał w podwórko lub w auto, przyjeżdżałem na miejsce, ustalałem winę, kto komu i ile zapłaci i na przypieczętowanie układu siadaliśmy z flaszką. Po takiej imprezce czasem sam wracałem na podwójnym gazie. Nikt mi jednak tego nie wypominał, no… poza żoną. Moja małżonka zawsze miała zdanie w każdej sprawie. O moje popijanie już od dawna suszyła mi głowę. Na początku jej się zdawało, że rzucę nałóg, ale nie mogłem, ze względu na pracę.

Najgorzej było, kiedy po raz pierwszy miałem do czynienia z zabójstwem. Tyle lat nic się nie działo, a tu nagle dwa trupy. I to na dodatek stare małżeństwo. Gdy ich zobaczyłem, chciało mi się płakać. Oboje zostali uduszeni. Garotą. Z mieszkania nic nie zniknęło, żadnych śladów walki. Wszystko wskazywało na to, że była to egzekucja. Tak jakby to małżeństwo nie mieszkało w tej dziurze, tylko gdzieś indziej, gdzie takie potworne czyny były na porządku dziennym. Sposób, w jaki ich zabito, sugerował, że zanim zmarli, komuś podpadli, bo zrobili coś potwornego, i za to spotkała ich taka kara. Nie wierzyłem jednak w ten scenariusz, nie w ich przypadku. Ci ludzie nikomu nie wyrządzili krzywdy, chodzili non stop do kościoła. Kobieta zbierała na kwiaty i dekorowała ołtarz na każde święta. Każdy ich znał na tyle dobrze, by powiedzieć, że byli dobrymi sąsiadami, a to, co z nimi zrobiono, zasługiwało na potępienie. Choć starałem się, jak mogłem, nigdy nie znaleźliśmy sprawcy. Niby mieliśmy jakieś ślady, przyjechali nawet z powiatowej, żeby pobrać próbki do laboratorium, ale donikąd nas nie doprowadziły, ponieważ było zbyt dużo fałszywych tropów, takich jak ślady sąsiadów, którzy ich w przeszłości odwiedzali, albo księdza, który przyszedł do nich po kolędzie. Musiałem zamknąć sprawę, a w duszy przeprosić ich, że nie udało mi się doprowadzić do skazania ich oprawców. Zasługiwali na sprawiedliwość, ale nie dostali jej… bo nie umiałem znaleźć winnego.

W tej robocie nie można traktować porażek personalnie, ale często nie da się inaczej. Boli cholernie – zwłaszcza gdy zna się ofiary osobiście. W sytuacjach kiedy bezsilność odbierała mi chęć do wstawania rano, by nadal pełnić służbę, sięgałem po alkohol. Tak było najłatwiej i najszybciej. Zapominałem o świecie, o tym podłym życiu. Przestawało mi zależeć. Gdy leżałem pijany, w mojej głowie panowała pustka. Nie gnębiły mnie myśli o trupach ani wyrzuty sumienia. Ten sposób radzenia sobie z rzeczywistością nie podobał się rzecz jasna mojej żonie. Pamiętam, jak raz leżałem ledwo przytomny na kanapie, a ona weszła do domu.

– Wstawaj, łachudro! – krzyczała mi tuż nad głową. – Pijaku ty, ty moczymordo! Gdzie się tak zalałeś? W robocie, co?

Szturchała mnie bez litości, a ja nie mogłem nawet ruszyć palcem. Wlałem w siebie taką ilość wódki, że nie byłem w stanie utrzymać kontaktu z otoczeniem. Leżałem jak kłoda, metabolizując alkohol. Ślina ciekła mi z ust, a gdy chciałem coś do niej powiedzieć, stać mnie było jedynie na bełkot.

– Ty komendancie od siedmiu boleści, chlajusie – grzmiała. – Wstawaj, bo jak ci kopa zasunę, to podniesiesz dupę raz-dwa. Nie będę kolejny raz sprzątać po tobie. Zaraz się obszczysz, jak to zwykle bywa, i kanapa będzie śmierdziała. Nie będę po tobie prać! Idź stąd! Do piwnicy!

– Już, Halinko… – prosiłem, żeby dała mi spokój, ale dopóki się nie podniosłem, nie przestawała krzyczeć.

– Odznakę ci powinni zabrać! Jaki ty przykład dajesz? Wszyscy wiedzą, że do kieliszka zaglądasz. Niedługo ludzie nawet nie będą do ciebie po sprawiedliwość przychodzić, tylko sami między sobą będą sprawy załatwiać.

– Nie… przejmuj się…

– Ksiądz podobno niedawno z ostatniego namaszczenia pijany na rowerze jechał, a ty codziennie w mundurze nachlany ze służby wracasz. Co się dzieje w tym kraju? Młodych ludzi nam trzeba, żeby te wasze pijackie mordy wywalić z posad.

– Halinko…

– Wstawaj, bo tak ci zasunę, że czub buta w dupę ci wsadzę!

Wtedy jej przytakiwałem i przenosiłem się do piwnicy. Miałem tam starą polówkę, z której nieraz spadłem, bo mi się złożyła, gdy na niej siadałem. Leżałem tak, aż oprzytomniałem, a potem wracałem na górę, brałem prysznic i udawaliśmy, że nic się nie stało. Kiedy wytrzeźwiałem zupełnie, kładliśmy się spać do jednego łóżka, a jeśli nadal czuła ode mnie alkohol, wracałem na polówkę. Nie sprzeciwiałem się. Sam pewnie robiłbym tak samo, gdybym musiał żyć z pijakiem. Nie miałem więc do niej pretensji, wręcz przeciwnie – jak mogłem, schodziłem jej z drogi, ustępując we wszystkim. Tak wyglądało ponad trzydzieści lat naszego małżeństwa. Rzecz jasna nie zawsze było tak źle.

Na początku bardzo się kochaliśmy. Tworzyliśmy normalną rodzinę, ale potem przerosły nas problemy. Nie doczekaliśmy się dzieci, bo żona nie mogła ich mieć. Ileż ona zastrzyków wzięła, ile tabletek się nałykała, ile wizyt u lekarzy zaliczyła, to tylko dobry Bóg raczy wiedzieć. Patrzyłem na nią, na jej starania i nie mogłem uwierzyć, że aż tak jej zależało. Kiedy lekarz powiedział, że nie będziemy mieć dzieci, ja przyjąłem to do wiadomości, ona nie. Chciała walczyć, więc robiła, co mogła. Od tradycyjnej medycyny, hormonów, przez inseminację, aż po zioła i szamanki, które miały jej pomóc w zajściu w ciążę. Nic nie pomogło. Każda inseminacja kończyła się poronieniem. W końcu któregoś dnia przyszła do mnie i wspomniała, że moglibyśmy adoptować dziecko, ale wtedy już popijałem i podobno mój nałóg by nas zablokował. Ludzie zeznaliby na moją niekorzyść, a my skompromitowalibyśmy się w powiecie. Do tej pory nikt wyżej nie wiedział, co się działo na komisariacie ani u mnie w domu. Żona też wstydziła się mówić o tym głośno. Choć krzyczała na mnie w domu i szarpała mną jak szmatą na wietrze, gdy wychodziliśmy gdzieś razem, zawsze zabierała mnie do domu, zanim urwał mi się film. Czasem prosiła o pomoc któregoś ze znajomych, a niekiedy sama prowadziła mnie aż do podwórka. Tam albo mnie rzuciła pod bramą, albo dociągnęła do środka – jeśli jeszcze miała siłę. Jak to mówiła, leżałem na swoim, nie na ulicy, i wtedy już nie było wstydu. Przez to moje picie zaprzepaściłem naszą szansę na adopcję. Mimo że kilka razy próbowałem odstawić butelkę, nałóg okazywał się silniejszy. Choć nie, to nie nałóg, to robota sprawiała, że potrzebowałem znieczulenia.

Gdy kiedyś próbowałem powiedzieć żonie, dlaczego piję, że to przez dobre serce, przez te wszystkie problemy na służbie, śmiała mi się w twarz. Nie rozumiała mojego poświęcenia ani tym bardziej tego, z czym musiałem się borykać na co dzień. Jak mogłem mojej własnej żonie wytłumaczyć, że ludzie mnie nie szanowali, skoro ona sama też mną pomiatała. W jej oczach znaczyłem mniej niż śmieć. Była ze mną dlatego, że dostaliśmy służbowy dom, a pensja komendanta wpływała co miesiąc, niezależnie od tego, czy coś osiągnąłem, czy nie. Dostawałem też trzynastki i inne nagrody, które mi się w ogóle nie należały. Gdyby nie to, już dawno by mnie wyrzuciła. Tak przynajmniej mówiła. Została ze mną dla wygody i po to, by ludzie nie wytykali jej palcami. Ot, małomiasteczkowa mentalność i strach przed byciem samotną kobietą. Rozwódką.

Kolejnym ciosem był dla mnie przypadek tego dzieciaka, który zaginął. Nie wypiłem kropli przez tydzień albo i dłużej – do czasu, aż miałem nadzieję. Gdy już dotarło do mnie, że go nie znajdziemy, poszedłem w tango. Piłem cały boży tydzień. Na moje szczęście nikt mnie nie wyrzucił ze służby, a ludzie zdawali się mnie rozumieć. Po raz pierwszy mówili mi, że nic nie mogłem zrobić, że los tego dzieciaka był już przesądzony. Najgorsza była ta mała ruda dziewczynka, która jako jedyna w tym mieście patrzyła na mnie jak na bohatera. Wierzyła, że przyprowadzę chłopaka z powrotem. Chciałem to dla niej zrobić, pomóc, zwłaszcza po tym, jak straciłem wcześniej jej zaufanie, ale nie umiałem. Nie wiedziałem jak. Najpierw motałem się, szukając śladu, organizując przeszukiwanie terenu, aż zrozumiałem, że sami go nie znajdziemy. Upłynęło dużo czasu na wykonywaniu podstawowych działań, więc zgodnie z protokołem wezwałem posiłki. Sprawę, jak wszystkie inne duże przestępstwa czy wydarzenia, przejęła powiatowa, poszły komunikaty na cały kraj, ściągnięto helikoptery ze stolicy, pojawiły się prośby o pomoc w telewizji, ale mały zniknął. Jakby nigdy nie istniał. Nikt nie widział jego zniknięcia, nikt go nie pamiętał. Rodzina miała problem, by określić, co miał na sobie w dniu zaginięcia, a o zdjęcie małego upominaliśmy się dobrych kilka godzin, zanim dano nam takie, na którym miał chyba trzy lata. Z tymi informacjami było niezwykle trudno dowiedzieć się czegokolwiek.

Zaginięcie Bruna to była kolejna sprawa, która pozostała w aktach jako niewyjaśniona, a ja nie mogłem nic zrobić. Czułem się bezużyteczny, jak zawsze.

Tego dnia, zanim dowiedziałem się, że go odnaleziono, siedząc przy biurku, obiecałem sobie, że dotrwam do końca tygodnia bez flaszki. Miała to być moja ostatnia próba rzucenia nałogu. Wmawiałem sobie, że teraz, jako starszy, bardziej doświadczony i zobojętniały na otoczenie, dam radę. Już po kilku godzinach suszyło mnie tak, że nie mogłem wytrzymać. Jedyne, o czym myślałem, to wódka. W południe kilka razy otwierałem szufladę, w której miałem schowaną butelkę, ale nie tę prawdziwą, szklaną, w której kupiłem alkohol. Przelewałem go do butelki po napoju energetycznym. Przez jej matowe szare ściany nie było widać czystego płynu w środku. Sam nie wiem, dlaczego to robiłem. Nie musiałem się kryć, bo każdy na komendzie wiedział, że popijałem. Chyba po prostu bardziej dbałem o pozory niż o to, co naprawdę o mnie myślą. Tak jak żona, która zabierała mnie z miejsc publicznych po to, żeby mnie rzucić pod domem jak zdychającego psa.

W południe dostałem telefon. Znaleźli dzieciaka. Tego małego, którego zgubiłem dziesięć lat temu. Po raz pierwszy w życiu pomyślałem, że wreszcie skończyła się zła passa, bo przecież ja nie pomogłem w jego sprawie, znalazł się sam. Jak znak z nieba, jak sygnał, że dobrze zrobiłem, porzucając alkohol. Widziałem w tym nawet nagrodę. Jakby ktoś lub coś chciało mi dodać otuchy.

Poczułem, jak wróciło we mnie życie. Dokładnie tak samo jak w tych serialach, gdy reanimują kogoś i nagle jego serce zaczyna bić na nowo. To samo stało się ze mną. Krew zaczęła mi krążyć szybciej, a ja zapomniałem nawet o flaszce w biurku. Skupiłem się na najważniejszym. Wzywali mnie, by pomóc już tu, na miejscu. Ruszyłem biegiem do radiowozu.

Chłopak został przetransportowany do naszego szpitala na badania, by upewnić się, w jakiej kondycji go znaleziono. Zaprosili mnie, żebym przejął go z rąk funkcjonariuszy z miasta, w którym go rozpoznano. Miałem jechać i potwierdzić, czy to on, zanim przekażemy informację rodzicom. Miałem to zrobić tak, by nie łudzić ich fałszywą nadzieją, gdyby się okazało, że to jednak ktoś inny. Zobaczyłem chłopaka. Blondyn, cholernie wysoki, ładny z buźki jak malowany, a poza tym cichy, spokojny i wdzięczny za okazanie pomocy. Choć to było pewnie tylko moje wrażenie ze względu na jego ubiór i postawę, które jasno świadczyły o tym, że miał za sobą trudne życie. Przyglądałem mu się, wysilając szare komórki. Niemniej jednak nie umiałem jednoznacznie powiedzieć, czy to był on, czy nie. Gdy zaginął, dostaliśmy od rodziców zdjęcie przedszkolne wykonane na kilka lat przed zniknięciem, gdzie wyglądem bliżej mu było do niemowlęcia niż do dorosłego chłopa, który stał właśnie przede mną. Starałem się odgrzebać w pamięci tę fotografię, ale poza blond włosami niczego nie umiałem sobie przypomnieć. Była gdzieś w aktach ta stara fotka, a ja jak głupiec wybiegłem z komendy i jej nie wziąłem, bo sądziłem, że dam radę chłopaka zidentyfikować z pamięci. Nie potrafiłem. Patrzyli lekarze, cwaniaki z powiatowej i patrzyłem ja. Nikt nie chciał wziąć na siebie odpowiedzialności. Doszliśmy wspólnie do wniosku, że kto jak kto, ale matka nie powinna mieć wątpliwości. Oddali mi dzieciaka, choć on był roślejszy i z pewnością silniejszy niż ja. Zabrałem go do domu.

Po drodze opowiadałem mu o miejscowości, żeby odświeżyć mu nieco pamięć. Nie wiedziałem, o czym gadać z takim młodym człowiekiem, więc mówiłem, kto był proboszczem, kto dyrektorem szkoły, kto szefem przychodni. Nie wydawał się zainteresowany, więc wspomniałem mu o rudej. Zainteresował się, ale tylko na chwilę, bo zaraz potem podjechaliśmy pod domu. Tam ktoś z powiatowej wysłał specjalistę. Łysawego cwaniaka, który miał pomóc na początku obu stronom, by to spotkanie przebiegło bez uszczerbku na zdrowiu Bruna.

Gdy tylko weszliśmy z nim do środka, matka go rozpoznała, wzięła go w objęcia i płakała jak bóbr. Całowała go i przepraszała. W kółko pytała, czemu nie wracał. On stał jak cielę w objęciach kobiety, która ledwo sięgała mu do klatki piersiowej, i wzruszał ramionami, nie wiedząc, co powiedzieć. Wtrącił się łysol i zaprosił ich, by usiedli. Chwilę z nimi posiedziałem, żeby wyłapać, co się wydarzyło, ale ani chłopak nie pamiętał, co się stało przed jego zniknięciem, ani rodzice nie przypominali sobie, by cokolwiek wskazywało na to, że młody ucieknie – tak bowiem ostatecznie zaklasyfikowano sprawę. Głównie dlatego, by nie siać postrachu w miasteczku. Wszyscy mieszkańcy jednogłośnie założyli, że było to porwanie, ale poprosiłem, żeby nikt nie wypowiadał głośno tego słowa, skoro nie było na to dowodów. Ludzie mają to do siebie, że wpadają w panikę. Po co im to? Minęło tyle lat i żaden inny dzieciak nie zaginął. Teraz trzeba było zadbać, by ten włączył się w życie społeczności, a znów zapanuje nuda i zwyczajność.

Wstałem, żeby pójść do rudzielca i przekazać jej dobre wieści. Niczego tak nie potrzebowałem jak radości w pracy. Spodziewałem się wybuchu szczęścia i zastanawiałem się, jak mam jej przekazać tę wieść, by go nie przyciskała zbyt mocno na początku. Żeby mu dała trochę przestrzeni na oswojenie się z sytuacją. Dziewczyna należała do tych upartych i nieustępliwych, więc kombinowałem, co jej powiem, żeby nie przytłoczyła go swoją osobą. Przynajmniej na początku. Jakże się rozczarowałem, kiedy okazało się, że nawet nie chciała go zobaczyć. Nic. Jakby przestał się dla niej liczyć. Jakby go zapomniała. Nie wierzyłem własnym uszom. Choć nie miałem pojęcia o dzieciach, zwalałem to na jej młody wiek, na bycie cielakiem, bez wrażliwości i uczuć. Nie… w jej przypadku to niemożliwe.

Gaja 2002

Gdy pierwszy deszcz zmył nasze miasto, płakałam całe popołudnie. Wydawało mi się, że latem nie powinno padać. Byłam przekonana, że moje rysunki dotrwają aż do początku nowego roku szkolnego albo do momentu, w którym mi się znudzą. Choć to tylko świadczyło na moją niekorzyść, denerwowałam się, jak mama zapewniała, że kupi mi nowy zestaw z kredą. Wymyśliłam, że nie zrobię już nic, co daje się tak łatwo zniszczyć. Zbudowaliśmy z Brunem fort. Użyliśmy przedmiotów znalezionych w naszych garażach i stworzyliśmy sobie domek. Był taki ciasny, że gdy w nim siedzieliśmy, musieliśmy wystawiać nogi na zewnątrz. Mimo to przebywanie w nim sprawiało nam frajdę.

Kiedy tata zobaczył naszą budowlę, zaśmiał się z naszej psiej budy – jak ją określił – i zaoferował, że postawi nam domek na drzewie z prawdziwego zdarzenia. Taki z drabiną, dachem i oknami. Kupił produkty i narysował plan. Uczył nas, jak się czyta oznaczenia i jak przygotowuje się materiał do pracy. W związku z tym, że mu pomagaliśmy, szło to bardzo powoli, trudno bowiem było mu jednocześnie budować i pilnować dwójki dzieci palących się do wbijania gwoździ. Domek budowaliśmy prawie całe lato, ale efekt okazał się niesamowity. Tata dbał o szczegóły, takie jak bezpieczna drabina, firanki w oknach i światło. Doprowadził nam prąd, dzięki czemu mogliśmy tam siedzieć nawet po zmierzchu. W obawie o szczęśliwy powrót Bruna do domu tato poluzował jedną deskę w dzielącym nasze podwórka płocie. Gdy zabawa dobiegła końca, Bruno uchylał ją i wracał do siebie.

Pod koniec wakacji przyzwyczaiłam się do obecności Bruna do tego stopnia, że po raz pierwszy w życiu czułam się tak, jakbym miała rodzeństwo. Fajne rodzeństwo. Przestałam być o niego zazdrosna, ponieważ mama straciła nim zainteresowanie. Owszem, karmiła go i pytała o jego potrzeby, ale równie szybko nas zbywała, żebyśmy tylko dali jej spokój. Dzięki niemu ja też miałam zajęcie i już nie męczyłam jej, by poświęcała mi czas. Od tego miałam Bruna, który spędzał z nami całe dni. Czasami tata się irytował i pytał mamę, czy ten dzieciak nie ma domu, ale mama wzruszała tylko ramionami.

– Nie do końca takich sąsiadów się spodziewałam – tłumaczyła pewnego razu, gdy usiedliśmy przed telewizorem, by obejrzeć wspólnie film.

– A czego się spodziewałaś? – zapytał i zwrócił się w jej stronę.

Siedzieli na kanapie obok siebie, a ja na podłodze, zawinięta w koc. Mama, zanim usiadła, przygotowała dla nas popcorn. Uwielbiałam takie wieczory.

– Że będę miała koleżankę. Kogoś, z kim wymienię się poglądami, będziemy mogły pilnować dzieci, gdy któraś z nas pojedzie coś załatwić.

– No cóż. Ty świadczysz jej takie usługi codziennie – skrytykował ją otwarcie. – Siedzisz jej z dzieckiem, a ona nawet nie przyjdzie podziękować. Za to, co on tu zjadł, przynajmniej powinna ciasto ci upiec albo chociaż raz zaprosić do siebie.

– Wiesz, że oni się do nas nie odzywają, więc jak możesz oczekiwać, że zaprosi mnie na posiłek.

– To przegoń tego małego.

Nie chciałam, by przeganiali Bruna. Poza nim nie miałam nikogo. Zarówno Ola, jak i Dominika wracały od dziadków na dzień przed rozpoczęciem szkoły.

– Gaja się z nim naprawdę fajnie bawi.

Gdy tylko usłyszałam zapewnienie mamy, odetchnęłam.

– Ona pewnie zarabia, a ty jej za darmo dzieciaka pilnujesz – nie ustępował. – Zrobiła z ciebie niewolnicę. Na jej pomoc nie możesz liczyć. Co to za sąsiedzi? Zrobili sobie żłobek z mojego domu! – wypomniał zbulwersowany. – A ty jak koń z klapkami na oczach nie widzisz albo udajesz, że nie widzisz!

– Zaraz zacznie się film – uciekła sprytnie od tematu mama.

Złość taty na przesiadywanie Bruna nasilała się z każdym dniem, z każdym tygodniem, a gdy wracał do domu po pracy, przepędzał go jak bezdomnego kota. Potem narzekał na niego. Porównywał go do zarazy. Za każdym razem gdy tylko powracał temat Bruna, mama pomagała mi udobruchać tatę. Odwracała jego uwagę, zmieniała temat, a czasami nawet kłamała. Słyszałam, jak ze szczegółami opowiadała, jak mama Bruna przyniosła jej pieczeń. Tata nie wiedział, że to mama ją wcześniej upiekła, więc kiedy kłamała mu w żywe oczy, uśmiechał się zadowolony, że sąsiedzi w końcu docenili jej wysiłki. Nie umiałam stwierdzić, czy mama zdawała sobie sprawę, że widziałam ją w kuchni, gdy piekła mięso, ale wiedziałam też, że robiła to dla mnie, po to, żebym miała przyjaciela. Siedziałam więc cicho.

Gdy wakacje dobiegły końca, wszystko miało wrócić do normy. Idąc do szkoły, cieszyłam się tak, jakbym wygrała los na loterii. Ku mojemu zaskoczeniu Ola usiadła z Dominiką, a o mnie zapomniały. Co chwilę rozmawiały o tym, jak było na wsi. Okazało się, że ich rodziny mieszkały blisko siebie i co weekend organizowały im spotkanie. To z kolei sprawiło, że bardzo zacieśniły się między nimi więzi. Za każdym razem gdy chciałam się włączyć do rozmowy, nie potrafiłam. One nadal żyły wakacjami, a co gorsza – dokuczały mi z powodu Bruna. Pisały moje i jego inicjały w sercu i śpiewały piosenki, że połączyła nas wielka miłość. Protestowałam za każdym razem, ale im bardziej się denerwowałam, tym bardziej ze mnie żartowały. Pytały, co robiłam z nim w domku na drzewie, a kiedy tłumaczyłam, że się bawiłam, zasłaniały sobie usta i śmiały się do łez. Rzecz jasna uroda Bruna także była przedmiotem żartów. Jego jasne włosy, brwi i rzęsy miały być oznakami genetycznej modyfikacji. Nazywały go wybrykiem natury. W jednej z rozmów Ola rzuciła, że jej mama powiedziała, że gdyby ktoś rozebrał go do naga i wystawił na słońce, to spaliłby się na popiół. Z kolei Dominika zapewniała, że rodzice Bruna poczęli go w laboratorium i dlatego tak wyglądał. Mama Dominiki, która była bardzo wierzącą kobietą, zapytała podobno księdza, czy takie coś byłoby możliwe, a ksiądz zapewnił, że wyroki boskie są niezbadane i może taka właśnie spadła na nich kara – w postaci bardzo jasnych dzieci. Z jednej strony chciałam go bronić, ale z drugiej zastanawiałam się, czy czasem nie miały racji. Bruno faktycznie różnił się wyglądem od pozostałych. Może był zmodyfikowany genetycznie jak marchewki na polu.

W związku z tym, że nasze miasteczko należało do tych małych i w szkole były pojedyncze klasy w przypadku każdego rocznika, oboje trafiliśmy do tej samej. Biorąc pod uwagę, że moje przyjaciółki usiadły razem i że ludzie wiedzieli o naszej wakacyjnej przyjaźni, zostaliśmy posadzeni w jednej ławce. Według nauczyciela miało to zapewnić Brunowi łatwiejszy start, a mi pomóc w matematyce, ponieważ on był dużo lepszy niż ja w tym przedmiocie. Sam fakt, że nauczyciel powiedział to na głos, sprawiło mi przykrość. Nie chciałam być w niczym gorsza, a już na pewno nie od Bruna. W ogóle mi się to rozwiązanie nie podobało. Byłam zła i na nauczyciela, i na Bruna. Nauczyciel odprawił mnie, kiedy podeszłam do biurka i zaprotestowałam. Nawet nie chciał słuchać moich argumentów. Wróciłam więc na miejsce.

– Czemu jesteś taka zła? – zapytał Bruno. – Ja nie chciałbym siedzieć z nikim innym.

– A ja… – urwałam i spojrzałam na niego. Chciałam mu powiedzieć, że wybrałabym koleżanki, a nie jego, gdyby dano mi wybór.

– Nie przejmuj się – uśmiechnął się do mnie. – Będziemy się fajnie bawić. Nauczę cię matematyki.

– Nie potrzebuję – syknęłam w złości.

– One i tak będą ci dokuczać. – Pokazał na Olę i Dominikę, które szeptały coś do siebie, nie odrywając od nas wzroku. – Mama zawsze mówi, że jeśli ktoś mi dokucza, to powinienem udawać, że mnie to nie obchodzi. Wtedy taka osoba przegrywa.

– Ty jesteś chłopakiem, a ja dziewczyną – wypomniałam mu od razu. – My… się inaczej bawimy.

– Przez całe lato tak samo się bawiliśmy.

Patrzył na mnie zdezorientowany, a ja złożyłam ramiona na piersiach i odwróciłam od niego głowę obrażona. Nie chciałam z nim siedzieć, ale pozostawiona bez wyboru chociaż w ten sposób okazałam mu niezadowolenie. Bruno miał być tylko substytutem na czas wakacji, a nie na zawsze. Brakowało mi dziewczyn i zabaw z nimi. Tylko dziewczynki potrafiły się tak bawić.

– Jeśli chcesz… – odezwał się po chwili Bruno – ja też mogę się bawić lalkami albo tym zestawem do herbaty.

– Nie wiesz jak! – podniosłam głos, a nauczyciel od razu mnie skarcił.

– Możesz mnie nauczyć – szepnął. – Kiedyś twoje miasto nie miało znaków i nauczyłem cię wszystkiego.

I choć miał rację, nie mogłam mu tego przyznać. Nie sądziłam, że przyjdzie mi spędzać z nim czas non stop. W szkole, po szkole i w domu. Na domiar złego jego mama wymyśliła, że Ernest był już na tyle odpowiedzialny, że mógł przyprowadzać nas oboje ze szkoły. Miało to być swego rodzaju odwdzięczenie się za pomoc podczas wakacji. Moja mama początkowo była sceptyczna, ale potem przystała na tę propozycję. To przypieczętowało mój los. Każdy się z nas śmiał. Chłopaków nazywano albinosami, a mnie po raz pierwszy zaczęli przezywać Rudą. Przez lato spędzone na dworze moje włosy zmieniły kolor na ognisty. Jedynym plusem było to, że miałam ciemne brwi i rzęsy, co zapewniało mi jakiś kontur. W przeciwnym wypadku wyglądałabym jak ruda wersja Bruna.

Gdy wracaliśmy do domu, Ernest słuchał muzyki. Miał słuchawki w uszach i szedł kilka kroków przed nami. Podrygiwał, a czasami nawet machał rękami w rytm muzyki, co sprawiało, że jeszcze bardziej się z nas naśmiewano. Ernest też nie miał zbyt wielu znajomych, bo dołączył zbyt późno, by stanowić jakiekolwiek zainteresowanie. Wszystkie przyjaźnie już się ukształtowały, więc nowy, a na dodatek biedny dzieciak nie był żadną atrakcją. Tym bardziej ktoś taki jak Ernest, którego uroda stanowiła główny powód żartów w szkole. Liceum śmiało się z Ernesta, a podstawówka z Bruna i ze mnie. O ile Ernest nie przejmował się komentarzami, ja walczyłam o akceptację. Nigdy nie doświadczyłam takiego wyalienowania jak w momencie, w którym zaczęłam się z nimi zadawać.

Podeszłam bliżej do Bruna i upewniając się, że Ernest nie usłyszy naszej rozmowy, zapytałam, ściszając głos:

– Czy twoi rodzice mają cię z probówki?

– Z czego? – Zmarszczył brwi Bruno.

– Z probówki?

– A co to jest?

– Nie wiem, ale Ola z Dominiką mówią, że tak było i dlatego masz takie jasne włosy – wytłumaczyłam. – To za karę.

– Ale wy głupki jesteście – zaśmiał się Ernest.

Nawet nie wiedziałam, że przysłuchiwał się naszej rozmowie. Odwrócił się i spojrzał na mnie.

– Co jeszcze ludzie gadają? – zainteresował się, mimo że przed chwilą nazwał mnie głupią.

– Że to grzech – przyznałam, choć bałam się jego reakcji.

– Marzę o tym, żeby się stąd wyrwać – rzucił ni to do mnie, ni do siebie. – Ta mieścina to jakaś porażka. Ludzie są tacy zaściankowi. Ciemniaki.

– To czemu macie takie jasne włosy? – wypaliłam śmiało.

– Genetyka.

– Czyli to prawda! – Zasłoniłam dłonią usta.

– Nie, nie jesteśmy z probówki, a pod słowem „genetyka” nie kryje się laboratorium, pipety i chemia, tylko normalny biologiczny proces łączenia się kodów DNA. Nasza babka była dokładnie taka sama jak my, kiedy była dzieckiem, a potem włosy jej ściemniały.

– Czyli nie będziecie tacy jaśni?

– Pewnie nie, a ty ruda zostaniesz do końca życia – wytknął mi, jakby chciał mi dokuczyć.

– Może też mi ściemnieją – walczyłam dzielnie.

Do tej pory nie przeszkadzał mi mój kolor włosów. Gdyby dzieci nie zaczęły się z tego śmiać, nie widziałabym w tym problemu. Teraz, jak niczego, pragnęłam zmiany wyglądu.

– Wątpię – rzucił oschle Ernest. – Twój stary ma rudą brodę. Widać, że masz geny rudości w sobie.

– Nieprawda – zaprzeczyłam, a on zaczął się śmiać.

– Ale z was głupki – podsumował.

– A czemu ze mnie głupek? – zapytał Bruno.

– Bo nie masz żadnego kolegi poza tym rudzielcem.

Bruno spojrzał na mnie, potem na moje włosy. Jakby szacował moją wartość.

– Wiesz, że kiedyś – kontynuował Ernest – jak kobieta była ruda, to ją podejrzewali, że była czarownicą, i palili ją na stosie?

– Nieprawda! – sprzeciwiłam się, ale czułam, jak łzy napływały mi do oczu.

– A jak ktoś spotkał rudą osobę, to przeklinał ją i uciekał. Mówiło się, że rudzi rzucają klątwy.

– Nieprawda! – krzyknęłam ponownie, zalewając się łzami.

Ernest zatrzymał się i patrzył na mnie. Chciałam, by wszystko cofnął, by powiedział, że to był tylko głupi i brutalny żart. Wolałabym usłyszeć, że zrobił to po to, żeby mi dokuczyć, niż żyć z przekonaniem o tym, jak beznadziejny czekał mnie los.

– Jak będziesz starsza – zaczął powoli, ale już innym tonem – to będziesz mogła farbować włosy, ale teraz będziesz taka…

– Idę… do… domu… – wyłkałam i rzuciłam się biegiem.

Ernest mnie nie gonił. Słyszałam jego śmiech, aż odbiegłam na tyle daleko, by zlał się z dźwiękami ulicy. Łzy leciały mi ciurkiem. Nigdy nie sądziłam, że będą się ze mnie śmiać z powodu koloru włosów. Wymyśliłam, że robili to dlatego, że zaprzyjaźniłam się z chłopakami. Gdybym ich unikała, jak pozostali uczniowie w szkole, oszczędzono by mnie i tylko z nich by się śmiano. Choć nie, to Ernest zrobił ze mnie kozła ofiarnego.

– Poczekaj! – krzyknął za mną Bruno. Biegał nawet szybciej niż ja, bo dogonił mnie błyskawicznie.

– Czego chcesz? – zapytałam, wycierając nos w rękaw.

Bruno stał przede mną i patrzył tak, jakbym to ja miała coś powiedzieć. Ruszyłam więc do domu. Tym razem już normalnym tempem, nie biegiem.

– Ernest zawsze się ze mnie śmieje – powiedział, zrównując się ze mną.

– I co z tego? Mogłeś mu coś powiedzieć!

– Ty nie masz rodzeństwa, nie wiesz, jak jest… Ernest zawsze będzie się ze mnie śmiał. Nie posłucha mnie.

– On nie ma prawa tak mówić – upierałam się, a im więcej o tym myślałam, tym bardziej płakałam. Nie potrafiłam zatrzymać potoku łez.

– Ale mówi. On już taki jest.

– Żałuję, że się tu wprowadziliście! – wyrzuciłam mu i pobiegłam dalej. Tym razem już mnie nie dogonił.

Tego wieczoru płakałam do poduszki, kiedy mama weszła do mojego pokoju. Poskarżyłam jej się na dzieciaki, na kolor włosów i na to, że poza Brunem nie miałam nikogo. Obwiniałam kolor włosów o swoją samotność. Mama zapewniała mnie, że wygląd nie miał z tym nic wspólnego, że często po wakacjach dzieci zmieniały przyjaciół i żebym spróbowała z inną koleżanką. Zapewniała, że też przez to przeszła. Radziła, żebym miała kilka koleżanek, właśnie na wypadek gdyby któraś zmieniła zdanie i postanowiła zaprzyjaźnić się z kimś innym. Twierdziła, że każdy tak robi. Na wszelki wypadek i po to, by potem nie cierpieć. To mnie pocieszyło, a ona widząc, jak bardzo poprawiła mi humor, dodała, że poza Olą i Dominiką są inne dziewczynki w klasie i wystarczy się tylko rozejrzeć, żeby znaleźć kogoś właściwego.

Następnego dnia w szkole zachowywałam się jak myśliwy na polowaniu, który czaił się, by złapać zwierzynę. Śledziłam koleżanki z klasy. Z kim rozmawiały, jak się do siebie odnosiły. Ze smutkiem stwierdziłam, że wszystkie trzymały się razem. Westchnęłam ciężko i odeszłam kawałek. Stanęłam, czując gulę w gardle. Od razu uciekłam myślami do naszego miasteczka z kredy. Uśmiechnęłam się na to wspomnienie. Namierzyłam Bruna, który siedział pod klasą w samotności i czytał komiks. Nawet nie zwracał na mnie uwagi. Jemu zupełnie nie przeszkadzała ta samotność. Wręcz przeciwnie, z lekkim wyrazem twarzy pogrążył się w lekturze, odcinając się zupełnie od świata zewnętrznego. Nie dalej jak kilka metrów od niego siedziała Marysia. Również czytała, tyle że z jej twarzy można było wyczytać zupełnie inne emocje. Smutek. To zainteresowało mnie od razu, więc powoli i niepewnie podeszłam do niej. Uśmiechnęłam się zachęcająco.

– Mogę się przysiąść?

– Tak – zapewniła i odłożyła książkę na bok.

– Chciałabyś ze mną siedzieć? – przeszłam od razu do sedna.

– Nie, siedzę z Kamilą – odpowiedziała.

Już miałam odejść, gdy odezwała się ponownie:

– Ale możemy pogadać na przerwach.

Przyjęłam jej ofertę wdzięczna jak nigdy. Od tamtej pory, gdy tylko zabrzmiał dzwonek na przerwę, biegłam pędem do Marysi, a kiedy Bruno coś chciał ode mnie, rzucałam mu na odczepne, że pogadamy w drodze do domu. Nie chciałam, by nas razem widziano w szkole, w końcu gdyby nie on, nie stałabym się pośmiewiskiem. Nie myślałam o tym, czy on miał kogoś, z kim mógłby spędzić czas. Cieszyłam się, że przestano mnie wytykać palcami i już tylko jemu dokuczali.

Gaja 2012

Pobiegłam na górę i wybrałam numer Marysi. Gdy zakomunikowałam jej, że Bruno wrócił, nie mogła uwierzyć. Nikt nie sądził, że kiedykolwiek go znajdą. Nie po tylu latach. Marysia zaproponowała, byśmy spotkały się na mieście i na spokojnie omówiły wizytę Henia. Od razu przystałam na jej propozycję. Zarzuciłam na siebie kurtkę i zbiegłam na dół.

– Gdzie idziesz? – zatrzymała mnie mama.

– Do Marysi.

– Może powinnyśmy usiąść i porozmawiać…

– Mamo… – podeszłam do niej bliżej – ja naprawdę…

Nie zdążyłam dokończyć zdania, gdy zadzwonił dzwonek do drzwi. Ten dźwięk ściągnął do przedpokoju nawet tatę. Doniesienia wieczoru stawiały wszystkich na nogi. W końcu tyle się działo, że nikt nie chciał przegapić czegoś znaczącego. Nawet nie zauważyłam, kiedy tato wrócił z pracy. Kiedyś wchodził na górę, żeby się ze mną przywitać. Teraz albo był zbyt zmęczony, albo mu się po prostu nie chciało. Siadał wygodnie na kanapie i pił piwo, narzekając na to, jak coraz gorzej funkcjonował rynek ubezpieczeń i jak przez to coraz mocniej go cisnęli w pracy. Mama wtedy zapewniała, że taka jest cena sukcesu, ale robiła to z odpowiednim politowaniem w głosie. Skakała koło niego, spełniając jego zachcianki. Miałam wrażenie, że kiedyś, jak prawdziwie wytresowany pies, przyniesie mu w zębach kapcie.

Staliśmy tak we troje, aż w końcu mama otworzyła drzwi. Zobaczyliśmy w nich sąsiadkę, która dzieliła z nami płot od drugiej strony. Z nimi mama się nigdy nie zaprzyjaźniła, bo kobieta wpychała we wszystko nos, wypytywała, a potem powtarzała każdemu, z kim tylko skrzyżowała jej się droga. Nieraz nakłamała, co usłyszała od mamy, stawiając ją w bardzo nieprzyjemnej sytuacji. Potem ludzie mieli do mamy pretensje, że rozpowiedziała kłamstwo. W związku z tym poza przelotnym witaniem się przez płot kontakty kompletnie się urwały. Jej obecność na naszym progu zdziwiła każdego z nas tak samo. Na twarzy mamy malowała się niechęć.

– Czy to prawda, że chłopak Sianeckiego się znalazł? – zapytała, pomijając wszystkie formy grzecznościowe.

Mama skinęła głową, a sąsiadka z zaciętym wyrazem twarzy kontynuowała:

– Ludzie mówią, że ktoś go na ulicy znalazł. W zupełnie innym mieście. Daleko stąd.

– Być może, ale my nic nie wiemy – zapewniła mama, starając się jak najszybciej jej zbyć.

Nie zapowiadało się, że wyjdzie tak prędko, ponieważ oparła się o futrynę gotowa plotkować w najlepsze. Zakotwiczyła się, dając sygnał, że nigdzie nie zamierza się ruszyć, dopóki nie dowie się szczegółów. Jakby zapomniała, jak w przeszłości tym swoim węszeniem sprowadzała nieraz na mamę kłopoty.

– Poszłabym do nich zapytać, ale wie pani, nie wypada – tłumaczyła się, zupełnie nie zdając sobie sprawy, że u nas też nie była mile widziana. – A ty – sąsiadka zwróciła się do mnie – cieszysz się?

– Nie znam go – wycedziłam cicho pod nosem.

– Jak to? – Spojrzała na mnie zbita z tropu. – Z nikim innym się nie bawiłaś. Tylko Bruno i Bruno…

Zerknęłam na mamę, prosząc ją w ten sposób o ratunek.

– Baw się dobrze – rzuciła. – Chcesz samochód?

Zazwyczaj nie pozwalali mi brać ich auta. Tata twierdził, że mając prawo jazdy od kilku miesięcy, nie byłam sprawdzonym kierowcą. Według niego powinnam jeździć z którymś z nich do czasu, aż udowodnię, że mam wystarczające umiejętności na samodzielne wypady. Z kolei mama mniej obawiała się wypadku niż napaści. Uważała, że przy takim natężeniu zła czyhającego na ulicach dzięki samochodowi będę od niego odizolowana. Bezpiecznie dojadę do celu, a potem do domu. Jej strach był mi na rękę.

Dała mi kluczyki, a ja wyszłam, zostawiając je za sobą, w progu. Słyszałam, jak sąsiadka truła mamie na mój temat. Krytykowała otwarcie moje nastawienie. Tak, jakbym zrobiła coś złego. Nazywała mnie rozwydrzoną nastolatką, niewdzięczną i oschłą, która niczym królowa lodu gardzi ludźmi. Mama odpierała jej ataki, starając się mnie wytłumaczyć. Wsiadając do samochodu, cieszyłam się, że nie musiałam tego dłużej słuchać. Sąsiadka była drugą osobą, która spodziewała się u mnie łez szczęścia. Czemu ludzie zakładali, że tak będzie? Miałam tylko dziewięć lat, gdy Bruno zginął, a drugie tyle swojego życia przeżyłam bez niego. Naprawdę nic nas nie łączyło. Jeśli on faktycznie nic nie pamiętał, to tym bardziej byliśmy sobie obcy.

Pojechałam do Marysi i poprosiłam ją, by wyszła na dwór. Mając samochód, zaoferowałam, że pojedziemy gdzieś indziej, żeby uciec od rodziców i ich bezsensownych pytań o powrót Bruna. Okazało się, że poczta pantoflowa zadziałała bardzo szybko. Na ustach wszystkich mieszkańców naszego małego miasteczka była tylko i wyłącznie rodzina Sianeckich, a mnie uznawano za źródło wiedzy. Gdy tylko Marysia wsiadła do środka, zapytała o niego. Nie zdążyłam się nawet odezwać, ponieważ zadzwoniła Dominika, by dopytać o powrót Bruna. Wieść niosła się z prędkością wiatru, co mnie przerażało. Zdałam sobie sprawę, że to ode mnie będą oczekiwać wyjaśnień. Tak jak teraz moje koleżanki. Upominała mnie, żebym odpowiedziała, więc potwierdziłam, a ona, spragniona poznania szczegółów, od razu zaprosiła nas do siebie. W pierwszej chwili się zgodziłam, a potem żałowałam, bo jak się okazało, wszyscy mieli do mnie tysiąc pytań. Jakbym co najmniej była specjalistką w sprawie zaginięcia i pojawienia się Bruna. Miałam wrażenie, że to nie rozmowa, tylko przesłuchanie.

Siedziałyśmy u Dominiki w pokoju. Dziewczyny po jednej stronie, ja po przeciwnej. Zasypywały mnie pytaniami, prosząc o wyjaśnienia. W pewnym momencie nie wytrzymałam i warknęłam, żeby dały mi spokój.

– No nie denerwuj się tak – rzuciła Dominika. – Twój chłopak wrócił. Twój ukochany albino.

– On nigdy nie był moim chłopakiem! – sprzeciwiłam się zbyt ostro.

– Nigdy go nie pocałowałaś? – dociekała.

– Nie – skłamałam.

– Pewnie nie możesz się doczekać, żeby go zobaczyć.

– Nie, wcale mi na tym nie zależy. Owszem, kiedyś spędzaliśmy ze sobą dużo czasu, ale teraz jest inaczej. Byliśmy tylko dzieciakami, mieszkającymi przez płot.

– Wiesz, że mama mówiła, że jego matka pije, od kiedy on zginął. Tyle lat zalewała się wódą przekonana, że go nigdy nie zobaczy… aż tu nagle telefon, że jest… Ciekawe, czy teraz odstawi butelkę… no i najważniejsze… ciekawe, co on robił przez te wszystkie lata – nie przestawała nawijać Marysia.

– Może z kimś mieszkał? – myślałam na głos. – Albo w jakimś przytułku siedział?

– Myślisz, że da się tak z dnia na dzień wrócić do tego, co było tyle lat temu? – zapytała tym razem Dominika.

– Dla matki pewnie nie ma znaczenia, ile czasu minęło, ale dla pozostałych ludzi to ogromnie ważne – wyjaśniłam. – Ode mnie oczekują euforii, a ja… – urwałam niepewna. – Nie potrafię wrócić do tego, co było tyle lat temu. Mam wrażenie, że jestem zupełnie inna niż kiedyś. Dorastanie mnie zmieniło, a co dopiero jego. Jeśli faktycznie żył na ulicy…

– W ogóle co ty z nim robiłaś, jak byliście dzieciakami? – dociekała Dominika.

– Nic wielkiego. Bawiliśmy się w domku, graliśmy w karty, odrabialiśmy lekcje. Nic wielkiego – powtórzyłam.

– I nigdy przenigdy nie bawiliście się w doktora? – drwiła z uśmiechem.

– Nie! – warknęłam po raz kolejny. – Czemu mam wrażenie, że robisz sobie ze mnie żarty?

– Czemu się burzysz, skoro nic dla ciebie nie znaczył?

– Bo wszyscy spodziewają się ode mnie jakiejś reakcji – wyjaśniłam po raz kolejny.

Miałam wrażenie, że ludzie byli głusi na prawdę, na to, co miałam do powiedzenia, i czekali na coś, co nigdy się nie wydarzyło i nie wydarzy.

– Nie rozumiem, co miałabym zrobić. Rzucić się biegiem do niego do domu? Płakać, że wrócił? Pytać, co się stało? On podobno nic nie pamięta, więc po co ja miałabym to rozpamiętywać? Było, minęło.

– Jak to nic nie pamięta? – podekscytowała się Dominika.

– Henio, policjant, mówił, że przez te wszystkie przejścia mógł wyprzeć to, co się wydarzyło w dzieciństwie.

– To niemożliwe – zaprzeczyła.

– Nie jestem lekarzem, mówię tylko to, co usłyszałam od innych – stwierdziłam z przekąsem.

– Ale po co ci to mówili?

– Nie wiem, nie pytaj mnie. Może miał wypadek. Może stracił pamięć. Naprawdę nie wiem! – syknęłam poirytowana, a one we dwie spojrzały na siebie. Klatka piersiowa Dominiki uniosła się wyraźnie, a ja zrozumiałam, że nabiera właśnie powietrza, by zaraz znów o coś zapytać.

Westchnęłam. Tak jak wieki temu, gdy Bruno zniknął, teraz też mnie w kółko maglowano. Czy coś powiedział, co robił, czy wspominał o ucieczce, czy narzekał na dom. Co ja miałam wtedy mówić? Widziałam jego mamę, która wypłakiwała sobie oczy, która błagała policję, by jej pomogli, która nawet do kościoła poszła modlić się o powrót swojego dziecka, mimo że wcześniej ani razu nie wpuściła księdza do domu, który chodził po kolędzie. Na początku udawali, że ich nie zastał, a potem nawet nie gasili świateł, ignorując go kompletnie. Kiedy jednak przyszła trwoga, spędzali w kościele całe dni. Gdy Bruno zaginął, siedziała w pierwszej ławce, modląc się i płacząc.

Jak mogłam cokolwiek powiedzieć w jej obecności, kiedy widziałam, jak bardzo cierpiała? Jaki sens byłby w zadawaniu jej większego bólu? Tyle ją to kosztowało, ale kiedy Henio chciał ze mną rozmawiać, przychodziła za każdym razem. Przysłuchiwała się temu, co mówiłam, licząc, że dam im jakąś odpowiedź. Czułam się odpowiedzialna, bo to we mnie pokładali nadzieje. Na każde pytanie odpowiadałam, że nic nie wiedziałam, a potem przyciśnięta do muru zalewałam się łzami na dobre. To płacz mnie ratował. Za którymś razem rodzice zauważyli, jak traumatyczne były dla mnie te przejścia i się sprzeciwili. Dzięki temu dano mi w końcu spokój. Nie byłam już traktowana jak specjalistka od zniknięcia Bruna. Zanim rodzice mnie zabrali, Henio rzucił do wszystkich zebranych, że pokładał we mnie nadzieje, bo jako jedyna mogłam podać przyczynę. Nie potrafiłam.

– Jadę do domu – zakomunikowałam. – Mama kazała mi wrócić wcześniej, bo wzięłam ich samochód.

– Myślisz, że jak jutro przyjdzie do szkoły, to go z tobą posadzą?

– O nie! – Spojrzałam na Marysię. – Obiecaj, że mnie nie zostawisz.

– Brzmisz tak, jakbyś się go bała.

– Nie, nie boję się go – zaprzeczyłam, czując się jak idiotka. Niepotrzebnie tak emocjonalnie zareagowałam. – Tylko raz już przez to przeszłam. Stałam się pośmiewiskiem.

– Pamiętam, jak go zostawiłaś. Stał sam jak palec – wypomniała mi Marysia. – Patrzył na ciebie, bo nie miał nikogo, a ty udawałaś, że tego nie widzisz.

– Nieprawda! On miał kolegów…

– Tak? – Spojrzała na mnie, unosząc brwi. – Wskaż chociaż jednego… zostawiłaś go, żeby dali ci spokój. W dupie miałaś, co się z nim stanie.

– Nie, codziennie z nim rozmawiałam. Przecież wracaliśmy razem do domu.

– Ja nadal nie widzę powodu, dla którego jesteś taka zła – wtrąciła się Dominika. – Działa to na ciebie jak płachta na byka.

Westchnęłam ciężko, bo sama nie potrafiłam wyjaśnić, czemu aż tak poruszała mnie ta sprawa. Być może siedziało to we mnie głęboko. Straciłam przyjaciela. Kogoś, kto był mi taki bliski. Pokrewieństwo się nie liczy, jeśli nie idzie za tym oddanie. Na Bruna zawsze mogłam liczyć, więc może dlatego tak bardzo mnie to gryzło. Kiedyś, gdy oczy wszystkich zwrócone były na mnie, kiedy to we mnie pokładano nadzieje na pozyskanie przełomowej informacji, zawiodłam. Teraz, gdy mogłam mu pomóc, zamiast wkroczyć radośnie do akcji, chciałam być niewidzialna.

Na moje szczęście Bruno nie przyszedł do szkoły przez dwa kolejne dni. Nie widziałam go ani przed domem, ani w okolicy. Choć przyłapywałam się na tym, że każdy hałas ściągał mnie do okna, nie udało mi się go dostrzec. Mama też nie naciskała, byśmy się do nich udali z wizytą. Nauczyła się przez minione lata, że matka Bruna nie lubiła takich niespodziewanych nalotów. Zawsze spławiała nas w drzwiach. A po tym, co przeszliśmy, traktowała nas jak powietrze. Chyba nawet winiła mnie, że rodzice zabrali mnie z komendy w trakcie przesłuchań, a przez to nie udało się złapać tropu.

Pewnie źle to o mnie świadczyło, ale cieszyłam się, że w końcu dali mi spokój. Po kilku dniach wrzenia w miasteczku i w szkole ucichło. Niektórzy mówili nawet, że Bruno miał takie braki w nauce, że dokończy liceum zaocznie i już nie pojawi się w klasie maturalnej ani jednego dnia. Inni twierdzili z kolei, że zmienił się na tyle, że nie będzie w stanie odnaleźć się w murach budynku pełnego młodych, szczęśliwych ludzi. W oczach wszystkich był zranionym, cierpiącym nastolatkiem, o którym zbyt szybko zapomniano. Niektórzy zapewne mieli wyrzuty sumienia po tym, jak mu dokuczali. Coraz głośniej mówiło się, że to rówieśnicy doprowadzili Bruna do ucieczki. Tak mu dokuczali, że nie wytrzymał i uciekł. Bał się wrócić, ponieważ nie chciał tak dłużej żyć. Przy okazji wyciągano inne przypadki – jak tego chłopaka, którego „koledzy” doprowadzili do załamania nerwowego. Coraz częściej słyszeliśmy w rozmowach w szkole dyskusje o samobójstwach. A wszystko przez prześladowanie, które – jak dawniej epidemia cholery – obejmowało coraz więcej młodych ludzi. Wylewali swoje frustracje, złość, brak zrozumienia na innych, gnębiąc ich i poniewierając dla własnej satysfakcji. Wtedy czuli, że mają władzę. Sama byłam świadkiem rozmowy dwóch chłopaków, którzy wyrzucali sobie nawzajem, pytając: „a tobie nie jest głupio?” albo „to przez ciebie dał nogę, nie wytrzymał”, „powinieneś mieć wyrzuty sumienia”, „to twoja wina, jak możesz z tym żyć?”. Milczałam, słuchałam i z niecierpliwością czekałam na spotkanie z Brunem. Nie po to, by odnowić znajomość, a raczej by go zobaczyć. Z ciekawości.

Kiedy w końcu pojawił się w szkole, nie mogłam uwierzyć własnym oczom. To był zupełnie inny chłopak. Nadal miał jasne włosy, ale nie takie jak kiedyś. Jego twarz stała się jeszcze bardziej kwadratowa, a kości szczęki odstawały wyraźne, jakby ktoś je narysował. Wyglądał męsko i… przystojnie. Tak ładnie, że zaparło mi dech w piersiach. Przyzwyczajona do Bruna z przeszłości, spodziewałam się zobaczyć taką samą jego wersję, tyle że starszą. Okazało się, że z dawnego Bruna nic nie zostało. Choć w zasadzie miałam w głowie jedynie wspomnienie, które przez te wszystkie lata wyblakło do tego stopnia, że sama przed sobą obawiałam się przyznania prawdy – ja go całkowicie zapomniałam.

Teraz, kiedy stał wśród rówieśników, wyróżniał się niesamowicie, jakby świecił albo jakby był gwiazdą estrady, na którą skierowano snop światła. Jego sposób bycia sprawiał, że wzbudzał zainteresowanie wszystkich dookoła. Patrzyłam na tego człowieka i nie mogłam uwierzyć, że to ten sam dzieciak, którego widziałam po raz ostatni dziesięć lat temu.

Bruno był wyższy niż pozostali i lepiej zbudowany. Zupełnie nie pasował do liceum. Zupełnie. Gdy szedł korytarzem, przypominał mi nauczyciela, a nie ucznia. Wszyscy się na niego gapili. Nawet kobiety w szkolnej stołówce nie mogły oderwać od niego wzroku, gdy jadł posiłek. Siedział sam, zarówno podczas każdej lekcji, jak i w trakcie obiadu. Udawałam, że go nie widzę, gdy przechodził obok, a mimo to śledziłam każdy jego ruch. Zapytana, gdzie jest, mogłabym go wskazać z łatwością. Mimo to nie starczyło mi odwagi na konfrontację. Nie odzywałam się ani go nie zaczepiałam. Czekałam, sama nie wiedząc na co.

– Ej – podeszła do mnie Marysia – zmienił się, co?

– Tak – potwierdziłam, nie odrywając od niego wzroku.

Siedział właśnie na korytarzu i czytał książkę. Zupełnie nie interesowało go życie wokół. Może był świadomy, że to o nim szeptano w każdym zakamarku korytarza, a może faktycznie wiedział, że nie ma tu żadnego przyjaciela i jest zdany na siebie. Choć minęło dziesięć lat, nic się nie zmieniło. Ta scena odtwarzała mi się w głowie tak, jakby miała miejsce wczoraj. Tak samo jak wtedy, teraz też wybrałam Marysię.

– Z brzydkiego kaczątka wyrósł na dostojnego łabędzia – podsumowała.

– Myślisz, że ja też tak bardzo się zmieniłam, od kiedy byliśmy dzieciakami?

– Chcesz zapytać, czy wyrosłaś na laskę? – zapytała z uśmiechem na ustach.

Marysia nie bawiła się w podteksty, aluzje ani gry słowne, jak czyniły to Dominika z Olą. Jej mogłam zaufać. Zawsze mówiła, co myślała. Była do bólu szczera, ale to właśnie ta prawdziwość mnie do niej przekonała.

– Myślisz, że wyrosłam na laskę?

– Chyba tak.

– Chyba?

– No dobra. Tak, jesteś laską.

– Ale nie mówisz tego z przekonaniem.

– Bo nie zwracam uwagi na dziewczyny.

– Tak? A Dominika? Jest laską?

– Dominika to co innego. Ona zawsze była cudna. Nadawała się do reklamy i do tego, by startować w konkursie na miss.

– No więc potrafisz ocenić urodę – wytknęłam jej. – Teraz też widzisz, że Bruno wygląda tak, że można zdjąć majtki przez głowę.

Rozbawiłam ją tym stwierdzeniem.

– Ale nie pamięta cię – przypomniała mi. – Żałujesz teraz?

– Nie – zapewniłam szybko. – On był zawsze tylko moim kolegą. Nikim więcej. Nie wiem, czemu ludzie tak dziwnie na to patrzą. Bo co? Bo chłopak i dziewczyna nie mogą być jedynie przyjaciółmi? Przecież my byliśmy dziećmi! Mieliśmy siano w głowie, a Ernest w kółko nazywał nas głupkami.

– Z pewnością miał rację – zażartowała, a ja szturchnęłam ją, udając oburzoną. – Co zrobisz, jak przyjdzie do ciebie pogadać?

– Nie przyjdzie – powiedziałam pewnie. – Dla niego jestem jak każda inna w tej szkole. Nie pamięta mnie. Wcale.

– Tego nie możesz być pewna. Może ma jakieś przebłyski.

– Wiesz, że ludzie zwykle trzymają w pamięci te złe wspomnienia? – zapytałam z całkowitą powagą. – Dobre wspomnienia blakną, ale te złe pozostają wyraźne przez całe życie.

– I mówisz to w kontekście? – Zmarszczyła brwi, nie rozumiejąc, co chciałam jej przekazać.

– Chodzi mi o to, że jego dzieciństwo nie było łatwe. I nawet nie mówię o życiu na ulicy. Przeszedł wiele… tak jak ja – dodałam ciszej. – Mnie nie dziwi, że wyleciało mu z głowy to, jak się razem bawiliśmy.

– Tyle że jemu wyleciało wszystko. Myślisz, że jakby… teoretycznie… przespał się z kimś, zanim zniknął, też by zapomniał?

– Jakie ty bzdury gadasz. On był dzieckiem. Dzieckiem. Dzieckiem – powtarzałam w kółko, licząc, że do Marysi w końcu dotrze ta informacja. – Czemu wszyscy robią z niego demona?

– A ktoś robi?

– Nikt nawet do niego nie podejdzie. – Wskazałam go palcem. – Zobacz, siedzi sam.

– Po pierwsze, z tego, co słyszałam, wszyscy zasypywali go pytaniami, ale… cytuję… kazał im się odpierdolić. A po drugie, jak ci go tak szkoda, to idź… nikt cię nie trzyma.

Zamilkłam. Nie miałam w sobie tyle śmiałości, by ot tak się do niego odezwać. Gdybym miała jakikolwiek punkt odniesienia, owszem, nie skompromitowałabym się, wychodząc mu naprzeciw, ale teraz wyglądałoby to jak podrywanie obcego chłopaka. Nie dość, że od czegoś trzeba było zacząć, najlepiej od inteligentnej uwagi, to jeszcze miałabym to uczynić na oczach wszystkich uczniów. Spasowałam.

Nad naszymi głowami rozbrzmiał dzwonek, więc ruszyliśmy do sal. Na korytarzu panował harmider, a każdy, kto przechodził obok Bruna, gapił się na niego tak, jakby pochodził z innej planety. Dziwiło mnie, że poza gapieniem się nikt nie odważył się do niego podejść i zagadać. Nauczyciele też udawali, że nie było go w klasie. Zwykle gdy pojawiał się nowy uczeń, robili oficjalne przedstawianie i wypytywali o poprzednie szkoły. W przypadku Bruna ciężko było określić, czemu zdecydowali się go wpuścić do klasy jak każdego innego ucznia, bez formalnego przywitania go. Obserwując skonsternowane twarze nauczycieli, miałam swoje podejrzenia, czemu nie starczyło im odwagi by go o cokolwiek zapytać. Po pierwsze, on spędził w tej szkole trochę czasu i dzieciaki dobrze go znały, a po drugie, wyciąganie go na środek klasy i robienie dodatkowego show nikomu nie mogło pomóc. Każdy traktował go jak śmierdzące jajo, którego nie można ruszyć w obawie o konsekwencje.

Gdy wróciłam do domu, czekała na mnie mama. Poprosiła, żebym się nie rozbierała, zostawiła tylko plecak i poszła z nią do samochodu. Po drodze zatrzymała się w kawiarni, gdzie zamówiła dla nas latte przez okienko. Nie weszłyśmy jednak do środka, lecz siedziałyśmy w samochodzie. Zgasiła silnik i odwróciła się w moją stronę. Przyglądałam jej się uważnie, czekając na coś, co miało zaraz nastąpić. Szybko wyjaśniła mi, że obiecała pomóc rodzicom Bruna i właśnie jechałyśmy na spotkanie z psychologiem. Nabrałam powietrza w usta, chcąc zaprotestować, ale mama się wtedy rozkleiła. Zaczęła lamentować nad jego losem i za każdym razem, gdy pytałam, czemu płakała, wykręcała się od odpowiedzi, twierdziła, że nie może mi nic zdradzić. Byłam na nią zła. Jeśli chciała mu pomóc, nic nie stało na przeszkodzie. Czemu wplątywała w to mnie? Czemu ryczała jak bóbr? Puknęła palcem w zegarek na desce rozdzielczej, rzuciła, że jeśli się nie pospieszymy, to się spóźnimy, i uruchomiła silnik. Patrzyłam na nią, jak trzymając jedną ręką kierownicę, włączyła się do ruchu. Drugą wycierała nos. Chusteczka, której użyła, błyskawicznie zrobiła się mokra. Wtedy mama rzuciła sama z siebie, że gdybym ja zaginęła, pękłoby jej serce, a potem dodała, że traktowała Bruna jak swoje drugie dziecko i dlatego nie mogła się zdystansować wobec tej sprawy. Widząc, ile sprawiało jej to trudności, odpuściłam. Piłam kawę. W milczeniu dojechałyśmy do obskurnego budynku, w którym mieścił się gabinet psychologa. Wnętrze również wyglądało zniechęcająco: żółte ściany wymalowane od sufitu do połowy zwykłą, lateksową farbą i sinożółte lamperie. Zawsze mnie zastanawiało, czemu w szkołach i wszystkich budynkach państwowych z takim zamiłowaniem stosowano świecącą się jak psu jajca farbę olejną. Czy ludzie butami chodzili po ścianach? Jakie to miało zastosowanie? Jakby nie można było raz na jakiś czas odmalować wnętrz. Robiono coś raz na zawsze.

Mamy obcasy stukały na udającej marmur betonowej podłodze. Szłam obok niej, a rytm, jaki nadała, zgrywał się z uderzeniami mojego serca. Szłyśmy szybko, więc mięsień napędzający mnie do życia walił jak oszalały. Na drugim piętrze, w poczekalni, siedziała już Sianecka. Bruno podniósł wzrok i spojrzał na mnie. Nic nie mogłam wyczytać z jego spojrzenia. Wyglądał na przybitego. Czułam, że powinnam coś powiedzieć, ale nie mogłam wydobyć z siebie głosu. Za to mama, typowo dla siebie, włączyła tryb trajkotki. Gadała jak najęta. O wszystkim i o niczym. Dopiero psycholog, który wychylił głowę zza drzwi, zamknął jej usta. Zaprosił nas wszystkich do swojego gabinetu. W środku czekały na nas ustawione w kole krzesła. Bruno usiadł zaraz obok niego, dalej jego matka, moja mama i ja – zamykając okrąg. Wymienialiśmy niezręczne spojrzenia. Miałam wrażenie, że nawet moja własna rodzicielka czuła się przytłoczona i unikała kontaktu z wszystkimi Sianeckimi. Z uporem maniaka wpatrywała się w psychologa.

Psycholog zaczął od tego, że to spotkanie miało na celu pomóc Brunowi odnaleźć się w nowym świecie. Tłumaczył, jak ważna jest nasza współpraca. Nazwał nas jego najbliższymi. Zdawał się doskonale wiedzieć, kto miał jaki udział w jego życiu – zanim chłopak zniknął. Najpierw upewnił się, że Bruno czuł się dobrze w naszej obecności, a kiedy on jedynie wzruszył ramionami, zapytał go wprost, czy mnie pamięta. Wszyscy spojrzeli na mnie, a ja marzyłam o tym, by zapaść się pod ziemię. Po raz pierwszy obdarzył mnie uśmiechem, ale takim, który spowodował, że paliły mnie policzki.

– Nie – przyznał otwarcie. – W ogóle.

– Wychowywaliście się razem – podpowiedział mu psycholog.

– Spędzałeś u nas każdą wolną chwilę – zabrała głos moja mama. – Jadłeś z nami obiady, zbudowałeś z Gają i jej tatą domek, jeździliście razem rowerami, nad staw. Nauczyłeś Gaję pływać.

W trakcie jej monologu Bruno nie odrywał ode mnie wzroku.

– Pamiętasz coś z tego? – zapytała.

– Nie, nic.

– Czy miało miejsce jakieś wydarzenie, które sprawiło, że Bruno zareagował skrajnie? – zwrócił się do mnie psycholog. – Płacz, agresja, radość, szczęście, złość… cokolwiek.

Czekali na moją reakcję, na moje wyjaśnienia, a ja patrzyłam na nich, nie mogąc uwierzyć, że stawiali mnie w takiej pozycji. Co to wnosiło do sprawy? Co chcieli osiągnąć, przypominając mu, co się wydarzyło dziesięć lat temu? Jeśli go nadal kochali, nie miało znaczenia, jakie miał wspomnienia kiedyś. Powinni tworzyć nowe na bieżąco, a nie starać się przywrócić Bruna do czasów, gdy miał dziewięć lat. Zwłaszcza że to wcale nie był dla niego szczęśliwy okres. Gdyby im naprawdę zależało na jego dobrym samopoczuciu, zrobiliby coś wręcz przeciwnego – zadbaliby o to, by pamięć nigdy mu nie wróciła, i sprawiliby, żeby jego życie było teraz jak bajka. Właśnie jako zadośćuczynienie za wszystko, co wydarzyło się w przeszłości.

– Proszę mi wybaczyć – odezwałam się cicho. – Byliśmy tylko dzieciakami, a teraz każde z nas ma inne życie. Po co wracać do czegoś, co nie miało znaczenia? Przecież dorosłego człowieka nie definiuje to, co robił, mając osiem lat.

– Ale może mu pomóc w zrozumieniu, kim jest – wyjaśnił spokojnie.

– Czemu zarówno wtedy, gdy zaginął, jak i teraz, kiedy się pojawił, nikt mnie nie zapyta, czy chcę brać w tym udział? Wtedy byłam narzędziem, by pomóc zrozumieć, czemu Bruno zniknął, a dziś jestem narzędziem do tego, żeby przywrócić mu pamięć – wycedziłam, dbając, by mój ton brzmiał zdecydowanie i asertywnie.

– Uważasz, że jesteś wykorzystywana? – zapytała mnie mama.

– Nie rozumiem, czemu za każdym razem jestem w to wciągana. Z założenia wszyscy traktują mnie jak specjalistkę…

– Bo byliście przyjaciółmi – przypomniała mi.

– To było dziesięć lat temu – wypowiedziałam każde słowo powoli i akcentując je z należytym naciskiem. Może dzięki temu zrozumieją. – Nikt nigdy nie zapytał, co ja czuję i myślę, jak na mnie to wpływa. Miałam tylko odpowiadać na pytania. Wtedy byłam dzieckiem i choć było mi potwornie trudno, słuchałam dorosłych, uważając, że wiedzą lepiej. Teraz… – urwałam, czując na sobie palące spojrzenie każdej osoby obecnej w tym pokoju.

– Istnieje podejrzenie – kontynuował psycholog – że Bruno został porwany na organy. Wycięli mu już nerkę. Być może, gdyby się nie odnalazł…

– Rozumiem, że chce pan mnie wziąć na litość, tak? – zwróciłam się do niego z pewnością siebie.

– Gaja! – upomniała mnie od razu mama.

– Widzę, że jest w tobie dużo bólu i złości – stwierdził psycholog. – Zapewne nie uporałaś się z tym, że tak nagle straciłaś przyjaciela.

Spojrzał na mnie w oczekiwaniu na reakcję. Nie sprowokowałby mnie do mówienia, choćby wyciągnął broń i wycelował nią we mnie. Może gdyby mama zapytała, zanim mnie tu przywiozła, albo ten durny psycholog pokwapiłby się choćby do mnie zadzwonić, by omówić cel tej wizyty, moje nastawienie byłoby inne. Jedyne, co mogłam teraz zrobić, to odmówić udziału w tym show.

– Mogę już iść? – zapytałam zupełnie nieporuszona.

Psycholog skinął głową, a ja, nie zwracając uwagi na pozostałych, opuściłam pokój. Ku mojemu zaskoczeniu Bruno ruszył za mną.

– Czekaj – zawołał, goniąc mnie na korytarzu.

Patrzyliśmy się sobie w oczy. Z bliska wyglądał jeszcze bardziej zjawiskowo. Te jasne, błękitne oczy mnie zahipnotyzowały. Nigdy nie widziałam tak intensywnego koloru. Po raz kolejny czułam się tak, jakby uderzył mnie piorun, paraliżując nie tylko moje ciało, ale też umysł. W głowie powtarzałam jedno pytanie, proste pytanie, ale jedynie uchyliłam usta. Nie wydostał się z nich żaden dźwięk.

– Przepraszam, że cię tak ciągają – powiedział, przeczesując dłonią swoje półdługie włosy. – Jeśli cię to jakoś pocieszy, ja też wolałbym być gdzieś indziej.

– Pamiętasz, jak mi tłumaczyłeś, skąd się biorą dzieci? – zapytałam wprost, a on uśmiechnął się i pokręcił przecząco głową. – A to, jak rzucaliśmy kamieniami w gniazdo os?

Ponownie pokręcił głową. Uśmiechał się do mnie tak zawadiacko. Tak uroczo i seksownie, że czułam ogarniający mnie ogień. Nie mogłam uwierzyć, jak bardzo zmienił się ten chłopak i jak inaczej na niego teraz patrzyłam. Było mi jeszcze bardziej wstyd przez to wszystko, o czym rozmawialiśmy i co wspólnie robiliśmy. W pewien sposób było mi na rękę, że niczego nie pamiętał.

– Każde z nas jest teraz inne – zaczęłam, a on przysunął się bliżej, czym totalnie zbił mnie z tropu.

Pachniał jak mężczyzna, a ja musiałam spojrzeć w górę, by patrzeć mu w oczy. Był ode mnie dużo wyższy. Kiedyś to ja przewyższałam jego, i to o dobre pół głowy. Mama mówiła, że Bruno nie urośnie z powodu niedożywienia. Najwyraźniej nie miała racji.

– Naprawdę chciałbym pamiętać te wszystkie chwile – szepnął, a jego niski głos dostał się gdzieś pod moją skórę i wędrował dalej do mojego wnętrza, powodując u mnie szybsze bicie serca i przyspieszony oddech. – Nie bez powodu byliśmy przyjaciółmi.

– Nie – zaprzeczyłam i zrobiłam krok w tył. – Ty byłeś brzydkim blondynem, ja rudą ohydą z aparatem na zębach i mieszkaliśmy obok siebie. Tylko tyle.

Zaśmiał się rozbawiony, a potem ściągnął brwi.

– To czemu jesteś zła? – zapytał.

– Uciekłeś? – Przekręciłam głowę na bok, starając się zrozumieć przyczynę jego zniknięcia. – Przyznaj się. To, że dzwoniłeś, żeby cię mama odebrała, miało tylko rozwiać wątpliwości, bo wiedziałeś, że odmówi, a ty zwiejesz, prawda?

– Nie wiem. Mówią, że przez to, że wycięli mi nerkę w warunkach dalekich od idealnych, mogli mi podać jakąś chemię, która wpłynęła na mój mózg, albo że doszło do niedotlenienia czy innej komplikacji… W każdym razie nie pamiętam nic i jest mi przykro, że nie wiem, jak tłumaczyłem ci, skąd się biorą dzieci. Oddałbym wiele, żeby mieć tę rozmowę zapisaną w głowie, a tak nawet nie wiem, jak znalazłem się na ulicy. Nie wiedziałem też, że mam dom i czekających na mnie rodziców… Gdyby nie ten glina, który rozpoznał mnie na podstawie zdjęcia, nadal żyłbym na ulicy przekonany, że nie mam nikogo bliskiego. Do tej pory używałem zupełnie innego imienia, radziłem sobie, jak mogłem, a teraz… Z dnia na dzień dostałem dom, nowe imię i psychologa, który ma mi przywrócić pamięć.

Spojrzałam na niego, szacując, co z tego, co powiedział, mogło być prawdą. Moja intuicja podpowiadała mi, że powinnam odejść. Zapomnieć i pielęgnować te wspomnienia, które zostały mi po Brunie z czasów, gdy wiedział o mnie wszystko.

– Nie mam tu nikogo – kontynuował. – Każdy patrzy na mnie jak na ufoludka. Ludzie boją się pytać, choć czachy im dymią. Ze względu na to, że kiedyś ci wyjaśniłem, skąd się biorą dzieci, może moglibyśmy spróbować się dogadać?

– Ale źle mi powiedziałeś.

– Co?

– Wtedy, wiesz… skąd się biorą dzieci.

Zaśmiał się. Tak uroczo, tak gardłowo i seksownie.

– Teraz mogę ci powiedzieć, jak to naprawdę jest.

– Teraz to sama wiem – prychnęłam, a on ponownie zarechotał.

Tak jak kiedyś, gdy był dzieckiem i nie miał nikogo, teraz, kiedy dorósł, przekonywał mnie tym samym argumentem. Może wcale aż tyle się nie zmieniło? Kiedyś ludzie go odtrącili, a teraz nie pozwalali mu zbliżyć się do nich z obawy przed jego możliwą reakcją. Nie znali go, więc zrozumiałe było, że mu nie ufali.

Podeszłam do niego bliżej, chwyciłam jego rękę i uniosłam ją. On nawet się nie zawahał, kiedy rozpięłam guzik koszuli na nadgarstku i podwinęłam ją. Ku swojemu zaskoczeniu zobaczyłam tatuaż. Przeciągnęłam palcem po miejscu, w którym kiedyś była blizna. Teraz miejsce to zajmowała wielka czaszka byka z rogami.

– Co robisz? – zapytał zaciekawiony.

– Czy pod tatuażem masz bliznę? – dociekałam.

Przez chwilę patrzył na mnie uważnie, a potem uśmiechnął się i skinął.

– Dlatego właśnie ją zakryłem.

– Jak dużą? – nie odpuszczałam. – W którym miejscu dokładnie?

– Gdzieś tutaj. – Dotknął miejsca, które ja chwilę temu sprawdzałam swoimi palcami.

– A jak dużą?

– Nie wiem, może trzy centymetry? – Zawiesił głos, jakby chciał sobie przypomnieć. – Od dobrych kilku lat mam byka, więc już zdążyłem zapomnieć.

– Jak wszystko inne – syknęłam.

– Masz mi za złe, że cię nie pamiętam?

– Nie, skąd. Tylko… – urwałam, a on uniósł brwi.

– Tylko co? Nie wierzysz, że to ja?

Zacisnęłam usta w cienką linię. Miał rację. Nie wierzyłam.

Henryk

Od samego rana jakiś detektyw z powiatowej truł mi dupę o spotkanie. Według nich sprawa była już zbyt poważna, żeby ją ot tak zlekceważyć. Wszystko przez to, że temu chłopaczkowi wycięto nerkę i obawiali się, że to grubsza sprawa. Spodziewali się handlu ludźmi i organami, ale młody nie umiał sobie przypomnieć, kiedy miał operację. Ani tym bardziej wskazać oprawców, co by powiatowej rozwiązało sprawę. Przerzucali więc na mnie konieczność zrobienia dochodzenia.

– Słuchaj – odezwałem się do słuchawki – czy my możemy dać temu dzieciakowi spokój? Przeszedł przez takie gówno i dopiero co wrócił do rodziny.

– Rozumiem, że u was na wsi nadal wielką sprawą jest skradziona w osiemdziesiątym puszka groszku z pegeeru, ale życie w miastach toczy się ciut szybciej – upierał się policjant z powiatowej. – Zresztą zaraz się wojewódzka włączy, bo my to też musimy szerzej szukać niż u nas.

– A powiedz po co?

– Jak to po co? – zbulwersował się od razu. – Bo taką mamy pracę.

– Ale co to zmienia dla chłopaka? Co, odszkodowanie ma dostać? Jeśli tak, to od kogo? Od państwa? Albo nie, lepiej… – prychnąłem w słuchawkę. – Oddadzą mu nerkę? No wyjaśnij mi, bo nie rozumiem, do czego zmierzasz.

– Do tego, że jeśli było uprowadzenie, jeśli był nielegalnie wykonany zabieg, to jest to przestępstwo. Czy ja naprawdę muszę to tłumaczyć?

– Nie musisz, ale nie tłumaczysz mi, co to zmienia dla chłopaka, bo tego nie rozumiem.

– Dla chłopaka?

– Tak, dla chłopaka – powtórzyłem po raz kolejny.

– Sprawca zapłaci za krzywdę, którą mu wyrządził.

– No ale co jemu to daje? – upierałem się po raz kolejny przy swoim, podkreślając za każdym razem, że chodzi mi o chłopaka.

– O Jezu, gadanie z wami to jak z potłuczonymi. Najlepiej pod dywan, co?

– Nie, nie w tym rzecz! – Tym razem ja straciłem panowanie nad sobą. – Po prostu szkoda mi dzieciaka. Nic nie pamięta i zamiast mu dać odpocząć, poukładać sobie w głowie, pozwolić mu wtopić się w otoczenie, to mi go chcesz jako świadka ciągać. Czego się spodziewasz? Że powie ci coś więcej niż Urban? Będzie w kółko powtarzał, że nie pamięta.

– I lepiej dać mu spokój, a ten, co go porwał, zabierze kolejnego gówniarza i pokroi jak półtuszę?

– A masz inne takie przypadki? – wytknąłem mu, bo sam o niczym takim nie słyszałem.

– Jeszcze nie, ale być może zaczną się zgłaszać, jak to nagłośnimy. Może ludzie nie wiedzą, że takie coś miało miejsce. Może sądzą, że są pojedynczymi przypadkami…

– Czyli nie masz nic – podsumowałem. – Jak zawsze. Robicie zamęt, a zaraz będą raporty, papiery, wizyty, przesłuchania i chuj jeden wie, co jeszcze. Potem wszystko na mnie spadnie, a ja będę świecił przed matką chłopaka oczami, że wymęczyliśmy ich po nic. Nawet jeśli, ale to podkreślam, nawet jeśli złapiesz gościa odpowiedzialnego za to wycięcie nerki, to dla nich nie ma to znaczenia, rozumiesz? Zabrano im dziesięć lat i nic tego nie wróci. Dociera to do ciebie czy też masz klapki na oczach i widzisz tylko swoje?

– Ty to jesteś zaściankowy – syknął. – Ja cię nie proszę o zgodę, ja ci tylko komunikuję, co będę od ciebie potrzebował. Jak mi tego nie załatwisz, to pociągnę cię za niesubordynację. Czas coś zrobić, a nie pierdzieć w stołek i radiowozem się po wsi wozić.

Na chwilę zapadła cisza. Jeśli oni czegoś ode mnie chcieli, musiałem to zrobić. Obaj byliśmy tego świadomi. W przeciwieństwie do niego ja znałem tę rodzinę i wiedziałem, że u nich nigdy nie było ciekawie, że powrót tego dzieciaka da im w końcu jakąś radość. Nadzieję na lepsze jutro. Po tym, jak starszy wyjechał, nic się u nich nie działo poza tym, że matka tankowała. Nawet z domu nie wychodziła gdzie indziej, jak tylko do monopolowego i z powrotem. Od samego początku, gdy się sprowadzili, wyglądała jak trup, jakby ją z krzyża zdjęli. Chuda jak patyk, sina i jakaś taka nieobecna. Choć nie mówiłem tego na głos, w mojej opinii brakowało jej piątej klepki, a teraz zamiast im dać spokój, będę musiał ich nachodzić.

– Będę u ciebie za kilka dni – rzucił do słuchawki. – Pozbieram materiały, a ty mi przefaksuj dokumenty od początku sprawy. Gdy tylko Bruno zniknął. Wszystko, co masz i co może być powiązane. Łącznie z mandatami, sprawami i wszystkim, co się działo miesiąc wstecz i miesiąc po. Może wyłapiemy kogoś podejrzanego.

Prychnąłem do słuchawki, dając mu do zrozumienia, że sposób, w jaki mnie prosił o pomoc, nie był wcale prośbą. Rozkazywał mi jak chłopcu na posyłki.

– Nie sycz mi w słuchawkę – odezwał się szybko – tylko bierz dupę w troki. Umiesz wysyłać faksy?

– Bardzo śmieszne.

– Pytam na wszelki wypadek, bo dochodzeń robić nie umiecie – stwierdził gorzko.

Rozłączyłem się z nim. Od razu wezwałem do siebie jednego z chłopaków. Przyszedł zaskoczony, myślał, że jakoś mi podpadł, bo jak nigdy byłem szorstki. Odreagowywałem za to, co dostałem od góry. Jako szef powinienem umieć oddzielić te dwie sprawy od siebie, ale gdzieś tam podświadomie czułem, że nie daliśmy z siebie wszystkiego. Do tej pory, głównie przez alkohol, olewałem większość spraw. Gdzie mogłem, wysługiwałem się chłopakami, a gdzie nie mogłem, zamykałem sprawę z braku dowodów.

– Weź mi przynieś wszystko, co mamy o porwaniu tego dzieciaka – poleciłem.

– A kiedy to było? – zapytał młody chłopaczek, chyba Jarek.

– Dziesięć lat temu, ale kiedy dokładnie, to nie pamiętam. Zdaje się, że wtedy zimno było. Coś mi w głowie świta, że jak go szukaliśmy, to potem w barze przy stacji piliśmy herbatę, żeby się rozgrzać.

– Czyli jesień? Czy już zima?

– Nie pytaj mnie, tylko szukaj. Co ja wróżka jestem?

– Tak jest, szefie!

Uciekł w pośpiechu, zostawiając mnie samego. Odchyliłem się na krześle, otworzyłem szufladę i odruchowo sięgnąłem po butelkę. Zawiesiłem nad nią dłoń, wahając się, co zrobić. Wiedziałem, że zaraz będę musiał jechać w teren, więc picie nie wyszłoby mi na dobre. Zwłaszcza z powodu tego łysego z powiatowej, którego miałem mieć zaraz na karku. Musiałem się pilnować, by nie walnąć jakiejś bezmyślnej odpowiedzi, bo on nie dość, że lustrował mnie jak podejrzanego – jakbym to ja uprowadził tego chłopaczka, to jeszcze notował sobie na wypadek, gdyby miał użyć moich własnych słów przeciwko mnie. Zamknąłem więc szufladę, obiecując sobie wypić na wieczór, gdy już wrócę do domu. Marzyłem o tym, że zamknę się w piwnicy, wypiję flaszkę i zapomnę o tym, że z góry mnie cisną i że przyjdzie mi pracować przeciwko ludziom, bo na bank nie odbiorą tego jako pomocy. Nie w małym mieście. Będą patrzeć na moją pracę jak na nękanie. Gdziekolwiek nie pojadę, by zadawać pytania o Bruna, spotka mnie niechęć i poirytowanie. W najlepszym przypadku mnie wyśmieją, że po tylu latach wziąłem się do roboty. Nawet płaszczenie się przed nimi nie pomoże. Znałem mieszkańców lepiej niż ktokolwiek inny.

– Szefie – wrócił do mnie z powrotem Jarek – mam tylko jedną teczkę. To wszystko?

– A skąd ja mam wiedzieć? Przecież ty tam szukałeś. Czemu mnie o to pytasz? Nie możesz sam sprawdzić? Co, mam cię jak dziecko za rączkę prowadzić i pokazywać, gdzie masz patrzeć?

– To ja jeszcze pójdę poszukać, ale tam niczego więcej nie ma w aktach.

Pokręciłem głową i zakryłem dłońmi twarz. Poczekałem w ciszy, aż położy teczkę na biurku i wyjdzie. Nawet nie chciałem patrzeć na jego gębę. Gdy tylko zamknął za sobą drzwi, sięgnąłem po folder. Zwykle akta sprawy zawierają wiele notatek, materiałów, zdjęć, ekspertyz. Jeśli ktoś je wykonał, to są analizy śladów. Ten był taki cienki, jakby pusty. Sprawiałyzez wrażenie, jakbym trzymał w dłoni samą okładkę. Z drżeniem serca otworzyłem go. Miałem jedynie zgłoszenie zaginięcia wypełnione przez rodziców i jakieś notatki z tego, jak zorientowali się, że zaginął. Nic więcej. Aż spojrzałem, czy nie ma czegoś na odwrocie kartki. Wypadło to zdjęcie, które od nich dostałem. Było mocno pogięte, ale nadal uśmiechnięta buźka dzieciaka patrzyła na mnie z taką samą ufnością jak wtedy.

Zamknąłem oczy, starając się sobie przypomnieć, czy przesłuchiwałem kogoś. Tliło się w mojej pamięci wspomnienie rozmowy z kobietą na stacji paliw, ale nie było po tym spotkaniu żadnej informacji. Przecież nieraz przepytywałem tego małego rudzielca, a też nie było o niej słowa. W przypadku zeznań dzieci musi być sporządzony protokół przesłuchań podpisany przez rodzica, jednak ja tego nie miałem. Albo uznałem, że nie powiedziała nic wnoszącego do sprawy i nie bawiłem się w wypełnianie papierów, albo wypełniłem papiery, ale je gdzieś posiałem, co było najbardziej prawdopodobne, bo niczego nie byłem tak pewny jak tego, że rozmawiałem z nimi wielokrotnie. W mojej głowie pojawił się obraz, jak wezwałem ją raz na rozmowę, a ona rozpłakała się na dobre. Szlochała, a ramiona jej się unosiły tak, jakby coś nią potrząsało. Rodzice ją wtedy zabrali, a ja musiałem złożyć broń. Tak naprawdę to złożyłem ją od razu. W ogóle się nie wysiliłem, bo wszystko wskazuje na to, że nie zarejestrowałem nawet rozmów z rodzicami. Gdy mu to przefaksuję, zaraz będzie mi suszył głowę, że miałem jedną dużą sprawę, a i tak jej nie upilnowałem. Wyciągnąłem z biurka notatnik i zacząłem w nim pisać to, co mi się przypomniało z tamtego okresu. Niewiele tego było, ale postanowiłem, że podpytam ludzi, skompletuję kilka wersji i mu to wyślę. Nie połapie się, kiedy spisano te notatki i zeznania. Będę musiał sfałszować jeszcze liczby dziennika, bo bez tego te notatki służbowe będą gówno warte. To będzie największy problem, ale dopóki nie sprawdzą nam archiwum, nie dowiedzą się, że zakombinowałem. Wmawiałem sobie, że nawet jeśli się kiedyś dopatrzą, nie ja będę musiał się z tego tłumaczyć, a teraz przynajmniej ochroni mi to tyłek.

Przypadek tego chłopaka był beznadziejny, więc nic się nie dało zrobić. Tak sobie powtarzałem, by nie wpaść w depresję. Już i tak ledwo się trzymałem. Im więcej o nim myślałem, tym bardziej chciałem się napić. Trząsłem się. Być może z emocji, z poczucia odpowiedzialności za coś, co zjebałem, a być może z braku wódki w moim krwiobiegu. Poczułem, jak koszula na plecach przykleiła mi się do ciała. Pociłem się jak świnia.

Gaja 2002

Mama zawsze mówiła, że są dwa typy sąsiadów. Tacy, których dobrze się zna, i tacy, którzy są jak widmo. Znikają w pośpiechu z podjazdu, gdy widzą, że się od nich coś chce. Zasłaniają szczelnie okna, by nie było widać z ulicy, jak wygląda ich życie. Takimi właśnie ludźmi byli państwo Sianeccy. Choć Bruno spędzał u nas całe dni, ja w ogóle nie mogłam chodzić do jego domu. Nie dlatego, że mama mi nie pozwalała. To on bał się mnie zaprosić. Za każdym razem gdy proponowałam, że do niego przyjdę, uciekał się do przeróżnych kłamstw, żeby tylko mnie spławić. To w połączeniu z faktem, że dokuczano mi z jego powodu, sprawiło, że ja także zaczęłam mu odmawiać. Gdy pukał do drzwi, odsyłałam go do domu. Mama nieraz mi wypominała, że może był głodny albo nie miał nikogo, z kim mógłby pogadać, więc wtedy zapraszałam go do środka z litości, ale kazałam mu siedzieć na dole. Z mamą. Był jej przyjacielem, a nie moim. Złościłam się, że jemu poświęcała więcej czasu niż mi, martwiła się o niego bardziej niż o mnie. Wszystko przez to, że on nie miał takiego domu jak ja. W moich oczach pojawienie się Bruna i jego rodziny sprawiło, że moje życie przewróciło się do góry nogami. Straciłam koleżanki, byłam obiektem żartów, a moja własna matka bardziej dbała o potrzeby chłopca z sąsiedztwa niż moje. Kiedy skarżyłam się, jak bardzo Bruno mnie niszczy, bagatelizowała to, karmiąc go jak ptaszka w złotej klatce. A on śpiewał jej pochwały, jak to wyśmienicie gotuje.

Jednego dnia miałam już dość i poszłam do taty. Wyobrażałam sobie przeróżne przykre rzeczy, żeby tylko się popłakać, żeby wyglądać wiarygodnie. Niepotrzebnie się nakręcałam, bo gdy tylko zaczęłam mówić, łzy same ciekły mi ciurkiem. Skarżyłam się na dzieci, które mnie przezywały z jego powodu, na mamę, która spędzała z Brunem czas, i na to, że przestałam ich oboje interesować. Więcej nie było trzeba. Wtedy po raz pierwszy zobaczyłam, jak tata zaczął szarpać mamę. Jego złość sięgnęła zenitu, bo on sam nie darzył Sianeckich sympatią już od jakiegoś czasu, więc mój płacz dał mu powód i podziałał na niego jak płachta na byka. Stałam obok nich i zanosiłam się płaczem. Nie mogłam nad sobą zapanować – i to nie dlatego, że tak bardzo bolała mnie obecność Bruna, lecz dlatego, że nie chciałam, by tata robił mamie krzywdę. Kiedy pomiatał nią, zadając jej w kółko te same pytania, ona błagała go, żeby się uspokoił. Wystraszył mnie swoją agresją w jej kierunku, więc sama krzyczałam w kółko „tato, tato”. Kiedy w końcu zostawił mamę w spokoju, podbiegła do mnie i zabrała mnie na górę. Zamknęła nas obie w pokoju. Płakała bezgłośnie. Widziałam, że jej ramiona się unosiły, ale nie wydawała z siebie żadnego dźwięku. Schowała twarz w dłoniach, trzęsąc się przy tym tak, jakby jej było zimno.

– Mamo. – Podeszłam do niej.

Usiadła na podłodze pod drzwiami i przyciągnęła mnie do siebie.

– Ja nie chciałam – szepnęłam, wtulając się w nią.

– Nic się nie stało – zapewniła, wypuszczając powietrze. – Nie wiedziałaś.

– Już tak więcej nie zrobię… obiecuję… przysięgam…

– Ciii – pogłaskała mnie po głowie – nie myśl o tym. Wcale.

Czułam się potwornie, obwiniałam się, że to ja ściągnęłam na mamę kłopoty, a po chwili dołączyłam do niej i płakałyśmy obie. Już nie wiedziałam, czy to ona mnie pocieszała, czy ja ją. Mama powtarzała, że będzie dobrze, a ja w kółko przepraszałam. W końcu, znużona, zasnęłam. Mama została ze mną na całą noc. Spałyśmy wtulone w siebie, choć nie miałam pewności, że mama zmrużyła oczy choć na chwilę.

Następnego dnia z premedytacją powiedziałam Brunowi, że to przez niego moi rodzice się pokłócili. Był przejęty i przepraszał mnie. Obiecał, że już nigdy więcej nie przyjdzie.

Po tygodniu ciszy zdałam sobie sprawę, że jednak wolałam, gdy był obok. Mama stała się cicha i kiedy tylko mogła, odsyłała mnie na górę, bym zostawiła ją samą i nie zawracała jej głowy. Kazała mi odrabiać lekcje, czytać książki. Cokolwiek, żeby tylko zatrzymało mnie to w pokoju. Cały czas wyglądała na zamyśloną. Potrafiła siedzieć przy stole i nie wykonywać żadnych ruchów, jak posąg. Mimo starań, mimo naprawdę szczerych chęci okropnie się nudziłam. Chciałam wyjść do koleżanek, ale mama mi na to nie pozwalała. Twierdziła, że nie miała głowy, by mnie pilnować. Przez wszystkie siedem dni siedziałam zamknięta w swoim pokoju, starając się rysować lub czytać, lub odrabiać lekcje. Cały czas zerkałam w stronę domu po lewej stronie. Był tam ktoś, z kim mogłam się pobawić, a co najważniejsze – pogadać i spędzić miło czas. Dzięki niemu czułam się tak, jakbym miała rodzeństwo, i zrozumiałam to dopiero, gdy zostałam sama.

Pokój Bruna znajdował się dokładnie naprzeciwko mojego, bo wszystkie domy tutaj zostały zbudowane w sposób lustrzany. Nie dlatego, że projektant tak to wymyślił. Nie, tak po prostu było taniej. To osiedle powstało jako nowe, bezpieczne miejsce na obrzeżach miasta, a mieszkańcy, nie chcąc przepłacać, nabyli dwa takie same projekty i budowali, używając ich naprzemiennie. Cała ta okolica wyglądała jak wyjęta z horroru, ponieważ domy nie różniły się niczym poza kolorami. Na dodatek wcale nie zagwarantowało to bezpieczeństwa, jak wcześniej zakładano. Po tym, jak zabito staruszków, miały miejsce inne dziwne zdarzenia. Nikt jednak nie mówił o tym głośno. Przyznanie się do problemu obniżyłoby wartość nieruchomości, a przede wszystkim wprowadziłoby niepokój wśród mieszkańców. Ludzie, tacy jak moi rodzice, udawali, że to miejsce jest rajem na ziemi, bo nie byłoby ich stać na nic lepszego. Dlatego tak bardzo nie mogli znieść złych sąsiadów. Teraz dla mnie to miejsce było jak więzienie. Nie mogłam nigdzie wyjść. Zrzuciłam rysunek z biurka. Nie wytrzymałam. Podniosłam się, zaczęłam zgniatać papier w kulki i rzucać nimi w okno jego pokoju. Niestety papier okazał się zbyt lekki, żeby dolecieć tak daleko. Pozostawiona bez wyboru rzuciłam ołówkiem. Tym razem trafiłam w szybę, a chwilę potem Bruno otworzył okno. Patrzył na mnie przestraszony, a ja pomachałam mu przyjaźnie. Od razu się rozpogodził. Zniknął na chwilę, po czym przyniósł zwój sznurka. Wziął zamach i rzucił nim do mnie. Chciałam go złapać, ale uderzył mnie na tyle mocno, że zaczęłam płakać. Otarłam jednak szybko łzy. Bruno pokazał mi, jak wbić gwóźdź we framugę okna i jak go zakrzywić, żeby utworzyć z niego haczyk. Zbiegłam na dół. Wiedziałam, gdzie tata trzymał narzędzia, więc szybko znalazłam potrzebne przedmioty. Wbiegłam z nimi na górę, uśmiechając się od ucha do ucha. Nie do końca zrealizowałam plan tak, jak mi to pokazał Bruno, ale gwóźdź trzymał się framugi, więc spełniał swoją funkcję. Potem dostałam od niego pierwszą wiadomość. Nabazgrał coś na kartce takimi koślawymi literami, że nie mogłam nawet odczytać treści. Starając się, by moje litery wyglądały dużo lepiej, odpisałam, żeby zadbał o wygląd informacji. Wtedy wysłał mi prośbę, żebym wyszła przed dom. Zadowolona, zrobiłam, jak polecił. Nie wyjaśnialiśmy sobie, czemu go odtrąciłam na tydzień, ani nie przepraszaliśmy. Po prostu kontynuowaliśmy przyjaźń.

Gaja 2012

Kiedy z Brunem staliśmy naprzeciw siebie, psycholog wyszedł, by nas poszukać. Na szczęście obie mamy zostały w środku. Mężczyzna rozejrzał się w obie strony, jakby chciał przejść przez ruchliwą ulicę, a potem zawołał:

– O, tu jesteście! – Zwrócił się w naszym kierunku i przyspieszył kroku.

Bruno sięgnął do rękawa, zakrył tatuaż i zapiął guzik. Nie odrywałam od niego wzroku, mimo że psycholog zaczął swój wywód o tym, że najlepiej będzie, jak da nam kilka dni na rozmowę w cztery oczy, bez jego pomocy, a potem wznowimy spotkania. Po raz kolejny dostałam informację, czego ode mnie oczekiwano, ale widząc, jak Bruna twarz się rozpogodziła, zmarszczyłam brwi, starając się odczytać, co takiego sprawiło mu radość.

– Możemy wrócić do domu pieszo? – zapytał w naszym imieniu.

– Oczywiście – zapewnił z uśmiechem psycholog, a potem nachylił się do Bruna, wręczył mu wizytówkę i poprosił, żeby dzwonił, gdyby chciał o czymś pogadać. O czymkolwiek.

Kiedy psycholog zwrócił się do mnie, by podziękować mi wylewnie za pomoc, miałam wrażenie, że to, co przed chwilą było moim udziałem, stanowiło jakieś przedstawienie. Nie mogło dziać się naprawdę, bo ja przecież uciekłam. Wcale nie pomogłam. Kiedy mnie wychwalał i w kółko powtarzał, jaki był mi wdzięczny, zrobiło mi się głupio. Prędzej spodziewałabym się krytyki. Zaskoczył mnie tym kompletnie. Być może właśnie w ten sposób chciał mnie rozłożyć na łopatki, załatwić mnie sposobem. Zmusić, żebym zrobiła to, czego ode mnie oczekiwał, poprzez okazanie mi takiej sympatii, zrozumienia i wdzięczności. Zupełnie nie rozumiałam tego człowieka. Zastanawiałam się, czy tylko ja nie potrafiłam odczytać jego intencji, czy też Bruna odczucia były podobne.

Wyszliśmy w milczeniu na zewnątrz. Bruno wyciągnął z plecaka okulary i włożył je sobie na nos. Gdy na mnie spojrzał, uchyliłam usta. Jak to w ogóle możliwe, że taki szczegół sprawiał, że wyglądał jeszcze lepiej. Jakbym widziała aktora idącego chodnikiem. Spodziewałam się, że zaraz zza rogu wyskoczą paparazzi i zaczną robić nam zdjęcia. On w ogóle do nas nie pasował, był zupełnie inny. Miejscowi mieli to do siebie, że od razu można było rozpoznać, kto jest stąd, a kto jedynie przejazdem. Jakieś takie podobieństwo. Bruno miał to coś, co go tak bardzo wyróżniało. Może to przez to, że pół życia spędził z dala od naszej zaściankowej miejscowości, może to go ukształtowało. Pomyślałam, że dla własnego dobra powinnam się też stąd ulotnić, gdy tylko będzie to możliwe. Inaczej stanę się bezpostaciowym, małomiasteczkowym człowiekiem bez wyrazu i… bez przyszłości.

– Co się tak gapisz? – wypalił nagle.

– Co?

– Gapisz się na mnie tak, jakbyś zobaczyła ducha – wyjaśnił, ruszając przed siebie.

Szedł chodnikiem, a ja, otumaniona, podążyłam za nim.

– Yyy… – zacięłam się, nie wiedząc, jak zareagować.

– Możesz mi opowiedzieć o mnie. – Wyszedł mi z pomocą, by tylko dać mi temat do rozmowy. – Jaki kiedyś byłem, co robiłem, co lubiłem robić.

– To prośba czy rozkaz? – zapytałam od razu.

– Słuchaj – zwrócił się do mnie, zatrzymując dosłownie na chwilę – czy mógłbym cię prosić, żebyś nie traktowała mnie jak wroga? Z tego, co mi mówili, jedyna moja nadzieja na przypomnienie sobie, jaki byłem, leży w tobie. Sporo mówi to o moim życiu, na przykład to, że nikt z mojej rodziny nie ma pojęcia, co lubiłem robić jako gówniarz, i że osobą, która wiedziała o mnie najwięcej, była sąsiadka… na dodatek mała dziewczynka. Nie uważasz, że to żałosne, przykre i zarazem tragiczne?

– A co teraz lubisz robić? – Postanowiłam mu pomóc, więc zapytałam przewrotnie, unikając potwierdzenia jego słów. Miał rację, a jego dzieciństwo wcale nie było warte wspominania. Tyle że on o tym nie wiedział.

– Teraz lubię muzykę, kino i seks.

Zachłysnęłam się powietrzem. O ile wcześniej nie mogłam znaleźć języka w gębie, tak teraz utknął mi tam na dobre. To nie mogło dziać się naprawdę. Nie rozmowa o seksie z Brunem. Cieszyłam się, że szedł obok mnie, patrząc przed siebie, a nie na mnie. Policzki piekły mnie jak w gorączce. To, jak on na mnie działał i jakie reakcje wywoływał, nie dawało się opisać. Jedno słowo, które wyszło z jego ust, sprawiło, że zaczęłam się zastanawiać, jak by to było pójść z nim do łóżka. Czy jest typem, który bierze sprawy w swoje ręce, czy też pozwala decydować kobiecie? Kiedy się kocha, to ostro czy delikatnie i bez pośpiechu, no i przede wszystkim, jak wygląda nago? O seksie nie miałam żadnego pojęcia, bo nigdy z nikim nie byłam. Mogłam sobie jedynie wyobrazić, jak to jest. Może właśnie ten brak doświadczenia tak mnie krępował, bo w zestawieniu z jego, jak mniemałam, dużym doświadczeniem czułam, jak wystawiam się na pośmiewisko.

– A co lubiłem kiedyś? – wyrwał mnie z zamyślenia.

– Żadnego z wcześniej wymienionych – wybełkotałam, spuszczając wzrok, a on zaśmiał się jak szaleniec.

Podobał mi się ten dźwięk, więc sama się uśmiechnęłam, ale nie miałam odwagi podnieść wzroku. Zastanawiałam się, czy ten czas, który upłynął, zupełnie nas poróżnił, czy też będzie tak, jak mówił Henio, że w pewnym momencie wrócimy do tego, co było kiedyś. W przypadku policjanta było łatwiej, bo jego kolega pamiętał to, co robili razem. Bruno tymczasem był jak obcy. W ogóle nie widziałam w nim dzieciaka, którego traktowałam jak brata. Choć z drugiej strony zdążyłam już zapomnieć, jaki był kiedyś.

– Czy my spaliśmy razem? – zapytał, gdy już przestał się śmiać.

– Co?! – Stanęłam jak wryta. – Mieliśmy po dziewięć lat. Czy tobie, poza nerką, nie brakuje jeszcze innego organu? Na przykład tego, który zwykle znajduje się w głowie?

Zaśmiał się, a potem dodał już poważniej:

– Miałem na myśli, czy zostawałem na noc, a nie czy się bzykaliśmy. Twoja matka mówiła o tym, że, cytuję: „dniowałem i nocowałem u was”.

Wypuściłam powietrze, ciesząc się w ciszy z jego wyjaśnienia. Zareagowałam tak dlatego, że nie mogłam wyrzucić z głowy tego tekstu o muzyce i seksie. Nie chciałam o tym myśleć, ale utkwiło mi to w głowie. Bruno obudził we mnie coś, co do tej pory jedynie się żarzyło. Owszem, nieraz marzyłam o kimś obok, kto wprowadziłby mnie w ten intymny świat, ale żaden z moich kolegów nie wyglądał na dobrego kandydata. Wszyscy byli tak dziecinni, że seks z nimi zapewne skończyłby się tragicznie. Co innego Bruno. Ta jego tajemniczość, dojrzałość i seksapil zawładnęły moją głową i… ciałem.

Ruszyliśmy na nowo, a ja zastanawiałam się, jak odpowiedzieć.

– Nie, nie zostawałeś na noc… – urwałam głos. – Poza jednym razem… ale wtedy też poszedłeś do siebie po jakimś czasie.

– Bałem się zostać bez starych? Płakałem za matką? Zmieniłem zdanie co do nocowania? – zgadywał.

– Nie, zupełnie…

– To powiedz, proszę – wszedł mi w słowo. – Chciałbym wiedzieć coś o sobie. Wiesz, jakie to jest męczące, nie wiedzieć nic? Wchodzę do pokoju i czuję, jakbym tam stał po raz pierwszy. Matka pokazuje mi zdjęcie człowieka, który jest moim starszym bratem, a ja patrzę na niego jak na ten plakat. – Pokazał zadowolonego mężczyznę z reklamy najlepszego planu taryfowego sieci komórkowej, zawieszonego na wielkim bilbordzie nad naszymi głowami. – Każdy na mnie patrzy i czeka na moją reakcję, a ja nie wiem, kim jestem. Czasami mam wrażenie, że lepiej by było, gdybym został na ulicy.

– Nie mów tak! Rozumiem, jak to jest, bo na mnie też tak patrzą. Ludzie zdają się wiedzieć lepiej, jak powinnam reagować, a jeśli nie reaguję tak, jak oczekiwali, nie wahają się wyrzucić mi w twarz, jak mocno ich zawiodłam.

– Czyli to nie tylko ja… – Przeczesał dłonią włosy. – Jak mnie gość rozpoznał, to pomyślałem, że dostałem prezent od losu. Wracałem przekonany, jak fajnie będzie tu żyć. Minęło raptem kilka dni, a ja mam serio dość…

– Nie – zaprzeczyłam od razu. – Nie mów tak. Nie możesz się poddać. Nawet nie chodzi o ciebie, tylko o panią Sianecką. Ona przeżyła koszmar.

– Wierzę – przyznał.

– Gdyby coś ci się stało po raz drugi, pękłoby jej serce.

– To też mnie dobija. – Spojrzał na mnie. – Niektórym się wydaje, że będę jak plaster, który się przyklei na ranę, a mi przez usta nie przechodzi mówienie do nich „mamo” i „tato”. To dla mnie obcy ludzie. Równie dobrze mógłbym zamieszkać w twoim domu i do twoich starych zwracać się jak do rodziców. Rozumiesz, o co mi chodzi?

– Tak… – szepnęłam pod nosem. – Oni dla ciebie nie mają żadnego znaczenia.

– Żadnego – powtórzył. – Nie boli mnie ich ból i nie cieszy ich radość. Czuję się jak zaadoptowany pies, którego wzięto ze schroniska, a on nadal siedzi osowiały w kącie.

– Ale psom szybko przechodzi – dodałam radośnie, starając się go przekonać.

– Ja jestem starym psem…

– I nic nie pamiętasz? Jak zniknąłeś, gdzie byłeś?

Pokręcił przecząco głową, a do mnie dotarło, jak trudno mu było się tutaj odnaleźć. Zupełnie nie myślałam o tym, do czego go zmuszano, czego od niego wymagano. Nic dziwnego, że psycholog tak bardzo zaangażował się w pomoc. Życie Bruna stało się naprawdę przytłaczające.

– To jakie jest twoje pierwsze wspomnienie? Coś, co potrafisz wydobyć z pamięci?

– Pamiętam – spojrzał w górę i zamyślił się – jak byłem raz na ulicy i zgarnęli mnie z opieki społecznej czy czegoś w tym stylu, bo ktoś doniósł na mnie, że bezbronny dzieciak szwenda się po ulicach. Umieścili mnie w domu, w którym stare małżeństwo miało już pod opieką kilkoro zaadoptowanych dzieci. Musiałem pracować, chodzić do szkoły i żyć jak prawdziwy chrześcijanin. Modliłem się codziennie, potrafiłem cytować Biblię jak najlepszy kaznodzieja.

– Teraz też potrafisz?

– Weź udział w trudach i przeciwnościach jako dobry żołnierz Jezusa Chrystusa – wyrecytował z dumą, a ja ponownie poczułam, jak szczęka opadła mi z zaskoczenia.

Choć tym razem wywołało to podziw. Zupełnie nie pasowało to do niego. Wyglądał jak łobuz, jak ktoś, kto łamie prawo, a nie jak człowiek, który potrafi cytować Biblię.

– Potem osiągnąłem… – Urwał, spojrzał na mnie, odchrząknął i kontynuował, zmieniając myśl. – Gdy dorosłem na tyle, by rozumować samodzielnie, przestałem wierzyć w te bajki, którymi karmili nas w trakcie mszy czy modlitw. Zacząłem się buntować, odmawiać posłuszeństwa. Oni z kolei ściągnęli kuratora, który złapał mnie za bety, walnął mną o ścianę i rzucił prosto w twarz, że za każde przewinienie przyjedzie osobiście spuścić mi wpierdol.

– Oni tak mogą mówić? Przecież to kurator… – powątpiewałam.

– Wszystkie chwyty są dozwolone, żeby złamać takiego młodego człowieka. Ja też nie byłem święty. Sprawiałem kłopoty i pyskowałem starym, którzy jedyne, co potrafili, to machać mi krzyżem przed nosem. Twierdzili, że opętał mnie szatan.

– A opętał cię? – uśmiechnęłam się pod nosem.

– W pewnym stopniu tak – przyznał, czym zbił mnie z tropu. – To przez to wylądowałem na ulicy. Uciekłem.

– Nie szukali cię?

– Być może. Cholera wie, ale wiesz, inaczej jest, kiedy ucieka dziesięciolatek, a inaczej, jak robi to stary koń.

– To co potem robiłeś?

– Pracowałem to tu, to tam. Nosiłem towary, robiłem za pomoc bramkarza na dyskotece.

– A tatuaż?

Zaśmiał się.

– Wszystkiego w życiu spróbowałem – wyjaśnił wymijająco.

– I co to ma znaczyć?

– Że nie chcesz wiedzieć. – Spojrzał na mnie, uśmiechając się zawadiacko. – To teraz mi powiesz, jaki byłem kiedyś? Czy masz jeszcze jakieś pytania?

– Mam – uśmiechnęłam się równie szeroko jak on. – Nie bałeś się na ulicy?

– Ale pytanie. – Złapał się dłonią za twarz. – No przecież, że się bałem. Poznałem kilku kumpli, którzy mi pomogli. Chroniliśmy się nawzajem. Nieraz dostałem, nieraz poznałem smak krwi. W kurtce mam ukrytą kieszeń, w której nosiłem kastet.

– Co nosiłeś?

– Kastet. Nakładasz to na dłoń i jak walisz w ryj, to potem przeciwnik pluje zębami jak pestkami czereśni.