Redakcja

Autorzy: Barbara Błach-Bujak, Michał Dynerowicz, Adam Hrycak, Dorota Jabłonka, Adam Janus, Aldona Kapica, Karol Lankamer, Magdalena Z Skalska

Redaktor: Anna Śmigulska-Wojciechowska

Product manager: Monika Doroś

Segment manager: Alina Sulgostowska

Koordynator produkcji: Magdalena Huta

Projekt okładki: Dariusz Ziach

Korekta: Zespół

ISBN: 978-83-8276-547-2

Nr rejestrowy BDO: 000008579

Copyright © by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

Skład i łamanie:

Dariusz Ziach

Druk:

KRM Druk

Książka „Pakiet mobilności w pytaniach i odpowiedziach. 45 trudnych zagadnień” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w książce bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Informujemy, że Państwa dane osobowe będą przetwarzane przez Wiedza i Praktyka sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Łotewskiej 9a w celu realizacji niniejszego zamówienia oraz do celów marketingowych – przesyłania materiałów promocyjnych dotyczących innych produktów i usług. Mają Państwo prawo do wglądu oraz poprawiania swoich danych, a także do wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania do celów promocyjnych. Podanie danych jest dobrowolne. Zapewniamy, że Państwa dane nie będą przekazywane bez Państwa wiedzy i zgody innym podmiotom. Zaproponowane w niej wskazówki, porady oraz interpretacje dotyczą sytuacji typowych. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku wymaga dodatkowych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Pakiet mobilności w pytaniach i odpowiedziach. 45 trudnych zagadnień” wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

Rozdział 1. Czas jazdy kierowcy

1. Jak prawidłowo ewidencjonować czas pracy kierowcy po zmianach przepisów

PYTANIE: W jakich przypadkach nie będzie konieczne prowadzenie ewidencji nieobecności?

ODPOWIEDŹ: Od 29 maja 2022 r. dla każdego kierowcy zatrudnionego w oparciu o stosunek pracy trzeba zaprowadzić indywidualną kartę ewidencji czasu pracy analogicznie do pracowników podlegających pod ogólne normy kp, konwertując do niej dane pochodzące z tych dokumentów źródłowych. Pewną nieścisłością jest w tym kontekście wymienienie przez ustawodawcę w gronie dokumentów, z których dane należy uwzględnić przy tworzeniu ewidencji czasu pracy kierowców, rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów wymienionych w art. 25 ust. 2 pkt 1–3 uocpk.

Co istotne, ewidencja czasu pracy różni się stopniem szczegółowości w zależności od tego, czy kierowca jest zatrudniony w systemie zadaniowym, otrzymuje ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych lub w porze nocnej.

Geneza zmian przepisów

Od 29 maja 2022 r. obowiązują przepisy ustawy o czasie pracy kierowców modyfikujące obowiązki pracodawców w zakresie ewidencjonowania czasu pracy zatrudnionych kierowców. Zmiany te są pokłosiem wdrażania do polskiego porządku prawnego pakietu mobilności, ale ich kierunek wyznaczają zmiany Kodeksu pracy obowiązujące od 1 stycznia 2019 r. oraz wprowadzone wówczas rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 10 grudnia 2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej (Dz.U. poz. 2369).

W tym ostatnim akcie pojawiła się bowiem konieczność rejestrowania w ewidencji czasu pracy godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy, rozpoczęcia i zakończenia dyżuru, o którą trzeba będzie uzupełnić ewidencję czasu pracy kierowców po zmianach.

Z kolei pokłosiem zmian, które wdrożył ponad 3 lata temu art. 94 pkt 9b Kodeksu pracy, jest znaczące wydłużenie okresu przechowywania ewidencji czasu pracy kierowców z 3 do 10 lat. Wynika z tego jednoznacznie, że choć art. 25 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekt jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1412 ze zm.; dalej: uocpk) stanowi po zmianach nowość dla przedsiębiorców z branży transportowej, jego wykładnia może w dużej mierze opierać się na rozwiązaniach obowiązujących od lat wobec pracowników podlegających pod ogólne normy kp.

Koniec z ewidencją w formie danych źródłowych

Artykuł 25 uocpk po zmianach nie przewiduje możliwości dalszego ewidencjonowania czasu pracy kierowców na podstawie:

•tarczek,

•wydruków z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,

•danych pobranych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz

•innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności.

W praktyce oznacza to, że od 29 maja br. dla każdego kierowcy zatrudnionego w oparciu o stosunek pracy trzeba będzie zaprowadzić indywidualną kartę ewidencji czasu pracy analogicznie do pracowników podlegających pod ogólne normy kp, konwertując do niej dane pochodzące z tych dokumentów źródłowych.

Pewną nieścisłością jest w tym kontekście wymienienie przez ustawodawcę w gronie dokumentów, z których dane należy uwzględnić przy tworzeniu ewidencji czasu pracy kierowców, rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów wymienionych w art. 25 ust. 2 pkt 1–3 uocpk.

Jeszcze przed zmianami powszechnie uznawano, że owe rejestry to nic innego jak klasyczna karta ewidencji czasu pracy tworzona na podstawie danych z wykresówek, wydruki lub dane z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, ewentualnie inne dokumenty potwierdzające czas pracy kierowcy i rodzaj wykonywanych czynności. Skoro zaś taki rejestr stanowi kartę ewidencji czasu pracy, nie wymaga on już żadnej konwersji.

Co istotne, ewidencja czasu pracy różni się stopniem szczegółowości w zależności od tego, czy kierowca jest zatrudniony w systemie zadaniowym, otrzymuje ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych lub w porze nocnej.

Podstawa prawna: 

•ustawa z 26 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 209),

•art. 8b ust. 2 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 2207).

2. Zatrudnienie bez ryczałtów za nadgodziny i praca w porze nocnej – jak ewidencjonować

PYTANIE: Jakie informacje należy zawrzeć w ewidencji czasu pracy dla kierowców zatrudnionych bez ryczałtu za nadgodziny?

ODPOWIEDŹ: W przypadku tej grupy kierowców ewidencja czasu pracy jest najbardziej szczegółowa. Poniżej przedstawione są szczegóły.

Ewidencja czasu pracy kierowców zatrudnionych bez ryczałtów za nadgodziny oraz pracujących w porze nocnej musi zawierać informacje dotyczące:

•liczby przepracowanych godzin,

•godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy,

•liczby godzin przepracowanych w porze nocnej,

•liczby godzin nadliczbowych,

•dni wolnych od pracy z oznaczeniem tytułu ich udzielenia,

•liczby godzin dyżuru,

•godziny rozpoczęcia i zakończenia dyżuru, ze wskazaniem, czy jest to dyżur pełniony w domu,

•rodzaju i wymiaru zwolnień od pracy,

•rodzaju i wymiaru innych usprawiedliwionych nieobecności w pracy oraz

•wymiaru nieusprawiedliwionych nieobecności w pracy.

W praktyce oznacza to, że karta ewidencji czasu pracy kierowcy nie będzie się różniła od typowej ewidencji pracowniczej.

PRZYKŁAD 1

Kierowca TIR-a zatrudniony w równoważnym czasie pracy rozpoczął pracę 30 maja 2022 r. o 7:00 i prowadził pojazd przez 4,5 godz. do 11:30. Następnie skorzystał z 45 min przerwy w jeździe, z czego 15 min zaliczono do czasu pracy tytułem przerwy śniadaniowej (11:30–11:45), a pozostałe 30 min (11:45–12:15) do czasu dyżuru. Następnie kierowca prowadził pojazd przez 4,5 godz. (12:15–16:45) i rozpoczął drugą przerwę 45 min zaliczoną w całości do czasu dyżuru. Po tej przerwie kierowca prowadził jeszcze przez 1 godzinę (17:30–18:30), po czym rozpoczął dzienny okres odpoczynku. Ewidencja czasu pracy za ten dzień powinna wyglądać następująco:

Data:

30.05.2022

Liczba przepracowanych godzin

10 godz. 15 min

Godzina rozpoczęcia pracy

7:00

Godzina zakończenia pracy

18:30

Liczba godzin pracy w porze nocnej

0

Liczba godzin nadliczbowych

0

Dni wolne z oznaczeniem tytułu ich udzielenia

–

Liczba godzin dyżuru

1 godz. 15 min

Godzina rozpoczęcia i zakończenia dyżuru

11:45–12:15, 16:45–17:30

Miejsce pełnienia dyżuru

Kabina pojazdu/trasa

Rodzaj i wymiar zwolnień od pracy

–

Rodzaj i wymiar innych usprawiedliwionych nieobecności w pracy

–

Wymiar nieusprawiedliwionych nieobecności w pracy

–

PRZYKŁAD 2

Kierowca z poprzedniego przykładu rozpoczął pracę 31 maja 2022 r. o 6:00 od 30 min jazdy, po której przystąpił do rozładunku towaru w siedzibie kontrahenta. Ów rozładunek trwał przez 5 godzin do 11:30, kiedy kierowca wyruszył na pusto w dalszą trasę. O 12:00 musi on rozpocząć przerwę w czasie pracy przeznaczoną na odpoczynek w wymiarze 45 min, gdyż planowana liczba godzin pracy w tym dniu przekracza 9 godzin. Podobnie jak przy przerwie w jeździe pierwszy kwadrans podlega wliczeniu do czasu pracy, pozostałe 30 min to czas dyżuru. O 12:45 kierowca wyruszył w dalszą trasę celem podjęcia towaru od innego klienta, ale po 45 min złapał gumę i przez godzinę wymieniał uszkodzone koło. Jazdę podjął o 14:30, by o 16:00 dotrzeć do klienta, u którego kierowca dokonywał załadunku towaru przez kolejne 4 godziny. Po zakończeniu załadunku kierowca rozpoczął odpoczynek dobowy o 20:00. Ewidencja czasu pracy za ten dzień powinna wyglądać następująco:

Data:

31.05.2022

Liczba przepracowanych godzin

13 godz. 30 min

Godzina rozpoczęcia pracy

6:00

Godzina zakończenia pracy

20:00

Liczba godzin pracy w porze nocnej

0

Liczba godzin nadliczbowych

1 godz. 30 min

Dni wolne z oznaczeniem tytułu ich udzielenia

–

Liczba godzin dyżuru

30 min

Godzina rozpoczęcia i zakończenia dyżuru

12:15–12:45

Miejsce pełnienia dyżuru

Kabina pojazdu/trasa

Rodzaj i wymiar zwolnień od pracy

–

Rodzaj i wymiar innych usprawiedliwionych nieobecności w pracy

–

Wymiar nieusprawiedliwionych nieobecności w pracy

–

Z perspektywy ewidencji czasu pracy po zmianach z 29 maja 2022 r. nie ma znaczenia rodzaj aktywności podejmowanej przez kierowcę w ramach czasu pracy.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Rozdział 1. Czas jazdy kierowcy

Rozdział 2. Kabotaż i cross-trade

Rozdział 3. Delegowanie i wynagrodzenie kierowców

Rozdział 4. Transport busami o dmc do 3,5 tony

Rozdział 5. Taryfikator kar

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71