REDAKCJA:

Jacek Kopciński

redaktor naczelny

Katarzyna Flader-Rzeszowska

zastępca red. naczelnego

Katarzyna Tokarska-Stangret

sekretarz redakcji

Jacek Cieślak, Szymon Kazimierczak,

Anna Szymonik, Agata Tomasiewicz, Grzegorz Wroniewicz Kinga Czaplarska

sekretariat

STALE WSPÓŁPRACUJĄ:

Jarosław Cymerman, Artur Duda, Artur Grabowski, Mirosław Kocur, Jolanta Kowalska,

Dorota Kozińska, Edyta Kubikowska,

Wojciech Majcherek, Jadwiga Majewska, Małgorzata Piekut, Paweł Płoski, Paweł Schreiber, Iwona Uberman, Halina Waszkiel, Jarosław Zalesiński

RADA REDAKCYJNA:

Janusz Degler, Małgorzata Dziewulska, Piotr Kłoczowski, Antoni Libera, Jerzy Limon, Zbigniew Majchrowski, Tadeusz Nyczek, Barbara Osterloff, Marta Piwińska,

Dobrochna Ratajczakowa, Lech Sokół, Lech Śliwonik

PROJEKT LAYOUTU:

Kamila Schinwelska/dizajnia

OPRACOWANIE GRAFICZNE, OKŁADKA I REDAKCJA TECHNICZNA:

Elżbieta Krassowska Modlinger

RYSUNKI:

Bogna Podbielska

ADRES REDAKCJI:

ul. Kozia 3/5 m. 6, 00-070 Warszawa tel.: +48 22 692 88 18,

+48 22 692 88 19

e-mail: teatr@teatr-pismo.pl

WYDAWCA:

Instytut Książki

ul. Zygmunta Wróblewskiego 6

31-148 Kraków Dział Wydawnictw

ul. Parandowskiego 19, 01-699 Warszawa tel.: +22 697 05 32, +22 697 05 34

e-mail: czaspatron@instytutksiazki.pl

Czasopismo patronackie Instytutu Książki wydawane na zlecenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Istnieje od 1946 roku.

DRUK:

Petit Skład – Druk – Oprawa ul. Tokarska 13, 20-210 Lublin

www.petit.lublin.pl

Nakład: 1500 egz.

TEKSTÓW NIEZAMÓWIONYCH REDAKCJA NIE ZWRACA. REDAKCJA ZASTRZEGA SOBIE PRAWO DOKONYWANIA SKRÓTÓW I ZMIAN W PUBLIKOWANYCH TEKSTACH.

Instytut Książki z siedzibą w Krakowie, przy ul. Z. Wróblewskiego 6, jako Administrator danych informuje, że Państwa dane osobowe będą przetwarzane wyłączenie w celu realizacji prenumeraty Czasopism Patronackich. W związku z przetwarzaniem, Administrator może podpowierzyć dane osobowe podmiotom zewnętrznym. Przysługuje Państwu prawo dostępu do treści swoich danych, ich poprawiania, cofnięcia zgody na dalsze przetwarzanie, prawo do bycia zapomnianym oraz wniesienia skargi na zasady przetwarzania danych do organu nadzorczego tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Podanie danych jest dobrowolne, lecz niezbędne w celu złożenia zamówienia na prenumeratę. W sprawach związanych z danymi osobowymi można kontaktować się z inspektorem ochrony danych – iod@instytutksiazki.pl.

Bezpłatny fragment

Skarby w martwym archiwum

Autorzy

Forum

Otto II Wielki

TEMAT Z OKŁADKI

Na złamanie karku

Incognito

Samoinscenizacja konserwatysty

Dobrzy ludzie

Głos tak, ale najpierw człowiek

LUDZIE

Awangardowa tradycjonalistka

Wzór wewnętrzny

Jestem downem, i co z tego?

PRZESTRZENIE TEATRU

Polityczności uczę się od aktorów

Odezwa do Artystów Teatru z okazji Międzynarodowego Dnia Osób Niepełnosprawnych

Mieć ciasteczko, czy zjeść ciasteczko?

Cookie monster

KORPORACYJNIE

PO PREMIERZE

Wstyd jest językiem

Farsa o Golemie

Popkulturowy szot

Seks, narkotyki i kasety wideo

PRZEGLĄD

Schorzenia teatrów brytyjskich

Nieoczywistość

Gwiazdorska jesień życia

Lekarstwo

CZYTELNIA

Ziemia i Reduta

Osterwowy przewodnik

FOKUS NA...

ROZMAITOŚCI

PRENUMERATA 2021

Instytut Książki również w 2020 roku realizuje specjalną ofertę dla Czytelników. Prenumerując jedno z czasopism IK, drugi, tańszy tytuł otrzymają Państwo z 50-procentowym rabatem. Prenumeratę można zamówić na dowolnie wybrany okres. Zamawiający nie ponosi żadnych opłat związanych z wysyłką. Promocja dotyczy tylko prenumeraty realizowanej przez Instytut Książki. Szczegółowe informacje pod numerem telefonu: +48 22 697 05 34.

„TEATR” MOŻNA ZAPRENUMEROWAĆ ONLINE:

ZA POŚREDNICTWEM INSTYTUTU KSIĄŻKI

www.instytutksiazki.pl (e-sklep) lub przez Dział Wydawnictw IK: + 48 22 697 05 34

ZA POŚREDNICTWEM FIRMY RUCH SA

Prenumerata krajowa:

Zamówienia na prenumeratę przyjmują zespoły prenumeraty właściwe dla miejsca zamieszkania klienta, www.prenumerata.ruch.com.pl , e-mail: prenumerata@ruch.com.pl

Prenumerata ze zleceniem wysyłki za granicę:

Informację o warunkach prenumeraty i sposobie zamawiania można uzyskać pod nr tel. +48 22 693 67 75, www.ruch.pol.pl, e-mail: prenumerataz@ruch.com.pl

W 2020 roku cena „Teatru” nie ulega zmianie. Cena numeru w prenumeracie – 10 zł, prenumerata kwartalna – 30 zł, półroczna – 60 zł, roczna – 120 zł.

Skarby w martwym archiwum

AUTOR: JACEK KOPCIŃSKI

fot. Kinga Karpati

W pandemii na nowo odkrywamy Teatr Polskiego Radia, problem w tym, że – raz wyemitowane – słuchowiska tylko przez kilka dni można znaleźć na stronie Jedynki, Dwójki lub Trójki. Potem znikają w czeluściach niedostępnego archiwum i tylko ich pirackie kopie krążą po internetach.

Wielokrotnie pytałem dyrektorów i redaktorów Polskiego Radia, dlaczego słuchacze nie mają dostępu do dawnych nagrań, i zawsze słyszałem tę samą odpowiedź: nie stać nas na opłacenie praw autorskich. Nikt mi jednak nie zdradził, o jakie sumy chodzi. Nigdy też nie doczekałem się odpowiedzi na pytanie, dlaczego radio nie zdecyduje się na popularną dziś formułę pay-per-view. Słuchowiska w formie darmowego podcastu można znaleźć na stronie ninateka.pl, ale ten niewielki zbiór przestał być uzupełniany. Swoje cyfrowe zasoby udostępniają dziś muzea, galerie, biblioteki, teatry dramatyczne i operowe, nawet Teatr Telewizji, który na platformie VOD próbuje rywalizować z ofertą filmową. Tylko TPR, którego archiwa kryją prawdziwe skarby sztuki radiowej, wciąż pozostaje zamknięty. Oficjalnie, bo nieoficjalnie różne kanały w sieci codziennie wypuszczają skopiowane audycje, dawne i całkiem nowe, o czym ludzie radia muszą wiedzieć.

„Można gdzieś znaleźć spektakle sprzed roku, dwóch?” – pyta Janusza Kukułę, szefa radiowej sceny, Piotr Zaremba („Plus Minus”, 23–24 stycznia 2021). „Tak, na stronie Polskiego Radia” – odpowiada dyrektor i mówi o nowej, „specjalnej stronie” Radiobook. Sprawdzam i widzę, że strona ta nie udostępnia słuchowisk, ale powieści w odcinkach. Dziennikarz pyta też o koszt produkcji jednego nagrania i na to pytanie w ogóle nie otrzymuje odpowiedzi. „Chce pan poznać wszystkie nasze tajemnice?” – dziwi się Kukuła, jakby Polskie Radio było jakimś zaczarowanym ogrodem, a nie spółką skarbu państwa, która mogłaby po prostu sprzedawać swoje produkcje słuchaczom, a nawet innym instytucjom. Choćby niezależnym radiostacjom, których wiele powstaje w Internecie. Spróbujcie jednak kupić od Polskiego Radia choćby niewielki fragment słuchowiska!

Wokół Teatru Polskiego Radia od lat tworzy się aurę miejsca wyjątkowego, w którym każdy chce pracować nawet za darmo. Doceniam szlachetność zakochanych w radiu artystów, sam od lat dzielę z nimi to uczucie. Nie rozumiem jednak, dlaczego muszą oni zarabiać po trzysta (aktorzy) i tysiąc (reżyserzy i kompozytorzy) złotych za słuchowisko? Praca nad nagraniem – jak mówi Kukuła – trwa jedynie czterdzieści godzin, ale nawet to zawrotne tempo nie tłumaczy pożałowania godnych stawek, które ujawnili mi sami artyści. Zdaje się zresztą, że tylko w takim pośpiechu radio może nagrać aż sto pięćdziesiąt słuchowisk rocznie. Skoro jednak produkcja jest tak masowa, a słuchacze „najwierniejsi z wiernych”, pieniędzy na honoraria i tantiemy nie powinno zabraknąć.

Wiem, że niektórzy twórcy wchodzą do studia po długich próbach prowadzonych poza radiem. Zazwyczaj jednak reżyser rzeczywiście „jest w pozycji sapera, który nie może się pomylić” – jak barwnie ujął to Kukuła. Dyrektor chwali swoich pracowników, i rzeczywiście jest wśród nich wielu wybitnych radiowców, wiadomo jednak, że ilość musi w końcu odbić się na jakości. Czy to przypadek, że najważniejsza nagroda radiowa Prix Italia (w kategorii „fikcja”) po raz ostatni trafiła do Polski w 1996 roku, a więc dwadzieścia pięć lat temu? Dostali ją Andrzej Mularczyk i właśnie Janusz Kukuła za Cyrk odjechał, lwy pozostały – słuchowisko udostępnione dziś w sieci na kanale Audiobook Maniac, a więc raczej bez licencji. Drugi raz po równie prestiżową nagrodę sięgnął Krzysztof Czeczot w 2013 roku (Prix Europa w Berlinie za nowatorskie nagranie Andy – do wysłuchania na chomikuj.pl). Od kilku lat ten zdolny reżyser angażuje się jednak we własny biznes audialny i Teatr Polskiego Radia odwiedza sporadycznie.

Oczywiście w radiu wciąż można wysłuchać audycji znakomitych, na dodatek często realizowanych na podstawie tekstów najlepszych polskich dramatopisarzy, ale czy ktoś o nich pisze, dyskutuje, porównuje z filmami, powieściami czy kultowymi serialami? Wszyscy wzdychamy do czasów, w których polskie słuchowiska kształtowały świadomość całych pokoleń polskich inteligentów, dlaczego dzisiaj nikt nie walczy o ich uwagę? Na naszych łamach piszemy o twórczości Marty Rebzdy, wrażliwej na ludzką krzywdę reportażystki, która do spółki z Waldemarem Modestowiczem odnowiła gatunek słuchowiska dokumentalno-poetyckiego. Czy słyszeliście choćby jedno z jej dzieł? Znacie chociaż ich tytuły? Modestowicz, z którym rozmawiam w tym numerze „Teatru”, to od lat jeden z najciekawszych reżyserów radiowych. Ciekawe jednak, że swoje najlepsze ubiegłoroczne słuchowisko – H. według dramatu Jarosława Jakubowskiego – zrealizował z Polską Kompanią Teatralną.

W pandemii na nowo odkrywamy scenę radiową, ale też przekonujemy się, że ambitna sztuka audialna może się dziś rozwijać poza radiem. To ważny sygnał dla Janusza Kukuły, który o niezależnych produkcjach w Warszawie, Poznaniu czy Krakowie oczywiście nie wspomina. Zapowiada natomiast powstanie Muzeum Teatru Polskiego Radia w… Baranowie Sandomierskim. „Znajdzie się w nim sala powieści radiowych: Matysiakowie i W Jezioranach” – mówi dyrektor. W okolicach muzeum pojawią się też ławeczki z głosami wybitnych aktorów: Świderskiego, Holoubka, Zawadzkiej. Przysiadać będą na nich zmęczeni emeryci, podczas gdy ich wnukowie ciągle czekają na dostępne, żywe, nowoczesne archiwum TPR. Pora je otworzyć!

AUTORZY

BENIAMIN M. BUKOWSKI – dramatopisarz, dramaturg, reżyser. Absolwent MISH UJ (historia sztuki, filozofia) i Wydziału Reżyserii Dramatu AST w Krakowie, doktorant Instytutu Filozofii UJ. Jego dramaty tłumaczone są na wiele języków, m.in. angielski, francuski i niemiecki. Zdobywca Silver Remi Award dla filmowej realizacji spektaklu Niesamowici bracia Limbourg podczas WorldFest-Houston (2019).

MAGDALENA DRAB – aktorka, autorka i reżyserka, obecnie w zespole Teatru Modrzejewskiej w Legnicy. Współzałożycielka Teatru Zamiast w Łodzi. Laureatka GND za dramat Słabi. Ilustrowany banał teatralny (2017).

ADAM KAROL DROZDOWSKI – teatrolog, współpracownik „Teatru”. Zwycięzca III edycji Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego (razem z Kamilą Łapicką).

KAROLINA FELBERG – badaczka literatury późnej nowoczesności i publicystka kulturalna, autorka m.in. książki Melancholia i ekstaza. Projekt totalny w twórczości Andrzeja Sosnowskiego (2009), edytorka wielotomowego wydania Dzienników i zapisków Agnieszki Osieckiej. Pracuje w IAM, prowadzi audycje o literaturze i teatrze w Radiu Kapitał, współtworzy „Nowy Tygodnik Kulturalny”.

KATARZYNA FLADER-RZESZOWSKA – teatrolożka, profesor UKSW, zastępca redaktora naczelnego miesięcznika „Teatr”. Autorka m.in. książki Teatr przeciwko śmierci. Kryptoteologia Tadeusza Kantora (2015).

ANETA GŁOWACKA – teatrolożka i krytyk teatralna, adiunkt w Instytucie Nauk o Kulturze UŚ. Współpracuje z „Teatrem” i „Didaskaliami”. Redaktorka „Opcji”.

DOROTA JARZĄBEK-WASYL – historyk teatru, pracuje w Katedrze Teatru i Dramatu Wydziału Polonistyki UJ, ostatnio wydała (wraz z Barbarą Maresz) Archiwum teatru XIX wieku. Ludzie, dokumenty, historie (2019).

SZYMON KAZIMIERCZAK – krytyk teatralny, redaktor „Teatru”.

GRZEGORZ KONDRASIUK – teatrolog, dramaturg, krytyk teatralny. Redaktor i współautor książek Scena Lublin (2017) i Cyrk w świecie widowisk (2017). Pracuje na UMCS, współpracuje z Instytutem Teatralnym w Warszawie.

JACEK KOPCIŃSKI – redaktor naczelny miesięcznika „Teatr”. Profesor w IBL PAN, wykładowca UKSW i UW. Ostatnio opublikował tom Wybudzanie. Dramat polski / Interpretacje (2018).

TADEUSZ KORNAŚ – literaturoznawca, teatrolog, profesor w Katedrze Teatru i Dramatu Wydziału Polonistyki UJ, wieloletni redaktor „Didaskaliów” (w latach 2004–2008 redaktor naczelny). Autor artykułów naukowych i książek, m.in. Apologia. Szkice o teatrze i religii (2017).

DOROTA KOZIŃSKA – latynistka, krytyk muzyczna i teatralna, tłumaczka, wykładowczyni, wieloletnia redaktorka „Ruchu Muzycznego”. Autorka Dobrej pustyni (2012).

KSENIA LEBIEDZIŃSKA – absolwentka Wiedzy o Teatrze warszawskiej AT, doktorantka w Zakładzie Historii i Teorii Teatru Instytutu Sztuki PAN w Warszawie.

JUSTYNA LIPKO-KONIECZNA – dramaturżka, pedagożka i badaczka teatru. Ukończyła studia doktoranckie w Instytucie Kultury Polskiej UW. Współtwórczyni programu studiów pedagogika teatru. Od 2012 roku dramaturżka Teatru 21, w którym aktorami są osoby z zespołem Downa i autyzmem. Autorka i redaktorka artykułów naukowych i książek, m.in. Odzyskiwanie obecności. Niepełnosprawność w teatrze i performansie (2017).

ŁUKASZ MACIEJEWSKI – filmoznawca, historyk kina, krytyk, wykładowca w Szkole Filmowej w Łodzi. Autor lub współautor kilkudziesięciu książek z zakresu filmu i teatru. W 2020 roku opublikował Wpadnij, to pogadamy... – rozmowy o teatrze z Krzysztofem Orzechowskim.

ARTUR PAŁYGA – dramatopisarz, dziennikarz, dramaturg w Teatrze Śląskim w Katowicach. Autor m.in. Żyda i Nieskończonej historii; uhonorowany GND za tekst W środku słońca gromadzi się popiół (2013).

FELIKS PLATOWSKI – absolwent Wiedzy o Teatrze AT i Organizacji Produkcji Filmowej łódzkiej PWSFTviT.

ŁUKASZ RUDZIŃSKI – recenzent i krytyk życia teatralnego i kulturalnego w Trójmieście, w Polsce i za granicą. Współpracuje m.in. z „Teatrem”, „Dialogiem”, „Ritą Baum”, „Sceną”, „Teatrem Lalek” i „Mademoiselle”.

JUSTYNA SOBCZYK – reżyserka, pedagożka, założycielka Teatru 21, którego członkami są osoby z zespołem Downa i autyzmem. Absolwentka Pedagogiki Specjalnej UMK w Toruniu, zaocznej Wiedzy o Teatrze w warszawskiej AT oraz Pedagogiki Teatru na berlińskim Universität der Künste. Laureatka Kamyka, nagrody Konstantego Puzyny (2016) oraz z Teatrem 21 Paszportu „Polityki” (2020).

ANNA SZYMONIK – krytyk teatralna, redaktorka „Teatru”.

KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET – redaktorka „Teatru”, autorka słownika Kantorowskiego Pokój Wyobraźni. The Room of Imagination (2015).

KATARZYNA WOJTYSIAK--WAWRZYNIAK – doktor, romanistka, hispanistka i teatrolożka. Członkini Polskiej Kompanii Teatralnej. Współpracowała z UAM i UMCS. Publikowała m.in. w „Kulturze i Społeczeństwie”, „Teatrze” oraz tomach zbiorowych za granicą.

KONRAD ZIELIŃSKI – absolwent teatrologii UŁ, współpracuje z „Teatrem”, mieszka w Londynie.

Na pierwszej stronie okładki zdjęcie ze spektaklu Powrót do Reims w reżyserii Katarzyny Kalwat, Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, Nowy Teatr w Warszawie; fot. Monika Stolarska.

fot. Przemysław Jendroska / Teatr Śląski w Katowicach

fot. Marta Rebzda / Polskie Radio

fot. Monika Stolarska / Teatr Polski w Poznaniu

fot. Grzegorz Press / Teatr 21

fot. Natalia Kabanow / Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie

FORUM

WYDARZYŁO SIĘ

Teatr 21 z Paszportem „Polityki”

„Za przedstawienia uczące wrażliwości na to, co nieoczywiste i dawanie każdym z nich wspaniałego przykładu praktykowania różnorodności, włączania i współpracy na poziomie ludzkim, społecznym, artystycznym i instytucjonalnym” jury tegoroczny Paszport „Polityki” w dziedzinie teatru przyznało Teatrowi 21 pod dyrekcją Justyny Sobczyk, którego zespół aktorski tworzą głównie osoby z zespołem Downa i autyzmem. Nagroda zostanie przeznaczona na trwający remont Centrum Sztuki Włączającej, które ma stać się także siedzibą działającego od 15 lat teatru (o Centrum oraz o metodzie pracy w Teatrze 21 można przeczytać w dziale Przestrzenie teatru, s. 48–56). Po raz pierwszy przyznawane od 28 lat Paszporty trafiły do artystów z niepełnosprawnościami.

Wręczenie Paszportów „Polityki” 2020; fot. Teodor Klepczyński / POLITYKA

„Klasyka Żywa”: podwójny finał i nowy konkurs

W finale działającego w trybie roku kalendarzowego konkursu „Klasyka Żywa” znalazły się cztery spektakle (z trzydziestu sześciu zgłoszonych w 2020 roku): Baśń o pięknej Parysadzie i Ptaku Bulbulezarze w reż. Jarosława Kiliana, Krótka rozmowa ze Śmiercią w reż. Marcina Libera, Matka w reż. Radka Stępnia, Nad Niemnem. Obrazy z czasów pozytywizmu w reż. Jędrzeja Piaskowskiego. Zostaną one zaprezentowane podczas XLV Opolskich Konfrontacji Teatralnych razem z finalistami ubiegłorocznej edycji – ze względu na pandemię oraz remont siedziby Teatru im. Jana Kocha- nowskiego.

Jury uhonorowało też Nagrodą Specjalną im. Stanisława Hebanowskiego, przyznawaną za odkrycie repertuarowe, Teatr im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie (za Krótką rozmowę ze Śmiercią wg Rozmowy mistrza Polikarpa ze Śmiercią Mikołaja z Mierzyńca oraz Krótkiej rozprawy między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem Mikołaja Reja), a kilku twórców wyróżniło dodatkowymi nagrodami.

Jednocześnie ogłoszono siódmą edycję konkursu, do której zgłoszenia można nadsyłać już od 1 lutego. Spektakle z 2021 roku oceniać będą: Ewa Konstancja Bułhak, Zenon Butkiewicz, Patryk Kencki (przewodniczący jury), Tadeusz Kornaś, Beata Popczyk-Szczęsna, Karol Suszczyński i Maryla Zielińska. W roku, któremu patronuje Cyprian Kamil Norwid, przyznana zostanie również nagroda specjalna za najciekawsze wystawienie utworu poety.

W TOKU

TR Warszawa z pozwoleniem na budowę

Planowana siedziba TR Warszawa na placu Defilad, zaprojektowana – tak jak Muzeum Sztuki Nowoczesnej, z którym teatr ma stanowić kompleks – przez Thomasa Phifera, uzyskała pełnomocne pozwolenie na budowę, ważne do 2024 roku. Na inwestycję w budżecie miasta zaplanowano do 2025 roku 130 mln zł, co, przyznaje ratusz, jest kwotą niedoszacowaną, ale w czasie pandemii i tak zbyt dużą, prawdopodobnie więc przetarg ruszy dopiero w przyszłym roku budżetowym.Budynek „zaprojektowany został według idei tzw. big box – kryje ogromną przestrzeń o wymiarach 55 na 32 metry, wysoką na 17 metrów, otwartą na północ i południe wrotami wysokimi na prawie 15 metrów. Scena główna pomieści na widowni do 700 osób, a druga, mniejsza scena na pierwszym piętrze – 150 widzów. W obu salach można będzie dowolnie konfigurować przestrzeń sceniczną i widownię, w zależności od formatu i charakteru wydarzenia” – zaostrza apetyty Grzegorz Jarzyna.

Wizualizacja nowej siedziby TR Warszawa; projekt Thomas Phifer and Partners

Nowa scena Teatru Zagłębia

Teatr Zagłębia, mieszczący się w budynku powstałym jako Teatr Zimowy w 1897 roku, potrzebuje małej sceny, gdzie mogłyby odbywać się próby i pokazy spektakli. Koncepcję urbanistyczno-architektoniczną rozbudowy opracuje Stowarzyszenie Architektów Polskich SARP w Katowicach. Prezydent Sosnowca Arkadiusz Chęciński zwrócił się już z taką prośbą, zapowiadając, że termin wyłonienia najlepszej koncepcji rozbudowy teatru minie po ośmiu miesiącach od podpisania umowy.

Forum Badawcze PTBT

Polskie Towarzystwo Badań Teatralnych 28 stycznia ruszyło z realizowanym w formule online cyklem Forum Badawcze. Na pierwszym spotkaniu, prowadzonym przez Halinę Waszkiel, poproszeni o wypowiedzi specjaliści (m.in. Dobrochna Ratajczakowa, Jan Michalik, Dariusz Kosiński, Ewa Partyga) przedstawiali stan badań nad polskim teatrem XIX wieku oraz perspektywy na przyszłość. Forum jest otwarte także dla osób niebędących członkami PTBT, w tym studentów czy doktorantów, a deklarując chęć udziału (badania.teatralne@gmail.com), można zgłosić też chęć wystąpienia. Tematami kolejnych spotkań będą badania nad dramatem, biografiami oraz historią teatrów w miastach.

Koreański musical o Skłodowskiej-Curie

„Wyreżyserowany przez Kim Tae-hyung musical Marie Curie opowiada o tym, jak Maria Curie-Skłodowska odkryła dwa nowe pierwiastki, polon i rad, o ich zastosowaniu w leczeniu chorób nowotworowych, skutkach ubocznych promieniowania, a także kładzie mocny nacisk na przyjaźń noblistki z Anną Kowalską, poruszone zostają też wątki ciężkiej sytuacji imigrantów. Scenariusz wyszedł spod ręki Chun Se-eun” – czytamy o koreańskim przeboju, który na gali Korea Musical Awards w Seulu otrzymał aż pięć statuetek, w tym Grand Prix, tytuł najlepszej oryginalnej produkcji roku, nagrodę dla reżysera i najlepszego aktora, oraz za scenariusz i muzyczne kompozycje. Spektakl powstał przed pandemią i zdobył już uznanie publiczności.

KADRY

Konkurs na dyrektora Teatru Horzycy

Zarząd województwa kujawsko-pomorskiego ogłosił konkurs na kandydata na dyrektora Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu. Oferty można składać do 24 lutego. Tymczasem obecny dyrektor Andrzej Churski, któremu w 2021 roku wygasa czteroletni kontrakt (podobnie jak Pawłowi Paszcie, jego zastępcy), zakończył remont zabytkowej siedziby przy placu Teatralnym 1: „Czekam na to, by móc otworzyć teatr dla naszych widzów. Remont jest już skończony. Publiczność zasiądzie w odnowionej i świetnie wyposażonej technicznie dużej sali”.

Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu; fot. Zofia i Marek Bazak / East News

Opera i Filharmonia Podlaska tworzy zespół baletowy

Opera i Filharmonia Podlaska w Białymstoku będzie miała własny zespół baletowy. 27 lutego odbędzie się casting, który wyłoni ośmioro tancerzy (cztery pary) na potrzeby premierowych musicali i oper.

Koleśnik w prestiżowym rankingu

Choć festiwal w Cannes w tym roku się nie odbył, jury wskazało produkcje, które byłyby na nim pokazywane. Wśród nich znalazł się Sweat Magnusa von Horna. Film na ubiegłorocznym festiwalu w Gdyni zdobył sześć statuetek, w tym Złotego Lwa za główną rolę żeńską. Magdalenę Koleśnik, aktorkę filmową i teatralną (związaną ze stołecznym Teatrem Powszechnym) doceniono też na forum międzynarodowym. Brytyjski magazyn „Screen International” jej rolę influencerki Sylwii Zając uznał za jedną z dziesięciu najlepszych kreacji aktorskich w filmach nieanglojęzycznych z 2020 roku.

Sweat; fot. Gutek Film / materiały prasowe

Stenka laureatką Nagrody im. Ireny Solskiej

Danuta Stenka została dziesiątą aktorką wyróżnioną Nagrodą im. Ireny Solskiej, razem z – w kolejnych latach – Danutą Szaflarską, Niną Andrycz, Emilią Krakowską, Anną Lutosławską, Haliną Łabonarską, Anną Seniuk, Grażyną Barszczewską, Ewą Wiśniewską i Dorotą Kolak. Zarząd Klubu Krytyki Teatralnej Stowarzyszenia Dziennikarzy RP, polskiej sekcji Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych (IATC/AICT) przyznaje swoją nagrodę za wybitne osiągnięcia aktorskie.

Danuta Stenka; fot. Tomasz Jastrzębowski / REPORTER

Rozstrzygnięcie w warszawskiej Syrenie

Od marca 2020 p.o. dyrektora Agnieszka Monika Walecka bezwzględną większością głosów komisji konkursowej została wybrana spośród dwanaściorga kandydatów na stanowisko dyrektora Teatru Syrena. „Kandydatka zaproponowała program i działania skupione wokół hasła »Syrena dla Warszawy«. Jego osią jest wykorzystanie dorobku oraz artystycznego potencjału teatru, a także zaproponowanie rozwoju instytucji, w celu skutecznego podjęcia zadań wyznaczanych instytucjom artystycznym przez dokument Warszawa wielu kultur. Polityka kulturalna” – poinformował organizator konkursu, Urząd m.st. Warszawy.

ODESZLI

fot. Wojciech Olszanka / East News

Krzysztof Kowalewski – (1937–2021) – wybitny aktor filmowy, teatralny, radiowy i telewizyjny. Absolwent aktorstwa warszawskiej PWST (1960), współpracował ze stołecznymi scenami, m.in. Teatrem Dramatycznym, Ateneum, Teatrem Kwadrat, Teatrem Satyryków, od 1977 roku był członkiem zespołu Teatru Współczesnego. Zagrał w 120 filmach i serialach (uwielbiany był za role komediowe, m.in. w kultowych komediach Stanisława Barei) oraz setkach słuchowisk w Teatrze Polskiego Radia (w tym tytułową rolę w cyklicznym – wyemitowano 294 odcinki – słuchowisku Kocham pana, panie Sułku).

Grażyna Matyszkiewicz – wieloletnia wykładowczyni Akademii Teatralnej w Warszawie, specjalistka w zakresie pracy nad słowem i kulturą mowy.

Aniela Świderska – aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Związana była z Teatrem Wybrzeże w Gdańsku, łódzkim Jaraczem, a następnie w Warszawie z teatrami Narodowym, Ateneum, Polskim i Powszechnym.

Ryszard Kotys – aktor filmowy i teatralny. Debiutował w 1953 roku w Teatrze im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, później do 1997 grał m.in. w Teatrze Polskim we Wrocławiu, Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu i w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi. Wystąpił w 150 filmach, u Wajdy, Hasa, Kutza czy Falka. Przez 21 lat grał Mariana Paździocha w serialu Świat według Kiepskich.

Otto II Wielki

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

TEMAT Z OKŁADKI

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Na złamanie karku

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Incognito

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Samoinscenizacja konserwatysty

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Dobrzy ludzie

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Głos tak, ale najpierw człowiek

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

LUDZIE

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Awangardowa tradycjonalistka

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Wzór wewnętrzny

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Jestem downem, i co z tego?

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

PRZESTRZENIE TEATRU

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Polityczności uczę się od aktorów

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Odezwa do Artystów Teatru z okazji Międzynarodowego Dnia Osób Niepełnosprawnych

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Mieć ciasteczko, czy zjeść ciasteczko?

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Cookie monster

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

KORPORACYJNIE

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

PO PREMIERZE

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Wstyd jest językiem

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Farsa o Golemie

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Popkulturowy szot

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Seks, narkotyki i kasety wideo

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

PRZEGLĄD

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Schorzenia teatrów brytyjskich

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Nieoczywistość

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Gwiazdorska jesień życia

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Lekarstwo

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

CZYTELNIA

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Ziemia i Reduta

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Osterwowy przewodnik

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

FOKUS NA...

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

ROZMAITOŚCI

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.