Cormac McCarthy

W ciemność

Tytuł oryginału

Outer Dark

Przełożył

Maciej Świerkocki

Copyright © Cormac McCarthy 1968

© Copyright for the Polish translation by Maciej Świerkocki, Kraków 2011

Wydanie pierwsze

Opieka redakcyjna

Paweł Ciemniewski

Redakcja

Weronika Kosińska

Korekta

Ewa Kochanowicz, Aleksandra Szczepan, Małgorzata Wójcik

Opracowanie typograficzne

Marek Pawłowski

Ilustracja na okładce

Michał Karcz

Redakcja techniczna

Bożena Korbut

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o., 2011

ul. Długa 1, 31-147 Kraków

bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40

księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl

fax: (+48-12) 430 00 96

tel.: (+48-12) 619 27 70

ISBN 978-83-08-04690-6

Konwersja do formatu EPUB:
Legimi Sp z o.o.

Wspięli się na szczyt urwistego cypla w popołudniowym słońcu, rzucając długie cienie na źdźbła kłoci i uschłej turzycy, i szli powoli gęsiego wysoko nad rzeką, niemal równie nieustępliwi jak ona, zatrzymując się jedynie na chwilę i zbijając w grupkę, a potem ponownie rozciągając w szereg. Ich sylwetki to rysowały się na tle słońca, to znów znikały pod szczytem wzgórza w paśmie błękitnego cienia, a wtedy światło otaczało ich głowy aureolą fałszywej świętości, i szli tak długo, aż wreszcie słońce zaszło, dalej wędrowali więc już w cieniu, co ułatwiało marsz. Kiedy dotarli nad rzekę, zrobiło się całkiem ciemno, rozbili zatem obóz i rozpalili niewielkie ognisko, w którego blasku ich postaci poruszały się niczym tancerze w czarnym balecie bez tytułu. Z zapasów, które mieli ze sobą, ugotowali posiłek w poobijanych naczyniach i poszli spać, wyciągając się w ubraniach na udeptanym błocku, w ich otwarte usta wpadało światło gwiazd. Wstali o pierwszym brzasku; najpierw zerwał się brodacz i kopniakami obudził obu swoich towarzyszy, a potem wszyscy rozniecili ogień, nadal nic nie mówiąc, ustawili wokół niego poobijane naczynia, usiedli w kucki i jedli, ciągle w milczeniu, posługując się nożami myśliwskimi, aż wreszcie brodacz dźwignął się na nogi, stanął w rozkroku przed ogniskiem i zamknął swoich kompanów w kłębach białego śmierdzącego dymu, przez który przedarli się nagle, znienacka, bez słowa, a później równie nagle przystanęli, zebrali swój sfatygowany ekwipunek i wyruszyli dalej na zachód, wzdłuż rzeki.

Potrząsnęła nim, budząc go w niemej ciemności. Cichaj, powiedziała. Nie krzycz.

Co się dzieje?, zapytał. Co się dzieje?

Potrząsnęła nim i tym samym przeniosła mężczyznę z jednej ciemności w drugą, ratując przed rozwrzeszczaną tłuszczą oraz czarnym słońcem, wrzuciła go jednak w jeszcze boleśniejszą noc, usiadł więc na łóżku, które dzielił z kobietą i bezimiennym brzemieniem w jej brzuchu, i zaklął pod nosem.

Zbudził się z następującego snu:

Na miejskim placu stał prorok, wznosząc ręce w geście upomnienia przed tłumem nędzarzy, delegacją ludzkich wraków o ślepych, zwróconych w górę oczach, pomarszczonych kikutach i ranach toczonych trądem. Słońce stało w zenicie, a prorok przemawiał do zgromadzonych. Oto w tej godzinie nastąpi zaćmienie, ale wszyscy zostaniecie uzdrowieni, nim znowu wyjrzy jasność. Śniący również znajdował się pośród suplikantów, a kiedy zostali pobłogosławieni i słońce zaczęła już powlekać ciemność, przepchnął się naprzód, podniósł rękę i zawołał: A ja? Czy i ja zostanę uleczony? Prorok spojrzał w dół, jak gdyby zdziwiony, że widzi go między takimi pariasami, a słońce wstrzymało bieg. Tak, myślę, że chyba zostaniesz uleczony. Później słońce ostatecznie ustąpiło ciemności, która zapadła nagle, jak rozbrzmiewa krzyk, i zniknął ostatni, cieniuteńki niczym drucik wieniec słonecznego koła. Czekali. Zapanował całkowity bezruch. Czekali długo, aż zrobiło się chłodno, a w górze zawisły gwiazdy innej pory roku. Ogarnął ich niepokój, tłum zaczął szemrać, a słońce nie wracało. Zrobiło się jeszcze zimniej, ciemniej i ciszej, niektórzy krzyczeli, inni lamentowali, lecz słońca wciąż nie było widać. Śniącego obleciał strach, zebrani zaczęli bowiem gardłować przeciwko niemu. Nie mógł się przedrzeć przez tłum, a smród łachmanów tych kalek uderzył go w nozdrza. Zdenerwowani obszarpańcy robili się coraz bardziej agresywni. Próbował się ukryć wśród nich, ale dostrzegli go nawet w czeluściach beznadziejnej ciemności i rzucili się na niego, wyjąc ze wzburzenia.

Rankiem usłyszał rozklekotany wóz wlokącego się przez las druciarza. Wstał i na chwiejnych nogach podszedł do drzwi, żeby zobaczyć, kogo znów licho niesie. Od trzech miesięcy nikogo u nich nie było, bliski obłędu i ze zbolałym sercem osobiście wychodził zawsze na polankę, żeby przepłoszyć każdego, kto przypadkowo albo z jakiegoś nieznanego powodu trafiał na to odludzie. Raz w tygodniu telepał się cztery mile po świeżym wiosennym błocie do sklepu i z powrotem, by kupić to, co było im potrzebne. Na przykład mąkę kukurydzianą i naftę. I słodycze dla niej. Kiedy druciarz jakby w pijackim tańcu wciągnął swój rozklekotany wóz na polankę, mężczyzna już tam czekał, wymachując gwałtownie ramionami, jak gdyby odczyniał zaklęcie. Druciarz podniósł na niego wzrok – przypominał gnoma o głowie zwieńczonej szopą szpakowatych, wyglądających jak bagienna trawa włosów. Przyglądał się mężczyźnie szarymi, łagodnymi oczami.

Choroba!, zawołał mężczyzna. Mamy chorobę w domu.

Druciarz zrobił kilka ostatnich, krótkich kroków, aż w końcu ciężki wóz szarpnął go do tyłu niczym niesfornego muła. Gnom zatrzymał się, położył dyszle na ziemi i otarł czoło rękawem obszarpanego niebieskiego surduta. Jaką?, zapytał.

Mężczyzna ruszył w jego stronę, ciągle machając ręką. Choć miał na nogach ciężkie, podkute buty z cholewami, stąpał po strzesze z sosnowych igieł wyjątkowo cicho, dlatego jedynym odgłosem na polance było blaszane dzwonienie rozkołysanych wiader na wozie druciarza, które stopniowo ucichło.

Pewnikiem gorączka albo febra, odpowiedział mężczyzna. Lepiej się tu nie kręcić.

Druciarz przechylił głowę na bok.

A czy to aby nie ospa?

Nie. Był lekarz. I gadał, coby nikogo nie wpuszczać.

A kto zachorzał? Dzieciak?

Nie. Moja siostra. Nikogo więcej tu nie ma, ino ja i ona.

No, to wszystko jedno, zdrowia jej życzę. Nie trza wam czego? Dyć mam wszystko dla domu, od nici po rynki kuchenne. Bajecznie ostre noże, farby w proszku i klisze fotograficzne. Kawę i herbatę, cobyście mieli czym ugościć pastora, jak przyjdzie was odwiedzić. I mam ci ja też, tu druciarz ściszył głos, chytrze rozglądając się wokoło, najlepszą whisky z kukurydzy, jaką kiedykolwiek lałeś w gardło. Została mi już tylko jedna flaszka, powiedział, ostrzegawczo podnosząc wyprostowany palec.

Ale ja nie mam złamanego grosza, odparł mężczyzna.

No tak, odparł druciarz, popadając w zamyślenie. Posłuchajże. Lubię pomagać bliźnim, jak tylko mogę. Masz może w chałupie coś, co chciałbyś przehandlować? Moglibyśmy się jakoś dogadać. Siostra pewnikiem zaraz poczułaby się lepiej, jakby dostała od ciebie co nowego i ładnego. Mam tu na ten przykład piękne czepki...

Nie, odparł mężczyzna, wbijając czubek buta w ziemię. Nic mi nie potrza. Ale dziękuję.

Dla pani tyż nic?

Nie, dziękuję. Na szczęście powoli dochodzi już do siebie.

Druciarz spojrzał ponad ramieniem mężczyzny na walącą się chatę, nasłuchując ciszy, w której stali. Jest jeszcze jedno, powiedział.

O co chodzi?, zapytał mężczyzna.

Druciarz kiwnął na niego zgiętym palcem.

Zaraz ci pokażę, odpowiedział. Masz.

Co to jest?

Druciarz sięgnął między swoje manele, szukając czegoś po omacku w drelichowej torbie. Po chwili wyciągnął niewielką książeczkę, niestarannie wydrukowaną na papierze pakowym, i podał ukradkiem mężczyźnie, który obejrzał ją, otworzył i zaczął kartkować.

Litery znasz?

Słabo.

Nieważne, odpowiedział druciarz. Tu są obrazki. Patrzaj. Wziął od mężczyzny książeczkę, przysunął się do niego poufale, i jednym ruchem otworzył ją na stronie opatrzonej żałosną ilustracją, przedstawiającą kobietę i mężczyznę w trakcie groteskowego stosunku płciowego.

I co ty na to?, zapytał druciarz.

Mężczyzna zdecydowanym gestem odepchnął książeczkę. Nie, powiedział. Nic nie chcem. A teraz przepraszam, muszę zająć się siostrą.

No jasne, odparł druciarz. Pomyślałem tylko, że dam ci się trochę popatrzyć. W tym nie ma chyba nic złego, co?

Nie. Ale mus mi już iść. Może jak zjedziesz w te strony następnym razem, to cóś nam będzie potrza... Mężczyzna zaczął się wycofywać, a druciarz ciągle stał z książeczką w ręku. Chciwość na jego twarzy przeszła w cichą złość.

W porządku. Co złego to nie ja. Bywaj zdrów. I twoja siostra też.

Dzięki, odpowiedział mężczyzna. Odwrócił się i uniósł nieco dłoń, jakby chciał pomachać na pożegnanie, ale zaraz wsadził obie ręce do kieszeni ogrodniczków i ruszył w stronę chaty.

Będę w tej okolicy jeszcze parę dni, zawołał za nim druciarz, ale mężczyzna się nie zatrzymał. Druciarz splunął, wszedł z powrotem między dwa sztywne jęzory dyszli, pociągnął wóz, zawrócił, skrzypiąc i pobrzękując wiadrami, a potem ruszył z powrotem w las tą samą drogą, którą się tutaj przywlókł.

Mężczyzna przystanął pod drzwiami, postawił nogę na progu i patrzył, jak druciarz odchodzi. Jeszcze przez chwilę słyszał coraz cichszy klekot i pobrzękiwanie naczyń na wozie, z trudem ciągniętym wyboistą i dziurawą drogą, a potem odgłosy ustały. Wszedł do środka dopiero wtedy, gdy słychać było już tylko słaby szum sosen i brzęczenie owadów.

Culla?, powiedziała.

Tak.

Czy ten przekupień miał kakao?

Nie.

Bynajmniej wypiłabym kubek kakao.

Siedziała zwinięta w kłębek, opatulona wyświechtanym pledem, wspierając palce stóp na poprzeczce krzesła, wpatrzona w pusty kominek, w którym wśród popiołów spoczywało jedynie światło południowej godziny i gdzie odbijał się echem jej drżący głos, by zaraz do niej powrócić, ze wszystkich stron.

Już wziął i pojechał, odpowiedział mężczyzna. Nic nie miał.

Poruszyła się nieznacznie.

Jak myślisz, może moglibyśmy napalić dzisiaj w kominku?

Nie jest zimno.

Wczoraj zrobiło się zimno. Sam żeś gadał, że ci zimno. A ja bynajmniej lubię porządny ogień wieczorami. Więc jak myślisz? Napalimy w kominku, jakby dzisiaj znowu złapał duży chłód?

Wsparty o framugę, zestrugiwał z niej scyzorykiem cienkie wiórki drewna. Może, odpowiedział, nie słuchając, co mówi siostra. Nigdy jej nie słuchał.

Trzy dni po wizycie druciarza poczuła skurcze w brzuchu. Powiedziała: Mam bóle.

Czy to już?, zapytał i nagle wstał z łóżka, na którym siedział, wyglądając przez okienko na nieprzeniknioną ścianę sosnowego lasu.

Nie wiem, odpowiedziała. Chyba tak.

Zaklął cicho pod nosem.

Pójdziesz po nią?, spytała.

Popatrzył na siostrę i znowu odwrócił wzrok.

Nie.

Pochyliła się na krześle, patrząc na niego spod przeciwległej ściany oczami, które w jej wychudzonej twarzy zdawały się ogromne.

Gadałeś, że ją przyprowadzisz, kiedy przyjdzie czas.

Nigdy w życiu, odparł. Powiedziałem, że może.

Idź po nią, poprosiła. Przyprowadź ją zaraz.

Nie mogę. Wygadałaby się.

Komu mogłaby się tu wygadać?

Wszystko jedno.

Mógłbyś dać jej dolara. Nie mógłbyś dać jej dolara, żeby nic nikomu nie mówiła? Wtedy się nie wygada.

Nie. A poza tym to tylko stara brudna czarnucha. Wiedźma. Nie ma mowy.

Była akuszerką i odbierała porody. Sam żeś mi mówił.

To ona tak gadała. Ja nigdy.

Usłyszał jej płacz: niskie, jakby bulgocące odgłosy. Kołysała się w przód i w tył. Po jakimś czasie powiedziała:

Znowu miałam skurcza. Nie pójdziesz po nią?

Nie.

Zaczęło znów padać, a ponure, blade słońce powędrowało w stronę lasu. Mężczyzna wyszedł na polankę i wzniósł oczy ku bezbarwnemu niebu. Sprawiał wrażenie, jakby chciał coś powiedzieć, ale po chwili zlizał tylko z ust paciorki deszczu i wrócił do chaty.

Nadeszła ciemność i tym razem rozpalił ogień. Co pewien czas wychodził na dwór ze starą siekierą w ręku i rąbał drewno, a potem w świetle lampy na skraju lasu szukał martwych pniaków, które rozrąbywał na pół, ociosywał ich zbutwiałe rdzenie i przynosił do izby twarde, poszarzałe skorupy kory, które układał w stos na podłodze koło paleniska.

Półleżała na łóżku, wciąż opatulona postrzępionym, zapleśniałym pledem. Co jakiś czas wspierała się na cienkiej, żelaznej poprzeczce podgłówka, głośno dysząc i podnosząc się powoli, napięta i lekko pochylona, jakby w ukłonie, po czym osuwała się z powrotem na posłanie niczym ranny ptak.

Przestał ją pytać czy to już. Po prostu czekał, siedział na krześle i pilnował ognia.

Wolałabym, żeby byli cicho, powiedziała.

Kto?

Myszy i szczury.

Wyciągnął z ognia pogrzebacz, którym w zamyśleniu rozgarniał węgle. Wśród wycia wiatru i nieustannego bębnienia deszczu o kryty papą dach usłyszał skowyt psa. Nie wadzą ci chyba?

Usłyszał, jak pod naciskiem jej palców brzęczy żelazny pręt, a sprężyny łóżka skrzypią pod ciężarem wygiętego w łuk ciała. Odezwała się dopiero po kilku minutach: Ale wolałabym, coby byli cicho.

Nie miała apetytu. Postawił patelnię na cegle przy ogniu, podgrzał chleb kukurydziany i zjadł go z resztką wędliny, którą przyniósł ze sklepu. Potem wyciągnął spod łóżka siekierę i jeszcze raz wyszedł z chaty po drewno na opał. Deszcz ciągle padał, ale ustał wiatr i mężczyzna usłyszał dochodzący znad rzeki monotonny, śpiewny zew aligatora. Gdy wrócił, odstawił siekierę do kąta, ułożył szczapy w stos i przykucnął przed ogniem. Siedział tak przez dłuższy czas, zanim wypowiedziała jego imię.

Czego?, zapytał.

Mógłbyś znowu położyć obrazek pod łóżkiem? Chyba przynosi mi ulgę. Poza tym to na szczęście.

Nad ranem zawołała go raz jeszcze.

Tak?, powiedział.

Co to jest? Tutaj.

Nic nie słyszę.

Tutaj. Chodź tutaj.

Podszedł do niej, a ona położyła jego rękę na szorstkim prześcieradle.

Wody ci odeszły, powiedział.

Deszcz ustał i okno zaczęły lizać promienie szarego światła. Panowała cisza, jeżeli nie liczyć delikatnego szmeru kropli bębniących o dach. Nic się nie poruszało, tylko mgła powoli zasnuwała polankę, za którą wznosiła się ściana czarnych drzew.

Już świta, zauważył.

Nawet żem nie zmrużyła oka.

Wartował przy oknie. Na jego zapadłej twarzy też malowało się zmęczenie bezsennością. Cóś mi się widzi, że chce się przejaśnić, powiedział.

Ciekawe, czy w popiele tli się jeszcze ogień.

Wrócił do kominka, rozgarnął pogrzebaczem węgle i spróbował rozdmuchać żar. O tej porze pewnie nigdzie nie znajdzie ani jednej suchej gałązki, zauważył.

Wstało słońce i wspięło się ku najgorętszemu punkcikowi na środku swojej drogi przez nieboskłon. Na podwórku, pod nogami mężczyzny rozlewała się kałuża jego cienia, stał więc i poruszał się jak gdyby w ciemnej plamie. Sięgnął po obtłuczone emaliowane wiadro, żeby przynieść wodę ze źródełka. Wszedł ścieżką w las i ruszył dalej, wśród sięgających po kolana paproci oraz zbutwiałych kładek, rozsianych tu i ówdzie po bladozielonym bagnisku, aż otoczyły go sosny i karłowata roślinność. Ziemia była tu miękka, pokryta butwiejącymi liśćmi i porostami. W końcu dotarł do usypanego z omszałych kamieni kopczyka, spod którego sączyła się wątła strużka zimnej wody, spływająca dalej po piasku koloru słońca. Pochylił się, podstawił wiadro i przekrwionymi oczami obserwował umykającą na jego widok żabę leopardową.

Gdy w drodze powrotnej znalazł się na polance, usłyszał, że siostra znów go woła, pobiegł więc w stronę chaty, rozchlapując przy tym wodę i mocząc nogawkę spodni. Już idę, powiedział. Już idę.

Ale i tym razem okazało się, że to jeszcze nie teraz.

Okrutnie mnie boli, powiedziała.

No to dawaj, bierzmy się do roboty.

Ale zaczęło się dopiero po południu. Stał przy łóżku siostry, która dyszała, mocno wyginając grzbiet. W oczach kobiety malowało się szaleństwo, a kiedy jej dotykał, odnosiła wrażenie, że brat ma dłonie olbrzyma.

Cichaj, powiedział.

Nie możesz jej przyprowadzić?

Nie. Cichaj.

Wiła się w spazmatycznych kurczach i ten widok przywodził mu na myśl śmierć, ale to nie ze śmiercią męczyła się niemal do końca gasnącego dnia.

Przed wieczorem wstał, zostawił ją samą i poszedł na polankę. Nad rzekę zlatywały się właśnie synogarlice: wyraźnie słyszał ich nawoływania. Gdy wrócił, zobaczył, że jakoś wygramoliła się z łóżka o własnych siłach, albo po prostu spadła, i leży na podłodze, trzymając się ramy. Był pewien, że nie żyje, bo leżała ze zwróconymi w górę, szklistymi oczami, ale po chwili jej ciałem wstrząsnęła konwulsja i kobieta wydała przeraźliwy okrzyk. Z trudem udało mu się wciągnąć ją z powrotem na łóżko. Tymczasem dziecięca główka wysunęła się z krwawej kipieli. Przyklęknął więc na łóżku i jedną ręką przytrzymując siostrę, drugą wyciągnął z niej chudziutkie ciałko, które wlokło za sobą spiralę pępowiny i skręcało się na pokrytym śluzem i krwią prześcieradle, stworzonko koloru buraka, przypominające obdartą ze skóry wiewiórkę. Dwoma palcami zebrał niteczki śluzu z jego buzi. Dziecko ani drgnęło, a mężczyzna pochylił się nad nią.

Rinthy.

Odwróciła głowę. Puste spojrzenie, powolne trzepotanie woskowych rzęs. Już po wszystkim, nie?, zapytała. Prawda, że po wszystkim?

Tak.

Dobry Boże.

Dziecko zakwiliło, kiedy je podniósł. Ujął pępowinę niczym zwój niezwykłej włóczki, przeciął ją składanym nożem bez rączki, który zawsze nosił przy sobie, i podwiązał z obu stron. W chacie zapadła już głęboka ciemność. Ręce miał zakrwawione po łokcie, przyniósł więc ręczniki, wycięte ze starych, zmiękczonych w praniu worków, i zmoczył jeden z nich w wiadrze z wodą. Wytarł dziecko, a potem owinął je w suchy ręcznik. Nie przestawało płakać.

Co to jest?, zapytała.

Co?

Chłopiec czy dziewczynka?

Chłopak.

No, no, powiedziała.

Słaby jest.

Miarkuję po tym wrzasku, że wcale nie.

Po mojemu raczej nie wyżyje.

Miarkuję po tym wrzasku, że jest całkiem żwawy.

Teraz się lepiej prześpij.

Chciałabym, odparła. Bynajmniej nigdy nie czułam się bardziej umordowana.

Dźwignął się na nogi i podszedł do drzwi, gdzie stał przez chwilę w długim czworoboku wieczornego światła, wsparty łokciem o framugę, z głową zwieszoną na ramię. Rozprostował palce i zaczął się im przyglądać. W zagłębieniach zmarszczek na jego dłoni przesypywały się drobinki zakrzepłej krwi. Po chwili wrócił do izby, nalał wody do cynowej miski i powoli, starannie umył ramiona i ręce. Kiedy przechodził koło łóżka, wycierając twarz ręcznikiem, już spała.

Dziecko też zasnęło. Miało pomarszczoną, starczą czerwoną twarzyczkę i kurczowo zaciśnięte paluszki. Schylił się, wziął niemowlę na ręce, znowu opatulił je ręcznikiem i rzuciwszy jej jeszcze jedno spojrzenie, wyszedł.

Piaszczystą drogę pokrywały szramy albo wstęgi cieni, czarnych pod sosnami oraz cedrami i przybierających wrzecionowate kształty, jeśli rzucały je kępki smukłych trzcin. Cienie wskazujące drogę na przekór wszystkim zakrętom. Niósł ostrożnie dziecko na rękach, od czasu do czasu przystając i wytężając słuch.

Dotarłszy do mostu, zszedł z drogi i powędrował dalej ścieżką wzdłuż rzeki. Wzburzona, spieniona woda koloru krwi falowała pośród drewnianych podpór, zasilając rozlewisko z nieustannym, wściekłym sykiem. Szedł pospiesznym krokiem w dół rzeki, ostrożnie niosąc niemowlę przed sobą i popatrując jednym okiem na niebo, jakby w coraz gęstszym cieniu ścigał się ze słońcem. Pół mili dalej dotarł do strumienia, toczącego bagnistą, bursztynową wodę, którą rzeka wysysała z wysokich trawiastych brzegów, tworząc z niej widoczną jedynie przez chwilę plamę ciemności i jasności, za nic nie chcących się ze sobą zmieszać. W tym miejscu zaczął oddalać się od rzeki i obrał nowy szlak, wiodący w las.

Tutaj teren się obniżał, był bagnisty, porośnięty turzycą i sitowiem, a gdzieniegdzie wśród zarośli wznosiły się usiane kępkami trawy pagórki. Porzucił brzeg strumienia, by iść po suchszym gruncie, i niemal już biegł, gdy przedarł się przez olszynowy zagajnik na skraj maleńkiej kotliny, z której wyłoniła się czapla, z wysiłkiem wzbijając się na jego oczach w powietrze, w powolnej eksplozji swoich ogromnych skrzydeł.

Przed zmrokiem znowu znalazł się nad strumieniem, mniejszym i czystszym w tym miejscu, choć porośniętym rzęsą i rukwią wodną. Wkoło, pod osłoną drzew, rosnących skąpo nad zieloną równią, kładła się miedziana mgiełka, drżąca w świetle zmierzchu niczym unoszące się tu i ówdzie rzadkie pyłki. Dziecko obudziło się i zaczęło kwilić. Wszedł pomiędzy topole, gdzie ziemię porastał soczystozielony, azotolubny mech, przez chwilę go udeptywał, a potem położył na nim dziecko, które zaczęło krzyczeć, połyskując bezzębnymi, czerwonymi dziąsłami w zapadających ciemnościach. Cofnął się i w milczeniu przyglądał niemowlęciu. Chłopczyk rozkopał ręcznik i leżał golusieńki, przebierając nóżkami w powietrzu. Mężczyzna przyklęknął na wilgotnej ziemi i znów okrył dziecko ręcznikiem, a następnie wstał i rozkołysanym krokiem ruszył z powrotem wśród zarośli, nie oglądając się za siebie.

Nie wracał wzdłuż strumienia, orientował się w terenie, korzystając z resztek słabego światła na zachodzie, i ruszył do domu na przełaj. Było parno i burzowo. W lesie wokół zapadła długa, chłodna noc i upiorna cisza, jakby gdzieś niedaleko czaiło się coś, co napełniało świerszcze i nocne ptaki przerażeniem. Przyspieszył kroku. Kiedy zrobiło się zupełnie ciemno, zgubił drogę w podmokłym lesie, ale brnął dalej, prawie biegnąc przez usiłujące go wessać bagna. Nie natrafił na rzekę, tylko na strumień, chociaż nie był pewien, czy ten sam, co poprzednio. Ruszył wzdłuż jego brzegu, teraz już biegiem. Zaczynały go okrążać drzewa; złośliwe, śmiercionośne istoty, podążające za nim jak obrzymie androidy, sprowokowane dziwną znikomością co chwila obijającej się o ich pnie postaci. Już dawno, bardzo dawno powinien był dotrzeć do rzeki, ale wciąż kłusował przez las z wyciągniętymi przed siebie rękami, broniąc się przed czymś, co kryło się w ciemności. Biegł tak długo, aż wreszcie nogi zaczęły mu się plątać i poczuł zimne szpony szarpiące jego pierś. Kiedy znalazł w końcu właściwy strumień, wpadł po pas do wody, zanim zmiarkował, gdzie jest. Przystanął, dysząc głośno i wytężając słuch. Gdzieś bardzo daleko zadrżała najpierw jedna, a potem druga błyskawica, chociaż nie było słychać grzmotu. Ledwo widział nurt, a kiedy splunął do wody, plwocina rozkwitła blado na powierzchni, zakręciła się i nie wiadomo dlaczego, zaczęła sunąć, jak mu się zdawało, pod prąd, czyli w stronę, z której właśnie przyszedł. Odwrócił się i popatrzył z niedowierzaniem na strumień. Zanurzył w nim rękę i teraz nurt wydał mu się nieruchomy. Splunął do wody raz jeszcze, ślina znowu zamigotała, zadrżała i skierowała się w przeciwną stronę. Wówczas wyszedł na brzeg i puścił się pędem z powrotem, zwolnił kroku dopiero wśród krzaków i bagiennego poszycia. Przewracał się co chwila, ale wstawał i szedł dalej.

Gdy wreszcie wpadł na polanę porośniętą dokoła topolami, runął na twarz jak długi i przez chwilę leżał z policzkiem wtulonym w ziemię. W oddali po niebie spłynęła niebieskawa błyskawica, obdarzając go przez wąziuteńką szczelinę, niczym nie wyklutego jeszcze pisklaka, pierwszym widokiem zewnętrznego świata, który wyłonił się z ciemności na skandalicznie krótką chwilę i niemal natychmiast zniknął z powrotem w mroku. Ten obraz zastąpił najpierw widok wnętrza ciemnej groty, a potem jakiejś amorficznej białej plazmy, która próbowała wdrapać się na powijaki gęstego mchu, niezdarnie jak okulawiony zając bagienny. Zapewne uznałby tę plazmę jedynie za upiorną emanację przerażenia, które ogarniało jego serce, gdyby nagle nie rozległ się płacz dziecka.

Chłopczyk wykrzykiwał swoją nienawiść do odrażającego świata, na którym się urodził, wrzeszczał bez przerwy, a mężczyzna leżał, mamrotał coś pod nosem, kurczowo zaciskał zęby i próbował odepchnąć od siebie noc jak obłąkany paraklet, ogłuszony rozdzierającym krzykiem, który dobiega z otchłani.