Redakcja

Wydawca:Barbara Plucińska

Redaktor prowadzący:Leszek Skupski

Korekta:Zespół

Koordynator produkcji:Magdalena Huta

Opracowanie graficzne:Piotr Fedorczyk

Druk:KRM Miller

Skład i łamanie:„Triograf” Dariusz Kołacz

 ISBN 978-83-8276-749-0

Numer rejestrowy BDO: 000008579

Stan prawny na: 1 grudnia 2022 r.Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a

tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: personel@wip.pl

NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy

XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

© Copyright by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.Warszawa 2022

Publikacja „Urlopy rodziców w pracy. Obecnie i po planowanych zmianach w Kodeksie pracy” wraz z przysługującymi Czytelnikom innymi elementami dostępnymi w subskrypcji (e-letter, WWW i inne) chronione są prawem autorskim. Przedruk i sprzedaż tych materiałów bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło.

Publikacja „Urlopy rodziców w pracy. Obecnie i po planowanych zmianach w Kodeksie pracy” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów i konsultantów. Zaproponowane w niniejszej publikacji oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej i dotyczą sytuacji typowych. Ewentualne zastosowanie się do nich powinno być skonsultowane z wykwalifikowanym specjalistą lub ekspertem, w celu uwzględnienia indywidualnych okoliczności związanych z daną sprawą, w związku z czym zastosowanie lub wykorzystania w jakikolwiek sposób informacji zawartych w tych materiałach następuje na własne ryzyko i odpowiedzialność osoby tego dokonującej. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowiska organów i urzędów państwowych.

Więcej informacji:

tel. 22 518 29 29

e-mail: cok@wip.pl

Rozdział 1 Urlop macierzyński

Urlop macierzyński jest okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy i podstawowym urlopem związanym z rodzicielstwem. Jego wymiar uzależniony jest od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Co do zasady, pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego jest dzień porodu, ale pracownica może także – na swój wniosek – skorzystać z części urlopu przed porodem.

Urlop macierzyński to jedyny obowiązkowy urlop związany z rodzicielstwem. W przeciwieństwie do pozostałych urlopów uprawniony pracownik nie może z niego zrezygnować i musi go wykorzystać. Co do zasady przysługuje on pracownicy, która urodziła dziecko, i jest on przeznaczony na regenerację sił po porodzie (okres połogu, który zazwyczaj trwa 8 tygodni) oraz na opiekę nad nowo narodzonym dzieckiem. Jedynie w wyjątkowych przypadkach taki urlop może wykorzystać pracownik ojciec dziecka lub inny członek najbliższej rodziny. Takie przypadki określa Kodeks pracy, wymieniając je w zamkniętym katalogu. Wyjątkowo również uprawniona pracownica może – po wykorzystaniu 14 tygodni urlopu – zrezygnować z części takiego urlopu, ale jedynie pod warunkiem że niewykorzystaną jego część przejmie ojciec dziecka.

W praktyce urlop ten nie wpływa na uprawnienia ze stosunku pracy. Jest wliczany zarówno do ogólnego, jak i do zakładowego stażu pracy na takich samych zasadach jak okresy normalnego wykonywania pracy czy urlopu wypoczynkowego. W konsekwencji więc za okres urlopu macierzyńskiego np. nie obniża się proporcjonalnie urlopu wypoczynkowego (mimo iż pracownica faktycznie nie wykonywała w tym czasie pracy), a obligatoryjne podwyżki wynagrodzenia przyznane pracownikowi w okresie urlopu macierzyńskiego nie mogą pominąć pracownicy korzystającej z urlopu (w praktyce są one realizowane po powrocie z urlopu). Za okres urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński ze środków ZUS.

Przykład.

Podwyżka wynagrodzenia

W trakcie urlopu macierzyńskiego pracownicy pracodawca przyznał wszystkim pracownikom obligatoryjną podwyżkę wynagrodzenia. Po powrocie z urlopu macierzyńskiego pracownica podpisała przygotowane dla niej porozumienie zmieniające przyznające podwyżkę i złożyła wniosek o udzielenie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu wypoczynkowego. W takim przypadku wynagrodzenie urlopowe powinno być przeliczone z uwzględnieniem podwyżki wynagrodzenia.

WYMIAR URLOPU MACIERZYŃSKIEGO

Wymiar urlopu jest zależny od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie i zwiększa się odpowiednio wraz z liczbą dzieci. I tak przysługuje w wymiarze:

•20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,

•31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,

•33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,

•35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,

•37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Warunki uprawniające do urlopu macierzyńskiego

Urlop macierzyński to w praktyce płatne zwolnienie przysługujące w większości przypadków pracownicy, która urodziła (lub w najbliższym czasie urodzi) dziecko. Przysługuje on automatycznie z chwilą urodzenia dziecka i nie ma znaczenia, jak długo pracownica była zatrudniona u danego pracodawcy przed jego urodzeniem. Jedynym warunkiem jego otrzymania jest urodzenie dziecka w okresie zatrudnienia. Natomiast warunkiem wykorzystania takiego urlopu w całości (tj. w pełnym wymiarze określonym w Kodeksie pracy) jest pozostawanie w okresie tego urlopu w zatrudnieniu. Urlop bowiem przysługuje jedynie pracownikom/pracownicom.

Koniec umowy terminowej – koniec urlopu macierzyńskiego

Wykorzystanie urlopu macierzyńskiego w całości jest regułą. Jednak zdarzają się sytuacje, w których pracownica będzie mogła wykorzystać jedynie jego część. Taka sytuacja nastąpi, gdy np. w czasie urlopu macierzyńskiego zakończy się terminowa umowa o pracę, a strony nie będą kontynuowały współpracy. Mimo ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy, jaką jest objęta pracownica w okresie urlopu macierzyńskiego, Kodeks pracy dopuszcza możliwość rozwiązania w czasie tego urlopu umowy z upływem czasu, na jaki została zawarta. Nie obliguje również pracodawcy do przedłużania umowy o pracę aż do momentu zakończenia urlopu macierzyńskiego. Zatem możliwa jest sytuacja, w której umowa o pracę rozwiąże się mimo niewykorzystanego w całości urlopu macierzyńskiego. W takim przypadku urlop macierzyński kończy się z dniem rozwiązania stosunku pracy. Po tym okresie przysługuje jej zasiłek macierzyński, o czym piszemy w dalszej części.

Całą treść książki przeczytasz w pełnej wersji publikacji.

Znajdziesz tam również:

Rozdział 2. Urlop rodzicielski

Rozdział 3. Urlop ojcowski

Rozdział 4.Urlop wychowawczy

Rozdział 5. Zasiłek macierzyński

Rozdział 6. Planowane zmiany w urlopach dla rodziców i zasiłku macierzyńskim