GRZESZNE MIASTO

Miasto fabrykantów, bogaczy, okrutnych bokserów,

miasto wynalazców, miasto inżynierów,

miasto generałów, kupców, o miłości ojczyzny kwilących poetów

czernią grzechów przebrało cierpliwości miarę

i Bóg gniewem zapłonął;

stokroć już temu miastu obiecywał karę,

deszcz siarki, łoskot gromów brzemiennych pożarem,

i stokroć mu darował,

bo zawsze przypominał sobie obietnicę,

że dla dwóch sprawiedliwych miastu swojemu przepuści,

trudno było wszak słowa nie dotrzymać Bogu:

a dwoje zakochanych szło przez sad wiosenny,

wciągając w płuca zapach rozkwitłego głogu.

PIOSENKA O DZIEWCZĘTACH

Długa rzeka przez całe wielkie miasto płynie,

jej brzegi siedem mostów spina,

nad wodą spaceruje tysiąc ślicznych dziewcząt,

a każda inna.

Grzejesz ręce w promieniach miłości ogromnej,

mijasz serca rozgrzane, wciąż nowe,

nad wodą spaceruje tysiąc ślicznych dziewcząt,

a wszystkie jednakowe.

ROZŻARZONE OWOCE

Kochać poetów

faunę PARKU YELLOWSTONE którą czeka zagłada

kochamy przecież poezję

poezja

wieczna kaskada

Paryż ostrzeliwały dalekonośne armaty

poeci w hełmach całe dnie

Lecz umarłych z miłości po co wliczać w straty?

Paryżu, adieu!

Opływaliśmy Afrykę

a ryby z diamentowymi oczyma

umierały w śrubach parowca

najbardziej boli

kiedy się wspomina

Jak pachnie gorące powietrze

jak upojnie

lira murzyńska gra

rozżarzone owoce kandelabrów dojrzewają u nas dopiero koło północy

stracił rękę na wojnie

pan Blaise Cendrars

Święte ptaszyska

na nogach cienkich jak cienie

losem światów kołyszą

Kartagina umarła

wiatr w trzciny cukrowe się wciska

i tysiąc klarnetów wstrząsa ciszą

Tymczasem po kruchych równoleżnikach Ziemi

HISTORIA

stuletnim bluszczem się wspina

zdycham z pragnienia panno Muguet

a pani milczy o tym

jak w Kartaginie smakowały wina

W gwiazdę uderzył grom

ulewa

w powierzchnię wód

w napięte bębny bije

w Rosji rewolucja

Bastylia zdobyta

a poeta Majakowski nie żyje

ale poezja

ten miesiąc miodowy sączy słodkie soki

w kielichy kwiatów

morze

Kiedy nam się marzą dale

mówimy do siebie:

MORZA FALE MORZA FALE

i miłość wyznajemy w różowym liściku

potem zaś całując miękkie włosy dziewcząt

mówimy do siebie

WŁOSÓW FALE WŁOSÓW FALE

Dziewczęta się kąpały w niedzielne przedpołudnie

morze i włosy dziewcząt jedną falą popłyną

marynarz w bocianim gnieździe

piosenkę zaśpiewa inną

fale i fale falują falują

a potem na brzegach giną

CYRK

Dziś pierwszy raz słynny połykacz ognia Bob

wziął w ramiona małą tancereczkę Chloe

JESZCZE DZIEWICĘ

clown Pom przed cyrkiem wieczorem

wypuścił na powitanie publice

BALON WIELKI JAK GLOB

KRÓL HEROD

KIEDY KU USTOM NIESIE GRONO WINNE

KRÓL HEROD NIEWINIĄTEK KAT

NA JEGO DŁONI WIDAĆ ŚLADY KRWI

LECZ PANI DŁONIE JAKIEJ ZBRODNI WINNE

ŻE NA NICH WIDAĆ STRASZNE ŚLADY KRWI

KIEDY KU USTOM NIOSĄ GRONO WINNE

MELBA POEZJI

Dajcie tu mi ten bukiet śniegowych różyczek

Więc jest już wiosna na biegunie?

Ach nie to anioły mają skrzydła ze śniegu

a człowiek myśli sobie           Czemu nie?

To nie śnieg to płatki chusteczek do nosa

widzę już okno w białym dymie fajki

śmiejcie się ludzie pod rynną stojący

śmiejcie mi się modelki kruche lalki z bajki

Na dachach domów słodkie lody melba

wszystko tu takie piękne i tak pachnie

Szklane oczy łzami roztajały

a nie są to łzy szczęścia           Ach nie

Więc jest już wiosna na biegunie

a człowiek myśli sobie           Czemu nie?

MĄDROŚĆ

wszystkie te miłości przy których krwawiło serce

to były głupstwa i niedorzeczności

w końcu będziemy kochać swoją długą fajkę

czarnego łabędzia

ŻARÓWKA

Do zimnego światła żarówek

trzepoczące skrzydełka mkną ze wszystkich stron

A pan EDISON,

od książki którą czytał oderwawszy wzrok

uśmiecha się

Iluż to ćmom uratował życie!

OCZY

czy stokroci czy stokroci

jakie piękne piękne po stokroć!

to tylko ubogie uczniaki muszą nosić okulary

żeby zdać maturę

piękno

Mówi pani że ten manekin uśmiecha się ironicznie

w kryształach witryny zakładu fryzjerskiego?

Wiecznie piękny patrzy na zmarszczki starzejących się

piękności

które go odwiedzają dwa razy w tygodniu

Poeta

śpiewał o ducha swego niepogodzie

o młodości która umarła

a tymczasem ciekła mu jeszcze po brodzie

droga mleczna

NOWY JORK

TO NIE JOANNA D’ARC BŁYSKA Z DALA

TO STATUA WOLNOŚCI PROSZĘ PANÓW

TRZYMA W GÓRZE POCHODNIĘ I PRZYPALA

SKRZYDŁA AEROPLANÓW

POCIESZENIE

marszczy pani czoło moja piękna

bo przez cały dzień padało uparcie

a cóż ma mówić ta jednodniówka jętka

padało przez całe jej życie

Miłość

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej

Spis treści:

Okładka

Karta tytułowa

GRZESZNE MIASTO

PIOSENKA O DZIEWCZĘTACH

ROZŻARZONE OWOCE

MORZE

CYRK

KRÓL HEROD

MELBA POEZJI

MĄDROŚĆ

ŻARÓWKA

OCZY

PIĘKNO

LICZYDŁO

POETA

NOWY JORK

POCIESZENIE

MIŁOŚĆ

FILOZOFIA

LAWN-TENNIS

LOS

PANORAMA

STARA MĄDROŚĆ

JABŁOŃ ZE STRUNAMI PAJĘCZYN

PIOSENKA

PIOSENKA WESELNA

MOKRY OBRAZ

DO DZIEWCZYNY MIESZKAJĄCEJ KOŁO CMENTARZA

DESZCZ ISKIER

ROZMOWA

PÓŁNOC

STRĄCONY ANIOŁ

ŚWIECA WOSKOWA

ROZSTANIE

ROK 1934

MALAGA PADŁA

ZAKOCHANI POŚRÓD ŚNIEGU

WÓZ KOMEDIANTA

CHŁODNA WIOSNA

ŻEGNAJ, WIOSNO

BARYKADA Z ROZKWITŁYCH KASZTANÓW

ŚMIERĆ POETY

PIOSENKA O DREWNIANYM KONIU

PRZY OKNIE

KOŁYSANKA

PRASKA WIOSNA

PIOSENKA O DZIECIŃSTWIE

* * *

* * *

* * *

* * *

PIOSENKA O HENDELE

* * *

* * *

PIOSENKA O KOBIETACH

* * *

* * *

PIOSENKA NA KONIEC

* * *

DEDYKACJA

BELWEDER KRÓLEWSKI

BRAMA PROCHOWA

PERONÓWKA

GODŁA DOMÓW

BAZYLIKA ŚWIĘTEGO JERZEGO

ULICZKA TRUPIA

PODRÓŻ DO WENECJI

Z CYKLU „ZAMEK PRASKI”

KAWIARNIA SLAVIA

CIĘŻAR ZIEMI

* * *

PŁONĄCY OKRĘT

* * *

* * *

* * *

* * *

* * *

* * *

* * *

* * *

ELEGIA Z MARIAŃSKICH ŁAŹNI

KRZYK WIDZIADEŁ

TAM, GDZIE CHODZĄ PIELGRZYMKI

PARK KANALOWSKI

KOLUMNA MOROWA

KARUZELA Z BIAŁYM ŁABĘDZIEM

MODELKA

W PUSTYM POKOJU

DYM MARIHUANY

ŻEGNAJCIE WIĘC

RAJ UTRACONY

BERTA SOUCARET

KOCHANKA POETÓW

U MALARZA VLADIMÍRA KOMÁRKA

PIEŚŃ WIELORYBÓW

WALKA Z ANIOŁEM

PARASOL Z PICCADILLY

AUTOBIOGRAFIA

BYĆ POETĄ

LINIJKI Z GOBELINU

ŻYŻKOWSKA PANNA MARIA

KORALOWE KOLCZYKI

PIERŚCIEŃ KRÓLA PRZEMYSŁA OTTOKARA I

ŻEGNAJ, PANNO TOYEN!

MOJA PRZYJACIÓŁKA NAMIĘTNOŚĆ

FIOŁKOWY DESZCZ

Z DIADEMEM STROF

CIENIOM VLADIMÍRA HOLANA

TRYPTYK PRASKI

WIOSENNY ZAWRÓT GŁOWY

PRAGA WE ŚNIE

NA MOSTKU NOVOTNEGO

WIDOK Z MOSTU KAROLA

NOTA TŁUMACZA

MELANCHOLIJNY CZARODZIEJ

NOBLISTA

MELANCHOLIJNY CZARODZIEJ

RODZICE

ŻYŻKÓW

POLITYKA, DZIENNIKARSTWO I TWÓRCZOŚĆ LITERACKA

ZWIĄZEK ARTYSTYCZNY DZIEWIĘĆSIŁ

DEBIUT KSIĄŻKOWY

SAMA MIŁOŚĆ

POETYZM

SEIFERT A SZTUKI PLASTYCZNE

SŁOWIK ŹLE ŚPIEWA I GOŁĄB POCZTOWY

ZERWANIE Z KPCZ

JABŁKO Z PODOŁKA

RĘCE WENUS I POEZJA AKTUALNYCH KOMENTARZY

ŻEGNAJ, WIOSNO

OSIEM DNI

OKRES OKUPACJI NIEMIECKIEJ

ŚPIEWAK PRAGI

ODWOŁANIA DO TRADYCJI

ATAKI NA SEIFERTA

MAMA. WSPOMNIENIA LAT DZIECINNYCH. PRAGA

II ZJAZD ZWIĄZKU PISARZY

NOWA POETYKA

KOMETA HALLEYA, ODLEWANIE DZWONÓW

OŻYWIENIE POLITYCZNE I ARTYSTYCZNE LAT SZEŚĆDZIESIĄTYCH

KOLUMNA MOROWA

PARASOL Z PICCADILLY

PROZA WSPOMNIENIOWA

BYĆ POETĄ

RECEPCJA POLSKA

REAKCJE NA NOBLA

POŻEGNANIE POETY

AWANGARDYSTA, POETA DOJRZAŁEJ REFLEKSJI, PRAWDZIWY ARTYSTA NARODOWY

BIBLIOGRAFIA

Karta redakcyjna

© Jaroslav Seifert – heirs c/o DILIA

© for the Polish translation and Melancholijny czarodziej by Leszek Engelking

© for polish edition by Officyna s.c.

Wydanie I, Łódź 2019

Korekta: Łukasz Urbaniak,

Projekt okładki: Maciej Mraczek / maciejmraczek.pl

Projekt typograficzny: Ewa Mikuła, Katarzyna Turkowska

Wydawnictwo Officyna s.c.

93–114 Łódź, ul. Przędzalniana 99

www.officyna.com.pl, officyna@officyna.com.pl

ISBN 978-83-62409-95-2

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Katarzyna Rek