fot. Kinga Karpati

Przedpremierowy pokaz nowego spektaklu Jana Klaty Act of killing wywołał na Boskiej Komedii prawdziwą konsternację. W trakcie przedstawienia aktorzy kilka razy namawiali publiczność do kibicowania ich bohaterom w pozorowanych na scenie aktach zbrodni, a wobec jednego z widzów dopuścili się nawet bezpośredniej przemocy. W pospektaklowej dyskusji Klata uspokajał zaniepokojonych krytyków i kuratorów, zdradzając kulisy zdarzenia na widowni. Widz, którego obrażano, zmuszono do zdjęcia swetra, a nawet spoliczkowano (na szczęście lekko), okazał się aktorem, a cała scena została wyreżyserowana.

W progresywnym teatrze nie chodzi więc o to, by zmaltretować konkretnego widza, ale by sprowokować świadków tej żenującej sytuacji. Jak mam się jednak zachować, gdy widza w drugim końcu sali wyciąga się z fotela i bije po twarzy? Zazwyczaj w takich sytuacjach pozostaję bierny, ufając twórcom, wierząc w konwencje, licząc na asertywność niepokojonego, a w głębi duszy dziękując Bogu, że nie padło na mnie. Czy właśnie w ten sposób teatr demaskuje moją naiwność, mój konformizm i strach, którymi popisałbym się jako świadek prawdziwej przemocy? Jeśli o to chodzi w tej grze, to muszę przyznać, że jej reguły są dla mnie wątpliwe. Skoro spoliczkowany widz jest podstawionym aktorem, test na moją empatię równie dobrze można by przeprowadzić na scenie.

Act of killing Klaty to teatralny pastisz znanego dokumentu Joshuy Oppenheimera, którego tematem jest wojskowy pucz w Indonezji z 1965 roku. Przeciwko prezydentowi Sukarno, który rządził krajem w sposób demokratyczny, starając się pogodzić ze sobą nacjonalistów, islamistów i komunistów, wystąpiła grupa zbuntowanych oficerów. Ich siła okazała się jednak zbyt mała, by opanować kraj, co wykorzystał rywal prezydenta, generał Suharto, który przejął władzę, a winą za przewrót obciążył komunistów. W ciągu dwunastu miesięcy, pod pretekstem antykomunistycznej czystki, zamordowano w Indonezji ponad milion ludzi, a kluczową rolę w tej zapomnianej przez świat masakrze odegrały organizacje paramilitarne złożone z lokalnych gangsterów. Po latach Oppenheimer nakłonił tych ludzi do nakręcenia filmu o sobie, ci zaś chętnie weszli w role gwiazd kina akcji, wpadając w (performatywną) pułapkę.

Klata sparodiował filmową opowieść o zbrodniarzach w typowym dla siebie stylu czarnej groteski, z radością mnożąc piętra mrożącej krew w żyłach fikcji. Oto aktorzy Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie grają indonezyjskich gangsterów, którzy jako amatorzy grają sceny filmowe będące rekonstrukcją ich dawnych zbrodni. Od czasu do czasu zatracają się w przemocy, by za chwilę przerwać próbowaną sekwencję i przejść do jej omówienia. Niekiedy też ruszają w stronę widzów, by uczynić ich statystami w reaktywowanej masakrze. Metateatralna maszynka działa w spektaklu Klaty znakomicie, pytanie jednak: w jakim celu?

Coś mi podpowiada, że reżyser zainscenizował znany przecież dokument z przekory i na przekór tym wszystkim, którzy słowem i gestem (scenicznym) walczą dziś z przemocą w teatrze. Jak wiadomo, walka ta nie ogranicza się do słusznego potępienia praktyk niektórych reżyserów. Podważa się także tradycyjne zasady pracy nad spektaklem i organizację samej instytucji teatru, zwłaszcza przez młode reżyserki uznawanej za matecznik patriarchatu. Świetnym przykładem takiej krytyki jest program przedstawiony przez Monikę Strzępkę w konkursie o dyrektorski fotel Teatru Dramatycznego w Warszawie. Zapowiadana w nim zmiana metod, strategii i form pracy twórczej sięga tak daleko, że można się zastanawiać nad samym repertuarem teatru przyszłości. Czy w tej krainie wszelkiej łagodności będzie jeszcze miejsce na Szekspira, Büchnera, Iredyńskiego, Handkego czy Sarah Kane, jeszcze niedawno uznawaną za apostołkę progresywnego teatru? Czy będzie w niej miejsce na ulubionych autorów Klaty, a zwłaszcza na styl tego scenicznego bastarda?

Obawiam się, że nie. W zeszłym sezonie aktorki z Sosnowca zbuntowały się przeciwko swojemu reżyserowi, gdy ten przyniósł na próbę tekst Poskromienia złośnicy. W efekcie role kobiece zagrali aktorzy, aktorki zaś dały w prologu pokaz „nieprzemocowego” performansu, który jako żywo przypominał trening jogi skrzyżowany z sesją samouzdrawiania. Formuła ta zdaje się dziś bardzo upowszechniać, zwłaszcza wśród artystów najmłodszego pokolenia, a świadczą o tym spektakle zaprezentowane na zeszłorocznym Forum Młodej Reżyserii, które na naszych łamach opisuje w tym miesiącu Bartosz Cudak.

Fikcyjny, żartobliwy, groteskowy, choć zarazem niezwykle okrutny Act of killing Klaty, w którym obok gromady mężczyzn wystąpiła tylko jedna kobieta, żadną miarą się w niej nie mieści. Przeciwnie, każda kolejna scena potrójnie udawanego gwałtu brzmi w nim jak protest przeciwko nowej poprawności w teatrze – obyczajowej, estetycznej, językowej. Także ja jestem jej przeciwny, choć brzydzę się postawą teatralnych „drapieżników”. Żałuje też, że teatr w Polsce najchętniej zajmuje się samym sobą, gdy na świecie tyle nieszczęścia. Może przesadzam. Fabularnie spektakl Klaty wydaje się całkowicie oderwany od rzeczywistości innej niż teatralna. Jeśli jednak przypomnimy sobie, w jaki sposób zabito cara Pawła I Romanowa, wstrząsające sekwencje duszenia drutem powtarzane przez krakowskich aktorów stają się nagle prorocze.

AUTORZY

JACEK CIEŚLAK – krytyk teatralny i dziennikarz „Rzeczpospolitej”, redaktor „Teatru”.

BARTOSZ CUDAK – absolwent wiedzy o teatrze i performatyki na UJ. W latach 2020–2022 stażysta w redakcji „Didaskaliów”. Aktualnie sekretarz literacki Teatru Śląskiego.

PIOTR DOBROWOLSKI – literaturoznawca, estetyk, teatrolog; pracownik naukowy w Zakładzie Estetyki Literackiej UAM. Krytyk literacki i teatralny, tłumacz, eseista.

MAGDALENA DRAB – aktorka, autorka i reżyserka, obecnie w zespole Teatru Modrzejewskiej w Legnicy. Współzałożycielka Teatru Zamiast w Łodzi. Laureatka GND za dramat Słabi. Ilustrowany banał teatralny (2017).

TERESA DROZDA – dziennikarka radiowa. W latach 1992–2021 związana z Polskim Radiem. Redaktorka Dzieł (niemal) wszystkich Jeremiego Przybory (2015, 2016). Autorka i producentka podcastu o kulturze „Drozdowisko” oraz autorka audycji „Drozdowisko.Music” w Radiospacji.

KAROLINA FELBERG – badaczka literatury późnej nowoczesności, autorka m.in. książki Melancholia i ekstaza. Projekt totalny w twórczości Andrzeja Sosnowskiego (2009), edytorka wielotomowego wydania Dzienników i zapisków Agnieszki Osieckiej.

DOMINIK GAC – krytyk teatralny, stale współpracuje z „Teatrem” i portalem teatralny.pl.

ANETA GŁOWACKA – teatrolożka, adiunkt w Instytucie Nauk o Kulturze UŚ. Rzeczniczka prasowa i koordynatorka ds. kontaktów ze środowiskiem akademickim Teatru Śląskiego w Katowicach.

ANTONINA GRZEGORZEWSKA – plastyczka, dramatopisarka, autorka m.in. dramatów On, Ifigenia, Migrena, laureatka konkursu „Dramatopisanie”, w ramach którego napisała dramat La Pasionaria.

DOROTA JARZĄBEK-WASYL – historyk teatru, pracuje w Katedrze Teatru i Dramatu Wydziału Polonistyki UJ; ostatnio wydała (wraz z Barbarą Maresz) Archiwum teatru XIX wieku. Ludzie, dokumenty, historie (2019).

ANNA JAZGARSKA – literaturoznawczyni, członkini Pracowni Krytyki Artystycznej UG, krytyk teatralna, pedagożka.

SZYMON KAZIMIERCZAK – krytyk teatralny, redaktor „Teatru”.

GRZEGORZ KONDRASIUK – teatrolog, redaktor i współautor książek Scena Lublin (2017) i Cyrk w świecie widowisk (2017). Pracuje na UMCS, współpracuje z Instytutem Teatralnym w Warszawie.

ZUZANNA KOPCIŃSKA – redaktorka i autorka tekstów. Współpracuje z magazynem „Kosmos dla Dziewczynek” i telewizją Polsat News. Studentka filmoznawstwa praktycznego w Warszawskiej Szkole Filmowej.

JACEK KOPCIŃSKI – redaktor naczelny miesięcznika „Teatr”. Profesor w IBL PAN, wykładowca UKSW i UW. Autor kilku książek o dramacie współczesnym i teatrze. Ostatnio opublikował tom Wybudzanie. Dramat polski / Interpretacje (2018).

DOROTA KOZIŃSKA – latynistka, krytyk muzyczna i teatralna, tłumaczka, wykładowczyni, wieloletnia redaktorka „Ruchu Muzycznego”. Autorka Dobrej pustyni (2012).

JUSTYNA LANDORF – absolwentka teatrologii UJ, tłumaczka z języka francuskiego i włoskiego. Współpracuje z „Didaskaliami” i „Teatrem”.

JANUSZ LEGOŃ – teatrolog. W latach 1989–2013 związany z Teatrem Polskim w Bielsku-Białej, przez wiele sezonów jako kierownik literacki. Autor książki Pół wieku bielskiej sceny (1995) oraz sztuki Kurort. Pracuje w Instytucie Teatralnym w Warszawie.

KATARZYNA LEMAŃSKA – absolwentka edytorstwa i wiedzy o teatrze UJ, krytyk teatralna. Stała współpracowniczka „Didaskaliów” i „Dialogu”.

KAROLINA MATUSZEWSKA – absolwentka Wiedzy o Teatrze AT, wydawca programów informacyjnych i kulturalnych w TVP Wilno. Mieszka w Wilnie.

HENRYK MAZURKIEWICZ – doktor nauk humanistycznych, krytyk teatralny, członek redakcji portalu teatralny.pl. Pisze m.in. dla „Teatru”, kwartalnika „nietak!t”. Współorganizuje Festiwal Niezależnej Kultury Białoruskiej we Wrocławiu.

JOANNA OPAREK – poetka, dramatopisarka, kuratorka projektów kulturalnych. W 2021 roku wystawiła w Teatrze Miejskim w Gliwicach własną sztukę Całe życie. Jest współinicjatorką Nagrody Dramaturgicznej im. Tadeusza Różewicza i zasiada w Radzie Programowej konkursu. Wykłada w Szkole Pisarzy Wydziału Polonistyki UJ.

JOANNA OSTROWSKA – profesor w Zakładzie Performatyki Instytutu Kulturoznawstwa UAM. Autorka artykułów naukowych i książek, między innymi „Teatr może być w byle kącie”. Wokół zagadnień miejsca i przestrzeni w teatrze (2014).

ANNA PAJĘCKA – krytyk sztuki i teatru, redaktorka działu teatralnego w czasopiśmie „Dwutygodnik”.

ARTUR PAŁYGA – dramatopisarz, dramaturg w Teatrze Śląskim w Katowicach. Autor m.in. Żyda i Nieskończonej historii; uhonorowany GND za tekst W środku słońca gromadzi się popiół (2013).

ŁUKASZ RUDZIŃSKI – krytyk życia teatralnego i kulturalnego w Trójmieście, w Polsce i za granicą. Współpracuje m.in. z „Teatrem”, „Dialogiem”, „Ritą Baum”, „Teatrem Lalek”.

PIOTR SOBIERSKI – dziennikarz, publikował w „Gazecie Wyborczej”. Współprowadzi audycję Ten cały musical w Programie 2 PR. Autor książki Więcej niż musical. Teatr Wojciecha Kościelniaka (2018).

KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET – sekretarz redakcji „Teatru”, redaktorka, recenzentka. Autorka książki Pokój wyobraźni. Słownik Tadeusza Kantora (2015).

AGATA TOMASIEWICZ – krytyk teatralna, redaktorka „Teatru”.

MARYLA ZIELIŃSKA – absolwentka teatrologii UJ, pracowała m.in. w teatrach Starym, Narodowym, Współczesnym we Wrocławiu; w „Didaskaliach”, „Gazecie Wyborczej” i „Teatrze”.

Redakcja:

Jacek Kopciński

redaktor naczelny

Katarzyna Flader-Rzeszowska

zastępca red. naczelnego

Katarzyna Tokarska-Stangret

sekretarz redakcji

Jacek Cieślak, Szymon Kazimierczak,

Anna Szymonik, Agata Tomasiewicz, Grzegorz Wroniewicz Kinga Czaplarska

sekretariat

Stale współpracują:

Jarosław Cymerman, Artur Duda, Artur Grabowski, Mirosław Kocur, Jolanta Kowalska,

Dorota Kozińska, Edyta Kubikowska,

Wojciech Majcherek, Jadwiga Majewska, Małgorzata Piekut, Paweł Płoski,

Paweł Schreiber, Halina Waszkiel, Jarosław Zalesiński

Rada redakcyjna:

Janusz Degler, Małgorzata Dziewulska, Piotr Kłoczowski, Antoni Libera, Zbigniew Majchrowski, Tadeusz Nyczek, Barbara Osterloff, Marta Piwińska,

Dobrochna Ratajczakowa, Lech Sokół, Lech Śliwonik

projekt Layoutu:

Kamila Schinwelska/dizajnia

Opracowanie graficzne, okładka i redakcja techniczna:

Elżbieta Krassowska Modlinger

Rysunki:

Bogna Podbielska

Adres redakcji:

ul. Kozia 3/5 m. 6, 00-070 Warszawa tel.: +48 22 692 88 18,

+48 22 692 88 19

e-mail: teatr@teatr-pismo.pl

Wydawca:

Instytut Książki

ul. Zygmunta Wróblewskiego 6

31-148 Kraków
Dział Wydawnictw

ul. Parandowskiego 19, 01-699 Warszawa
tel.: +22 697 05 32, +22 697 05 34

e-mail: czaspatron@instytutksiazki.pl

Czasopismo patronackie Instytutu Książki wydawane na zlecenie Ministra
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Istnieje od 1946 roku.

TEKSTÓW NIEZAMÓWIONYCH REDAKCJA NIE ZWRACA. REDAKCJA ZASTRZEGA SOBIE PRAWO DOKONYWANIA SKRÓTÓW I ZMIAN W PUBLIKOWANYCH TEKSTACH.

FORUM

Zmarł Jan Nowicki (1939–2022)

Wybitny polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, publicysta, pisarz i poeta. Ukończył Wydział Aktorski krakowskiej PWST (1964), był wykładowcą, a przez dwa lata także prorektorem tej uczelni. Należał do kręgu Piwnicy pod Baranami. Przez trzy dekady był w zespole Starego Teatru, gdzie stworzył wielkie role w spektaklach m.in. Jerzego Jarockiego (Artur w Tangu, niedługo po debiucie; Józef K. w Procesie), a zwłaszcza Andrzeja Wajdy (legendarny Stawrogin w Biesach, Wyganowski w Popiołach, Wielki Książę w Nocy listopadowej, Rogożyn w Nastazji Filipownej w duecie z Jerzym Radziwiłowiczem jako Myszkinem). Zagrał ponad dwieście ról, w tym wiele niezapomnianych kreacji filmowych. Pisał książki i felietony (na przykład dla „Przekroju”). Pochodził z Kowala, gdzie został pochowany.

Debata o krytyce teatralnej

Temat zawodowej i ekonomicznej sytuacji krytyków teatralnych został podjęty w publicznej debacie. Toczy się ona w social mediach i podczas wydarzeń teatralnych, takich jak festiwal Boska Komedia w Krakowie, gdzie odbył się panel „Na krzywy ryj” (wzięli w nim udział Zuzanna Berendt, Jacek Cieślak, Magdalena Piekarska, Jacek Wakar, Katarzyna Waligóra, spotkanie prowadzili Tomasz Domagała i Katarzyna Niedurny). Tytuł spotkania zaczerpnięto z wypowiedzi aktora Tomasza Lulka, zżymającego się na bezpłatne wchodzenie na spektakle przez recenzentów.Nie o przywilejach, a o prekarności tego zawodu mówią jednak w rozmowie Katarzyny Niedurny krytycy i krytyczki oraz redaktorzy czasopism teatralnych (Bartosz Dołotko, Adam Karol Drozdowski, Teresa Fazan, Anna Majewska, Katarzyna Waligóra oraz Piotr Olkusz z „Dialogu”, Marcin Kościelniak z „Didaskaliów. Gazety Teatralnej”, Anna Pajęcka z „Dwutygodnika”, Katarzyna Tokarska-Stangret z „Teatru”). Dyskusja pt. Sojusz redakcji i recenzentów dostępna jest na stronie „Dwutygodnika” (https://www.dwutygodnik.com/artykul/10454-sojusz-redakcji-i-recenzentow.html) i miesięcznika „Dialog”.

Nagroda GUSTAW wręczona

Nagrodę GUSTAW – najważniejsze wyróżnienie przyznawane przez ZASP, ustanowione, by uczcić pamięć Gustawa Holoubka – przyznano w tym roku aktorowi Piotrowi Fronczewskiemu oraz, pośmiertnie, śpiewaczce Antoninie Kaweckiej.

Odbył się XV Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

Podobnie jak w poprzedniej edycji, kiedy statuetkę Boskiego Komedianta wręczono kameralnemu Wujaszkowi Wani z Teatru Ludowego w Krakowie, międzynarodowe jury XV festiwalu Boska Komedia doceniło równie skromny spektakl Łatwe rzeczy w reżyserii Anny Karasińskiej z Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Nagrody za wybitne aktorstwo otrzymali: tegoroczna laureatka Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza Dominika Bednarczyk (Dziady, Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie) oraz z Teatru Polskiego w Poznaniu Michał Kaleta (Śmierć Jana Pawła II) i Alona Szostak (Cudzoziemka), z którą rozmowę publikujemy w tym numerze „Teatru”. Doceniono też zbiorową kreację aktorską w Imagine z Teatru Powszechnego im. Zygmunta Hübnera w Warszawie. Uhonorowani zostali ponadto Jakub Skrzywanek („za oryginalne ujęcie tematu” śmierci papieża), Katarzyna Borkowska (scenografia i reżyseria świateł w krakowskich Dziadach), Wojciech Frycz i Orkiestra Antraktowa (muzyka w Cudzoziemce). Specjalne wyróżnienie przyznano Marcinowi Wierzchowskiemu i Michaelowi Rubenfeldowi (Alte Hajm / Stary Dom z Teatru Nowego im. Tadeusza Łomnickiego w Poznaniu) oraz Piotrowi Siekluckiemu (NaXuj. Rzecz o prezydencie Zelenskim z Teatru Nowego Proxima w Krakowie).

NOWOŚCI

Strategie krytyki teatralnej

Stanisław Godlewski przygotował dwie książki o polskiej krytyce teatralnej po roku 1989. Antologia Mocna w kryzysie, w której pomieścił czterdzieści jeden ułożonych tematycznie tekstów z lat 1991–2021, prezentuje różnych autorów i gatunki. W autorskiej Towarzyszce broni przygląda się z kolei strategiom współczesnej krytyki, „z jednej strony uwikłanej w grę rozmaitych interesów, z drugiej walczącej o własną autonomię”. Obie publikacje wydał Liber Pro Arte, Instytut Sztuki PAN.

W TOKU

Wystawa najlepszych fotografii teatralnych

Do końca lutego 2023 w galerii Instytutu Teatralnego można oglądać wystawę laureatów i finalistów Konkursu Fotografii Teatralnej. Na ósmą edycję prace dokumentujące sezon 2021/2022 nadesłało sto dziesięć osób. Zwycięzcą w kategorii „teatralne zdjęcie sezonu” został Dawid Stube, autor fotografii Mama wykonanej w garderobie Teatru im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie. W kategorii „zestaw dokumentacyjny z przedstawienia” przyznano dwie pierwsze nagrody – Bartłomiejowi Barczykowi za zestaw ze spektaklu Danton z Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie oraz Adriannie Gołębiewskiej za zestaw ze spektaklu Zamek z Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy. Po raz pierwszy dodano kategorię C, której temat co roku będzie się zmieniać. W tym roku była to „architektura teatralna”, a wyróżniono zdjęcie Gdański Teatr Szekspirowski – dziedziniec Kamili Wiśniewskiej-Kopciary.

Kandydaci do Nagrody im. Zygmunta Hübnera

Do 31 stycznia osoby uprawnione (regulamin na stronie fundacjahubnera.org.pl) mogą zgłaszać kandydatów do Nagrody im. Zygmunta Hübnera „Człowiek Teatru 2023”, których postawa i działalność wcielają w życie myśl obywatelską patrona.

Kapitułę dziesiątej edycji stanowią: Anna Augustynowicz, Małgorzata Bogajewska, Barbara Borys-Damięcka, Dorota Buchwald, Ewa Dałkowska, Joanna Hübner-Wojciechowska, Krystyna Janda, Piotr Cieplak, Jan Englert, Janusz Gajos, Jacek Głomb, Kazimierz Kaczor, Stanisław Radwan, Tomasz Rodowicz, Jacek Sieradzki, Allan Starski i Rober Talarczyk. Nagroda tradycyjnie wręczona zostanie 27 marca, w Międzynarodowy Dzień Teatru.

KADRY

Kto scali zespół TR Warszawa?

Do drugiego etapu konkursu na stanowisko dyrektora/dyrektorki TR Warszawa zakwalifikowanych zostało czworo kandydatów: Ryszard Adamski, obecna dyrektorka Natalia Dzieduszycka, dyrektorka Teatru Ochoty Joanna Nawrocka oraz Anna Rochowska – przez 26 lat będąca w zespole TR Warszawa. Jej kandydaturę poparli członkinie i członkowie Związku Zawodowego OZZ IP: „W niełatwym dla nas czasie ostatnich kryzysów, walki o prawa pracownicze, godne warunki pracy i o przetrwanie naszego zespołu Anna Rochowska była dla nas nie tylko osobą zaufania, ale również autorytetem, którego głos był powszechnie szanowany, a spokój i nastawienie na dialog prowadziły niejednokrotnie do konstruktywnego rozwiązania spornych kwestii”.Drugie posiedzenie komisji konkursowej ma odbyć się w połowie stycznia.

Michał Chorosiński dyrektorem Teatru Jaracza

Urząd marszałkowski zdecydował o powołaniu Michała Chorosińskiego, który obecnie pełni obowiązki dyrektora, na stanowisko dyrektora Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi. Jego kadencja, zgodnie z podjętą uchwałą, ma obejmować okres 1 września 2023 – 31 sierpnia 2028.

ODESZLI

Emilian Kamiński – aktor i reżyser, założyciel oraz dyrektor Teatru Kamienica w Warszawie. Ukończył aktorstwo na warszawskiej PWST (1975), związany był następnie ze stołecznymi teatrami, m.in. z Teatrem Narodowym za dyrekcji Adama Hanuszkiewicza i Teatrem Ateneum (1983–1995). W stanie wojennym współtworzył opozycyjny Teatr Domowy. Znany był także z ról filmowych.

Bogusław Litwiniec – reżyser teatralny i dramaturg, społecznik, w 1957 założył wrocławski alternatywny Teatr Kalambur.

Anna Lutosławska – polska aktorka teatralna, wykładowczyni (PWST, UJ), związana głównie z teatrem krakowskim. Grała także w spektaklach Teatru Telewizji i Polskiego Radia. „Za twórczość wywierającą znaczący wpływ na rozkwit sztuki aktorskiej” otrzymała w 2014 roku Nagrodę im. Ireny Solskiej.

Andrzej Matul – znany lektor i radiowiec. Z Polskim Radiem związany był od 1973 roku (pracował w Programie 1).

Krystyna Mazur – wieloletnia wykładowczyni Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, uczyła pracy nad słowem i kulturą mowy.

Ludmiła Murawska-Péju – malarka, aktorka Teatru na Tarczyńskiej. W 2020 roku ukazała się jej autobiografia pt. Wolność w łupinie orzecha (recenzję książki publikowaliśmy w numerze 1/2021 „Teatru”).

Krzysztof Rau – wybitny artysta lalkarz: reżyser, aktor, autor scenariuszy, wykładowca. Twórca Wydziału Lalkarskiego Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (obecnie białostocka filia AT). Przez 21 lat dyrektor Białostockiego Teatru Lalek (1969–1990), a następnie warszawskiego Teatru Lalka (1989–1992) i Teatru Lalek Banialuka w Bielsku-Białej (1997–2000). Założył Teatr 3/4 Zusno, za którego działalność otrzymał Paszport „Polityki”.