Tytuł oryginału
Метро 2035: Питер. Война

Copyright © Dmitry Glukhovsky, 2018
Copyright © Szymun Wroczek, 2018
All rights reserved. The moral law of the authors has been asserted.

Pomysł serii Dmitry Glukhovsky, 2018

Przekład z języka rosyjskiego
Patrycja Zarawska

Projekt okładki
Paweł Bondarenko

Plan petersburskiego metra
Leonid Dobkacz

Projekt polskiego logotypu serii
Tomasz Brzozowski

Redakcja
Piotr Mocniak, Danuta Porębska, Tomasz Porębski

Korekta
Marcin Piątek

Skład
Tomasz Brzozowski, Julia Diduch

Copyright © for this edition Insignis Media, Kraków 2018
Wszelkie prawa zastrzeżone.

ISBN 978-83-65743-33-6

Insignis Media
ul. Lubicz 17D/21–22, 31-503 Kraków
tel. +48 (12) 636 01 90
biuro@insignis.pl, www.insignis.pl

facebook.com/Wydawnictwo.Insignis

twitter.com/insignis_media (@insignis_media)

instagram.com/insignis_media (@insignis_media)

Snapchat: insignis_media

Bój to będzie nasz ostatni

Projekt Uniwersum Metro 2033 wystartował dziewięć (dziewięć!) lat temu. Narodził się z idei, by czytelnicy Metra 2033 mogli stać się pisarzami i bardzo szybko zamienił się w całe uniwersum. Niemal dziewięćdziesiąt książek napisanych przez autorów z Rosji, Ukrainy, Białorusi, Polski, Anglii i Włoch przekształciło mapę Ziemi z postnuklearnej pustyni w migoczącą płomykami ludzkich dusz żywą tkankę.

Przez długie dziewięć lat opowiadaliśmy wam o świecie, który nie ma jutra. O cywilizacji, którą ludzie zburzyli własnymi rękami. O życiu na gruzach i osuwaniu się w ciemną otchłań, z której człowiek już nigdy się nie wydostanie. Takie było moje Metro 2033 i taki był projekt, który po nim nastąpił.

Każda książka Uniwersum Metro 2033 była chaotyczną opowieścią ocalałego, który spieszył się, by opisać nam losy swoich umarłych towarzyszy i krewnych, zanim mrok pochłonie i jego samego. Autorzy serii stawali się odkrywcami, unosili zasłonę tajemnicy i rozpraszali „mgłę wojny” w tym czy innym punkcie mapy. Czasem ich historie przecinały się i przeplatały, przy czym każda była jednak odrębna.

Ale powieść Metro 2035 wiele zmieniła. Ta książka o bohaterze, który nie zamierza posłusznie zginąć, który nie tylko musi za wszelką cenę przeżyć, ale też marzy o odrodzeniu ludzkości, odzyskaniu utraconego świata, wywraca Uniwersum do góry nogami. Najważniejsze odkrycie zostało dokonane: ziemia na powierzchni jest zamieszkana, trzeba w to tylko uwierzyć, trzeba ją odbić. A kontynuacja Metra 2035 w formie gry Metro: Exodus zszyje w jedną całość różne skrawki na mapie kraju.

Nadchodzi czas, gdy bohaterowie metra i pustkowi będą musieli zebrać całą swoją wolę, by wstać z kolan i wyjść z katakumb na powietrze, na powierzchnię. Nadchodzi czas, kiedy będą musieli rzucić wyzwanie plugastwu, które opanowało świat podczas naszej nieobecności. Czas, by ze strzępów państw i narodów zebrać, wytopić i wykuć nową cywilizację. By po zburzeniu starego świata zbudować na jego zgliszczach nowy. Stworzyć go – albo ostatecznie zginąć.

Pojedynczy ocaleli są skazani na powolne zgaśnięcie. Jeśli zebrać ich w jedną pięść, pojawi się szansa. Ale kto ma poprowadzić ich w przyszłość? Kogo posłuchają zdziczali i zdesperowani ludzie? Stworzenie nowego imperium nie będzie bezkrwawe – nigdy nie było. Żeby nastał pokój, musi być wojna. W Uniwersum Metro 2035 każda książka stanie się rozdziałem tej sagi. Każda będzie fragmentem, z których wspólnie ułożymy ogromną mozaikę, epickie płótno opowiadające o ostatniej próbie ludzkości, by uratować się i zmartwychwstać.

Powieści w Uniwersum Metro 2033 po prostu opisywały świat po Apokalipsie: to był pierwszy akt naszego dramatu. W drugim ich bohaterzy połączą siły, staną ramię w ramię lub stoczą ze sobą walkę. Fragmentami układanki będą ich losy i życie.

Piter. Wojna, długo wyczekiwana kontynuacja legendarnej drugiej książki Uniwersum Metro 2033, napisanej przez Szymuna Wroczka dziewięć lat temu, stanowi pierwszy rozdział tej nowej sagi. Zardzewiałe przez ponad dwadzieścia lat hermetyczne wrota rozsuwają się ze zgrzytem. Słońce oślepia oczy, a nasze płuca wypełnia wiatr. Świat na powierzchni czeka na nas. Podbijemy go albo zginiemy. Podajcie rękę.

Wasz Dmitry Glukhovsky

ZAMIAST PROLOGU

Dzień, w którym rozpuściły się kolory

Pamiętam dzień, w którym rozpuściły się kolory.

Możliwe, że wy też go pamiętacie. Nawet jeśli urodziliście się znacznie później, po kilku latach, w schronie, w martwym, wilgotnym i dusznym metrze. W ostatniej przystani zagonionej do kąta ludzkości. W szczurzym zakamarku, wśród ogryzionych ludzkich kości…

W piekle.

Zamykam oczy, żeby nie widzieć tańczącego płomyka karbidowej lampy. Nawet z zamkniętymi oczyma widzę żółtą plamę, podobną do rozbłysku wybuchu jądrowego.

Zamykam oczy, leżąc na cuchnącej tłuszczem i brudem fińskiej kurtce puchowej. Zamykam oczy i leżę bez ruchu, jak martwy. Wspominam, o czym marzyłem „przedtem”. Czy nie o tym, żeby mnie zostawili w spokoju? Czy naprawdę myślałem, że po dniu, w którym rozpuściły się kolory, dookoła będzie się rozpościerała sterylna pustynia, zbędni ludzie zginą i cały świat przypadnie tylko mnie?!

Nic z tego.

Świat szarej jądrowej pustyni, gdzie smród umierających przesycił ściany pustych domów. Świat, w którym nie ma miejsca dla człowieka. Świat promieniowania przenikliwego i radioaktywnego pyłu.

Pamiętam ten dzień. Dzień, w którym rozpuściły się kolory.

Zacząłem nawet pisać wiersze.

Posłuchajcie:

„Pewnego razu do metra zstąpił Bóg, aby nam dać ostatnią szansę…”

Więcej na razie nie wymyśliłem. Może więc Bóg nigdy tu nie zstąpił?

Teraz, leżąc na brudnej niebieskiej kurtce, myślę, że w życiu nie widziałem nic piękniejszego niż wybuch atomowy. Ognisty kwiat rozwijający się nad miastem. Prawdziwe światło pochłaniające kopeć ludzkiej cywilizacji. Wiem, że nie mogę tego pamiętać, w tym momencie byłem bowiem głęboko pod ziemią, za bezpieczną, kilkumetrowej grubości hermą. A mimo to pamiętam. Ogniste płatki pieszczące ziemię. Światło i jęk. I kamień płakał, i ronił krople, niczym łzy…

Jeśli nie było to objawienie siły Boga, to co to było?!

Panie nasz, tyś ogromny i złowieszczy, i piękny.

Czasami myślę, co by to było, gdybym nie zdążył dobiec do metra?

Zamieniłbym się w popiół przy wejściu na stację. Pomarańczowy popiół w kształcie człowieka, z wolna rozwiewany przez wiatr.

Czasem żałuję, że zdążyłem.

Czasami leżę i marzę, że nie dobiegłem. Że zostałem tam, wśród tych wszystkich ludzi – pięknych ludzi, którym pozostała na przykład minuta, pięć minut, dwie godziny życia… najwyżej tydzień. I kiedy tak rozmyślam, zgrzyt zamykającej się hermetycznej zapory nie śni mi się więcej po nocach.

Czasami wyobrażam sobie, że gdzieś tam, daleko w kosmosie, jest ogromna błękitna planeta, na której wszyscy umarli są żywi. Są tam miasta, lasy, jeziora i parki, morza i pustynie, zwierzęta lądowe i ryby. Jest tam wszystko, co było w naszym świecie…

I tylko metra tam nie ma. Wcale.

I wiecie co…

Gdy tak rozmyślam, jestem szczęśliwy.

Ktoś nazywa to Katastrofą, ktoś Sądnym Dniem, ktoś – Dniem Śmierci. Ja mówię:

Dzień, w którym rozpuściły się kolory.

W tym dniu opróżniono tysiące i tysiące silosów rakietowych. Posłano z wiatrem tysiące i tysiące metalowych nasion. W jednej chwili rozkwitły tysiące i tysiące ognistych kwiatów.

I wiecie co?

Jeszcze nigdy Ziemia nie była taka ładna.

Żółte światło karbidówki topnieje po wewnętrznej stronie powiek.

Leżę, zamknąwszy oczy, na brudnej, śmierdzącej fińskiej kurtce puchowej i myślę o świecie poza ścianami metra…

Świecie, w którego martwej pustce, jeśli się wsłuchać, cichutko śpiewają cząstki alfa i beta.

Boże, jesteś w niebie, święć się imię Twoje. Niech rentgeny Twoje pozostaną z Tobą,
a Ty broń nas od nich.

Modlitwa Miki

Zdechnijże w końcu, do cholery!

Thomas Piccirilli, Fuckin’ Lie Down Already

PRELUDIUM

Czerwoni stalkerzy

– Aż mi ciebie żal – powiedział człowiek. – Serio.

***

Powietrze wyraźnie pojaśniało, ale słońce jeszcze się kryło za kwartałami opuszczonych, ciemnych domów. Różowe światło wydobywało z mroku czarne sylwetki budynków.

Poranek.

Szary potwór odszedł, zostawiając na ziemi bezkształtną, zalaną krwią masę. Wcześniej, być może, ta masa była człowiekiem. W tej chwili trudno było w to uwierzyć.

Wiatr żałośnie wył wśród gruzowisk, szarpał podartym kombinezonem ochronnym.

Minęła minuta i druga. Człowiek się nie poruszył. Wyglądało na to, że nie żyje…

Minęło dziesięć minut. Potem kolejne.

Zza rogu rozpadającego się domu wychyliła się postać owinięta warstwami taśmy klejącej i folii. Człowiek miał w rękach automat.

Digger machnął ręką do kogoś niewidocznego i zsunął się ze sterty gruzów.

Za nim ukazała się jeszcze dwie osoby, wychynęły z różnych stron.

Wiatr wył.

***

Dowódca oddziału czerwonych diggerów Aleksander Fieofanow, nazywany Teofanem Grekiem lub po prostu Grekiem, w zamyśleniu przyglądał się miejscu starcia. Następnie zwrócił się do swojego zastępcy – wysokiego, chudego diggera o przezwisku Gryf. Przezroczysty wizjer maski przeciwgazowej zastępcy znaczyły liczne pęknięcia. Największe z nich było zalepione taśmą klejącą. Na szkle zaróżowił się brzask, Gryf zmrużył oczy. Za szybko robi się jasno, pomyślał Grek. I tak zamarudzili, a teraz łapie ich świt. A wszystko przez tę przeklętą napaść bestii. Co one dziś, z łańcucha się zerwały?!

Jakby Ruja w tym roku zaczęła się przed czasem, przy tym u wszystkich bestii naraz, nie tylko u psów Pawłowa.

A szary… Fieofanow wzdrygnął się. Szary potwór był najgorszy ze wszystkich.

– Poszedł sobie? – Wskazał ruchem głowy. Ogromna, potworna bestia. Mityczny, a niech go, Blokadnik.

– Aha – przytaknął Gryf.

– No, to ruchy. Raz, raz, raz!

Diggerzy w bojowym szyku trójkowym, kryjąc się nawzajem, spuścili się z leżącego w gruzach domu do wąwozu, w jaki zamieniła się jedna z ulic Petersburga. Początkowo słyszeli dobiegające z daleka odgłosy walki: huki eksplozji, strzały, wściekłe wrzaski umierających mutantów i ludzkie głosy. Teraz przyszli zobaczyć, co zostało.

– Wartuman, na czujkę – rozkazał Grek. – Pozostali jak zwykle. Do roboty.

Zamarł, widząc, co zostało z człowieka. Krwawa masa. Jeden z diggerów, Poeta, twardziel średniego wzrostu, przezwany tak z powodu skłonności do układania wierszy, schylił się. I zaraz się wyprostował, wyciągnął rękę.

– Szefie, patrz.

– Co to? A!

Kiedyś był to przeciwpancerny granat RKG-3. Cylindryczny korpus pokiereszowany licznymi uderzeniami, trzonek wygięty pod kątem…

Grek pokręcił głową.

– Dlaczego go nie rzucił? Odbezpieczyłby, wybuchłoby, tym czołg można zgnieść…

– O, dlatego…

Digger z wysiłkiem odgiął uchwyt. W środku cienkiego stalowego cylindra, gdzie powinien się znajdować mechanizm spustowy i zapalnik, było coś szarego, z matowym połyskiem. Dowódca wyprostował się. A jednak.

– Ołów?

– Uhm. – Głos diggera niewyraźnie zabrzmiał spod maski. – To granat ćwiczebny. Zajebisty twardziel.

Teraz ten „zajebisty twardziel” leży martwy. No, ile warta była ta jego zajebistość?

Grek zostawił to bez komentarza.

– Zajmijcie się tym – polecił Gryfowi. – Będę na wierzchu.

Wróciwszy na poziom czwartego, górnego piętra, dowódca diggerów wyjął lornetkę. Trzeba się rozejrzeć po okolicy.

Interesujące, dlaczego jedne budynki w mieście wyglądają jak nowe, a inne – niczym po ostrzale artyleryjskim? Grek pokręcił głową. Przyłożył lornetkę do oczu, nastawił ostrość. Horda bestii wciąż kogoś ścigała. Zbiegowie poprzecinali, niczym wielkie statki, sforę niedużych psów Pawłowa, za nimi podążały chude szkielety Głodnych Żołnierzy… Prawdziwe pandemonium.

W pewnej chwili Fieofanowowi wydawało się nawet, że wśród tej tłuszczy widzi wysoką szarą postać. Ręka mu drgnęła. Czyżby to osławiony Blokadnik? Grek zaklął, podkręcił ostrość. Nie, szarej postaci już nie było.

Krrr. Buch, buch. Szsz-ch.

Fieofanow odwrócił się gwałtownie. Co jeszcze? Kroki. Chrobot betonowego gruzu. Ktoś wspinał się po schodach i nie czaił się przy tym zbytnio. Chwilę później w otworze klatki schodowej ukazała się głowa Poety. Na widok wycelowanego w siebie kałacha digger pokojowo pomachał ręką. Mimo wszystko idzie nieostrożnie, orzekł Fieofanow. I chyba uśmiecha się pod maską przeciwgazową. Eh, Poeta. Dowódca opuścił automat i o mało nie splunął w maskę – powstrzymał się w ostatnim momencie.

– Czego tam? – spytał szorstko.

– Szefie… tamten… tego…

– Krócej!

– Oddycha.

– Kto oddycha?!

Stalker wzruszył ramionami.

– No, ten… Zajebisty twardziel. Kumasz. I ma… hm… – Poecie nagle zabrakło słów. – Tak czy siak, zdaje się, że to nasz.

Przez dłuższą chwilę Fieofanow nie mógł zrozumieć, co to oznacza.

– Nasz?!

Ścian prawie w ogóle tu nie było, z całej klatki schodowej ocalały jedynie schody, lecz nawet w nich ziały dziury. Wilgotny petersburski wiatr wdzierał się w wybite otwory i popychał dowódcę. Fieofanow zbiegł na dół, instynktownie omijając rozwalone stopnie. Na dole potknął się i niezgrabnie, na piętach zsunął się po zboczu usypanym z potrzaskanych cegieł i gruzu.

– Pokażcie.

Samochwał, medyk oddziału, odsunął się na bok. Rękawice stroju ochronnego miał poplamione czerwienią.

„Zajebisty twardziel” leżał na ziemi usłanej odłamkami cegieł. Krew była wszędzie, jakby ją rozbryzgali pod ciśnieniem. Obok „twardziela” kucał Rudy, tropiciel grupy. Widząc wzrok dowódcy, stalker bez słowa podciągnął rękaw podartej ochronnej kurtki – tak żeby w rozdarciu było widać tatuaż.

Psia krew! Fieofanow przełknął ślinę. Pokręcił głową.

Rzeczywiście. Wygląda na to, że grabież się nie udała. I czy tego chcą, czy nie, przekształciła się w akcję ratunkową…

Na powierzchni jak na morzu – nie porzuca się ludzi. Prawo morskie.

Zwłaszcza swoich.

W rozerwanym miejscu pod kombinezonem ochronnym widniał tatuaż – sierp i młot otoczone wieńcem laurowym. „Komunista? Tu?! Ki diabeł…?”

Wtem ranny drgnął i przez spierzchnięte, popękane wargi łapczywie wciągnął radioaktywne powietrze. Lecz nie odzyskał przytomności. Wysoki, barczysty, żylasty. Głowa ogolona, w szramach. „Wykrwawia się”, pomyślał Grek. „Ciekawe, czy w tym ciele ocalało choć kilka kości?”

Fieofanow dał znak głową. Możliwe, że w tej chwili tracimy tylko czas… Zwrócił się do medyka:

– Wstrzyknij mu coś… sam wiesz najlepiej. Załóż opaskę, szyny. I pośpieszcie się! Rudy, zdaje się, że miałeś zapasową maskę?

Digger potwierdził skinieniem głowy.

– Dawaj ją tu. Nie ma czasu, Żenia. Nie ma czasu. Pakujemy go i do domu. Trzeba stąd chłopa zabrać.

Fieofanow obejrzał się. Zwiadowca z góry dał znać na migi, że teren jest czysty.

– Kto wie, tamten może wnet wrócić.

Grek pomyślał o szarym potworze i wzdrygnął się. Upiorna bestia. Kto wie, czy on, jak ten tu łysy, dałby radę stanąć do walki wręcz z tym potworem?

– Szefie. – Medyk oddziału, Samochwałow, skrzywił się. – On nie dociągnie. Ma… Może nie warto tracić radioochrony? Zostało nam niewiele, kilka strzykawek… Co potem będę dzieciom wstrzykiwał?

– Nie skąp! – przerwał Fieofanow. – Kastet, wyłaź na wierzch, prowadź. Reszta: pakujemy go i spadamy.

– Nie dociągnie, mówię ci. – Medyk z rezygnacją pokręcił głową. – Tylko niepotrzebnie będziemy męczyć i chłopaków, i jego.

– A ty, Samochwał, postaraj się, żeby dociągnął. Zadanie jasne? – Fieofanow dodał z wyraźnym chłodem w głosie.

Medyk wyprostował się. Jego stary kombinezon ochronny, cały w białawych plamach jakby wytrawionych kwasem, załopotał na wietrze.

– Tak jest.

Fieofanow miał świadomość, że łysy raczej nie dożyje do Zwiozdnej. Ale inaczej postąpić nie mógł.

Nawet jeżeli się przeliczył, lepsza taka pomyłka niż zgniłe, paskudne odczucie, że nie dopełniło się czegoś ważnego. Że mógł postąpić jak prawdziwy człowiek, ale nagle z jakiegoś powodu stchórzył, wystraszył się, nie stanął na wysokości zadania.

Wyniesiemy go.

– Szefie, gotowe – zameldował medyk.

Obandażowany, owinięty w kilka warstw folii polietylenowej – w celu ochrony przed promieniowaniem – ranny leżał na ziemi, niczym nowo narodzone niemowlę w powijakach. Podścielili pod niego kawałek brezentu i zawiązali węzły na rogach, żeby wygodniej się niosło. Dodali kilka pasów i otrzymali prowizoryczne nosze. Daj Boże, dotrą do Zwiozdnej.

Dowódca skinął głową. „Tak czy inaczej, dobrych mam chłopców w oddziale”.

– No, z Bogiem… ruszamy!

Już w drodze dogonił go Gryf, pomaszerował obok niego miarowym, nieco kulejącym krokiem. Pewnego razu podczas wypadu natknął się na biegacza, ale nogę udało się pozszywać. Gryf stracił tylko dwa palce. Wielu innych miało mniej szczęścia. Fieofanow kątem oka widział utykającą postać diggera. „Zdaje się, że wiem, o czym chce porozmawiać”.

– Szefie – odezwał się digger.

– No, co tam?

– A co z nim będzie… u nas?

Fieofanow zapomniał się i potarł sobie podbródek. Pod palcami poczuł grubą gumę. O tym starał się nie myśleć.

Najpierw akcja ratunkowa, potem cała reszta. Skądinąd…

– No, nie zabiją go chyba, prawda?

Gryf wzruszył ramionami.

– Kto wie – powiedział niechętnie i został nieco w tyle.

Fieofanow zacisnął zęby i dalej szedł równym krokiem. Katorga, katorga. Trzeba umieć, psia krew, zamykać oczy na niektóre rzeczy. Katorga ko-nie-czna. Tak, u nas na Zwiozdnej daleko jeszcze do tego, żeby wszystko było dobrze! Są różne niedostatki. Ale gdzie ich nie ma? Za to przed nami – świetlana przyszłość, choćby i droga do niej prowadziła przez katorżniczy tunel.

– Proletariusze wszystkich krajów… – zaczął Fieofanow tradycyjną formułę.

– Łączcie się! – dokończyli diggerzy nierówno.

– Wszyscy trzymać tempo – rozkazał Fieofanow. – Poeta przodem.

I

UBER I REWOLUCJA

Raz, dwa. Raz, dwa. Idziemy przez Afrykę.

Rudyard Kipling

– Grupa „Słoneczko”, pobudka!

Zaczęło się, pomyślał Maks. Dał organizmowi ostatnią chwilę wytchnienia, po czym szybkim ruchem odrzucił koc – cienki, prawie niedający ciepła – i zeskoczył z pryczy. Betonowa podłoga ukłuła go chłodem.

– Grupa „Karczoch”, pobudka! – daleki głos.

Wybuch wściekłości był porażający, na jakiś czas Maks przestał nawet odczuwać piętami chłód betonu. Drugą grupę budzono o dziesięć sekund później. Dranie!! Nienawidzę ich, pomyślał Maks. Potem do niego dotarło, że robiono to celowo. Dziel i rządź. Klasyka. Im więcej ludzi nienawidzi się nawzajem, tym łatwiej nimi kierować.

Maks zrozumiał to w jednej chwili, ale nienawiść do „karczochów” nie zmalała.

Wręcz przeciwnie.

Obok niego przeklinał Uberführer – miejscowy skinhead. Postawny, z ogoloną na łyso głową. To ostatnie zresztą nikogo nie dziwiło. Wszystkich sprawiających trudności wychowawcze golono, podobno z powodu wszy. Rodzimych „faszystów” tym bardziej.

Uber w połatanych gaciach (sort mundurowy numer dwa) rozcierał sobie stawy, strzelał knykciami, kręcił głową. Maks widział, jak na nagich plecach skinheada grają zarośnięte blizny. Od noża, od kul… różne. Oparzenia. Dziwne: szramy na łopatkach układały się w rysunek – jakby wcześniej były tam skrzydła, ale potem albo spłonęły, albo wycięto je z ciałem.

Anioł, kurna.

„Ha, nie miałbym ochoty spotkać się z takim »aniołem«”, pomyślał Maks.

– Śpimy?! – Do pomieszczenia zwalił się Junta, „niańka” grupy „Słoneczko”, ogromny typ w wyszmelcowanym waciaku. Z rozdarcia na brzuchu sterczał strzęp brudnej żółtej waty. – Komuś wysłać specjalne zaproszenie?!

Specjalnego nie było potrzeba. Grupa „Słoneczko” w pełnym składzie rzuciła się do wyjścia i ustawiła w szeregu na korytarzu…

– Naprzód! – zakomenderował Junta.

Pobiegli. Tunel, oświetlony rzadko rozmieszczonymi lampami, zakołysał się przed oczyma. Sprawiający trudności wychowawcze, trzęsąc się z zimna i szczękając zębami, brnęli w ślad za „niańką”. Z niedostatku snu zataczali się jak przy silnym wietrze.

Ale nikt nie upadł.

Inaczej Junta kazałby wszystkim wrócić się i biec od nowa. I jeszcze raz, jeśli trzeba. Przy całej swojej małpokształtnej powierzchowności – czoło niskie na dwa palce, gruby nos, zniekształcone uszy – „niańka” bynajmniej nie był głupi, a w swojej okrutnej pomysłowości mógł dać fory komukolwiek. Wychowawcy niańkę cenili – w jego grupie zdarzenia nadzwyczajne miały miejsce wyjątkowo rzadko…

Dopóki nie pojawił się Maks.

A potem do „Słoneczka” przeniesiono z lazaretu Ubera i zrobiło się całkiem wesoło.

– Nie zostawać w tyle! – warknął Junta.

Kolumna dobiegła do tunelowego węzła sanitarnego, zwolniła nieco, po czym cała wsunęła się w śmierdzące betonowe wnętrze – ludzi jakby zassało pod ciśnieniem. „Szybciej, ruchy, ruchy!” W nos uderzyła zastała woń moczu i wściekle chemiczny, przeczyszczający mózg aż do płatów czołowych zapach chlorowego środka dezynfekcyjnego. Sprawiający trudności wychowawcze ustawili się w szeregu wzdłuż rynny pisuaru, ktoś pośpieszył do kabiny…

Maks wysikał się i zdążył podejść do umywalni jako jeden z pierwszych. Chrzęst zardzewiałego metalu, plujący kran, strużka mętnej, letniej wody.

Dokładnie umył sobie ręce, twarz, za uszami. Przepłukał usta, wyczyścił palcem zęby. Trzeba się utrzymywać w czystości, inaczej już po tobie. Zgnijesz żywcem. Będziesz jak te gnilaki. Wzdrygnął się.

Wtem ktoś go szturchnął w plecy: ruszaj się, kolejka jest! Rozbłysk. Powstrzymał się. W innym czasie, w innym miejscu już by złamał tamtemu nos. Ale „szkoła życia” na Zwiozdnej zrobiła z Maksa nowego (pozytywnego, kurna) człowieka. Bodaj jedyne, za co można dziękować tutejszym porządkom.

Dlatego spokojnie, nieśpiesznie otrzepał ręce i przeszedł obok tego, który go ponaglał. „Nie patrz”, polecił sam sobie Maks. „Nie zapamiętuj”. Inaczej cholerna gęba wryje się w mózg i wróci, żeby ją stąd wykopać. A ja nie mam na to czasu. Zwłaszcza dziś.

– Khy! Khy!

Maks zamarł. Odwrócił się gwałtownie, bezwiednie zahaczając wzrokiem o tamtego. A niech to! Ale już było za późno: zapamiętał.

– Khy! M-matko! – znajomy głos.

Maks runął z ogłuszająco ryczących niebios wściekłości na smutny beton węzła sanitarnego i zaklął. Jasne, akurat dzisiaj…

Prawo wszechświatowej podłości w akcji.

Uber pochylił się, oparł rękami o brzeg umywalki – zdawało się, że jeszcze trochę, a wyrwie ją ze ściany. Nagie, pokryte szramami plecy skinheada naprężały się i drgały. Maks zrobił krok. Zajrzał Uberowi przez ramię (na ramieniu widniał tatuaż: sierp i młot w laurowym wieńcu – dziwne, że miejscowi nie uznali skinheada za swojego)…

Wyszczerbioną powierzchnię umywalki pokrywały plamki. Ciemnoczerwone, w tym oświetleniu prawie czarne.

Krew.

Nie dziś, poprosił Maks w myślach. Tylko nie teraz. Nie wierzył w Boga – dokładniej, nie wierzył w dobrotliwego siwowłosego starca z brodą. W odczuciach Maksa wszystko wyglądało inaczej. Niedaleko znajduje się jakaś siła – coś amorficznego i nie za bardzo dobrego. Tylko taki bóg, w przekonaniu Maksa, mógł wysłuchać milionów krzyków ludzi płonących w atomowym ogniu i nie postradać zmysłów.

I do tego czegoś amorficznego i nie bardzo dobrego można skierować prośbę.

Tylko należy ją sformułować prościej. Jak dla ogromnego, tępo-złośliwego idioty – boga z zespołem Downa. Na przykład: nie przeszkadzaj mi. Albo: niech mi się dzisiaj wszystko uda. A ja oddam ci swoje oczy. Lub zęby. Albo coś jeszcze innego. Idiota powinien dostać coś w zamian. Jeśli błaganie zadziałało, Maks zaczynał chorować. Wysiadał mu wzrok i nie pozwalał rozróżniać liter. Bolały stawy, zaczynało łamać w plecach. Ale potem przechodziło. Idiota, na szczęście, miał krótką pamięć. Wziąwszy oczy Maksa, pobawił się nimi dzień czy dwa, a potem o nich zapominał. Maks znów zaczynał widzieć normalnie. I tak do następnego razu.

Do kolejnej prośby.

Teraz właśnie jest taki przypadek. Jeżeli Junta uzna, że skinhead kaszle za głośno, albo zobaczy krew, to odprawi Ubera z powrotem do lazaretu. I wszystko szlag trafi. „Ty, tam, gdzie się chowasz – bezgłośnie wezwał boga Maks. – Chcę, żeby mi… żeby się nam wszystko udało”. Złośliwy idiota milczał. Uber kaszlał.

Skinhead chorował na płuca. Ale do tej pory zbytnio mu to nie dokuczało – aż tu nagle atak choroby. Idiotyczny, do bani, kaszel z krwią.

No dalej, nalegał Maks. Idioto, gdzieś ty jest? W niebie? Jakim tam znowu niebie?! Bóg jest gdzieś tam, głęboko pod metrem. W podziemnym schronie – w duchocie i ciemności, spocony, obślizgły i czuć go pleśnią.

„No, dalej!”

Idiota wciąż milczał.

Maks wcześniej to poczuł, niż zobaczył: ludzie rozstępowali się. W milczeniu. Jednym ruchem znalazł się koło Ubera, dotknął jego ramienia.

– Junta – powiedział cicho i odsunął się.

W porę.

– No, i co tak sterczycie?! – Pod spojrzeniem „niańki” ludzie robili się mniejsi. Junta, ogromny, złowrogi typ, podszedł do umywalni i stanął obok Ubera.

– Ty! – zaczął.

Maks zrobił w jego stronę krok i… zamarł, prawie wtulił się w ścianę. Od „niańki” wionęło intensywnym zwierzęcym zapachem…

Dawno, jeszcze przed wojną, przed dniem, kiedy tych, co przeżyli, zagoniono do metra, maleńki Maks był w ogrodzie zoologicznym. Zwierzęta północy. Szklana ściana, za którą chodził tam i z powrotem brudnobiały niedźwiedź polarny. W betonowym korycie chlupotała zielonkawa woda. Niedźwiedź poruszył wydłużonym beznamiętnym pyskiem. Czuło się, że gdyby nie ściana, niedługo znosiłby gapiących się na niego ludzi. Maks przylepił nos do szkła i zauroczony obserwował, jak przy każdym kroku niedźwiedzia faluje jego zmatowiała sierść. I czuł zapach.

Zapach zwierzęcia za szklaną ścianą…

Tylko że tu nie było ściany. Maleńkie oczka Junty pod niskim czołem, nasuniętym na nos jak daszek kaszkietu, błyszczały groźnie. Odbijał się w nich słaby płomyk lampy.

– Czego chcesz? – wycedził Junta. Twarz obojętna. Najniebezpieczniejsza cecha „niańki”: nigdy nie zgadniesz, co mu chodzi po głowie. Twarz Junty nie zmieniała się, jakby jakiś chirurg wziął i poprzecinał przewody, którymi płyną sygnały do mięśni mimicznych. Junta z jednakową miną i chwalił za starania, i wyrywał człowiekowi staw barkowy.

– Mam pytanie… – odezwał się Maks.

– Na cholerę mi twoje pytanie. – Junta nawet nie mrugnął. Zwrócił się do Ubera: – Ty! Co z tobą?

Milczenie. Maks przygotował się na najgorsze.

Uber wyprostował się wolno. Maks widział, jak jego oszpecone bliznami plecy błyszczą w świetle lamp. Drobne krople potu…

Skinhead odwrócił się.

– Ze mną? – Uśmiechnął się krzywo. – W porządku. Nawet wysmarkać się nie dadzą spokojnie!

Fizjonomia Ubera – całkiem zwyczajna. Maks odetchnął z ulgą. Bóg-idiota wreszcie zareagował.

Junta przybliżył twarz do twarzy skinheada. Maksowi przemknęła przez głowę głupawa myśl, że teraz „niańka” wystawi szorstki jak u niedźwiedzia język i zliże krople z nosa Ubera.

Co za brednie.

– DO WYJŚCIA! – wrzasnął nagle Junta, nie obracając głowy.

Maks się wzdrygnął.

– WSZYSCY!!!

Chwila bezruchu i hurmem rzucili się na zewnątrz.

– Ty – warknął Junta – nie myśl, że jesteś taki cwany. Będę ci się przyglądał. Do wyjścia! Biegiem!!

– Tak jest! – Uber żwawo wyskoczył do tunelu, tak że Maks musiał się pośpieszyć, żeby nie zostać na końcu. Skinhead mrugnął do przyjaciela i zajął miejsce w kolumnie. Przerwa. Ostatni wyszedł z węzła sanitarnego „niańka”. Maksa zmroziło w brzuchu. Czy Junta w końcu zobaczył krew w umywalce?

„Niańka” wolno powiódł wzrokiem po kolumnie. Sprawiający trudności wychowawcze zamilkli.

– Zasrańcy – podsumował Junta. – Za dziesięć minut apel. Biegiem do izby, doprowadzić się do porządku. Spadać!

Tupot bosych stóp. Ochrypłe oddechy. Rozchwiane światło tunelowych lamp. Jazgotliwy szczęk mechanizmów, jakby tam, w ciemności, wiercił się monstrualnie wielki i niezbyt zadowolony zwierz.

„Mało brakowało”, pomyślał Maks. Zęby mu zadzwoniły. Po zajściu, kiedy opadła fala adrenaliny, znowu zaczął marznąć. Czoło zalał mu zimny pot.

„Jak się, do cholery, w to wszystko wpakowałem?!”

***

Stacja Zwiozdnaja znajdowała się na samym końcu niebieskiej linii metra, właśnie tu komuniści kopali tunel do Moskwy. „Czerwony tor” – tak go nazywają. Debile. „Ale jak ja trafiłem do tych debili?” Dobre pytanie. Wręcz doskonałe pytanie.

Maks założył kombinezon. Trząsł się przy tym tak, że mu szczękały zęby, ale jakoś się zapiął. Objął się rękami, żeby się chociaż trochę rozgrzać.

O tym, jak trafił w to miejsce, Maks starał się nie myśleć. Zapowiadała się zwyczajna wizyta: wejść, porozmawiać, wyjść. A co wynikło? Jest tu już trzy tygodnie – macha kilofem, pcha taczki, pożytecznie spędza czas.

Wokół Maksa jęczało i stękało, kaszlało i pochlipywało, szczękało zębami i po cichu klęło trudne do wychowania ludzkie mrowie. Pół setki rąk, pół setki nóg.

Głów, niestety, znacznie mniej. Maks słyszał, że na niektórych stacjach żyją mutanty, ale za bardzo w to nie wierzył. Ciekawe, ile mają rąk czy nóg i ile głów przypada na jednego?

– Jak tam? – zapytał Ubera.

Skinhead uśmiechnął się krzywo.

– W porzo, brachu. Wszystko zgodnie z planem.

Maks bez przekonania kiwnął głową. Na Siennej też początkowo wszystko szło „zgodnie z planem”, a potem się pokręciło. Gdyby nie przeczucie, które nieraz już ratowało go w podobnych sytuacjach, leżałby teraz obok grubasa. Ale najpierw zachciało mu się sikać, po prostu nie mógł wytrzymać, a po powrocie usłyszał dziwne metaliczne trzaski – napastnicy posługiwali się tłumikami, które sami zmajstrowali z plastikowych butelek. Przez szparę w drzwiach zobaczył Księgowego leżącego w kałuży krwi.

Nie został, żeby wyjaśnić, co się stało. Po prostu zwiał. Przed oczami do tej pory majaczyła mu mina zaskoczenia grubasa.

Gdyby nie handlarze niewolników, którzy złapali go śpiącego, w tunelu Sienna–Dostojewska, Maks byłby już w domu. Głupio wyszło! Bardzo głupio!

Ale dziś, daj podziemny boże-idioto, wszystko się zmieni.

– Maksym, przepraszam, nie pomógłbyś mi? – Z zamyślenia wyrwał go głos profesora. – Jeszcze raz przepraszam, że odciągam…

Maks odwrócił głowę. Profesor Lebiediew – z dziada pradziada inteligent, o niebotycznym IQ. Jakimś cudem udało mu się przeżyć w metrze, i to nawet nie na Technolożce, gdzie jest miejsce naukowców, a na Dostojewskiej, dziś już opuszczonej. I jak to się stało, że nikt go dotąd nie kropnął?

Albo nie sprzedał w niewolę?

Zresztą teraz profesor jest tu. A to znaczy, że jego szczęście (podobnie jak szczęście Maksa) już się skończyło.

– Oczywiście, profesorze. Czego pan chce?

Lebiediew położył na legowisku okulary, plastikowe oprawki owinięte niebieską, poczerniałą ze starości taśmą izolacyjną. Jedno ze szkieł pękło.

– Przytrzymaj, proszę, Saszika. Wyrywa się i nijak nie mogę mu zapiąć paska.

Maks kiwnął głową. Płowowłosy Saszik w rzeczywistości miał już dwadzieścia parę lat, ale po elektrowstrząsie i wodnych procedurach – tak leczyli go z „nieposłuszeństwa” – cofnął się umysłowo i utknął gdzieś na poziomie pięciolatka. Profesor opiekował się nim.

Możliwe, że to pozwalało staruszkowi zachować werwę i nie wpaść w depresję.

– Saszik, stój spokojnie – polecił surowo Lebiediew. – Bo inaczej zabierze cię wujek. Widzisz tego wujka? Jest straszny.

Saszik zachichotał. Maks w charakterze „strasznego wujka” nie zrobił na nim wrażenia. Ten westchnął ciężko.

– Uber! – zawołał. – Uber!

Skinhead odwrócił głowę i z wysiłkiem rozciągnął usta w uśmiechu.

Widząc ten uśmiech, Maks zrozumiał, że najgorsze jeszcze przed nimi. Ale na Saszika podziałało to hipnotyzująco – chłopak zamarł. A profesorowi w końcu udało się zapiąć na nim kombinezon.

– Gotowe – powiedział Lebiediew. – Dziękuję ci… ee… młody człowieku.

Z jakiegoś powodu unikał zwracania się do Ubera po imieniu.

– Nie ma… problemu… – skinhead zaczerpnął powietrza – …psorze. Do usług.

Maks nadstawił uszu.

Woooou. To jęczały tunele na odcinku Zwiozdna–Moskowska. Charakterystyczny niski łoskot. Nawet przytłumiony, ten dźwięk działał na nerwy.

Maks wzruszył ramionami. Ludzi się nie bał, ani trochę. Każdego człowieka można otworzyć jak puszkę konserwy – i dosłownie, fizycznie, i na poziomie psychologii. Maks dawno się przekonał, że jego wola jest bardziej wyostrzona i uderza celniej niż wola przeciętnego człowieka. Maks, człowiek-otwieracz. A może wszystko jest sprawą wrodzonej agresji…

Kiedyś istniała niedorzeczna teoria, że charakter człowieka, jego siła psychiczna, zależy od grupy krwi. I tak grupa pierwsza to drapieżcy. Agresywni, najlepiej przyswajają mięso. Ludzie z pierwszą grupą krwi pojawili się na ziemi wcześniej niż pozostali. Są bardziej pierwotni. Takich nawet wirus ani brudna woda nie powalą.

Druga grupa może już być zbieraczami. Korzonki, grzyby, trawka. I tak dalej. Najbardziej bezbronna jest grupa czwarta. Mieszkańcy miast. Za to każdy jeden geniusz i inteligent. Ale osobniki z pierwszą grupą krwi łatwo mogą nimi kierować – z powodu agresywności i wiary w siebie.

Zwłaszcza w okolicznościach, kiedy trzeba przeżyć, żywiąc się pastewnym zielskiem…

Maks pokręcił głową.

Potem przypomniał sobie twarz przygłupa, który go szturchnął w wychodku. I zaraz poczuł w dłoniach znajome swędzenie. Serce zabiło mu żwawiej, oddech przyśpieszył. Buch, buch, buch. Od adrenaliny zapłonęły policzki.

Pewnie ja też mam pierwszą grupę krwi, stwierdził Maks.

„A jeszcze mógłbym powalić Juntę. We dwóch z Uberem spokojnie dalibyśmy radę”.

– No, kurna – rozbrzmiał czyjś głos.

Maks zamrugał. I znów znalazł się w dusznym betonowym zamknięciu. Piętrowe żelazne łóżka. Sprawiający trudności wychowawcze, przepychając się i pocąc, słali legowiska, gładzili idealnie koce (nie daj Boże, żeby Junta znalazł jakąś fałdkę) i doprowadzali się do porządku. A właśnie…

Maks obejrzał się. Gdzie jest Uber?

Skinhead siedział na podłodze obok legowiska i trzymał się za głowę, a twarz miał białą jak chusta. Od czasu do czasu zgrzytał zębami i kołysał się. Maks przypomniał sobie pokaleczony, pokryty szramami kark przyjaciela i wzdrygnął się.

Jak on w ogóle przeżył? Z takimi obrażeniami?

Uber poczuł na sobie jego wzrok i podniósł głowę. Białka oczu zaczerwienione, straszne.

– Żyjesz, brachu? – zapytał Maks.

– Aha. Nie… zwracaj uwagi… Ze mną w porządku.

– Śmiem wątpić.

Uber objął dłońmi żelazne słupki łóżka, ścisnął, aż palce mu pobielały, i zaczął się podnosić. Wstał. Spojrzał na Lebiediewa.

– Profesorze – powiedział z trudem – jest pan wykształconym człowiekiem… Jak się nazywa wysiłek, od którego boli mózg?

Lebiediew oderwał wzrok od Saszika, uniósł siwe brwi.

– Masz na myśli uderzenie w szczękę, młody człowieku?

Uber, mimo udręczonej cierpieniem miny, uśmiechnął się.

– No, żarty się pana trzymają, profesorze!

– Jak to… – odpowiedział zmieszany profesor. – Ja… wcale nie miałem zamiaru żartować. Przepraszam.

Uber nic na to nie rzekł, twarz mu się wyciągnęła – tym razem nie z bólu.

– Jest pan niezwykłym człowiekiem, profesorze. Mówię poważnie. Szaleję za panem.

***

Ciąg dalszy w wersji pełnej.

INTERLUDIUM 1

Uber i Taran

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

II

UBER I WOJNA

ROZDZIAŁ 1

Diabeł

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 2

Dwa reflektory

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 3

Achmet i ucieczka z raju

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 4

Wiedźma i żongler

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 5

W klatce

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 6

W kryjówce

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 7

Ucieczka z raju 2

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 8

Uczeń wojownika

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 9

Lord Wegan

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 10

Lejdi

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 11

Zdrajca

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 12

Cyrk

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 13

Spotkanie

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 14

Miłość i śmierć

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 15

Klaun

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 16-1

Pieskie życie, pieska śmierć

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 16-2

Sędzia kalosz

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 17

Achmet i wolność

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 18

Czarny namiot

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 19

Na powierzchni

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 20

Osaczony

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 21

Klaun na arenie

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 22

Muzyka dachów

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 23

Cmentarzysko słoni

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 24

You’re in the Army Now

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 25

Cyrk Wielki

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 26

Zamek Michajłowski

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 27

Ucieczka klauna

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 28

Cerkiew na Krwi

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 29

Droga zdrajcy

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 30

Klaun w areszcie

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 31

Ermitaż

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 32

Weganie

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 33

Łzy klauna

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 34

Droga Achmeta

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 35

Uber i śmierć

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 36

Wojenni stalkerzy

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 37

W ostatniej chwili

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

ROZDZIAŁ 38

Brzeg ocalenia

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

INTERLUDIUM 2

Spotkania i uściski

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

III

UBER I LOTNIK

1

Spaghetti western

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

2

Zielony Doktor

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

INTERLUDIUM 3

Powrót Ubera

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

Zamiast epilogu

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

Rozdział dostępny w wersji pełnej.

UNIWERSUM METRO 2033

PORTAL MIŁOŚNIKÓW KSIĄŻEK Z SERII METRO 2033

Bądź na bieżąco z wydarzeniami
związanymi z postapokaliptycznym światem
Dmitrija Glukhovsky'ego

WWW.METRO2033.PL
FACEBOOK.COM/METRO2033PL