Daleko raj, gdy na człowieka się zamykam.

Na miły Bóg! Życie nie tylko po to jest, by brać.

Stanisław Soyka – Tolerancja

Mężowi,

bo rzeczywistość z Tobą

stała się piękniejsza od marzeń

SPIS TREŚCI

I

II

III

IV

V

VI

VII

VII

VIII

IX

X

XI

XII

XIII

XIV

I

IWONA

– Nareszcie – wymamrotał niewyraźnie niski głos, należący do właścicielki ołówkowej spódnicy i czarnych oficerek. Jej obcasy lekko stukały na błyszczących kafelkach. Zbyt błyszczących, bo codziennie mytych i froterowanych. Choć nie do końca – dziś drugi dzień roku, więc z racji święta miały jeden dzień przerwy.

Otaczające ją zewsząd sztuczne światło raziło oczy, zmęczone od ośmiogodzinnego wpatrywania się w różnorodne przedmioty. Równie zmęczone były ręce – od przerzucanych kilogramów wody, warzyw, sprzętów… Tak samo zmęczony był i kręgosłup – od niby-relaksującej czynności siedzenia. Oraz kark – od pochylania się. Zmęczona była również głowa – od myślenia o niemyśleniu. Na końcu zmęczone były również usta od sztucznie przyklejonego uśmiechu, kierowanego do kolejnych bardziej lub mniej wychowanych klientów. O ironio, im bardziej upierdliwi byli, tym szerszy musiał być uśmiech, co nadwyrężało kolejne mięśnie, miało jednak osłabić lub wzmocnić – jak kto woli – przypisaną jej przez nich głupotę lub niekompetencję, że w takim wieku pracuje w markecie na kasie.

„Oceniają, nic o mnie nie wiedząc” – myślała wielokrotnie, nic jednak nie mogła na to poradzić.

Iwona minęła kolejną całoroczną palmę, obecnie lekko zakurzoną. No cóż, stała zbytnio na uboczu, żeby sprzątaczka mogła ją zauważyć – a to wszystko przez dumnie porozstawiane nienaturalnych rozmiarów choinki i panoszące się wszędzie inne ozdoby świąteczne. Migające lampeczki, przesłodkie kokardki… To wszystko jednak już wkrótce zniknie, zastąpione stadem królików i armią jajeczek.

Jak prawie co dzień od trzech lat, minęła Rossmanna, salon sieci Play, Pepco i C&A, kierując się ku drzwiom, ratującym ją od tego przybytku fałszywego szczęścia, czyli piekła dla takich jak ona. Tak. Tak właśnie wyobrażała sobie jedną z sal piekielnych – bo kto powiedział, że musi być tylko jedna? Wszystko w nieograniczonych ilościach, rozmiarach i kolorach, patrzące na ciebie i mówiące „weź mnie, weź mnie!”. Tym głośniej, im bardziej nie można sobie na to pozwolić. Całe szczęście, że zdawała sobie sprawę, że większości tych rzeczy nie potrzebuje. Czy chciałaby je mieć, szczególnie w tym świątecznym czasie, to już inna para kaloszy.

A one tam były. Wciąż tam stały czerwone w czarne kropki, jakby idealne dla małej biedroneczki. Błyszczące, śliczne kaloszki. Szczupła kobieta wzięłaby je choćby zaraz, gdyby było ją na to stać.

Iwona szybko odwróciła wzrok, przyspieszyła kroku i już była na zewnątrz. W twarz uderzył ją podmuch zimnego wiatru, wymieszany ze śmierdzącym dymem papierosów palonych przed galerią handlową. Ciaśniej otuliła się płaszczem, zapięła górne guziki wytartego już ubrania i skierowała się w stronę przystanku Poznańskiego Szybkiego Tramwaju, by dojechać do domu.

„Wstaję – ciemno, wracam – ciemno. Tylko śniegu z deszczem brakuje. Tym razem jednak zasada samospełniającego się proroctwa się nie sprawdziła. I dobrze” – pomyślała.

„Byle do piątku, byle do piątku…” – powtarzała sobie w myślach jak refren ulubionej piosenki, czekając na tramwaj i przytupując zeszłorocznymi butami o mokrą kostkę brukową. Spojrzała na zegarek – no tak, znowu będzie w domu później, niż powinna.

„Byle do piątku, byle do piątku. Och nie, nie, nie – jęknęła w duchu. – Teraz też wypada mi sobota pracująca… No tak, równowaga w nieszczęściach musi być, skoro nie ma deszczu, tydzień będzie dłuższy”.

Pięć minut i trzy krople później przyjechała nareszcie szesnastka, wypełniona po brzegi zmęczonymi siatkami i znudzonymi do reszty studentami. Iwona nawet nie omiotła wnętrza spojrzeniem – nie było sensu, nie o tej godzinie. Siedemnasta w dni robocze to zdecydowanie nie była godzina pustych miejsc w komunikacji miejskiej. Nie w Poznaniu, nie w tramwaju kierującym się w stronę Słowiańskiej – dzielnicy akademików. Złapała się więc zimnej rurki najbliżej drzwi, tak jednak, aby zmęczone siatki i wyczerpani (nie)słuchaniem naukowcy mogli spokojnie wyjść, nie szturchając jej, jeśli nie zajdzie taka absolutna potrzeba.

„Ty też taka byłaś – usłyszała głos niekrytego krytyka wewnątrz głowy. – „A obecnie bliżej ci do zmęczonych siatek. Bliżej, niż myślisz, wiesz? – Kolejna szpila wbita.

Nie ma to jak dobre słowo pod koniec dnia pracy. Już miała powiedzieć w myślach „zamknij się”, ale nie, nie dała się sprowokować, zbyt dużo wiedziała o tajnych technikach tego upierdliwca, żeby w tak złym momencie grać z nim w tę grę. Grę z góry skazaną na jej przegraną. Dlatego zignorowała szyderczy głos, wypatrując napisów na ścianach okalających jej przystanek. Z jednej strony stacji tramwajowej widniał tekst „Pięknie, gdy człowiek jest dumny ze swego miasta”, a po drugiej – dalsza, według niektórych ważniejsza, część: „Jeszcze piękniej, gdy miasto jest dumne z niego”. Kiedy tylko dostrzegła napisy, odbiła kartę w tramwaju i wysiadła, znów zderzając się z zimnym powietrzem, które tutaj – oprócz smrodu dymu – zawierało dodatkowo odór odchodów wszędobylskich gołębi.

Minęła salon sukien ślubnych – budynek kiedyś pewnie tak biały, jak strój panny młodej, teraz bardziej przybrudzony, jak jej suknia od lat kurząca się na dnie szafy. Przeszła z tyłu stacji benzynowej, z której nigdy nie dane jej było korzystać. Zresztą trudno, żeby to było możliwe bez prawa jazdy. Skręciła w lewo i już długimi palcami, pamiętającymi jeszcze dziewiątą symfonię Beethovena, wyciągnęła ciężkie, metalowe klucze na smyczy reklamującej jedną wielu firm, z których usług nie miała przyjemności korzystać. Przyspieszyła tak, że jej chód prędkością coraz bardziej przypominał tempo Korzeniowskiego, a nie pięknej, dystyngowanej damy, za którą chciała być uważana. Przekręciła klucz na tyle szybko, na ile to było możliwe w stale zacinającym się zamku w drzwiach do klatki. Jeszcze jedne drzwi do pokonania i nareszcie będzie mogła zwolnić.

Usłyszała buczenie telewizora, przerwane dziecięcym szlochem, kiedy telewidzowie w studiu skończyli się śmiać w kolejnym, przygłupawym talk-show. Odkluczyła drzwi i tak, to był ten moment, kiedy wszystko ucichło, przygotowując się na zmianę, jaką wywoła swoją obecnością. Tupot małych stópek i powolne, powłóczyste kroki dorosłego zbliżały się do drzwi.

BOŻENA

– Dzień dobry, ja po Kasię.

– Dzień dobry! Nie wiem, czy Elsa będzie w stanie zostawić swoje królestwo.

– Proszę powiedzieć Elsie, że przyszła jej stęskniona matka i ma Olafa, który roztopi się, jeśli ona zaraz tutaj nie przyjdzie.

Młoda, śliczna siostra zakonna w szarym habicie w odpowiedzi tylko się uśmiechnęła, obróciła na pięcie i ruszyła w stronę kolorowej sali zabaw po wspomnianą pociechę.

Krótkowłosej brunetce czas oczekiwania na jedyną córkę umilały obrazki na ścianach – wystawa guzikowych kartek świątecznych ciągnęła się przez całą ich długość. Przesuwała wzrokiem po wszystkich pracach, aż w końcu uśmiech zagościł na jej ustach, a po chwili także w oczach, bo dotarła do tak dobrze jej znanych inicjałów: jej dziewczynki. W środku zrobiło się jej ciepło z dumy. To nic, że nie bardzo wiedziała, co przedstawia obrazek. Rozejrzała się, choć ledwo dziś rano, jak co dzień, po mocnych przytuleniach i kilkukrotnym wypowiedzeniu słowa „kocham” i obietnicy, że wróci o piętnastej, rozstała się z tym pomieszczeniem. W powietrzu unosił się zapach jabłkowego kompotu, gotowanych ziemniaków i kotletów mielonych z czosnkiem – domowo, jak zawsze.

Już po chwili jednak kontemplację dzieł młodych artystów przerwał jej hałas. W korytarzu słychać było tupanie, jakby przebiegało stado koni. Trzy dziewczynki, w tym ta najważniejsza i według Bożeny (jak zresztą każdej matki) naj, naj, najlepsza we wszystkim, pędziły wprost na nią jak na złamanie karku.

– Dzień dobry! Dzień dobry! Cześć, mamo! – rozbrzmiały trzy cieniutkie głosiki, których uśmiechnięte posiadaczki wyrosły przed nią jakiś metr nad ziemią.

– Dzień dobry, dziewczynki. Idziemy do domu? – Pytanie było skierowane tylko do jej córki, ale zobaczywszy na horyzoncie starszą, pulchną siostrę, Bożena przeczuwała, że może to się szybko zmienić.

– Pani Bożeno, mogłaby pani odprowadzić także Małgosię i Różę?

– A coś się stało? Mamy dziewczynek nie dzwoniły do mnie…

– Nie chciały pani przeszkadzać. Wiedzą, że ma pani na głowie teraz to maleństwo, więc zadzwoniły do mnie z uprzejmą prośbą. Tylko odprowadzić. Tata Małgosi jest w domu, a u Róży jest ich pomoc domowa, zajmie się nią do czasu powrotu reszty domowników. To jak?

Wrodzona empatia walczyła w niej przez chwilę z niezrozumieniem. „Nie chciały mi przeszkadzać. Akurat… A jednak mam odprowadzać ich dzieci do ich pustych domów. Niby ktoś jest w domu, a jednak to ja mam je do nich zaprowadzić. Ich dzieci, ich największy skarb. Nie, to nie problem, zwłaszcza że dziewczynki mnie słuchają. Słuchają nawet bardziej niż rodziców. Słuchają, bo ja też słucham, co one mają do powiedzenia – a z tym różnie bywa w świecie dorosłych. Jak to jest, że to, co tak bardzo denerwuje ludzi w dzieciństwie, tak wielu powiela w dorosłości?”

Dziewczynki stały z wyrazem niemego oczekiwania – wszystkie trzy z jednym, błagalnym zdaniem wypisanym na twarzy: „Zgódź się, zgódź”. Choć i tak pewnie przeczuwały, jaka będzie odpowiedź.

– No dalej, jeszcze nieubrane?

Po ogłuszającym pisku, który zatrząsł wszystkimi oknami w przedszkolu „Dzieci Boże”, w ruch poszły czapki, szaliki, kurtki i buciki. Zakonnica uśmiechnęła się tylko i kiwnęła głową w geście podziękowania, ruszając z powrotem w stronę sali.

– Zapnie mi pani? – usłyszała dwa dziecięce głosy równocześnie.

Już miała ruszyć w kierunku ich zameczków, kiedy dostrzegła, że trzecia postać w kącie cierpliwie mocuje się ze swoim suwakiem.

– Spróbujcie same. Jeśli nie dacie rady, to pomogę – rzuciła w odpowiedzi.

„Jak to jest, że wszystkie są w tym samym wieku, a jednak Kasia potrafi się ogarnąć bardziej niż pozostałe? Pewnie przemawia przeze mnie matka idealna, ale dzieci naprawdę potrafią więcej, niż jesteśmy w stanie przyznać, jeśli pozwolimy im na to”.

– Już! – wykrzyknęła entuzjastycznie Róża.

– A ja nie mogę sobie poradzić… – powiedziała głosem bardzo bliskim płaczu Małgosia.

– Daj, ja ci pomogę, ja już umiem – odezwała się Kasia. – Tu musisz tak, teraz tak i już jest. – Pokrętne tłumaczenia pięciolatki zakończyły się sukcesem w postaci zapiętej pomarańczowej kurteczki z haczykiem na piersi.

– No, możemy nareszcie wychodzić, trochę czasu nam to zabrało. Olaf się zaraz roztopi, jak nie znikniemy stąd w przeciągu minuty.

Niska kobieta w grubej, puchowej kurtce – dodającej jej kilka kilogramów, mimo czarnego, ponoć tak wyszczuplającego koloru, oprócz tych, które przypałętały się do niej podczas ciąży, i tych przewiązanych w kolorowej chuście na brzuchu – schodziła wolno po schodach. Obok niej trajkotały bez ustanku trzy wciąż podskakujące, wirujące jak płatki śniegu dziewczynki.

– Proszę pani, a czemu przywiązuje pani dzidziusia? Żeby nie uciekł? – zapytała Małgosia.

– Nie, Marcin jest jeszcze malutki, nie potrafi chodzić i skakać, jak takie małe kózki jak wy.

– To dlaczego pani go tam tak ściska? Mamusia powiedziała, że może się udusić i wypaść… – wypaliła Róża, już po chwili rumieniąc się jak jej imię i przeczuwając, że powiedziała odrobinkę za dużo.

– Podaj mi ten kamień przed tobą, Róża. Tak, ten, w którego się tak wpatrujesz. Zaraz coś ci pokażę.

Bożena mocno ścisnęła otrzymany kamień, pytając ciekawe dziewczyny:

– Czy coś, co się mocno trzyma, może wypaść?

Przeczący ruch głów trzech pięciolatek nie pozostawiał żadnych wątpliwości. Następnie otworzyła szeroko dłoń i już po chwili kamień z cichym stukotem upadł na ziemię i potoczył się po kostce brukowej.

– Jeśli coś jest ściśnięte, niemożliwe, żeby wypadło. Jednak jeśli jest za luźne, trudno to udusić. Nie można jednocześnie zrobić dwóch przeciwnych rzeczy. Marcin jest całkiem bezpieczny, wiążę go tak, żeby był blisko mnie, a ja jego. Staram się jednak, żeby był na tyle mocno przywiązany, aby nie wypadł, ale dbam, żeby miał czym oddychać. Widzisz, nad jego głową unosi się obłoczek pary, taki sam jak twój, kiedy chuchniesz.

Dziewczynki pokiwały głowami i pobiegły przed siebie, bawiąc się w tylko im znane gry, należące do świata dzieci – równoległego, a tak odmiennego od świata dorosłych.

Wesoły nastrój powoli jednak się ulatniał, kiedy zorientowały się, że dochodzą już do furtki trzypiętrowej willi z ogrodem, mogącym pomieścić małe pole golfowe, teraz jednak pełnym brunatnych, zgniłych liści, niezagrabionych w czasie jesieni. Stary, ale piękny dom z każdym rokiem niszczał coraz bardziej. „Taka mała dziewczynka, prawie całkiem sama przez całe dnie w takim wielkim budynku”. Mała lokatorka, jakby czując myśli Bożeny i chcąc przeciągnąć rozstanie, zwolniła kroku i szurała teraz stopami po chodniku. Pozostałe dwie, jak na komendę, również zaczęły powłóczyć nogami, milknąc jednocześnie. Wyglądało to trochę komicznie, nikomu jednak nie było do śmiechu.

Dziewczynki stały i przytulały się jeszcze, wiedziały jednak, że czas płynie nieubłaganie, a Róża musi już iść.

– Do widzenia – powiedziała smutno dziewczynka, dotykając zimnej balustrady rączką w niebieskiej rękawiczce z Elsą. Dostrzegła na schodach wysoką, poważną postać.

– Do widzenia – odpowiedziała Bożena, wiedząc, że ten zwrot skierowany był do niej. – Jutro też jest dzień i znowu się zobaczycie.

Próbowała podtrzymać dziewczynkę na duchu, widziała jednak w jej oczach, że jutro to bardzo odległa czasoprzestrzeń. Mówi się, że szczęśliwi czasu nie liczą – nieszczęśliwe dzieci liczą go podwójnie, za nich.

Dwa domy dalej sytuacja się powtórzyła, tym razem jednak w znacznie łagodniejszej formie. Mały, piętrowy budynek był znacznie skromniejszy niż tamten, był jednak także lepiej utrzymany, przez co sprawiał przyjemniejsze wrażenie. Może poza ogłuszającym łoskotem wiertarki. A może jakiejś piły? No tak, trudno odróżniać takie sprzęty, kiedy ma się męża informatyka, który do przybicia jednego gwoździa na małą ramkę potrzebuje metrowej szafki po brzegi wypełnionej narzędziami. Gdyby chociaż potrafił nazwać przynajmniej część z nich, nie wspominając już o wiedzy, jak je zastosować… Wszelkie naprawy to istny koszmar, a kiedy nie może znieść mojego marudzenia, wzywa fachowca, najczęściej w postaci własnego ojca. No cóż, nie można mieć wszystkiego.

– Dzień dobry! Przyprowadziłam Małgosię! – Starała się wykrzyczeć najgłośniej, jak tylko się da, w stronę otwartej, szerokiej bramy garażu, kiedy ucichł ten nieokreślony hałas.

– Dobry, tej! Dobra, dzięki piękne. A nie gorąco temu oseskowi zamajtanemu w tym kimonie?

– Nie, dziękuję za troskę, wszystko w porządku. Nie zakładałam mu dziś kombinezonu i rękawiczek – zażartowała, ale ojciec dziewczynki chyba nie zrozumiał. Przytulił mocno córkę na przywitanie, tak mocno, że to Bożenie zrobiło się gorąco.

Dziewczynki pomachały sobie, oddalając się każda w swoją stronę. Już po chwili także Kasia i jej mama mijały swoją furtkę, szybko potupując po wąskiej ścieżce w stronę domu.

– Mamo, mogę, mogę, mogę?

– Ściągnij najpierw buty i kurtkę. – powiedziała Bożena, po czym znacznie głośniej dodała: – Już jesteśmy!

Kiedy obu im udało się uwolnić z cebulowych warstw zimowego odzienia, westchnęły szczęśliwe. Młodsza wersja Bożeny podskakiwała przy tym z podniecenia.

– Jak umyjesz ręce, dostaniesz Marcina, a ja podgrzeję obiad. Muszę go przecież najpierw odwiązać, wiesz o tym.

Pomimo tego, jak bardzo dojrzała, odkąd pojawiło się rodzeństwo, Kasia wciąż była dzieckiem. Zresztą dla Bożeny cała trójka zawsze nimi pozostanie, bez względu na wiek.

Z korytarza wolno przyczłapała pani Hanna. Spojrzała na dziewczynkę i przyłożyła palec do ust.

– Dorotka zasnęła? – spytała cicho Kasia.

– Tak – odpowiedziała sąsiadka.

– Oby na dłużej niż pół godziny. Ten jej ciągły katar kiedyś mnie wykończy… – mruknęła Bożena, licząc na chwilę względnego spokoju i krótką regenerację po spacerze.

MAJA

– Pa, pa. – Poruszyła ustami i pomachała dłonią.

– Pa, pa, pa! – odpowiedział jej z zza szyby niemy chór radosnych i smutnych głosików równocześnie.

Czy można to pogodzić? Oczywiście, choć nie każdy potrafi. Dzieci są jednak w tym mistrzami. Ale jak tu nie cieszyć się z możliwości wykorzystania nowej umiejętności, jaką jest machanie, jednocześnie bardziej czując, niż wiedząc, z czym to się wiąże.

Maja odwróciła się ponownie i przesłała kolejne buziaki w stronę okna, ponad własnoręcznie malowaną drewnianą furtką w kolorach tęczy. Po chwili znów się odwróciła i ruszyła lekko skocznym krokiem, na tyle, na ile pozwalał jej związany z wczorajszym świętem strój anioła, czyli za długa jak na jej metr pięćdziesiąt pięć alba lektorska, przewiązana białym cingulum, uzupełniona o parę białych skrzydeł – jak to na wysłannika niebieskiego przystało. Spojrzała za siebie raz jeszcze, ale wszystkie buzie, wystające ledwo ponad parapet, zniknęły, Wszystkie oprócz jednej – tego jednak Maja nie zauważyła. Nucąc swoją ulubioną kolędę, wcisnęła mocniej ręce w kieszenie nowego, kremowego płaszczyka.

– …pobudziły pasterzów, dobytku swego stróżów…

Ruszyła wzdłuż ulicy i minęła najpierw rząd domków-bliźniaków, takich samych jak ten, z którego dopiero co wyszła, pożegnawszy swoje szesnaście krasnoludków. No, dziś aniołków, pasterzy lub królów, choć wiekiem najbliżej im było do nowonarodzonego Jezusa. Wszyscy aktorzy jednak nie mogą grać tej samej roli, a piętnastu dublerów dla postaci, która nic nie mówi, to zdecydowanie za dużo.

Kierowała się w stronę mieszkania rodziców. Choć mieszkała tu od zawsze, nazywała to właśnie mieszkaniem rodziców. Od bardzo długiego czasu nie czuła już, że to także jej dom. Gdyby zmienić to i jeszcze parę innych rzeczy, wszystko byłoby idealnie. To był jednak za dobry dzień, aby myśleć o problemach. Tym bardziej, że dziś czwartek. Jej ulubiony dzień. Mimo utrudniającego jej ruchy przebrania szybko posuwała się naprzód. Dodatkowo pomagał jej wiatr, popychający ją do przodu. Ograniczył jej jednak nieco widoczność, rozwiewając na wszystkie strony jej rude loki.

– …a ludziom pokój na niskości…

„Co to ja mam teraz na zjeździe na studiach? – zaczęła się zastanawiać. – Muszę iść do promotorki, ale to standard. Minog zawsze chce wszystkich widzieć, nie wiadomo po co. No, ale jutro coś skrobnę i będzie co pokazać – choć wątpliwe, żeby cokolwiek zauważyła. Wojewódzki chce prezentację, którą już mam, i to chyba tyle. Całe szczęście, że zajęcia rozciągają się od ósmej do dwudziestej w oba dni i zawierają kilka okienek, tego jednak nie muszę nikomu mówić”. Jej bardzo wstępne przygotowanie się do weekendowych zajęć na Ogrodach przerwał jednak kolega, z którym w sobotę podczas studiów miała spędzić większą część dnia.

– Siema, będziesz jutro? – rzucił Paweł, lustrując ją zaciekawionym spojrzeniem, uważniejszym jednak niż zazwyczaj, jakkolwiek przyzwyczajony do jej modowych eksperymentów nic nie skomentował.

– Gdzie i o której?

– Tak ja zawsze.

– Co tym razem?

– To, co ostatnio

– Nie wiem jeszcze,

– Liczymy na ciebie. Daj znać wieczorem na fejsie. Możesz przyjść tak, jak teraz.

– Oki.

– To pa.

Po wstępnym umówieniu się na kolędowanie chłopak poszedł w swoją stronę, a ona ruszyła do klatki schodowej, wyciągając klucze. Już po chwili szybkim krokiem, na ile to było możliwe dla anioła, weszła na górę. Nacisnęła klamkę. Zamknięte. To dobrze. Odkluczyła i pierwszym przedmiotem, jaki zobaczyła, była wielka, biała dziecięca wanienka wypełniona mokrym praniem. A miało być tak pięknie… Pranie, mogące być najlepszym wyrazem pamięci o niej, oznaczało jednak, że matka nie wróci tak prędko. Będzie miała więc trochę czasu w spokoju, jeśli tylko ojciec nie wymyślił jeszcze wspanialszej niespodzianki, choćby w postaci kartki z napisem „upiecz ciasto – kochający tata”, czy sugerującej inne, kreatywne zajęcie, o którym Maja ani trochę nie marzyła, „bawiąc się cały dzień”, jak to określali jej ukochani rodzice. Stół w kuchni – najgorętsza stacja ich papierowej wymiany informacji – świecił jednak pustkami.

JANUSZ

– Hejka, no to do poniedziałku!

– Hej, trzymaj się, Rafał.

– Będziesz pamiętał? – spytał kolega, nie dowierzając.

– Tak, zapisane już mam w kalendarzu – odpowiedział błękitnooki blondyn, wsiadając do samochodu. Sekundę później zatrzasnął głośno drzwiczki i machinalnie przekręcił kluczyk swojego seata leona, zapinając pas. Ruszał z pracowniczego parkingu, wduszając jednocześnie kilka odpowiednich przycisków, by już po chwili usłyszeć ulubiony głos Gosztyły.

– Posłuchaj, Kormaczysko – zaczął. – Załóżmy, że kiedyś będziesz miał żonę.

– Mhm.

– Załóżmy też, że nigdy nie podniesiesz na nią ręki, ale obok ciebie będzie mieszkał facet, który swoją tłucze codziennie.

– Wiem, do czego… – Statystycznie rzecz biorąc, będziecie bić swoje żony co drugi dzień…[1]

– Kormak i żona, dobre sobie… – powiedział sam do siebie zmęczony tapicer i po chwili dodał smutno: – Chociaż pewnie bliżej jemu niż mnie.

Janusz pociągnął łyk zielonego jak trawa koktajlu, według niektórych w smaku również do niej podobnego, wduszając nogą odpowiedni pedał, by wskazówka poszybowała wyżej, niż trzeba.

– Byle do domu – burknął, wpadając w średniej wielkości dziurę. Standard polskich dróg. Tak przed, jak i niestety po Euro 2012, mimo że od tamtego lata minęły prawie kolejne cztery, dalej niewiele się w tej materii zmieniło. Zmienił się jednak on, choć – jak na ironię – bliżej mu było do tej dziury. Resztę drogi spędził na słuchaniu audiobooka, uważnie jadąc w kierunku domu.

Zaparkował po kilku standardowych rundkach wokół osiedla. Osiemnasta w piątek to zdecydowanie nie był dobry czas na parkowanie, ale kiedy był dobry? Jeśli szuka się miejsca na stale zapełnionych, małych, osiedlowych wyznaczonych miejscach, najlepiej jeździć maluchem albo połówką, jak to mówił Rafał – jego smarcik wciskał się wszędzie.

Koktajl i Rewizja jednak poprawiły Januszowi humor po kolejnym nudnym dniu w pracy, na tyle, że nie było już tak źle. Po trzykrotnym obejściu samochodu ruszył w stronę bloku, mijając idiotycznie pomalowany rower, nad którym na szybie po raz już kolejny widniał numer telefonu wraz z napisem „sprzedam” z wielkimi, desperackimi trzema wykrzyknikami na końcu.

Odkluczył drzwi i wszedł do przedpokoju, ściągając niebieskie nike. Trzypokojowe mieszkanie to było zdecydowanie więcej, niż potrzebował standardowy trzydziestoletni samotny mężczyzna. Janusz jednak szybko zaaranżował swoją przestrzeń tak, by nie przytłaczała ani nadmiarem, ani pustką, którą czuł w środku. W sprawach uczuciowych, podobnie jak mieszkaniowych, był raczej minimalistą. Nie uważał się za… jak to się nazywa? Dekoratora, a może designera? Obecnie najlepiej, aby wszystko było designerskie. W swojej branży widział tyle układów, motywów, wzorów, folderów, jak ma stać, jak ma wyglądać, a coraz częściej także co mają robić: fotel, kanapa, krzesło czy puf, że swoje M-3 urządził całkiem z gustem. Zero niepotrzebnych bibelotów, przez co mieszkanie dużo łatwiej było ogarnąć. Włączył komputer i zaczekał, aż umieszczone na obudowie jabłuszko rozświetli się białawą poświatą.

HONORATA

– Ile płacę?

– Pięćdziesiąt osiem złotych pięćdziesiąt dwa grosze.

– Co proszę?!

– Pięćdziesiąt osiem złotych pięćdziesiąt dwa grosze – powtórzyła głośniej, lecz spokojnie ekspedientka, przyzwyczajona, że osiedlowy sklepik w sobotę rano okupowany był przeważnie przez niedosłyszących klientów.

– Niech pani nie krzyczy, ja dobrze słyszę, tylko uszom nie wierzę, za maluśki bochenek chleba, kilka plasterków szynki, parę kości na rosół, zielenina do smaku, mleko, jajka, mały pasztecik, srajtaśma…

– Proszę się wyrażać, dziecko za panią stoi. Ceny są na półkach pod każdym produktem. Poproszę pięćdziesiąt osiem złotych pięćdziesiąt dwa grosze.

– Proszę!

Oburzona starsza pani wyciągnęła przed siebie nowiusieńki banknot z wizerunkiem poczciwego Zygmunta Starego, na złość młodej kasjerce. Kiedy jednak zobaczyła na plakietce jej imię, takie samo jak jej wnuczki, trochę się zawstydziła i wybąkała:

– Mogę poszukać końcówki.

– Dziękuję, nie trzeba – odrzekła kulturalnie tamta, widać jednak było, że cała gotuje się ze złości. Szybko wydała resztę i ze sztucznym uśmiechem życzyła jeszcze osiedlowej jędzy miłego dnia.

Jak co sobotę, Honorata zrobiła zakupy, którymi były wypełnione po brzegi dwie siaty.

– Zdzierstwo, prawdziwe zdzierstwo, za to bym miała nowe buty do trekkingu. Człowiek coś jednak jeść musi – mamrotała do siebie niewysoka staruszka w słonecznych okularach i bordowym płaszczu za kolana.

Zeszła po schodkach i szybkim marszem ruszyła w stronę swojego bloku. Poprawiła futrzaną, lisią czapkę, by ta już po chwili zsunęła jej się z niesfornych białych loczków, okalających jej stale zaciętą, pomarszczoną twarz.

Wpisała czterocyfrowy kod – rok urodzenia wnuczki – by już po chwili móc otworzyć jeszcze kolejne i kolejne drzwi. Zanim jednak dostała się do tych ostatnich, usłyszała jakiś hałas, a potem płacz dziecka. Rozpaczy jednak nikt chyba nie zamierzał rozproszyć i utulić, jednostajny ryk przeszedł w jęk, a potem w coraz cichszy szloch. „Muszę w końcu powiedzieć sąsiadce, co tu się dzieje pod jej nieobecność – pomyślała. – Tak nie może być. Biedna mała…”

[1] Remigiusz Mróz, Rewizja, wyd. Czwarta Strona, s. 90.

II

BOŻENA

– Śnieg, mama, śnieg! – wołała rozemocjonowana pięciolatka, przyciskając swój zadarty nosek do szyby.

Bożena wiedziała, że dzięki temu jutro będzie miała randkę ze ścierką z mikrofibry, najlepszej do pucowania okien – nie miała jednak serca ganić córki, która z podniecenia zapomniała o ich zasadach, dawno ustalonych i zachowywanych przez obie strony. Choć tak to z dziećmi bywa… Powiedziała więc tylko:

– Palcujesz.

– Aaa, tak, przepraszam, mamo… Pójdziemy ulepić bałwana? – spytała z nadzieją, tak wielką, że mogłaby wywołać lawinę.

– Ulepimy dziś bałwana, no chodź, zrobimy to… – zafałszował z salonu ciężki bas, którego właściciel porwał małą dziewczynkę i zakręcił ją w powietrzu. Piski usłyszeli chyba wszyscy sąsiedzi. Niemożliwym było, żeby nie obudziły śpiącej Dorotki, a jednak prawie dwuletnia dziewczynka leżała nieruchomo jak kamień.

Już po chwili Bożena, jej mąż Michał, Kasia i jej braciszek Marcin podziwiali wirujące wokół płatki śniegu, jakby widzieli je po raz pierwszy. Mimo że śniegu było mało, nie minęło wiele czasu, zanim zaczęli się rzucać nielepiącymi się kulkami. Bożena szybko spasowała i usiadła z zachustowanym Marcinem na bujanej ławce. Robiła zdjęcia pozostałej dwójce, szalejącej wśród pierwszego w tym roku śniegu. Po trzydziestej fotografii uznała, że coś z tego nada się do pokazania szerszej grupie znajomych. Wybrała więc na smartfonie kwadratową ikonkę imitującą aparat, by pochwalić się instagramowym przyjaciołom swoim kawałkiem świata. Gdy dodawała kolejne tagi, nie zauważyła, że ktoś jej się przygląda.

„Dlaczego ona jest taka piękna, taka mądra, tak idealnie wszystko ogarnia? Dlaczego ona jest ze mną?”

Michał obserwował uśmiechniętą żonę, nie rozumiejąc, jak pięć minut świeżego powietrza i telefon trzymany w lewej ręce mogą dawać jej tyle radości. Nie rozumiał, ale kochał szczęście, które miał. W trzech osobach w zasięgu wzroku, trójca mieszcząca się – jeszcze – w jego ramionach.

Dlaczego włosy, które przytulał wieczorem, zawsze pachniały tak świeżo? Dlaczego jego dzieci były… no, takie idealne? Wiedział, że to złe słowo, bo jak uczyła go Bożena, nie ma idealnych dzieci. Dzielą się na kochane i niekochane. Dlaczego, choć w domu nie zawsze jest czysto i już dawno musiał pożegnać się z ulubionymi przekąskami, takimi jak ciastka, zawsze może na nią liczyć?

Chwilę z sobą walczył, ale dłużej nie potrafił już wytrzymać – a ona była tak zajęta, że niczego nie zauważyła. Skradał się do niej powoli. Starał się to robić bezszelestnie, co było jednak trudne dla dziewięćdziesięciu kilogramów, przykrytych jeszcze paroma w postaci ubrań, w dodatku na skrzypiącym śniegu. Kasia zauważyła żałosne podrygi ojca. Zaczęła z tej okazji śpiewać ulubioną dziecięcą rymowankę, dla zagłuszenia niepożądanych dźwięków.

– Siała baba mak, nie wiedziała…

– Buuuu! – ryknął znienacka Michał.

– Aaaaaaaaaaaaa! Zwariowałeś?! – Szeroki uśmiech momentalnie zamienił się we wściekłe, choć nadal piękne, oblicze, ciskające z oczu piorunami. – Marcina obudzisz!

Po chwili jednak twarz złagodniała, a Bożena pokazała mężowi ekran swojej lumii, na którym on z głupią miną, potykając się o własne nogi, rzuca kulkę wielkości piłeczki do tenisa… stołowego.

– Zemsta jest kobietą, co? – skomentował tylko.

– Dokładnie tak – odpowiedziała z tryumfem tak słodkim głosem, że trudno było się na nią gniewać.

– Kakao, kto ma ochotę na kakao, hmm? – Michał postanowił zmienić temat.

– Ja, ja! kakao! Chcę kakao! – Kasia wydawała się wniebowzięta.

– Hmm. Nikt nie chce kakao, dziwne… Sam wypiję – dodał i ruszył pędem do drzwi, na schodach jednak wyprzedziła go pięciolatka.

MAJA

– Byłaś na poczcie?

Jak zwykle bez pukania otworzyły się drzwi, by Maja bez większych wstępów dowiedziała się od ojca, po co przyszedł. Konkretność taksiarza górowała jak zawsze nad kulturą osobistą.

– Nie – odparła krótko, zła, że znowu tak ją traktuje.

– Odebrałaś… – zaczął, ale szybko mu przerwała:

– Nie, naprawdę nie było mi po drodze, a miałam dzisiaj sporo do załatwienia. Są studia, tato. Muszę się uczyć.

– Na turkotanie po nocach i jakieś śpiewy masz czas…

Ojciec już prawie wyszedł z pokoju, zostawił jednak jak zwykle otwarte drzwi i obrzydliwy zapach tanich perfum, mających maskować smród obcych, których wozi. Dodał jeszcze przy drzwiach:

– Chleba oczywiście też nie kupiłaś, bo nie było ci po drodze, jak mijałaś trzy piekarnie?

Było to jednak pytanie retoryczne, po którym zapadło pełne napięcia milczenie. Miała ochotę odpowiedzieć, ale – jak wiele razy wcześniej – zrobiła to tylko w myślach: „Nie, nie, nie! Nie jestem twoją służącą, ile razy mam to powtarzać?!”.

Czuła, że musi gdzieś wyjść, że nie wytrzyma ani minuty dłużej. Przejechała po szynach drzwiami od szafy, sięgnęła po plecak, wrzuciła tam zawiniątko, skryte w drugim końcu szafy, narzuciła na ramiona pikowaną czarną kurtkę, po czym zagwizdała i wyszła. Miała ochotę trzasnąć drzwiami, tak cholernie mocno trzasnąć, żeby wyleciały z futryny. Powstrzymała się jednak. Nie da mu tej satysfakcji zobaczenia, jak bardzo wyprowadził ją z równowagi.

Zeszła szybko po schodach i zatrzymała się na ostatnim stopniu, by włożyć wysłużone łyżworolki. Styczeń absolutnie nie przeszkadzał jej w zdrowym trybie życia. Biszkoptowy labrador ruszył już tymczasem w ich standardową trasę. Czuł, że to będzie szybki bieg, więc warto już go zacząć.

Miała dość, miała już tego serdecznie dość. Owszem – mieszkała z rodzicami, ale nie była ich własnością. A tak się niestety często czuła. Mieszkała z nimi tylko dlatego, że nie miała innego wyjścia. Nie stać jej było na własne mieszkanie, nawet na wynajem. Nie w Poznaniu. Wynajmowanie w pięciu ze studentami też jej się nie uśmiechało, bo wtedy zamieni uciążliwych rodziców – których jednak znała – na nieznane osoby, z którymi może być jeszcze trudniej się dogadać. Wtedy spadnie z deszczu pod rynnę – na dodatek będzie musiała za to płacić.

Co miała zrobić?

Wielokrotnie rozmawiała już o tym z przyjaciółką, Martą. Ta za każdym razem namawiała ją do wynajęcia pokoju z kimś, do spróbowania prawdziwego życia studenckiego. Tylko że Maja wcale nie miała ochoty testować swojego organizmu – ile alkoholu może przyjąć, przez ile dni jest w stanie jeść tylko kromkę z serkiem na śniadanie, obiad i kolację, i…

„Moim problemem są przede wszystkim rodzice – pomyślała. – Kwestia mieszkania to tylko efekt uboczny. Gdybyśmy się dogadywali, pewnie bym się nawet nad tym nie zastanawiała, a jeśli już, to wokół tematu mieszkania nie byłoby tak wielu czarnych myśli”. Nie wiedzieć czemu, przemknęło jej przez głowę dziwne zdanie: „Ciekawe, co zrobiłaby pani M. w mojej sytuacji”.

Wspomnienie byłej polonistki krążyło nadal po jej głowie, kiedy sunęła już drugi kilometr w swoich starych, dobrych łyżworolkach w gwiazdki.

Nie oszukiwała się – głównie dzięki tej nauczycielce ona i wiele innych jej koleżanek (i nie tylko) zaczynały i kończyły studia. Potem, prędzej lub później, znajdowały bardziej lub mniej wymarzone posady – najważniejsze jednak, że do nich dążyły. Wiara w ucznia – to właśnie różniło panią Joannę M. od innych, zatruwających im życie nauczycieli.

Jechała szybko, nie patrząc na mijanych przechodniów. Jednak na widok jej zaciętej miny i łez na policzkach, szybko schnących dzięki pędowi wiatru, większość osób usuwała się z jej drogi bez słowa skargi.

W wymaganiach, w liczbie zadawanych zadań, przypominaniu o zbliżającej się maturze M. była tak samo dobra, a może i lepsza od reszty jej pobratymców z pokoju nauczycielskiego. Z tą jedynie różnicą, że tamci mówili „nie zdacie matury, jeśli nie…”, dając tym samym znak, że pora spać, bo zaczęło się długie kazanie o tym, jak to marnują czas. No cóż, ci nauczyciele najwyraźniej opuścili lekcję polskiego, na której było omawiane pojęcie hipokryzji. Pani Joanna na pytania typu „czemu musimy czytać te nudne wiersze i myśleć, co ktoś pomyślał, że poeta miał to na myśli?” odpowiadała krótko – że to może pojawić się na maturze, więc muszą się tego nauczyć. Nie wchodząc w dyskusje, nie prawiąc kazań. Nie mówiąc, co ona o tym myśli.

Nie, jedna polonistka kariery nie czyni. Nie wystarczy zdać matury, by coś osiągnąć. Potrzebne są praca i cel, który się dzięki niej osiąga. Przede wszystkim cel. Na początek jednak potrzebna jest wiara, że się uda, że warto spróbować, że można być kimś – nie, raczej że jest się kimś – mimo nikłego kapitału początkowego, z jakim się na ten świat przyszło. Przywracała nadzieję. Nie, wróć – ona bardziej ją dawała. Zwłaszcza tym, na których wszyscy postawili już krzyżyk, tak jak na Mai.

Co zrobiłaby pani M.?

Maja nie wiedziała. Jej psi towarzysz dyszał już jednak ciężko, więc mimo braku odpowiedzi uznała, że pora chyba wracać do… mieszkania rodziców.

JANUSZ

Od czterech minut próbował uruchomić aplikację, ale ta uparcie wyświetlała mu komunikat o wyszukiwaniu. Powoli tracił cierpliwość i już miał dać za wygraną, kiedy w końcu zobaczył długo wyczekiwane dwa słowa: „GPS OK”. Już miał ruszyć w swój cowtorkowy rusałkowy trening, kiedy przypomniał sobie, że… nie zabrał wody. Nie chciało mu się wracać, z drugiej strony – w końcu mamy styczeń i wynik na skali termometru nie powalał wysokością.

– Maratonu nie biegnę, to tylko kilka kilometrów. W razie czego przecież mogę zatrzymać się u Sirsów – wymamrotał pod nosem, klikając „play”.

Mimo że w uszach już od kilku minut dźwięczał mu Scooter, nie zagłuszał myśli, które ostatnio coraz częściej wypływały spod wielu innych – a raczej które coraz trudniej było upchać w podświadomości.

„Nienawidzę, nienawidzę, nienawidzę tej cholernej roboty! Gdyby nie upór ojca, teraz nie musiałbym harować jak koń pociągowy. Moja krew, moje dziedzictwo – powtarzał. Gówno prawda. Gdyby zostawił mi firmę, mógłby tak powiedzieć – a nie dając od siebie zaledwie wątpliwej jakości deklarację posady dożywotniej u krwiopijcy z dolarami zamiast oczu. Gdybym tylko…”

Ale następne słowa nie chciały przejść nie tyle przez usta, co nawet przez głowę. Słowo „tchórz” już dawno wyparł ze swojego słownika. Zmieniła się piosenka, zapaliło się czerwone światło i musiał się zatrzymać.

Biegł dalej coraz szybciej, choć wiedział, że źle robi. Ciągłe przyspieszanie, tym bardziej na asfaltowej powierzchni, może mieć bardzo złe skutki dla nóg i kręgosłupa. Jutrzejsze zakwasy będą nie do zniesienia, a jego serce zaraz mu podziękuje za współpracę – a raczej jej brak. Prędkość zdecydowanie przekraczała jego średnią. Nie mógł się jednak powstrzymać. Uciekał. Tak bardzo chciał uciec od problemów, od pracy, od lęku, że nic więcej go już nie czeka. Do tej pory nie uważał się za nieszczęśliwego człowieka, a jednak ostatnio w jego głowie częściej gościły czarne myśli.

Dobiegł do parku Sołackiego dużo szybciej niż zwykle. Krajobraz prezentował się pięknie nawet zimą, mimo że wszędzie było biało – a może właśnie dlatego?

Po dziesięciu minutach dyszał jak lokomotywa, a jego kłopoty nie zmalały choćby o centymetr. Oddech, zamiast się uspokoić, był coraz bardziej urywany.

Choć bieganie nie rozwiązuje problemów – tak jak nie robią tego wypłakane łzy, tabliczka czekolady czy pięć godzin Minecrafta – dokładnie tak samo jak te formy pozwala choć na chwilę się zdystansować. Janusz zdecydowanie wolał to robić w taki sposób. Nawet jeśli nie zawsze pomagało, nie miał potem wyrzutów sumienia.

HONORATA

Czarne, sportowe adidasy, czarne, specjalnie oddychające, ocieplane legginsy, czarny softshell, czarna polarowa czapka i czarne solidne kijki.

– No, jakbym padła na trasie, nie musieliby się zbytnio przejmować. Na czarno już jestem. Gdyby to tylko było takie proste… – Staruszka wypowiedziała na głos swoje myśli.

Trzy razy obeszła jeszcze mieszkanie, to zapalając, to gasząc światło, zamykając okna, zaglądając do lodówki, czy światełko na pewno się nie pali, sprawdzając kuchenkę gazową… Sprawdziła też poziom cukru. Bez zmian – widocznie krew jeszcze nie wie o tych kilku kostkach czekolady z orzechami. „Orzechy są potrzebne – zawierają selen i magnez. Nie można przecież rezygnować z tak ważnych wartości odżywczych”. Uśmiechnęła się w duchu.

Napiła się jeszcze ciepłej wody i wyszła. Doszła już do drzwi klatki schodowej, kiedy przypomniała sobie, że powinna zakluczyć drzwi od mieszkania. Wróciła, aby spełnić obowiązek ograniczonego zaufania, i ruszyła na codzienny spacer z jej najlepszymi przyjaciółkami – dwoma kijkami do nordic walkingu. Gdy wyszła z bloku, zadrżała pod wpływem zimna, szybko więc skręciła w prawo, by zaraz zejść stromymi schodami. Przecięła Urbanowską – ulicę, która według Honoraty nie bardzo zasługiwała na to miano. Była chyba możliwie najbardziej dziurawą powierzchnią, mozaiką wszystkich materiałów, jakich tylko można było użyć do zrobienia drogi. Asfalt w znikomych ilościach, kostka à la kocie łby, z której budowniczy chciał chyba ułożyć fale, do tego piasek, kamienie, żwir. Jesienią jeszcze liście i kasztany, zimą – śnieg czy deszcz. Ciekawe, ile by tutaj można w ramach odszkodowania wyciągnąć. Bo o wypadek tu nietrudno – co do tego nie miała wątpliwości. Klęła jak szewc, ilekroć tędy przechodziła.

Zeszła na dół i skierowała się w stronę parku Wodziczki i płynącej przezeń rzeczki-ścieku – Bogdanki. Najpierw jednak musiała przejść przez tunel, w zimie zbudowany z suchych gałęzi i krzaków, w których widać było pozostałości po mieszkańcach parku – niekoniecznie tych cywilizowanych. Już w tym momencie jednak kijki poszły w ruch. Dziś skręciła w prawo, w stronę szkoły. „Tak jak ostatnio, może i dziś spotkam tę babkę z dzieciakiem na brzuchu, jakoś dziwacznie zamotanym”.

– Za jakie grzechy? Za jakie grzechy ja muszę jeszcze tak cierpieć? – myślała na głos niska, korpulentna kobieta.

Szybki marsz i czekolada rozgrzały ją już na tyle, że uczucie zimna zniknęło. Cieśnienie poszło w górę. Obłoczki pary pojawiały się i znikały.

– Gdyby tylko Henryk żył, nie byłoby tak źle. We dwójkę zawsze raźniej…

Niestety, starszy pan już dawno pożegnał się z tym światem, nie podzielając opinii żony. Jemu nigdy nie było raźniej.

– Gdyby tylko ta jędza Marika nie rozstawiała wszystkich po kątach, gdyby Jan nie był takim pantoflarzem i czasem słuchał, co mu stara, mądra matka mówi… – narzekała dalej Honorata. – Gdyby tylko… Ech…

Westchnęła, urywając myśl. Starsza pani była mistrzynią w dopowiadaniu reszty zdania do frazy „gdyby tylko”. Gdyby tylko jej za to płacili, zarobiłaby spory majątek przez ostatnie lata stawania się na własne życzenie coraz bardziej samotną i zgorzkniałą kobietą. Gdybanie Honoraty świetnie obrazował utwór „Gdzie tak pięknie” autorstwa Łony. Stety czy niestety – nie znała go.

Po trzecim kilometrze, kiedy zrobiło się naprawdę ciepło, ponieważ słońce wyszło zza chmur, Honorata zaczęła zastanawiać się, czy nie ściągnąć kurtki. Minąwszy jednak kolejne futra na ramionach potencjalnych rówieśniczek, rozmyśliła się – zresztą i tak nie miałaby co z tą kurtką zrobić.

Futra – a raczej ich właścicielki – taksowały ją pełnym wyższości, nieprzychylnym wzrokiem. Niedowierzanie? Zazdrość? Pogarda? Że jej się chce? Że dba o siebie?

W pewnym wieku wszyscy wyglądamy, jakby czas się zatrzymał, nie ma co się oszukiwać, wszyscy wiemy, jak wyglądają starzy ludzie

– Tego właśnie potrzeba – odpowiedziała sama sobie na zadane chwilę wcześniej pytania. – Sport to zdrowie, tak właśnie powinni odpoczywać wszyscy w wieku sześćdziesiąt plus. Siedzą w domu, wychodzą tylko na kolejne wizyty u lekarza, by potem postać w trzygodzinnej kolejce, a następnie się dziwią, że ich stawy bolą. Jestem pewna, że Maryja częściej wychodziła z domu, niż w jej rzekomym radiu mówią „amen”. Gdyby tylko ludzie żyli tak jak ja, świat byłby lepszy.

IWONA

– …i była też królewna. Żyli wśród mórz, nie znali burz, rzecz najzupełniej pewna. Kochał się król, kochał się paź, kochali się w królewnie. I ona też kochała ich, kochali się wzajemnie…

Po trzykrotnym zaśpiewaniu małe, choć w sumie to już nie takie małe, bo osiemnastomiesięczne, ciałko, tulące białego misia, znieruchomiało. Jedynymi oznakami życia była miarowo poruszająca się klatka piersiowa – ruch jednak tak niedostrzegalny, że Iwona, jak wszystkie matki, czasem jeszcze sprawdzała, czy na pewno się odbywa. Mała zasnęła, ciągle jeszcze ze smoczkiem, co tłukło jej się w głowie od czasu do czasu wyrzutami sumienia. Pracowała jednak codziennie, więc nie miała zbytnio czasu ani sposobności, by ją oduczyć. Dobrze wiedziała, że niania, która już od dłuższego czasu działała jej na nerwy, nie tylko ogląda w domu telewizję, ale także pozwala córce chodzić cały dzień ze smoczkiem i jeść słodycze. Oczywiście, że się na to nie zgadzała – mówiła o tym opiekunce, ale ta żyła jakby w swoim świecie. Myśli o znalezieniu nowej niani wywoływały u Iwony gęsią skórkę na całym ciele.

Najchętniej położyłaby się od razu, wiedziała jednak, że bardzo by tego żałowała. Odeszła od łóżeczka i skierowała się do kuchni. Tam od progu przywitał ją zlew, pełen nieumytych naczyń z całego dnia. Obok niego oko puszczały do niej tłuste plamy na kuchence. Po drodze jednak nie potknęła się o żaden klocek, żadna książka nie stanęła jej na drodze z rozkazującym napisem „poczytaj mi, mamo”, piasek nie chrzęścił pod stopami – a to już jakiś sukces. Nie miała nic do klocków i książeczek, ale czasem o dwudziestej, po całym dniu pracy, żywiła do nich ambiwalentne uczucia, a raczej wolałaby nic do nich nie czuć – no, co najwyżej wdzięczność, że stoją na swoich miejscach.

Ignorując więc ostentacyjnie pozostałe, domagające się zbyt dużej uwagi jak na zbyt krótki wieczór, obowiązki wzorowej gospodyni domowej (jaką nie była), zrobiła sobie ulubionego earl greya i wyszła z kuchni z parującym kubkiem w ręce. Przeszła do pokoju i machinalnym ruchem, powtarzającym się co wieczór od świąt Bożego Narodzenia, sięgnęła po kredki Poli oraz Esy Floresy. Kolorowy trening antystresowy. Jedyny prezent od męża – choć nie chciała przyznać tego nawet przed samą sobą – który sprawił jej autentyczną radość. Przypomniał coś, o czym zapomniała dawno temu.

Usiadła przy stole, otworzyła przedmiot swojej terapii i sięgnęła po ulubioną, zieloną kredkę.

Pamiętała te wszystkie frazesy, że najpierw obowiązki, potem przyjemności. Ale cóż począć, kiedy jej życie to same obowiązki – i w tym życiu raczej się z nich nie wygrzebie. Zawsze jest coś do zrobienia. Zawsze jest ktoś, kto cię potrzebuje. Wszyscy są ważniejsi od ciebie. Problemy innych są najważniejsze. I niecierpiące zwłoki. Znamy to, wie o tym co druga matka-Polka.

Wolałaby relaksować się inaczej. Z kimś. Nic znowu nadzwyczajnego, może na kanapie, oglądając film z mężem. Może po prostu rozmawiając. Może w łóżku.

Kiedyś tak było. Nawet całkiem często. A jeszcze całkiem niedawno mogła sobie o tym przypomnieć. Święta Bożego Narodzenia były nie tak znowu dawno – jeśli spojrzeć w kalendarz, niecały miesiąc temu.

Niestety, po tym czasie zostały wspomnienia i nie tylko. Ale miała kolorowanki, których nieskomplikowana forma ją uspokajała. Jedyne pole, na jakim wszystko działo się tak, jak ona chce. Ona wybierała kolor, kredkę, cienkopis bądź mazak. Ona decydowała o sile nacisku. Ona była panią swojej ekspresji. Żałowała tylko, że reszta jej życia nie była tak kolorowa. Nie tak zielona. Jej decyzje nie tak przemyślane, nieukładające się w żaden wzór, a stanowiące raczej wypadkową.

III

MAJA

Okno umyte, pokój posprzątany, w powietrzu dalej jeszcze unosił się jej ulubiony zapach lawendy, kiedy to postanowiła uporać się z kurzem w swoim królestwie. Biurko było idealnie przygotowane do pracy. Książki stały równiutko na pólkach. Focus – zmęczony długim popołudniowym spacerem – leżał na posłaniu w kącie pokoju. Śmieci wyniesione, tkaniny poskładane, tysiące innych niepotrzebnych i niezauważalnych rzeczy wykonane. Jako studentka zrobiła więc już absolutnie wszystko, co potrzeba, aby zasiąść do pisania pracy magisterskiej.

Nie było opcji zwlekać dłużej. Nie, nie, nie, to nie tak, żeby nie lubiła pisać na tak fascynujący temat, jaki – jak to się mówi – sama sobie przecież wybrała. Zasiadła więc na małym, średnio wygodnym krześle, uzupełnionym poduszką z Ikei, oprawioną w pokrowiec własnej roboty. Niewymowna i naprawdę rzadko spotykana w tym mieszkaniu cisza wprawiała Maję w lekkie zakłopotanie. Brak ojca, który zmył się wcześniej, żeby załatwić to, czego ona według niego nie raczyła zrobić, a co według niej stanowiło kolejną jego fanaberię, pozwalał na swobodne poruszanie się, eliminował nieprzyjemne zapachy i zbędne pretensje o nic, a także przynosił ciszę, wynikającą z nieużywania największej rzeczy w ich mieszkaniu. Czterdzieści dwa cale, zajmujące pół ściany największego pokoju, nie wydawały dźwięku, nie raziły oczu nieustanną akcją, na którą nikt nie zwracał uwagi. Matka z kolei po meczącej wywiadówce, polegającej na tłumaczeniu rodzicom dziesięciolatków, że matematyka naprawdę jest potrzebnym przedmiotem i nie da się jej inaczej nauczyć jak przez wykonywanie zadań, wzięła aspirynę i położyła się wcześniej do łóżka.

Maja uruchomiła swoje pięcioletnie lenovo, włączyła Spotify, wśród playlist uszeregowanych pod kątem gatunków i nastrojów wybrała muzykę do koncentracji, a następnie dwukrotnie kliknęła na „Instrumental Study”, żeby usłyszeć w słuchawkach monotonne plumkanie po pianinie, które miało ją rzekomo skoncentrować. Następnie otworzyła ikonkę Worda, którą okraszony był dokument podpisany – z lekkim wyprzedzeniem faktów – bardzo pożądanym skrótem „mgr” przed jej nazwiskiem. Droga wiodąca do tych trzech literek nie była jednak usłana różami. Jak zawsze powitał ją tytuł „Opieka nad dzieckiem do lat trzech jako problem współczesnych polskich rodzin”. Jak to zwykle bywa, interesowało ją zupełnie coś innego, jej pasje sympatyzowały nawet z zainteresowaniami jej pani promotor. Zanim jednak kolejka w sali podczas seminarium doszła do niej, dwie osoby przed nią „koleżanka” z roku ubiegła ją, podając podobną propozycję tematu. Promotorka, co wcale Maję nie dziwiło, nie chciała się zajmować powielaniem, więc po kilku modyfikacjach doszły do kompromisu, zadowalającego obie strony. Po czasie Maja nawet odkryła, że temat ten był o wiele prostszy niż jej pierwszy pomysł, ale…

– Nie wytrzymam zaraz tego rzępolenia – wymamrotała. – Lubię muzykę instrumentalną, ale nie takie smęty…

Szybko wpisała w wyszukiwarce aplikacji „The Piano Guys”, a następnie z albumu Wonders wybrała drugi utwór, będący ulubioną piosenką większości dziewczynek w wieku mniej więcej pięciu–dziesięciu lat. Let It Go wprawiło jej nogę w rytmiczne podrygiwanie, a ją samą od razu w nastrój sprzyjający tej prawdziwej koncentracji.

Opieka nad dzieckiem w teorii – czyli w licznych, przeważnie jednak starych książkach – znacznie różniła się od praktyki. To nie tak, że dane w nich zawarte były nieprawdziwe. Po prostu, oględnie rzecz ujmując, już lekko się zdezaktualizowały. Maja nie miała dzieci, co nieco jednak na ten temat wiedziała. Pracując w żłobku, spotkała się z takim mnóstwem modyfikacji wszystkich możliwych systemów wychowania opisanych w literaturze, że mogłaby sama omówić kilka jeszcze niezbadanych. Najgorsza – a zarazem pocieszająca – była świadomość, że rodzice w większości postępują tak, a nie inaczej, bo mają na celu dobro dziecka i naprawdę w to wierzą, bo tak powiedziały im ciocia, babcia lub przeczytali o tym w kolorowych gazetach. Drogi do tego rzekomego dobra były naprawdę różne, Maja nie mogła jednak wspomnieć o tym w swojej pracy ani słowem, dopóki nie dojdzie do wyników badań. Czyli przez około trzy czwarte książki, jaką będzie jej dwuletnie, trochę ponad stustronicowe, dziełko.

– Matka, wystarczająco dobry opiekun… – mruknęła, czytając na głos tytuł jednego z rozdziałów. – No, to jedziemy z koksem…

Próbowała skupić na monitorze wzrok, ale ten ciągle uciekał. Zauważył na przykład brak orzeszków. I herbaty z cytryną.

– Matka, wystarczająco dobry opiekun… – Spróbowała ponownie zebrać myśli.

Godzinę później (która to godzina zaowocowała w dopisaną kolejną stronę A4) usłyszała brzęk szklanych naczyń uderzających o siebie. Zdezorientowana spojrzała na zegarek. Trzy minuty po dwudziestej trzeciej. „Matka? Przecież śpi. Ojciec? Jest w pracy. Ja siedzę tutaj”.

Skontrolowała jeszcze legowisko ostatniego domownika, ale poza miarowym pochrapywaniem nic nie zakłócało ciszy. Brzęk wyciąganej szklanki, a potem syk otwieranej coli podpowiedziały jej ostatecznie, że to rodzicielka robi sobie drinka. Ojciec nie certoliłby się, żeby zadbać o odpowiedni smak. Westchnęła tylko i wróciła do pisania, choć wiedziała, że niczego już dziś nie przeredaguje ani nie wykorzysta w swojej pracy z leżących przed nią z ciężkich, opasłych tomów Tyszki czy Kawuli.

JANUSZ

Ziarnka kukurydzy podskakiwały w cynowym garnku. Specjalnym, przeznaczonym do tego właśnie celu. „Cóż, niektórzy mają patelnię do naleśników, inni garnek do popcornu. Co kto lubi…” – pomyślał Janusz, patrząc na przyjaciela.

Wysoki, szczupły mężczyzna potrząsał do czasu do czasu garnkiem i regulował ogień, nie dopuszczając do spalenia nawet najmniejszej kulki manny, jak nazywał popcorn. Obok niego stał drugi i trzymał miskę z piętrzącymi się jeszcze gorącymi pasztecikami z mięsa indyka z jarzynami, których zapach nadal wypełniał rozległą kuchnię Janusza. Nagromadzenie ciepła i testosteronu na metr kwadratowy było zastraszająco wysokie i zwiększyło się jeszcze bardziej wraz z wkroczeniem Filemona, wielkiego czarnego kocura Rafała.

„Jak widać, spotkanie w męskim gronie to nie tylko piwo i chipsy. Może się spokojnie obyć bez promili” pomyślał Janusz, słysząc jednocześnie w pokoju obok niepokojąco znajome psyknięcie otwieranej puszki.

– Co robisz? – spytał.

– Otwieram puszkę. – odparł najspokojniej w świecie Rafał.

– Słyszę, ale jaką puszkę? – odpowiedział kolejnym pytaniem zirytowany już Janusz.

– Metalową, geniuszu, wynalezioną w… – zaczął odgryzać się pasjonat historii.

– Co ty powiesz. A ja myślałem, że z drewna. Szklanki są w górnej szafce przy oknie.

– Przecież wiem, geniuszu.

– Powtarzasz się, nie mów tak do mnie, bo zaraz zamiast filmu zobaczycie wycieraczkę

– Coś jeszcze czy uruchomisz wreszcie ten rzutnik?

Przepychanka prowadziła donikąd, więc Janusz umilkł jako ten mądrzejszy. Podłączył wszystko jak trzeba i już po chwili na ekranie pojawił się…

– Co to, kurna, jest? – zapytał wchodzący do ciemnego pokoju Rafał.

– Taxi 2.

– Znowu francuskie pierdoły… Co ty, nie masz innych filmów?

– Nie, chcę zrobić zestawienie filmów francuskich na swój blog filmowy. Trzeba było przynieść jakieś płyty DVD, jeśli ci nie…

– Dobra, nie zagłuszaj przynajmniej – przerwał mu w pół zdania mężczyzna.

Przez niemożliwie długą chwilę w pokoju słychać było tylko chrupanie manny, co Mojżesz pewnie uznałby za świętokradztwo w połączeniu z oglądaniem ścigających się aut.

Janusz i Rafał znali się już bardzo długo. Od niedawna jednak zaczęli się prawdziwie przyjaźnić, a potem spotykać to u jednego, to u drugiego. Znaczna oszczędność na tych wszystkich okazyjnych lokalowych przyjemnościach. Poza tym Janusz większość z nich potrafił przyrządzić lepiej, więc nie widział sensu przepłacać. Stołowanie się poza domem stanowiło wielki wyjątek, którym potwierdzał sobie, że sam gotuje najlepiej. Teraz też siedzieli w salonie Rafała, jak zwykle jedząc i oglądając film, od czasu do czasu wymieniając się uwagami o pracy.

– Marek wyleci – przerwał ciszę maniak modyfikowanej kukurydzy, wielokrotnie przerobionej.

– Kiedy? – spytał Janusz, pomijając oczywiste pytania typu „dlaczego?” i „skąd wiesz?”. Wiedział, że i tak nie uzyska na nie odpowiedzi. Rafał działał na ludzi specyficznie. Powierzali mu tajemnice, dzielili się informacjami. Potrafił słuchać, o sobie nie mówił prawie nic, nie rozpowiadał jednak sekretów innych osób i może to stanowiło główny powód zaufania, jakim był darzony. Nawet swojemu przyjacielowi mówił niewiele.

– W kwietniu.

– Ktoś jeszcze? – spytał fan dobrej kuchni, przeżuwając kolejny pasztecik.

– Nie – odparł Rafał, ze wzrokiem wbitym w białą miskę. Odpowiedział jednak zbyt szybko, by Janusz mógł się na to nabrać. Nie skomentował, pozwolił, by milczenie zawisło w powietrzu, znacznie zagęszczając atmosferę. Do końca filmu już nic nie przerywało im seansu, poza wybuchami śmiechu obydwu z nich w odpowiednich momentach.

Kiedy na ścianie pojawiły się napisy końcowe, Rafał nie musiał nawet sprawdzać, tylko – tak jak ostatnio – wyciągnął z szafy w przedpokoju koc i przykrył nim śpiące ciało, leżące w fotelu w dziwnej pozycji, jak to zwykle bywa, kiedy sen przychodzi w momencie, gdy nie jesteśmy na niego przygotowani. Drugi, taki sam koc, wziął dla siebie i położył się w drugim fotelu. Spojrzał przez załzawione oczy na przyjaciela. Tylko przyjaciela…

HONORATA

Głośne dudnienie deszczu o parapet nastrajało melancholijnie. Mimo że Honorata nie cierpiała popadać w taki nastrój, po dwóch godzinach zamknięcia w czterech ścianach nie mogła się powstrzymać od wzdychania i wspominania. Ociekające wodą kijki samotnie stały w kącie, jakby im też było żal. Spacer był tak krótki, chociaż to właśnie dziś – w niedzielę – przypadał dzień, w którym standardowa trasa zmieniała się w wyprawę na Cytadelę, na cmentarz. Nie było im jednak dane poodbijać się w wśród krętych alejek i posłuchać wiatru błąkającego się wśród drzew. Nie dziś. Ledwo Honorata doszła do restauracji o nazwie „Magazyn”, a nieustająca mżawka zamieniła się w ulewę.

To był kolejny samotny dzień. Jak wiele innych przedtem i jak pewnie wiele tych dopiero ją czekających. Choć nie chciała się do tego otwarcie przyznać, gdzieś głęboko wiedziała, że tak naprawdę sama jest sobie winna. Miała żal do wszystkich, ale maczała palce w zniechęceniu ich do niej.

Jak zawsze przed snem, wzięła ostatnie tabletki, odwiedziła toaletę, sprawdziła, czy zamknęła okna, skontrolowała światełko w lodówce. Przebrała się w zmechaconą satynową piżamę – ostatni prezent od syna – wzięła do ręki różaniec i zgasiła światło. Położyła się do łóżka z nadzieją, że to będzie jej ostatnia noc.

– Panie, weź mnie do siebie – wymamrotała. – Gdybym tylko…

Zaczęła, ale nie było jej dane skończyć, bo odpłynęła do krainy snów, by wypoczywać na zielonych pastwiskach.

IWONA

Jej ulubiona pora dnia właśnie się zaczęła. Najbardziej lubiła poniedziałkowe wieczory. Nie była tak zmęczona, jak w inne dni tygodnia. Niektórzy uwielbiają piątkowy wieczór. Nie rozumiała jednak, co jest takiego w ostatnim, najbardziej męczącym dniu tygodnia. Owszem, sobota i niedziela budziły przyjemne uczucia, ale piątek? Ona także, jak połowa społeczeństwa, czekała na weekend i żyła od soboty do soboty, ale piątku nienawidziła – dłużył jej się niemiłosiernie, w pracy wszyscy byli rozproszeni, a klienci…

Nie dokończyła jednak swoich rozmyślań, bo przerwał je dzwonek telefonu. Nie musiała nawet spoglądać na wyświetlacz, żeby wiedzieć, kto dzwoni – i to nie dlatego, że miała podporządkowane dzwonki do osób. Tylko on dzwonił do niej o tej porze.

– Halo, cześć, Iwonko – zaczął wesoło Robert.

– Halo! Co się dzieje, po co dzwonisz? – spytała podejrzliwie.

– A tak, co słychać…

– Nic nie słychać. Kiedy przyjedziesz? – odpowiedziała, przechodząc do sedna sprawy.

– Chciałem zapytać, co u was. Pola śpi? – Próbował się wykręcić.

– Tak. To jak? Kiedy się widzimy? – Iwona nie ustępowała.

– No, i tu jest właśnie mały pro…

– Czyli nie przyjedziesz na urodziny swojego dziecka?

– To nie tak, Iwo…

– A jak? Obiecałeś! – Podniosła głos. – W tym roku wszystko miało się zmienić, miałeś przyjeżdżać co miesiąc, miałeś… obiecałeś! Dlaczego ty nigdy nie potrafisz dotrzymać słowa? Ja, głupia, zawsze ci wierzę, a potem mam. To będzie nasza ostatnia rozmowa, słyszysz?! Chcesz się dowiedzieć, co słychać, to przyjedź!

Rzuciła telefonem, nie rozłączając się nawet. Schowała twarz w drżących dłoniach, których długie palce dawały kiedyś takie nadzieje. Teraz jednak miała znacznie większe problemy niż niespełnione ambicje już-nieważne-kogo. Długie, czarne włosy opadły jej na oczy tak, że już kompletnie nic nie widziała. Łzy, tusz, od nadmiaru wrażeń oczy zaczęły protestować, piekąc niemiłosiernie. Nie wiedzieć czemu, strasznie rozbawiła ją ta myśl i mimo nasilającego się bólu wybuchła niekontrolowanym śmiechem, osuwając się na zimne kafelki w kuchni z na wpół umytym talerzykiem w ręce.

– A miało być tak pięknie… – powiedziała jak zawsze, kiedy spotykało ją kolejne rozczarowanie. Chciała dokończyć zmywanie, chciała przemyśleć rozmowę z mężem. Ból głowy jednak skierował ją do łóżka i mimo że jej ulubiona pora dnia w poniedziałki zawsze była najciekawsza i najdłuższa, dziś skończyła się o dwudziestej pierwszej.

BOŻENA

Kiedy Kajtek i Miś położyli się wieczorem spać, mama przykryła ich i dała im buzi na dobranoc. Wychodząc z pokoju, usłyszała szept Kajtka:

– Jesz łóżka, Misiu?

– Jem.

A kiedy się obróciła, zobaczyła, jak leżą tak sobie razem i wyglądają na bardzo zadowolonych. Kajtek i Miś[1].

Michał zamknął ulubioną książkę i odłożył ją na parapet, obok łóżka córek. Popatrzył jeszcze na największy cud tego świata, na najlepsze, co mu się w życiu udało. W drzwiach stała Bożena i popatrzyła na śmiesznie wyglądającego wielkiego mężczyznę, siedzącego na brzegu maleńkiego łóżka. Barczysta postać męża tylko podkreślała kontrast i kruchość śpiącej młodszej córeczki. Męża tak praktycznego, bezwzględnego, wymagającego od siebie i innych w pracy, a tak bezradnego w tym dziecięcym pokoju.

Kiedy poczuł jej obecność, obrócił się, zaskoczony.

– Już? – spytał zdziwiony.

– Ano, tak – odparła z dumą w głosie.

Była dumna, że pierwszy raz od naprawdę niepamiętnych czasów jej Marcinek usnął przed dwudziestą. No, ale matki tak mają – wiele rzeczy wylatuje z ich głowy, żeby mogły zająć się tymi może nie ważniejszymi, ale pilniejszymi. Kochała swojego synka, ale jego usypianie czasami było drogą przez mękę.

– No, to co robimy? Czytamy?

– Znowu? Od kiedy ty się taki wzorowy czytelnik zrobiłeś?

– Odkąd odkryłem, że jestem 37, muszę o to dbać.

– A pamiętasz, jak jeszcze pięć lat temu trzeba cię było przekonywać, żeby przeczytać razem jakąkolwiek książkę o rodzicielstwie? – spytała tonem „a nie mówiłam”.

Oboje należeli od zawsze do grupy ludzi, którzy czytają jedną i więcej książek rocznie, ale bez przesady. Od kiedy jednak odkryli wyniki dotyczące czytelnictwa, nie tylko dołączyli do wyzwania polegającego na przeczytaniu pięćdziesięciu dwóch książek w ciągu roku, ale obecnie chwalili się tajemną nazwą „jestem 37”, wpisując ją za każdym razem wśród hashtagów, gdy wrzucali cokolwiek książkowego na Instagram.

– Daj spokój! Te smęty o plemionach w puszczy ciężko obdarzyć nazwą książki. Zresztą teraz czytam, a to chyba ważniejsze. Co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr – powiedział Michał, kierując się do kuchni, by zrobić sobie kawę.

Tak, kawę. Mimo że było już po dwudziestej, bez obaw o swój sen – jak zawsze długi i mocny – robił sobie kawę. Prawdziwą. Kofeinową. Kofeina jednak nijak na niego nie działała. Za to sam zapach i smak – owszem…

„Smęty o plemionach” były trudną, ale niezwykle otwierającą oczy (a raczej serce) książką pod tytułem W głębi kontinuum. To od niej zaczęło się ich szaleństwo związane z rodzicielstwem bliskości.

– A pamiętasz, jak ty zarzekałaś się, że na takie grube tomiszcza, jak te Stiega Larssona, nie ma u nas miejsca, a gdy przesłuchałaś w audiobooku pierwszy tom, natychmiast zapytałaś, czy mamy coś więcej tego autora? – wytknął jej, uzupełniając w tym czasie dzbanek filtrujący wodę

– Tere-fere, nie pamiętam – odburknęła, odbierając dzbanek i zalewając swój napój na wzmocnienie, czyli prawdziwą wodę owocową. Prawdziwą, bo zamiast specjalnych aromatów w nikłej ilości, z jakimi ma się do czynienia w butelce, jej szklanka do połowy wypełniona była plasterkami jabłka, pomarańczy i cytryny, na dnie zaś błąkały się nawet pojedyncze mrożone okazy maliny, truskawki i borówki.

Kiedy już zaopatrzyli się we wszystko, czego potrzebowali do czytania – a mimo niezbędnej książki były to jeszcze: picie, orzeszki pekan, koc i chusteczki – usiedli na łóżku, gotowi na nową przygodę.

– Mogę ci coś przeczytać? – zapytała ze źle skrywanym rozbawieniem w głosie pół godziny później, po raz kolejny, ale i chyba ostatni tego wieczoru. Odpowiedziała jej jednak cisza. Spojrzała na zegarek. Dwudziesta druga trzydzieści pięć. „To musiał być naprawdę trudny dzień dla niego” – pomyślała.

– Teraz się jednak chyba nie dowiem – stwierdziła na głos, wiedząc, że to i tak nie ruszy męża, nawet gdyby zostało wypowiedziane wprost do jego ucha.

Przykleiła fiszkę, żeby nie zapomnieć, gdzie jest fragment, którym chciała się podzielić. Już miała przewrócić stronę i na nowo dać się porwać opowieści – musiała się przecież dowiedzieć, dlaczego Śnieżka musi umrzeć – kiedy spojrzała kontrolnie na zajmujący coraz więcej miejsca, już nie taki mały, kokonik. Szeroko otwarte oczy i uśmiech zza smoczka przekreśliły jej szanse na dalsze czytanie. Wiedziała, że teraz pomoże jej tylko zgaszenie światła. Kiedy to zrobiła, powiedziała „dobranoc” – najbardziej chyba do siebie, przytulając się na łyżeczkę do męża i pociągając za sobą ssącego już synka. Tak leżeli sobie razem i wyglądali na bardzo zadowolonych.

[1] Jujja Wieslander, Tomas Wieslander, Kajtek i Miś, wyd. Zakamarki.

IV

JANUSZ

Świeżo umyty, jeszcze z mokrymi włosami, trochę zmęczony po skończonym ledwo pół godziny temu treningu, zamykającym ostatni dzień pracy – a mimo to pełen energii – usiadł przy biurku. Niebieskooki blondyn o pociągłej twarzy często przykuwał uwagę kobiet – niestety zarówno tych w porządku, jak i tych, których nie warto wspominać. Na swoje nieszczęście, nie potrafił odróżnić, które są które – a to wszystko przez swoją nie do końca rozwiniętą inteligencję emocjonalną. W jego kalendarzu widniało teraz zadanie o nazwie „planowanie”, zasiadł więc do niego, uzupełniając swoją listę zadań na następny tydzień.

Jak zawsze odruchowo sięgnął do miseczki wypełnionej rodzynkami, daktylami i kilkoma rodzajów orzechów. Wrzucił kolejną garść do ust, kreśląc nad każdym dniem tygodnia małe „o” oznaczające obiad na dany dzień, jednocześnie zastanawiając się, na jaką kuchnię ma ochotę w tym tygodniu. Pomysł ten kilka lat temu podsunęła mu znana z dobrej jakości produktów sieć marketów, której reprezentacją jednak nie mogło poszczycić się jego osiedle Pod Lipami. Lidl ze swoimi tygodniami francuskimi czy włoskimi po prostu ułatwiał życie. Robiąc tam kiedyś przypadkowo zakupy, wybrał większą część produktów, charakterystyczną dla trwającego wówczas tygodnia kuchni włoskiej, po czym postanowił z tychże właśnie składników wyczarować obiady na cały tydzień. Pomysł był szalony, bo prawdę powiedziawszy, Janusz nie umiał gotować. Przez lata nie nauczył się w domu niczego w dziedzinie kuchni, która w jego rodzinie traktowana była nie tyle jako domena kobiet, co raczej jako ich przykry obowiązek. Przez większość studiów odżywiał się jak studenci. Kiedy jednak poznał Magdę, która była… już nieważne, jaka była. Musiał? Chciał? Potrzebował coś zrobić ze swoimi umiejętnościami. Niestety, należała ona do kobiet, które trudno się wspomina przez to, co zrobiły i czego nie zrobiły. W każdym razie to właśnie jej zawdzięczał odkrycie swojej największej pasji – zabawy jedzeniem.

Kiedy rozpisał już wszystkie treningi, przepisał grafik pracy, spisał z komórki termin wizyty u dentysty, zadzwonił telefon.

– Hej, może byś tak wpadł do nas w niedzielę? – wyparowała bez większych wstępów osoba po drugiej stronie.

– Hej, no trochę późno dzwonisz, bo… – Próbował odpowiedzieć, ale nie zdążył skończyć, bo przerwała mu bezczelnie, jak zawsze:

– Ty i te twoje terminy, braciszku… Weź wciśnij nas po przygotowaniu pysznego deseru, a przed twoim treningiem i będzie dobrze. To co, o piętnastej trzydzieści u nas? To cześć! – pożegnała się wesołym, ale stanowczym, nieznoszącym sprzeciwu tonem, wraz z ostatnim słowem rozłączając się, by mieć pewność, że Janusz nie zaoponuje.

Jego życie nie było zbyt bogate w towarzystwo i rozrywki, jakim oddają się single w wieku trzydzieści plus. Czas wykorzystywał jednak maksymalnie – nie szumem miasta, gier, meczów, jak kiedyś. Po Magdzie zostały tylko dwie rzeczy, z których nie potrafił zrezygnować, a w których to ona pokazała mu cudowny świat. Kuchnia i dobre kino. Początkowo, gdy czyścił swoje życie z pozostałości po niej, zrezygnował i z tego. Najpierw jednak żołądek, kompletnym rozstrojem po tygodniu traktowania jak śmietnik, do którego wrzucał wszelkie możliwie opcje pięciominutowych dań, a potem umysł, wałkowaniem w kółko ostatniej wizyty w kinie, zakomunikowały mu, że tak po prostu być nie może. Był przecież wolny – mógł zapanować nad swoim życiem, a czas, który w końcu należał do niego, zaplanować. Przez to, że był sam – co ostatnio doskwierało mu coraz bardziej – mógł robić, co chciał, nie pytając nikogo o zdanie. Blogował i trenował, a także lubił dobrze zjeść, co wraz z przygotowaniem zajmowało zawsze dobrą chwilę. Czegoś mu jednak ciągle brakowało, a plan – choć wypełniony – wydawał się pusty.

HONORATA

Ciuch-ciuch! Na ekran wjechała wielka lokomotywa, której huk rozpędu wypełnił tego popołudnia cały pokoik starszej wdowy. Charakterystyczny dźwięk, zapowiadający codzienną dawkę informacji ze świata w jednej ze stacji telewizyjnych, przywrócił Honoratę do rzeczywistości. Kobieta, nie chcąc stracić pierwszych słów jej ulubionego głosu z telewizji, przebiegła szybko do kuchni, skąd przyniosła swoją dzisiejszą kolację. To nic, że o godzinie, o której – podobno – Anglicy siadają dopiero do podwieczorkowej herbaty.

– Witam państwa serdecznie… – przywitał się po chwili Maciej Orłoś.

Ona tymczasem zabrała się do jedzenia. Popijając mleko z czosnkiem z dodatkiem połowy kostki masła, przegryzając to miską sałaty lodowej, tonącej w litrze śmietany, dowiedziała się o kolejnych katastrofach, które codziennie nawiedzały świat. Wypadki, ulewy, ataki terrorystyczne. Do wyboru, do koloru.

Pięć minut później miska i półlitrowy, piętnastoletni kubek z napisem „Kochanej babci” były puste. Honorata poczuła miłe i znajome ciepło w żołądku.

– Wapń na moje stare kości. Osteoporoza mi niestraszna.

Szkoda tylko, że taka ilość wapnia nie miała szans się wchłonąć. Mleko miało jednak tę niewątpliwą zaletę, że było świetnym środkiem nasennym, co już po chwili było widać na kanapie najedzonej staruszki. Nie usłyszała więc najpierw niedziałającego dzwonka, a potem coraz głośniejszego stukania do drzwi.

IWONA

Wrzuciła do wody cztery cielęce parówki o łososiowym zabarwieniu. Co oprócz cielęciny zawierały – wolała nie wiedzieć. Wysoka kobieta przy kuchence gazowej złamała trzy zapałki, aż w końcu udało jej się zapalić płomień pod rondelkiem.

Nie cierpiała się za takie wyjątki, kiedy karmiła siebie i dziecko chemią zamiast jedzenia, dziś jednak – w najgorszy dzień tygodnia – była już tak zmęczona, że najchętniej położyłaby się zaraz po kolacji razem z Polą. Jeśli parówki, to tylko w piątek – nie jedynie z racji zmęczenia, ale także po to, by dopiec hermetyczno-dewocyjnej matce. To nic, że ta już nie żyła. Jej dbałość o nic nieznaczące zasady, przy jednoczesnym ignorowaniu poważnych wykroczeń ojca, irytowała Iwonę dokładnie osiemnaście lat trzy miesiące i pięć dni. Dwadzieścia lat później nie miało to już wielkiego znaczenia, ale wciąż bolało, więc nadal było zaleczane buntem piątkowych parówek. Wyobrażała sobie, że robi jej na złość, tak jak szefowi, który reprezentował ten sam typ, co jej matka.

Oj tak, dogadaliby się. Charakteryzowało ich momentami wybiórcze postrzeganie rzeczywistości, czyli dostrzeganie tylko tego, co się chce zauważyć. System kar i nagród i ich zdecydowanie niesprawiedliwe przydzielanie…

„Jego dzisiejsza nagana miała tyle wspólnego z prawdą, co piernik z wiatrakiem – pomyślała. – Dlaczego takie gnidy zajmują stanowiska, pod które podlegają niewinni ludzie? Teraz jednak mamy weekend, pojutrze drugie urodziny córeczki, nie zamierzam się przejmować tym gnojem”.

„Nie zamierzasz, ale i tak będziesz” – usłyszała niechciany głos niekrytego krytyka.

„Matka i jej wymysły też już mi nie zagrażają” – odparowała w myślach, rozpoczynając kolejną już rundę demotywacyjnego ping-ponga.

„Nie zagrażają, ale i tak niszczą”.

„Szkoda, że tylko we dwie będziemy się cieszyć tym świętem…”

„Na pewno szkoda? A może tak jest lepiej?”

– Pola, parówki! – zawołała w stronę pokoju, z którego dobiegał beztroski śmiech dziecka. Zignorowała gadanie, którego miała serdecznie dość, towarzyszące jej od lat niczym stary przyjaciel.

BOŻENA

Prawie trzydziestoletnia – dzisiaj zresztą, jak co dzień, szczęśliwa – żona i matka ubijała białka na sztywną pianę, co pilnie obserwował Marcin. Było mu łatwo patrzeć z góry, siedząc zawiązanym w chuście na plecach matki, podczas gdy w tym samym czasie rodzicielka szybkimi ruchami kręciła trzepaczką żółtka na złocisty kogel-mogel do copiątkowych porannych omletów.

Zanim ukończyła dwadzieścia lat, ona i jej rodzeństwo potrafili ugotować wodę, nie przypalając jej. Matka najlepiej wszystko wiedziała i – jak łatwo się domyślić – sama najlepiej wszystko robiła. Ich nieudolne próby pomocy zawsze kończyły się zbitym jajkiem, rozlanym mlekiem i komentarzem „widzisz, co zrobiłaś!?” – a czasem klapsem. Lub kilkoma. Albo kilkunastoma. Potem jednak spotkała Michała i, chcąc nie chcąc, musiała – a właściwie także chciała – nauczyć się operować czymś więcej niż tylko nożem i widelcem. Tym bardziej, że on potrafił zrobić kilka prostych dań, które w jej oczach były szczytem zdolności kulinarnych.

Nie zamierzała popełnić tego błędu ze swoimi dziećmi i – bez względu na ich płeć – od samiutkiego początku włączała je, na ile to możliwe, we wszystko, co robią, a w każdym razie powinni robić wszyscy ludzie. Od zabawy po sprzątanie i gotowanie. Nieraz miały z Kasią niezłą zabawę przy pisaniu po podłodze, na której przypadkiem znalazł się kilogram mąki, czy też – jak mucha – próbując umyć ręce w rozlanym rosole. Jeśli ma się dzieci i próbuje czegoś je nauczyć, trzeba się z takimi sytuacjami po prostu liczyć. Brudne dzieci to szczęśliwe dzieci. Oczywiście przez jakiś czas.

Śniadanie było jej ulubionym posiłkiem i choć nie pochwalała wszystkich pomysłów swojej dosyć rygorystycznie postrzegającej wiarę matki, to zachowywała wstrzemięźliwość od mięsa w piątek nie tylko z przyzwyczajenia, ale także dla zdrowia, by w inne dni bardziej się nim cieszyć. Ze wszystkich powiedzonek, jakimi na co dzień operowała matka, najbardziej lubiła to mówiące, że „jakie śniadanie, taki cały dzień” – wiązała je z faktem, że śniadanie powinno być podane po królewsku, z czym zgadzała się w zupełności. Stosowała się do tej porady wręcz ze szwajcarską precyzją, dzięki czemu miała potem entuzjazm i energię na najbliższe godziny. Oraz – oczywiście – piękne zdjęcia na Instagramie, okraszone hashtagiem #śniadaniemistrzów.

Spojrzała na zegarek. Jeśli dobrze pójdzie, dziś uda im się zjeść trochę szybciej niż zwykle i może skoczą jeszcze na plac zabaw w drodze do przedszkola.

– Zostaw to, Dorotko, wystarczy, Kasiu.

Bożena powiedziała to w tym samym momencie, w którym jej córka puściła na chwilę miskę – w tak niefortunny sposób, że połowa jej zawartości trafiła na stół. Poczucie winy odmalowało się na dziewczęcej twarzy, pokrytej bladymi piegami, jak to zawsze w zimie, teraz bardziej widocznymi z racji niewielkiego rumieńca, powstałego z wysiłku i wstydu jednocześnie.

– Przepraszam, nie chciałam – odpowiedziała dziewczynka, kierując się do kuchennego zlewu po szmatkę.

– Nie szkodzi, córeczko. Pościeraj i dobij jeszcze jedno żółtko do miski. Musimy się pospieszyć, żebyś zdążyła.

„To by było na tyle, jeśli chodzi o szybsze wyjście” – pomyślała Bożena.

Wiedziała jednak, że spokojne śniadanie jest ważniejsze niż te pięć minut więcej na zamarzniętej huśtawce. Zawsze też mogą dłużej wracać. Grunt to być elastyczną matką.

– Śniadanie będzie wyśmienite i nie przeszkodzą nam w tym żadne chochliki rozlewające żółtka, prawda? – dodała na głos.

– Prawda – odparła uśmiechnięta na powrót dziewczynka, młócąca żółtka ze zdwojoną siłą, bardzo mocno trzymając miskę. Pasja, z jaką się poświęciła zajęciu, przypomniała jej matce o czymś. Bożena najpierw na szybko odnotowała to w pamięci, a zaraz po połączeniu składników ciasta i włączeniu palnika pod patelnią do naleśników zapisała myśl na kartce. Dla pewności.

MAJA

Niska blondynka pakowała w pośpiechu późną „kolację” do plecaka. Paluszki, zapiekanki i ptasie mleczko. Krytycznym okiem oceniła swój kaloryczny zestaw i po namyśle wrzuciła w ramach równowagi cztery jabłka dla zdrowia. Wyczytała ostatnio, że człowiek powinien spożywać codziennie jedno jabłko, co zapewni mu długie życie i wolność od lekarzy. Nie wierzyła, że same jabłka pomogą, jeśli reszta pożywienia – tak jak w jej przypadku – będzie pozostawiać wiele do życzenia. Od czegoś jednak trzeba zacząć. Zamknęła plecak i narzuciła na siebie jeszcze jeden sweter, po czym ruszyła w stronę przedpokoju, żeby ubrać się i pożegnać resztę domowników, których – o zgrozo – nie zobaczy przez najbliższe dwa dni.

– Wychodzę! – rzuciła w przestrzeń pootwieranych drzwi, z której dobiegło ją jednostajne buczenie telewizora w jednym i komputera w drugim pokoju.

Odpowiedziała jej cisza, jeśli chodzi o ludzkie głosy. Kiedy więc włożyła już wszystko, co trzeba, aby nie zamarznąć przy minus pięciu stopniach Celsjusza na dworze, przeszła się po mieszkaniu, szukając żywych ludzi. Leżące na złożonej czerwonej sofie opasłe ciało ojca pochrapywało mimo falsetów i basów przekrzykujących się polityków, występujących gościnnie w wieczornym wydaniu wiadomości.

W następnym pokoju było jeszcze lepiej, bo wielkie biurko, w całości przykryte rozmaitymi papierami i dziennikami, stało opuszczone. Zaraz jednak dotarł do niej szum lejącej się wody, oznaczający, że matka po prostu bierze prysznic w sąsiadującej z jej pokojem łazience.

„To by było na tyle, jeśli chodzi o pożegnania rodzinne” – pomyślała cynicznie Maja, idąc do kuchni, by zostawić w ich centrum komunikacji stosowne, nikogo nieobchodzące, ale konieczne, powiadomienie. Postawiła parafkę, uchyliła okno w kuchni i skierowała się do drzwi z szerokim uśmiechem na twarzy, myśląc nie tylko o czekającym ją wieczorze z koleżankami, ale także o tym, co za chwilę zrobi.

Otworzyła szeroko drzwi, przekroczyła próg i zamachnęła się z całej siły, by w końcu ktoś zauważył jej odejście. Po czym, jakby nigdy nic, otworzyła je powoli z powrotem. Krzyknęła w stronę trzeszczącego na kanapie ojca, że „to wina przeciągu” i – na potwierdzenie własnych słów – trzasnęła drzwiami ponownie, tym razem jednak znacznie lżej. Wiedziała, że zachowała się jak dziecko, nie przeszkadzało jej to jednak czuć ogromnej satysfakcji ze zdenerwowania „swojego ukochanego rodzica”.

V

HONORATA

Elegancki bordowy kapelusz, czerwony jedwabny szal i czarny płaszcz sprawiły, że postać w lustrze uśmiechnęła się, dumna ze swojego odbicia. Szkoda tylko, że efekt ukazującej się w lustrze dystyngowanej, starszej pani psuły nieco za wielkie granatowe okulary-muchy – najnowsze śmietnikowe znalezisko sprzed tygodnia – i troszkę za obszerne szare kalosze w zielone kropki. Honorata spojrzała na zegarek i spostrzegłszy siódmą piętnaście, wyszła pospiesznie z domu. Zatrzasnąwszy drzwi do klatki, poczuła na twarzy kilka kropelek kapuśniaczku, roztapiającego pozostałe jeszcze leżące tu i ówdzie na trawniku plamy białego puchu.

– Pada? A mówili, że dopiero jutro będzie padać.

Lekko zirytowana, że dała się zaskoczyć deszczem, odwróciła się na pięcie, chcąc jak najszybciej – by nie spóźnić się na poranną mszę – wrócić po parasol. Po dwóch minutach bezskutecznych poszukiwań kluczy, leżących w domu na szafce z butami, zaczęła próby z dostaniem się do klatki schodowej za pomocą kodu wstukiwanego na domofonie.

– Jak to było? dwa-sześć-osiem-cztery? A może cztery-dwa-sześć-osiem? Taaak, ponoć prosty kod w rombie ułożyli, ale od czego się to pieruństwo zaczynało?

Po czterokrotnym wybraniu błędnej kombinacji, coraz bardziej zirytowana, zadzwoniła do sąsiadki.

– Co się dzieje? – odezwał się zaspany głos, a w tle dało się usłyszeć płacz obudzonego dziecka.

Cicho wymamrotane przez domofon przekleństwo natychmiast potwierdziło przypuszczenia. Na twarzy Honoraty pokazały się kropelki potu.

– No, czego chcesz? Obudziłeś mi dziecko, więc mów, kurna, czego chcesz – powiedział teraz już znacznie rozbudzony głos kobiety po drugiej stronie.

– Zapomniałam kluczy – odrzekła szybko starsza pani, w zdenerwowaniu zapominając o jakichkolwiek formach grzecznościowych, zarazem licząc, że szczerość będzie najlepszym rozwiązaniem.

Cichy brzęczyk pozwolił właścicielce czarnego płaszcza, mokrego z zewnątrz od deszczu, a w środku od potu, wejść do środka. Najciszej, jak mogła, poczłapała po posadzce mokrymi kaloszami, zostawiając za sobą ścieżkę wilgotnych śladów. Ostrożność była jednak zbyteczna, bo w całym korytarzu słychać już było zawodzenie wyrwanego ze snu dziecka, a także podniesione głosy innych sąsiadów, którym zepsuła ten niedzielny poranek.

Otworzyła szeroko drzwi i wyciągając zza szafki wielki parasol, drugą ręką chwyciła klucze. Zgasiła nawet światło, które wyłączało się samo po kilku minutach. Tym razem zamknęła drzwi, otworzyła je jednak ponownie, żeby sprawdzić na ściennym zegarze, ile czasu pozostało do nabożeństwa. Obie wskazówki były niepokojąco blisko siebie, co nieznacznie, ale zawsze zwiększyło obroty już prawie całkiem mokrej staruszki. Wyszedłszy już drugi raz tego dnia, skierowała się w stronę schodów. Po wspięciu się na siedem stopni skręciła w lewo. Po chwili minęła swój ulubiony market o uroczej nazwie Stokrotka, którego z pewnością nie była ulubioną klientką, po czym przeszła przez ulicę i znowu skręciła w lewo. Minęła najdroższy w okolicy sklep sieciowy z podobno najbliższym genetycznie człowiekowi zwierzęciem w logo, by już za parę minut wyprzedzić inne rówieśniczki, śpieszące na autobus.

– Niedoczekanie wasze, będę pierwsza – wymamrotała, przyspieszając.

Mijając siedzące na przystanku starsze babcie, obrzucała je krytycznym spojrzeniem, one jednak nie dostrzegły jej wzroku, skrytego za wielkimi okularami.

– Gdybyście były na moim miejscu, na pewno nie dałybyście rady – dodała jeszcze na głos, pewna siebie.

Szła dalej. I choć zdawało jej się, że drepcze coraz szybciej, tak naprawdę stale zwalniała, coraz bardziej zmęczona. Gdy była już za połową drogi, minął ją przejeżdżający autobus, wypełniony samymi starszymi ludźmi, kiwającymi tylko z niedowierzaniem głowami na widok tempa i bezsensu wysiłków Honoraty. Kiedy doszła do świątyni, oparła się o ściany, próbując złapać oddech, po czym osunęła się na podłogę z ostatnio często towarzyszącą jej myślą.

„Panie, weź mnie do siebie…”

BOŻENA

Tego niedzielnego poranka Bożena, mimo niezachęcającej do wyjścia pogody, wzięła z półki świeże ubrania i poszła do kuchni. Włączyła czajnik, wstawiła jajka, a następnie skierowała się do łazienki. Po piętnastu minutach orzeźwiającego, zimnego prysznicu, na który decydowała się jedynie w niedziele rano, wróciła do sypialni w samym ręczniku. Co tydzień robiła ten sam błąd – automatycznie zabierała ubrania, co tylko dowodziło, jak bardzo zawsze była zaspana po długiej sobotniej nocy. Gdy weszła do pokoju, jej oczom ukazał się kolejny tradycyjny widok – mała kuleczka w brązowym polarkowym pajacyku spała przytulona do białego pluszowego misia, mniej więcej tych samych rozmiarów, na brzegu łóżka. Drugi mężczyzna jej życia – w całkiem otwartej pozie – leżał na drugim końcu legowiska. Dziś jednak miała za dobry humor i postanowiła zostawić wszystkich w spokoju – w końcu była niedziela. Uwielbiała niedziele. Mąż zawsze był wtedy w domu i – co ważniejsze – robił obiad. Wychodziło mu to z lepszym lub gorszym skutkiem, bo kiedy już opanowała podstawy, szybko polubiła gotowanie, a tym samym przegoniła męża umiejętnościami. W każdym razie najważniejszy był fakt, że żywienie rodziny nie zostawało tego dnia na jej głowie. Odpoczywała nie tylko od gotowania, ale także od prania i sprzątania. W ten dzień poświęcała czas sobie. Uważała, że jej się to należy, i obecnie już nie czuła z tego powodu żadnych wyrzutów sumienia.

Kiedy zaniosła już wszystko do śniadania na stół, wyciągnęła swój najnowszy nabytek z ulubionej księgarni „Tak Czytam” i usiadła na kanapie z lekturą w ręku.

To była największa kobyła książkowa, jaką kiedykolwiek miała w ręce. Larsson nie oszczędzał słów – jeśli chciał coś napisać, to tak robił. Natłok wątków pobocznych jednak nie odciągał i nie rozpraszał, a wręcz przeciwnie – autor o wszystkim opowiadał tak niesamowicie poważnie, a jednocześnie z humorem, że Bożena wiedziała, iż zanim ona zasiądzie do śniadania, wszyscy będą już naprawdę mocno głodni. Chociaż to ona wstała pierwsza i już teraz czuła lekkie ssanie w żołądku. Wrzuciła jeszcze tylko na swoje instagramowe konto zdjęcie okładki książki z odpowiednimi hashtagami, jak #leniwaniedziela, #jestem37, #czytamwięcjestem czy #niemamczasuczytam, po czym z rozmarzeniem oddała się lekturze.

Pół godziny później pozostali domownicy zaczęli dawać pierwsze oznaki życia. Po następnej półgodzinie, kiedy dawali już znaki głodu, zdecydowała się wstać i rozpocząć wspólne świętowanie od nakarmienia swojego siedmiokilogramowego szczęścia.

Czy była wyrodną matką, bo pozwoliła, żeby dzieci były głodne przez pół godziny? W swoich oczach – nie. Jej matka na pewno nie pochwaliłaby takiego zachowania, jej opinią jednak na szczęście już dawno nie musiała się martwić. Czy była wyrodną córką? Według Bożeny – nie. Za opinie innych nie odpowiadała. Czy…

– Maaamooo, no chodź wreszcie! – przerwał jej rozmyślania krzyki zrozpaczonych głodnych.

MAJA

Wielkie czarne oczy patrzyły na nią z prawego kąta pokoju. Pies przyglądał jej się z żalem, że na kolejny dzień go opuszcza. Nie mógł wiedzieć, dokąd idzie jego pani, a jednak wiedział – bo jak każdy pies, szybko nauczył się powtarzalnych schematów, a także poznał związane z nimi przedmioty i rytuały. Mimo że byli już dziś na spacerze, nie należał on do najprzyjemniejszych – i to nie tylko ze względu na szaroburą pogodę. Tak wczesny i szybki spacer oznaczał tylko jedno – jego pani nie będzie cały dzień. Następnie na horyzoncie pojawiła się czarna, znienawidzona torebka, używana jedynie w niedziele. Ten worek bez dna pomieścił jednak wszystkie dwanaście kanapek, banana, jogurt, muffinkę, batonika i jabłko. Ów zestaw małego głoda, a raczej małej głodomorki, uzupełniły oczywiste notatki, piórnik, no i litrowa woda. W końcu jechała na uczelnię, a podobno student nie wielbłąd – pić musi.

Gdy wychodziła z pokoju, przeżyła istne déjà vu – buczenie telewizora idealnie zharmonizowane z miarowym pochrapywaniem, a także szum puszczanej wody dały jej jasną informację o sytuacji i zasugerowały, że pora skierować się do kuchni. Tu przeżyła mały szok, kiedy obok długopisu nie znalazła żadnej pustej kartki. Zdziwienia dopełniła w całości zapisana strona A4, leżąca na drugim końcu stołu.

Wyszła z domu zdenerwowana, jednak nie zaryzykowała trzaśnięciem drzwi – nie chciała powtórzyć awantury sprzed paru dni. Szybkim krokiem doszła na przystanek, gdzie czekała już na nią Marzena, oparta o trudnego do przeoczenia żółtego volkswagena golfa swojego brata.

– Co ci jest? – Koleżanka od razu dostrzegła.

– Nic – odparowała szybko Maja, wiedząc jednak, że i tak nie uda jej się ukryć podłego nastroju.

Uroki studiowania pedagogiki – wszyscy na roku empatyczni, czasem aż do bólu.

– Wyrzuć to z siebie, może będzie ci lżej.

– Wątpię…

– Nie chcesz, to nie mów, ale pas proszę zapiąć. Przypominam, że prawko mam od miesiąca.

Maja w milczeniu wykonała polecenie kierowcy, wiedząc, że to do niej należy następny krok i że Bogu ducha winna Marzena nie zasługuje na takie traktowanie.

– Rodzice – powiedziała lakonicznie, myśląc, że wystarczy.

– Aha – potwierdziła tylko koleżanka, niczym spec od czynnego słuchania, czekając na ciąg dalszy.

– Mam już dość, wiecznie się czepiają. Ojciec przechodzi samego siebie…

– Czemu się nie wyprowadzisz? – spytała Marzena, zamieniając się w doradcę i zadając pytanie sugerujące.

Wiedziała, że dopytywanie, o co tym razem poszło, w ogóle nie pomoże. Głównie dlatego, że z zasady chodziło o to samo – wszystkie kłótnie sprowadzały się do różnicy zdań, a każdy uważał, że jego racja jest najważniejsza. Z rodzicami było o tyle gorzej, że dziecko niemal zawsze stało na straconej pozycji. Aby tę pozycję zbudować i umocnić, musi się usamodzielnić – najlepiej w pewnym dystansie od rodziców, zawsze kochających, ale czasami w bardzo specyficzny sposób.

– To nie takie proste…

– Szukanie mieszkania czy rozmowa z rodzicami?

– Jedno i drugie.

– Szukanie wcale nie jest takie trudne, nie przesadzaj. Znajoma teraz przeprowadza się z Warszawy, bo tu znalazła chłopaka. Pracę ma już nagraną i od tygodnia szuka lokum. I mimo że jest po sezonie, już znalazła coś na studencką kieszeń. A szukanie wciąga, zobaczysz, jeśli spróbujesz.

Gotująca się ze złości jeszcze chwilę temu Maja powoli stygła, zastanawiając się, czy koleżanka rzeczywiście nie ma racji. W ochłodzeniu temperamentu pomogło też poniekąd wszechobecne zimno mimo naprawdę ciepłego ubrania.

– Włącz ogrzewanie, proszę. – Maja spróbowała zmienić temat.

Marzena zrobiła to, o co poprosiła ją pasażerka.

– A rozmowy z rodzicami przeważnie są trudne, ale to dobrze. Dzięki temu reszta świata nie jest taka zła. – Starała się nieco rozśmieszyć koleżankę.

Dalszą część drogi odbyły jednak w milczeniu.

Kiedy dojechały pod uczelnię i się pożegnały – bo każda z nich była w innej grupie zaawansowania z języka angielskiego – Marzena złapała Maję za rękaw i powiedziała tylko na odchodne:

– Maja, jak będziesz potrzebować pomocy, powiedz.

– Będę pamiętać, dzięki – odpowiedziała znacznie już spokojniejsza najlepsza studentka na roku, po czym szepnęła do siebie: – Może to ja wymyślam sobie problemy? Może rzeczywiście warto spróbować studenckiego życia?

IWONA

Niewyspana kobieta nieplanowanie była już na nogach.

– Gdyby nie ta stara jędza, dalej byśmy spały, prawda, kruszynko? – zapytała nareszcie uspokojoną córkę Iwona. – Skoro już nie śpimy, to odbębnimy ten dzisiejszy obowiązek z rana i będziemy mieć cały dzień dla siebie.

Nie wiedziała już w sumie, dlaczego chodziła jeszcze w niedziele na mszę. Wszystko inne tradycje związane z kościołem robiła kompletnie na opak, jakby na złość. Przyzwyczajenie jednak wciąż trzymało ją przy tym jednym aspekcie wiary. Nie rozumiała tego ani trochę, a jednak nie potrafiła przestać. Może dlatego, że to właśnie tam mogła spokojnie pomyśleć? Jej córka – w przeciwieństwie do innych dzieci w jej wieku – uwielbiała być w kościele. Wiadomo, nie potrafiła usiedzieć w jednym miejscu dłużej niż kilka minut, aż tak nietypowym dzieckiem nie była. Wędrowała, oglądała, dotykała, jednak zawsze była cicho. W niemym zachwycie – jak niegdyś mama Iwona.

Wyciągnęła córkę z łóżeczka i postawiła na podłogę, żeby wydobyć z komody sukienkę.

– Wszystkiego najlepszego, księżniczko!

W odpowiedzi usłyszała tylko coraz cichsze pochlipywanie.

Dwie wiosny córeczki – dokładnie tyle brakowało jej do czterdziestki. Zbliżał się powoli, acz nieubłagalnie, kryzys wieku średniego.

– Chodź, pomożesz mi i zjemy sobie coś pysznego w nagrodę – pocieszała dziecko, kierując się do kuchni w celu zrobienia naleśników.

Choć nie bardzo jej się chciało, było to ulubione danie jubilatki. Jubilat – prawie zawsze mylony z solenizantem – był dla niej prawdziwą, a zarazem jedyną słuszną formą określenia osoby, która obchodziła urodziny. Nikt o tym nie pamiętał, nie miało to większego znaczenia, a jednak bezskutecznie poprawiała ludzi.

– Niki, niki! – powtórzyła po mamie na swój sposób rozentuzjazmowana jubilatka.

Pół godziny później obie szczęśliwe zapomniały o nieprzyjemnym incydencie dotyczącym wczesnej pobudki, z rozkoszą zajadając się słodkim ciastem, ociekającym masłem wymieszanym z powidłami śliwkowymi.

– Maho, maho! – powtarzała Pola, oblizując paluszki.

– Tak, masło, kochanie. Wstawaj, idziemy się umyć i wychodzimy.

Iwona zerknęła w stronę okna, sprawdzając, czy pada. Chodnik naznaczony w miejscach dziur kałużami pokazał jej jednak, że już po deszczu, a odbijające się w wodzie chmurki nie zwiastowały ulewy. Kałuże przypomniały jej o mijanych niedawno na wystawie kaloszach, na które mogła tylko popatrzeć przez witrynę sklepową, tak jak na wiele innych rzeczy. Od dawna już cieszyły tylko jej oczy.

„Nie zawsze tak było” – powiedział dziwnie łagodnie głos w jej głowie.

„No, nie zawsze” – odpowiedziała, zaskakując samą siebie.

„A miało być tak pięknie…” – nadrobił niekryty krytyk po chwili.

Ale tym razem ona już nie dała się wciągnąć w tę grę, dla rozgonienia niechcianych myśli otworzyła okno i jak zawsze zaciągnęła się świeżo oczyszczonym powietrzem, co przywołało przyjemne wspomnienia z wczesnego dzieciństwa. Bardzo wczesnego.

Ubrane poprawiały się jeszcze w przedpokoju, sprawdzając, czy mają wszystko, co może być potrzebne na niedzielnej mszy z dzieckiem – czyli książeczki do czytania, lusterka do przeglądania się, misia do przytulenia i paczkę wilgotnych chusteczek, przydatnych zawsze i wszędzie, kiedy twój towarzysz jest poniżej metra wzrostu.

– Mama jeszcze pójdzie siusiu, dobrze? – zapytała po chwili córeczkę.

– Siusiu, siusiu – odpowiedziała dwulatka, kiwając główką pokrytą lokami.

Iwona zamknęła się w łazience, po czym zauważywszy pustą rolkę po papierze, zaczęła szukać nowej. Nie było ich tam, gdzie zwykle. Uświadomiła sobie po chwili, że chemię i papier ostatnio w dużej ilości kupił Robert. Jak większość facetów, zdaniem Iwony, nie potrafił odkładać rzeczy na swoje miejsce. Ba – często nie miał nawet pojęcia, że te rzeczy takowe miejsce mają. Znalazła chusteczki higieniczne, nie było więc najgorzej. W miejscu, w którym powinien stać rząd nowych rolek, leżały dwie paczki nieotwartych podpasek i kartonik z tamponami. Dopiero na nie trafiła, tak że musiały tam być, odkąd on je tam położył – a ponieważ już jakiś czas nie było go w domu, próbowała sobie przypomnieć, kiedy miała ostatnią miesiączkę…

– Mama, siku… – Z rozmyślań wyrwał ją dziecięcy głosik, dopominający się uwagi od dwudziestu czterech, no, może trochę więcej, miesięcy.

– Już, kochanie, już, mama wychodzi. Chcesz siku? – odpowiedziała Iwona.

– Nie, siku, siku – powiedziała dziewczynka, ale Iwona, prawie jak każda matka, zrozumiała ten pozbawiony logiki tekst. – Kaju, kaju. – Pola wskazała na kałużę moczu, z nieśmiałością wchodząc do łazienki w swoich szarych kaloszkach.

Przebrały się i próbowały zdążyć do kościoła. Kiedy już w końcu udało im się wyjść z domu, pchały przed sobą różowy wózek dla lalek, o który w dniu urodzin córki nie chciała się kłócić. Dobrze jednak wiedziała, kto ten bolid będzie potem nosił.

– Zobacz, słoneczko, kałuża! A tam jest następna! – Pokazała córce kolejną zalaną dziurę w chodniku, mając nadzieję trochę przyspieszyć wędrówkę do kościoła i choć raz zdążyć przed dzwonkami. Liczyła, że mała będzie biegła od kałuży do kałuży. Marzenia przerwał jej jednak dzwonek telefonu.

JANUSZ

Bezy wietrzyły się w uchylonej kuchence. Muffinki bananowe stygły na kratce obok sezamkowych serduszek. Choć Janusz był pewny, że siostra nie będzie zadowolona z ilości cukru, jaki zawiera jego deser, to siostrzenice i szwagier na pewno się ucieszą – nawet będą wdzięczni za miłą odmianę od prozdrowotnego trybu życia. A jeśli w wierzeniach siostry o tym, że smak przechodzi do pokarmu, tkwi choć ziarno prawdy, to także i Mały pozna w końcu słodki smak.

Oboje z siostrą mieli fioła na punkcie jedzenia. U każdego z nich objawiało się to trochę inaczej. Janusz mógł zjeść wszystko, byleby sam to przygotował od podstaw – nieważne, czy słone, słodkie, ostre, kwaśne, gorzkie… Nieważne, czy kuchnia polska, japońska, włoska, grecka – byleby sam wykonał ją w domowych, coraz lepszych warunkach, z produktów też najlepiej wybranych samodzielnie. Kupował więc najbardziej podstawowe produkty. Wbrew pozorom nie było tego wcale tak dużo, ale jajek czy ziemniaków na przykład sam stworzyć nie potrafił, a na hodowanie zwierząt i zmianę domu w szklarnię jeszcze nie był gotowy. A już na pewno nie byli gotowi jego sąsiedzi.

Bożena z kolei nie miała problemu z kupowaniem jedzenia – jako matka trójki dzieci nie wyobrażała sobie robić zawsze absolutnie wszystkich potraw. Potrafiła wiele, choć od całkiem niedawna. Wszystko jednak musiało być przez nią właściwie przestudiowane pod względem składu. Nie, nie to, że musiało być eko. Istniało wiele produktów, które nie zawierały tych trzech literek w nazwie, a ich skład, jakość i smak ją zadowalały. Poza tym uwielbiała eksperymentować.

– Ciekawe, po co mnie zaprosiła? – zadumał się Janusz. – Lubi gadać o niczym, o tak… Ale wtedy przeważnie dzwoni. Ostatnia rozmowa jak na jej standardy była nietypowo krótka. Skubana wiedziała, że jeśli zaczniemy dłużej gadać i tak się wypapla i nie będzie sensu mnie zapraszać, więc sprawa musi być naprawdę ważna. A może mi się zdaje? Ostatnie problemy z firmą i fochy Rafała niedługo wpędzą mnie w depresję. Dobrze, że mnie zaprosiła, będzie okazja, żeby się zresetować od codzienności. Znając ich, szybko mnie nie wypuszczą…

Spakował deser dla pięciu osób o objętości porcji XXL i – zrzucając fartuch – ruszył po kluczyki. Spojrzał na termometr i przypomniawszy sobie, że jest zima, mimo obłędnie ciepłej temperatury w mieszkaniu ubrał się jak niedźwiedź, po czym wyszedł z domu, obładowany jak wielbłąd.

Jak to w styczniową, mroźną niedzielę, kiedy wszyscy wolą siedzieć w ciepełku, szybko dotarł na miejsce. Zaparkował na chodniku przed blokiem, mając nadzieję, że żadnemu ambitnemu strażnikowi miejskiemu nie będzie się chciało tutaj zaglądać ani żaden nadgorliwy sąsiad nie zgłosi wykroczenia.

Podszedł do drzwi frontowych i zapukał lekko. Niemal natychmiast, jakby w oczekiwaniu, otworzyła mu księżniczka Elsa, ubrana cała na niebiesko.

– Zapraszam na salony – powiedziała pełna powagi, uśmiechnięta pięciolatka, kłaniając się nisko.

VI

BOŻENA

– Bardziej słodkiego deseru nie udało ci się wymyślić, braciszku? – zapytała ironicznie Bożena.

– O co ci chodzi? Przecież musisz mieć energię, żeby wykarmić ten tidem, jak ty to mówisz – obronił szwagra Michał.

– Tandem, kochanie, tandem. Może jeszcze mi powiesz, że cukier krzepi? Widzisz przecież, jak wyglądam – odparła na wpół żartem, na wpół z wyrzutem kobieta siedząca z niemowlakiem na ręku, zajadając się kolejną, jeszcze ciepłą muffinką z bananami, obficie oblaną czekoladą.

– Mamusiu, co to jest tandem? – wymamrotała pięciolatka z pełną buzią bezy.

– Z tego, co ja wiem – włączył się w rozmowę Janusz – tandem to taki rower, na którym mogą jechać dwie osoby. Mają dwie pary pedałów i każdy z nich ma kierownicę.

– Pedały mające kierownice… Ciekawie ci wujek to wszystko tłumaczy, wielu nowych rzeczy można się dowiedzieć – powiedziała roześmiana Bożena, kiedy udało im się już uspokoić po wybuchu niekontrolowanego śmiechu, jaki wywołało przekręcenie znaczenia niby tak prostego pojęcia.

– Tandem, księżniczko, to rzeczywiście taki podwójny rower. Tata ci zaraz może pokazać zdjęcie, jak to wygląda. Ale tandem to także określenie na to, że mama karmi dwoje dzieci w różnym wieku, kiedy urodziły się w krótkim czasie po sobie, tak jak Marcin i Dorotka.

– Aha, to Dorotka jeszcze je mleczko?

– Tak, kochanie, ale tylko wieczorem, przed snem, kiedy ty już leżysz sobie w łóżku i czytasz z tatą książkę na dobranoc.

– A ja bym mogła?

– Słoneczko… myślę, że już ci nie smakuje, bo kiedy Dorotka pojawiła się w brzuszku, sama stwierdziłaś, że już nie chcesz – odparła spokojnie matka, lokalizując pozostałe jej dzieci.

– Aha, a Dorotka nie? – drążyła dalej temat dziewczynka.

– Widzisz, każdy z nas jest inny. Ty lubisz jajka, Dorotka nie. Tobie już przestało smakować mleczko od mamy i pijesz teraz takie z butelki, a Dorotka lubi i takie, i takie.

– O! Tak wygląda tandem! – wtrącił się znienacka w babską rozmowę pan domu, pokazując na smartfonie zdjęcie roweru, próbując nakierować towarzystwo na bardziej bezpieczne tory – w każdym razie dla męskiej części towarzystwa.

– Zagramy w coś? – zaproponował Janusz, oddychając z ulgą, że wreszcie skończyła się niezręczna dla niego jako bezdzietnego kawalera dyskusja.

– Tak, tak! – zapiszczała mądrzejsza o kilka ciekawych faktów Kasia.

– To ja może zrobię zielony koktajl, żeby zrównoważyć poziom cukru – powiedziała szczęśliwa matka-Polka, ciesząc się, że wszyscy z takim zaciekawieniem słuchali jej mlecznego wykładu.

Nikt już jednak nie słuchał Bożeny – reszta rodziny skierowała się do pokoju Kasi, w którym na górze szafy, schowane były wszystkie gry. Kiedyś chlubnie ustawiano je na regale w salonie, żeby każdy mógł podziwiać ich stale rosnącą kolekcję. Szczególnie dumny był z niej Michał, ich miejsce jednak zajęły „bezpieczne” rzeczy. Za dziesięć lat – gdy dzieci podrosną – gry powinny wrócić na swoje miejsce. Tak przynajmniej Bożena pocieszała męża, tęsknie patrzącego na swoje wielkie pudła z puzzlami – kawałkami pasji, którą też na razie musieli przesunąć w czasie.

Nie słysząc żadnych protestów, które i tak nie miałyby sensu, zabrała się do obierania owoców i płukania szpinaku. Reszta towarzystwa zdecydowała drogą „kompromisu” – czyli po trzykrotnym wygraniu przez Kasię w papier, kamień, nożyce – że zagrają w Osadników z Catanu, i właśnie rozkładała grę na stole w dużym pokoju. W tym samym czasie z dziecięcego pokoju dało się słyszeć niezadowolone postękiwanie obudzonej trzylatki. Podkówka na jej twarzy szybko jednak zniknęła, kiedy w drzwiach pojawiła się mama z zamotanym w chuście Marcinem. Po przytuleniu i wysłuchaniu czytanej przez Bożenę po raz dwunasty tego dnia bajki o trzech różowych świnkach Dorotka wstała i mogła przywitać się z ukochanym wujkiem. Pół godziny później gra trwała w najlepsze.

– Dlaczego ja zawsze… – odezwała się z pretensją w głosie Kasia.

Końcówkę zdania zagłuszył jednak płacz niemowlęcia, dopominającego się kolejnego tego dnia posiłku. Na szczęście przedostatniego, jak z radością pomyślała Bożena.

Kochała swoją świętą trójcę, uwielbiała zajmować się dziećmi, bawić się i je karmić, ale czasem – chyba jak każda matka (a w każdym razie miała taką nadzieję) – miała ich serdecznie dość.

– Dobra, ja pasuję, ale i tak miałam najmniej punktów. Możecie skończyć beze mnie. Podzielcie się moim drewnem i cegłą, jeśli chcecie. Położę maluchy i do was wrócę lub nie – powiedziała jedyna pełnoletnia kobieta w pomieszczeniu, w którym gęsto było od rywalizacji pełnej miłości.

– Nie jestem maluch – zaprotestowała trzylatka, pocierając wolno oko i podążając za matką. Zaspokojony i uspokojony mlekiem Marcin powoli odpływał w ramionach Bożeny. Z Dorotką zawsze było trudniej i dłużej, jednak i ją w końcu uśpiła monotonna melodia kołysanki Na Wojtusia z popielnika.

Kiedy wreszcie wróciła do salonu, od progu usłyszała:

– Dziesięć! Dziesięć! Wygrałam! Mam dziesięć punktów!

– Cicho, rodzeństwo śpi, zaraz do nich dołączysz.

– Przepraszam – powiedziała skruszona pięciolatka. – Ale, mamo, ja wygrałam!

– Cieszę się, córeczko, ale mama przed chwilą położyła Dorotkę i Marcina do snu. Daj im pospać, to dziś mama utuli cię do snu zamiast taty.

Po długiej i emocjonującej rozgrywce, kiedy to młodsze dzieci już spały, a Kasia myła z tatą zęby w łazience, rodzeństwo w końcu miało okazję porozmawiać chwilę sam na sam. Bożena kręciła się po kuchni, odkładając wszystko na swoje miejsce, a Janusz znosił jej wszystkie naczynia, dziwiąc się, że aż tyle może ich być. Cieszył się, że Sirsowie dorobili się w końcu zmywarki, gdyż zawsze poczuwał się do pomocy siostrze przynajmniej ze zmywaniem. Przeważnie robił to z chęcią, bez protestów, dziś jednak był już tak zmęczony, że nie miał na to większej ochoty.

– Masz worki pod oczami – wytknęła bratu Bożena całkowicie bez ogródek, jakby na potwierdzenie.

– Miłe podziękowanie za deser i pomoc przy sprzątaniu – odparł sarkastycznie brat, nie mając jednak za złe spostrzegawczości siostry. Nawet zrobiło mu się miło, że ktoś zauważył zmianę. Znaczyło to, że nie jest hipochondrykiem, który wymyślił sobie chorobę, bo ostatnio czuł się coraz gorzej.

– Za podniesienie mnie i mojej rodzinie glukozy o dwieście procent? Dzięki wielkie, braciszku. Ale tak po prawdzie: miło było spędzić razem takie popołudnie. Brakowało mi tego. Brakowało mi ciebie.

– Uuuu… ten ton nie wróży nic dobrego… Ja też cię trochę znam, siostra, więc nie owijaj w bawełnę, tylko mów. Będzie łatwiej i szybciej.

– No dobra… Chodzi o to, że… – zaczęła, ale urwała, usłyszawszy kwilenie z dziecięcego pokoju.

Zamiast jednak – jak zawsze – podejść i uspokoić przeszkadzacza zamknęła drzwi do kuchni, zostawiając sprawy losowi, czyli powierzając je mężowi i jego słuchowi, a raczej domyślności. Zachowanie to tak zaskoczyło Janusza, że uniósłszy brwi, spojrzał pytająco na zatroskaną twarz siostry, która miała mu chyba coś bardzo ważnego do powiedzenia.

MAJA

Po całym dniu emocjonujących wykładów, które prowadzący raczył przeczytać z pożółkłych kartek głosem zbliżonym w brzmieniu do syntezatora mowy, jedyne, na co Maja miała ochotę, to położyć się do łóżka. Trzeba było się jednak ogarnąć na jutro do pracy i wyprowadzić Focusa. Cisza, jaką zastała w pustym domu, ucieszyła ją bardzo, a zmęczenie uciszyło jej chęć doszukiwania się w owej ciszy drugiego dna.

Rzuciła wreszcie w kąt znienawidzoną torebkę, o kilka kilogramów lżejszą niż rano z racji zjedzenia większości prowiantu. Po krótkiej chwili udało jej się też w końcu dopchać do pokoju po tańcu radości, który urządził jej jedyny zastany w domu lokator, gdy odkrył, kto wrócił, czym zaburzył błogosławioną ciszę. Wzięła smycz i ruszyła do drzwi, wiedząc, że jej najlepszy przyjaciel szybko pójdzie w jej ślady.

Kiedy znalazła się na dworze, tym razem pozwoliła pupilowi prowadzić ją tam, dokąd chciał – po całym dniu nieobecności przynajmniej tak mogła mu wynagrodzić samotnie spędzony czas. Uważała, że psy to najwierniejsze stworzenia na świecie. Ufne jak dzieci, pamiętliwe zresztą również – albo szybko zapominały drobne urazy, albo wręcz przeciwnie, pamiętały aż do końca życia osobę, która zrobiła im krzywdę.

Nie było wcale aż tak późno, jak jej się zdawało – osiemnasta to ta, o której dla większości studentów dopiero zaczyna się życie. W ciągu tygodnia po tej godzinie właśnie zaczynało się jej życie prywatne – nie spędzała go jednak jak większość studentów, nawet tych zaocznych. Dziś, zamiast pójść na kolejną imprezę, na którą umawiały się koleżanki, wolała zostać w mieszkaniu rodziców.

A może rzeczywiście chociaż spróbować poszukać swojego kąta? Akademik odpada: ciasnota i hałasy… Nie, zdecydowanie nie chciała pogarszać swojej sytuacji. U rodziców miała przynamniej miejsce na wszystko. Gdyby nie te awantury i pretensje o byle co… Dawno nie było żadnej otwartej konfrontacji, co źle wróżyło na najbliższy tydzień i czego potwierdzenie stanowił ostatni liścik. Ale może by chociaż jakieś dwa pokoje wynająć z kimś na spółkę? Na kawalerkę pewnie nie będzie jej stać z jej dotąd zadowalającą, ale wciąż zbyt niską, pensją opiekunki w żłobku…

Jej rozważania przerwało głośne szczekanie. Zanim w tej ciemności udało jej się zlokalizować biszkoptowe futro, cztery łapy powaliły ją na ziemię z impetem, przypominając nie tylko o swojej wierności, ale także o sile, jaką miał pięcioletni labrador. Przy okazji przeszorowała trochę po alejce osiedlowej, na całe szczęście przesuwając się mniej więcej o siedemnaście centymetrów – dokładnie tyle, żeby mogło przejechać tamtędy rozpędzone auto. Pewnie dostrzegłaby, że to seat leon, i podziękowała Focusowi za uratowanie życia, gdyby nie fakt, że świat wokół niej zaczął wirować, by po chwili nagle zniknąć.

JANUSZ

Kiedy Janusz usiadł za kierownicą swojego seata, najpierw musiał wziąć kilka głębokich wdechów, żeby się uspokoić. Przy siostrze udawał oczywiście opanowanego, ale informacje, które mu przekazała, przeraziły go bardziej, niż sam by się po sobie spodziewał. Zastanawiał się nawet, czy nerwy pozwolą mu bezpiecznie prowadzić i czy nie wezwać taksówki, szybko jednak odegnał tę myśl, bo wyobraził sobie, co by powiedział na to jego ojciec. Aby przerwać ten zdecydowanie niepożądany tok myślenia, uruchomił silnik, włączając przy tym radio.

Poleciało Californication, ich ulubiona piosenka. A może tylko jej? Tej, o której już dawno powinien zapomnieć?

Ruszył szybko z podjazdu, kierując się w stronę swojego osiedla. Do pustego domu. Zgasił radio, które – zamiast pomóc – wywołało kolejną falę niechcianych wspomnień. Myślał, że już sobie z nimi poradził.

Tak bardzo chciałby wypełnić swój dom – tak jak Bożena – śmiechem, a nawet i płaczem dzieci, dźwiękami piosenek Red Hot Chili Peppers, zmieszanymi z rytmicznym Ulepimy dziś bałwana.

Jego myśli wskoczyły na kolejny niepożądany temat, dlatego próbując odzyskać panowanie nad tym, co działo się w jego głowie, włączył z powrotem radio. Zmieniał co chwilę stacje, szukając wiadomości, w których usłyszałby o tragediach innych ludzi i dzięki którym mógłby w końcu przestać użalać się nad sobą, a skupić się na czymś innym. Bardziej realnym. Bardziej odległym.

Niedziela wieczór za kółkiem to zdecydowanie nie był dobry czas do rozmyślań – wiele osób wracało z weekendu poza miastem, studenci zjeżdżali do akademików. Ruch był spory i choć Janusz uwielbiał prowadzić, po pełnym wrażeń dniu szarpana jazda nie była przyjemna. Przejechał przez skrzyżowanie na Słowiańskiej, zmierzając ku swojemu osiedlu. Pokonał kolejne i kolejne światła, by w końcu skręcić koło tego kiczowatego, różowego roweru, mającego niby zachęcić klientów do kupna równie kiczowatych i niepotrzebnych nikomu ozdób, ścielących później wiele półek zagraconych domów. W duchu przyznał, że kiedyś takie duperele były także ozdobą jego mieszkania, kiedy jednak w końcu się otrząsnął, popadł w odwrotną do poprzedniej skrajność – stał się minimalistą, w którego domu każda rzecz musi mieć nie tylko zastosowanie (a najlepiej dwa), ale i swoje pełnoprawne miejsce.

Zacząć szukać miejsca parkingowego, choć wiedział, że o tej porze będzie to graniczyło z cudem. Większość mieszkańców już wróciła albo robiła to, co on – czyli krążyła po osiedlu, marząc o skrawku wolnego miejsca na swoje auto. Oczywiście im bliżej bloku, tym lepiej.

„Może na Kosmo będzie lepiej?” – pomyślał, po czym skręcił w stronę sąsiedniego osiedla Kosmonautów, licząc na tamtejsze parkingi.

Tutaj też było już kiepsko – chyba że ktoś miał malucha albo połówkę samochodu, jak Rafał miał w zwyczaju określać smarta. Już miał się wycofać, żeby ostatecznie pojechać na jakiś parking strzeżony na Pod Lipami, kiedy coś dostrzegł. W ciemności zepsutej latarni nie było prawie nic widać, jednak prócz ujadającego psa, którego ślepia migotały jak oszalałe pod światłem reflektorów jego auta, zauważył coś jeszcze. Coś, co po raz kolejny w ciągu ostatnich paru godzin zmroziło mu krew w żyłach mimo ciepłej temperatury tego styczniowego wieczoru.

HONORATA

Po wczorajszych atrakcjach porannego wyjścia w poniedziałkowy poranek Honorata wszystko robiła z należytym spokojem. Na całe szczęście do Netto nie trzeba przychodzić na określoną godzinę – aczkolwiek żeby wszyscy jej wszystkiego nie wykupili, powinna się wybrać odpowiednio wcześnie. A dziś w promocji pomarańcze! Wystroiła się odpowiednio do pogody i dnia tygodnia – wyjściowy, elegancki płaszcz ustąpił miejsca zielonej kurtce i czarnym spodniom, na nos jednak powędrowały te same co wczoraj okulary. Honorata zabrała parasol, chwyciła klucze i już miała wychodzić, kiedy usłyszała hałasy na korytarzu.

„O nie, nie cierpię, kiedy ktoś wychodzi razem ze mną. Znowu ona…”

Dzięki codziennym spacerom z kijkami poruszała się szybciej niż niejedna staruszka i miała tego całkowitą świadomość, czasem jednak potrzebowała wrócić po parasol czy zmienić buty na inne. Niania opiekująca się dzieckiem sąsiadki nigdy jednak nie miała cierpliwości i wyrozumiałości – przeważnie wzdychała z dezaprobatą, burkliwie komentując tempo starszej pani. Chyba też nie lubiła, kiedy ktoś wychodził z mieszkania równocześnie z nią, jednak ze znacznie innych powodów. Znacznie gorszych – bo miała coś do ukrycia.

„O nie, dzisiaj się nie dam, młoda sikso. Zaraz ci pokażę!” – pomyślała buńczucznie Honorata, mocno zamachnąwszy się drzwiami i ostro podzwaniając kluczami. Przekręciła klucz, kiedy tamta zaczynała zapinać małą w wózku. Trochę z przekory, trochę ze zdenerwowania nie wiedziała już, czy zgasiła światło w przedpokoju. Zaczęła więc odkluczać, słysząc jednocześnie pomruk:

– A ta znowu będzie wychodzić pół godziny.

– Przeszkadza ci to, dziecinko? Jestem stara i zapominalska, ale nie głucha, dobrze słyszałam to twoje warkotanie – odgryzła się Honorata.

„Jak w ogóle można zostawić dziecko pod opieką tak niewychowanej osoby? Muszę porozmawiać z sąsiadką…” – dodała w duchu.

Opiekunkę wmurowało, jakby zobaczyła mamuta. Najpierw otworzyła szeroko oczy i usta, potem uniosła i zmarszczyła brwi, myśląc, co odpowiedzieć – zdziwiona, że mamut nie tylko ją usłyszał, ale i odpowiedział. I to w dodatku nie – jak się spodziewała – trzęsącym się głosem, ale grubym i pewnym siebie basem. Po minucie, kiedy w końcu odzyskała rezon, odezwała się piskliwie:

– Nie, tylko zawsze mi się tu pani koło dziecka kręci i wyjść spokojnie nie mogę.

– Oj, Pola na pewno nie będzie miała nic przeciwko i nie zaszkodzi jej, kiedy będzie miała okazję zobaczyć czy usłyszeć normalnego i dobrze wychowanego człowieka – odgryzła się starsza pani, odchodząc spokojnie i zostawiając młodą kobietę z szeroko otwartymi ustami drugi raz tego dnia – a była dopiero ósma rano.

Nie kryjąc uśmiechu satysfakcji, Honorata wyszła z bloku. „Tym razem i ja się przejadę autobusem – pomyślała. – I tak czeka mnie popołudniowy spacer, więc teraz zrobię to, co robi większość ludzi w moim wieku praktycznie codziennie – przejadę się dwa przystanki do supermarketu, w którym jest promocja na coś, co mnie interesuje”.

Honorata ponownie uśmiechnęła się do siebie, ucieszona z utarcia nosa niewychowanej niani. Ruszyła w kierunku przystanku, szukając w kieszeniach kurtki dużej, płóciennej torby. Już miała wrócić, kiedy odnalazła ją w kieszeni spodni.

Torby – jeszcze jedna rzecz, która odróżniała ją od większości przedstawicieli jej ciągle kurczącej się grupy wiekowej. Nie wiedziała, jak wygląda sytuacja w innych miastach, ale w Poznaniu coraz więcej osób pchało lub ciągnęło za sobą coraz większe wózki – prawie walizki! – jakby kupowali jedzenie na miesiąc albo wybierali się w dwudniową podróż dookoła Poznania. Torba na kółkach według Honoraty była najszpetniejszym, najgłośniejszym i najgorszym wynalazkiem, jaki widział świat.

– Jestem pewna, że wymyślił to Niemiec – powiedziała do siebie, mijając osobę targającą to ustrojstwo.

Całe szczęście, że ta szła w przeciwną stronę i nie usłyszała ani słowa.

IWONA

Mimo że Iwona lubiła poniedziałki, w które większość emerytów odpuszczała sobie zakupy w myśl zasady „jak zaczniesz w poniedziałek, będziesz kupował codziennie”, ten nie należał do udanych. Prawdziwy ruch zaczynał się co prawda dopiero wtedy, kiedy większość osób kończy pracę. Poza tym zimą dojazdy zajmowały wszystkim więcej czasu, ponieważ jak co roku kierowcy byli wielce zaskakiwani przez, zdawałoby się, cyklicznie powtarzaną porę roku.

Styczeń był dodatkowo słabym miesiącem dla wszystkich sieci – zresztą i dla całego rynku. Mimo że pojawiało się wtedy najwięcej okazji i promocji praktycznie na wszystko, to po świątecznym i sylwestrowym szaleństwie portfele wszystkich ludzi jakoś się kurczyły. Poza tym w styczniu wszyscy wymyślali te dziesiątki postanowień noworocznych, których trzymali się do… lutego.

Dziś jednak, mimo małego ruchu, Iwona wciąż myślała tylko o powrocie do domu. Była zmęczona i senna – właściwie przez większość czasu działała jak na autopilocie, mechanicznie przewijając produkty przez kasę, wymieniając kwotę, wydając resztę i żegnając klienta powtarzanym bez emocji jak zdarta płyta sloganem „zapraszamy ponownie, miłego dnia”. Wczoraj przeżyła jeden z najlepszych dni w swoim życiu – urodziny córeczki – i wiedziała, że na długo zostaną one w jej pamięci. Dzięki temu, że spędziły je tylko we dwójkę, naprawdę odpoczęła, ale teraz, kiedy siedziała przy kasie, gdyby tylko ktoś dał jej poduszkę, podziękowałaby i zasnęła, zanim ofiarodawca zdążyłby powiedzieć „nie ma za co”.

„Ale bym zjadła czekoladę – pomyślała. – Czekolada na pewno by mi pomogła, dodała energii i trochę rozgrzała. A może jestem chora? W końcu jestem zmęczona, jest mi zimno… Może powinnam iść na L4 i odpocząć nieco? Niewątpliwie czekolada trochę by mi pomogła… Jeśli nie zdrowotnie, to na pewno nastrojowo”.

„Pomogłaby ci, tak, na pewno. Chyba w przybraniu paru kilo to tu, to tam. Ale nie myśl sobie, na pewno nie pójdzie w cycki”.

Mimo że ona była ledwo żywa, niekryty krytyk jak zawsze pozostawał w formie. Jakby żywił się jej zmęczeniem. Im gorzej się czuła, tym więcej miał do powiedzenia.

„A może to PMS? Zaraz, zaraz… kiedy ostatnio była ciocia z Ameryki, jak to zawsze mówiła siostra?”

„Siostra? Już nie masz siostry, pamiętasz? Odeszła wiele lat temu”. – Upierdliwy głos nie dawał za wygraną.

„Chora czy nie, PMS czy nie, czekolada na pewno by pomogła. Kiedy to tak bardzo chciało mi się czekolady…?” – Nie pamiętała, ale jakieś wspomnienie z tym związane tłukło jej się gdzieś z tyłu głowy.

„Zapewniam cię, nie chcesz pamiętać”.

– Wypisałaś papiery? – wyrwał ją z zamyślenia zachrypnięty bas, przerywając coraz bardziej zagmatwaną gonitwę myśli.

– Jeszcze nie – odpowiedziała najbezpieczniejszą formułkę, nie bardzo wiedząc, o co może chodzić szefowi tak wcześnie rano w pierwszy dzień tygodnia. Tak wcześnie rano zmieniło się jednak w dziewiątą trzydzieści. Dobrze i niedobrze jednocześnie – cieszyła się z szybko mijającego czasu, który zbliżał ją coraz bardziej do upragnionego końca zmiany. Co jednak robiła przez ostatnią godzinę?

– To lepiej się pośpiesz, chcę je dostać po twojej przerwie – zachrypiał Konrad, jak zawsze nieprzyjemnie świdrując ją wzrokiem, tym razem jeszcze bardziej uważnie, jakby wiedział coś, czego ona jeszcze nie wiedziała.

Następna godzina minęła jak wiele innych, nudnych poniedziałkowych poranków – dobrze jednak, że nie wysłano jej na dział alkoholowy. Nicnierobienie w pracy, w której i tak trzeba siedzieć i nie można zająć się niczym innym, było gorszą mordęgą niż ciągły ruch, który męczył, ale skutecznie zabijał czas.

Po Sylwestrze klienci omijali dział monopolowy szerokim łukiem. Można było ich podzielić na spłukanych albo zatrutych – niektórzy kwalifikowali się nawet do obu tych grup, tendencja ta jednak miała wkrótce, jak co roku, minąć.

Obsługiwała po kolei podchodzących klientów, myślami błądząc jednak daleko, choć tak niedaleko jej serca – wokół córeczki.

„Opiekunka znowu miała… hmm… specyficzny nastrój. Kiedyś radosna, pogodna, pełna nowych pomysłów, a teraz? Jakaś taka przygaszona albo warkliwa. Coś się dzieje niedobrego i jak tak dalej pójdzie, wszystko odbije się na Poli. A może już są tego skutki? Czeka mnie kolejna trudna rozmowa i pewnie kolejny casting na nianię. Gdzie ja teraz znajdę odpowiednią osobę do opieki? W połowie roku akademickiego większość zaradnych i dobrych studentek znalazła już sobie pracę, opcja publicznego żłobka bez kolejki w naszym cudownym kraju odpada. Taki mamy wielce niż demograficzny, a jak przychodzi co do czego i matka chce wrócić do pracy, to się okazuje, że niewielkie ma pole manewru. Tutaj nie ma miejsca, tu zgłosiła się za późno, tam nie jej rejon, więc nie ma szans. W dodatku jak zwykle zostaję z tym sama. Jak się coś dzieje, to jak zwykle Roberta nie ma…”

– Mogę być winien grosik? – usłyszała znienacka.

– Co proszę? – zapytała automatycznie, wyrywając się z zamyślenia.

– Grosik. Dałem odliczone, bez grosza czy woli pani stówę?

– Dziękuje, oczywiście, że może być, już drukuję paragon – powiedziała, kątem oka widząc, że zdenerwowany Konrad macha do niej ręką, starając się zwrócić jej uwagę i przekazać, że ma zamykać kasę i iść na przerwę. Miała tylko nadzieję, że długo tak nie stał…

Wysłano ją na przerwę – jak to zwykle bywało – w najmniej odpowiednim momencie, czyli wtedy, kiedy nie była jeszcze głodna, przed chwilą i tak odwiedziła toaletę, a dodatkowo… Przypuszczała, że była to sprawka Konrada, który jak zwykle musiał mieć wszystko na już, więc wszyscy musieli się do niego dopasować. Trzeba było uporać się z tą zagadką. Kiedy zasiadła do kanapek cienko posmarowanych serkiem topionym i zerknęła na duży plik kartek na półeczce obok jej nazwiska, nie spodobało jej się to, co widzi.

„Ale by się przydała ta czekolada…” – pomyślała, siadając ciężko na krześle, ze stosem papierów do wypełnienia.

VII

JANUSZ

– Halo… proszę pana… – powiedziała dwudziestokilkuletnia kobieta, potrząsając lekko ramieniem Janusza.

– Co… co się stało? – wyszeptał zachrypniętym głosem zaspany mężczyzna, czując ogromną suchość w ustach i starając się zorientować, gdzie jest i co tu robi.

– Może pan pójdzie do domu się przespać? Zadzwonię do pana, jak tylko dziewczyna się obudzi – zaproponowała łagodnie rudowłosa pielęgniarka, pochylając się nad nim i owiewając go delikatnym zapachem pur blanki.

Znał go, ponieważ…

– Naprawdę, jak tylko coś się zmieni, to pana powiadomimy. – Kobiecy głos ponownie przerwał jego rozmyślania.

Po ziewnięciu – w trakcie którego próbował zmusić swój śpiący jeszcze mózg do pracy – starał się przypomnieć sobie zdarzenia ubiegłego wieczoru i nocy. Powrót od siostry, szukanie parkingu, szczekający pies, ranna dziewczyna, telefon na pogotowie, resuscytacja, przyjazd do szpitala… Zdarzenia wirowały mu w głowie coraz szybciej i szybciej, mieszając się ze sobą. Co było dalej? Janusz spojrzał na zegarek, gdy zobaczył na nim szóstą rano, zorientował się, że nawet jeśli teraz wyjdzie z budynku szpitala, to i tak spóźni się przynajmniej godzinę do pracy. Rozbiegane myśli nie ułatwiały mu ogarnięcia się. Iść? Zostać? Zauważył, że postać w fartuchu kieruje się ku drzwiom – jeśli więc chciał być na bieżąco, musiał działać szybko.

– Mogę pani zostawić mój numer? – Odchrząknął i odezwał się w miarę już trzeźwym tonem.

Rozejrzał się po małym, szarym pokoju w poszukiwaniu czegoś do pisania i miejsca, w którym widziałby coś więcej niż zacieniony kontur rozmówczyni. Jedynym źródłem światła była mała żarówka LED, umieszczona nad równie małą umywaleczką w kącie pokoju – uznał niemniej, że lepszy rydz niż nic.

– Dobrze, proszę zapisać na karteczce swój numer – odparła pielęgniarka. – Jeśli podczas mojej zmiany coś się wydarzy, to zadzwonię. Potem podam telefon koleżankom.

Trochę była zażenowana tą sytuacją. Nie wolno jej powiadamiać nikogo oprócz rodziny, ale… było jej tak jakoś żal tego faceta. Otrzymawszy zmięty kawałek starego paragonu z nabazgranymi dziewięcioma cyframi, odwróciła się na pięcie i wyszła.

W końcu miał okazję dokładnie przyjrzeć się ofierze wypadku. Wczoraj – rzecz jasna – też ją widział, nawet z całkiem bliska, musiał w końcu sprawdzić jej stan. A gdy okazało się, że oprócz braku przytomności puls jest słaby…Wtedy jednak działał jak automat. Wszystkie te lekcje pierwszej pomocy może i uczą techniki, ale czemu tak niewiele mówi się o emocjach? O tym, jak się uspokoić w takiej chwili? Żadna lekcja nie jest w stanie do tego dobrze przygotować, czemu jednak nikt nawet nie próbuje oswoić tego stresu? A może już tego uczą, tylko on powinien sobie odświeżyć tę wiedzę? Teraz już chyba nie warto, skoro bardzo praktycznie odświeżył ją sobie kilka godzin temu…

Od razu wzięli go za jej chłopaka, a on nie widział potrzeby, żeby wyprowadzać ich z błędu. Pod wpływem szoku chyba czuł konieczność kontrolowania, co się z nią dalej stanie. Po powiadomieniu rodziców, którzy z różnych przyczyn nie mogli czy też nie chcieli przyjechać – tego się Januszowi nie udało podsłuchać – personel zdecydował, że on może zostać przy niej jako jedyna znana jej osoba. Gdyby tylko wiedzieli, że widział ją pierwszy raz… Akcja działa się tak szybko, że jeszcze nie zadali mu pytań, na które nie będzie potrafił odpowiedzieć. Tym jednak będzie przejmować się później – teraz musiał jak najszybciej wrócić do domu, przebrać się i pojechać do pracy. Pełen nadziei, że szef uwierzy w tę historię.Wiedział, że już nie ma czasu, stwierdził jednak, że trzy minuty w tę czy w tamtą teraz już naprawdę nie zrobią różnicy. Kupił w kiosku na dole trzy herbaciane róże – nie wiedział, jaki kolor czy rodzaj kwiatów lubi nieznajoma. Do wyboru w szpitalnym sklepiku miał jednak tylko róże, a takiej barwy był ten pies, szczekający koło niej, więc chyba jej pupil, uznał zatem, że dziewczyna być może pomyśli sobie o czymś miłym, gdy tylko otworzy oczy i ujrzy bukiet.

„Oby się tylko zbytnio nie zmartwiła” – pomyślał, wracając do pokoju numer osiem i niosąc kwiaty.

Tak dawno nie kupił żadnej kobiecie kwiatów. To już prawie rok.

Włożył bukiet do szklanki, oparł go o ścianę i popatrzył po raz ostatni przed wyjściem na uratowaną kobietę. Zastanawiał się, co dalej – to zdarzenie wstrząsnęło nim bardziej, niż mógłby przypuszczać, zwłaszcza że ta całkiem obca dziewczyna była… No, sam nie wiedział jaka i nie miał czasu dłużej się nad tym zastanawiać. Wyszedł z sali, cicho zamykając za sobą drzwi, z nadzieją, że nie widzi dziewczyny po raz ostatni.

BOŻENA

– Dzień dobry, z tej strony Bożena Sirs. Dzwonię do pani, pana w bardzo nietypowej sprawie – odezwała się, imitując radiową audycję Janusza Weissa i dbając o to, by jej głos brzmiał pewnie. – Chciałabym się dowiedzieć: ile kosztuje zorganizowanie urodzin dla pięciolatki i jej pięciu koleżanek w państwa lokalu?

W słuchawce, oprócz trzasków i buczenia, usłyszała szybko wypowiedziane kilka zdań. Zrozumiała z nich jednak tylko tyle, że dzisiaj już nic w tym temacie nie załatwi.

– Nie? A do kogo mam zadzwonić, żeby się dowiedzieć? – spytała najbardziej uprzejmie, jak tylko mogła. – Przyjechać? Podpisać umowę? To my się jeszcze zastanowimy, dziękuję i do widzenia – zakończyła, odkładając telefon i dodając po cichu pod nosem: – Chyba jednak zrezygnuję z tego genialnego pomysłu zorganizowania tam przyjęcia.

Chciała, żeby piąte urodziny jej pierworodnej były wyjątkowe. Pomyślała, że może trochę zaszaleć, a jednocześnie się przy tym nie namęczyć. Ceny zdecydowanie były niewspółmierne do oferty, w dodatku – kiedy już była wstępnie ugadana – przedsiębiorca dodawał „drobne” zasady, wymieniając, czego to dzieciom nie wolno i za co nie biorą odpowiedzialności…

Urodziny Kasi były już za dwa tygodnie, Bożena wiedziała, że zabiera się do tego zdecydowanie za późno i może dlatego koszty były tak wysokie, ale naprawdę trudno znaleźć czas na wszystko, co chciałoby się zrobić, gdy opiekuje się trójką dzieci. Jak to gdzieś wyczytała – chyba w książce pod tytułem Co ludzie sukcesu robią przed śniadaniem – „czas rodzica nigdy nie jest do końca jego własnością”. Zgadzała się z tym całkowicie i choć na czytanie też nie miała czasu, to niekiedy udawało jej się go trochę ukraść. Oczywiście kosztem czegoś innego. Tym razem kosztem przyjęcia, które i tak się odbędzie. Na szczęście dla dzieci w tym wieku jeszcze najważniejsi byli rodzice i liczył się czas spędzony z nimi – najlepiej obojgiem. Może to nawet lepiej, że zrobią imprezkę w domu? – Jak zaangażuję Janusza, może wyjść dużo lepiej, niż może mi to zaoferować jakikolwiek lokal – pomyślała na głos. – Do niego też muszę zadzwonić, ale to akurat nie jest problem.

Rozmowy z nim – i tylko z nim – były dla niej przyjemnością. Czystą przyjemnością, choć musiała przyznać, że ostatnio jakoś mniej do siebie dzwonili. A raczej to ona jakoś ostatnimi czasy przestała dbać o kontakt, sama nie wiedząc dlaczego. Powoli zaczęła szykować plecaczki córek do wyjścia. Kiedy większość była już gotowa, wykręciła numer brata. Po siódmym sygnale dała sobie spokój, choć zaintrygowało ją, że Janusz nie był osiągalny.

„Dziwne… o tej porze przeważnie jedzie do pracy i odbiera… Mam nadzieję, że nic się nie stało. Wczoraj nie dał znaku, że dotarł od nas do domu, ale często mu się to zdarzało, a ja nie zawsze pamiętam, żeby go zapytać. Jak pech to pech…” – pomyślała i jak na zawołanie usłyszała piski kłócących się o coś dziewczynek, połączone z zawodzeniem Marcina, obudzonego w pokoju obok.

Pomyślała, że ten dzień nie należy do najlepszych – choć nie miała pojęcia, co ją jeszcze może w ciągu najbliższych godzin czekać. Spakowała się, ubrała dziewczynki, przewinęła i zawiązała Marcina – czyli standardowo wyszła z domu po kolejnych czterdziestu pięciu minutach, by młode odprowadzić do ich ulubionego miejsca spędzania czasu, czyli przedszkola „Dzieci Boże”. Miała ambitny plan zrobić z synkiem zakupy, żeby mieć na obiad co do garnka włożyć.

HONORATA

– Mogą państwo przysłać karetkę? Pewna… – powiedziała do słuchawki kobieta, jednak szybko jej przerwano. – Dzień dobry, z tej strony Bożena Sirs, czy mogą państwo przysłać karetkę? – rozpoczęła jeszcze raz nienawidząca stresujących rozmów kobieta, przedstawiając się drżącym głosem. – Gdzie jestem? – powtórzyła pytanie za dyspozytorem, rozglądając się wokoło. – Na przystanku Słowiańska, siedzę ze starszą kobietą, która zasłabła w autobusie, właściwie to prawie zemdlała i uderzyła głową w te, no… w taki drążek przy drzwiach. – Próbowała przekazać w miarę składnie informacje. – Jak się czuję? Ja dobrze… – odpowiedziała po chwili zdziwiona, usłyszawszy pytania swojego rozmówcy. – A, staruszka. Jest przytomna, sama mówi, że czuje się już znacznie lepiej, prawie mi uciekła, niemniej to starsza kobieta… Pozostać na miejscu i czekać na państwa przyjazd? Dobrze, czekamy, tylko… proszę o pośpiech, jestem z malutkim dzieckiem… Tak, wiem, że robią państwo wszystko, co mogą…

Ledwo skończyła jedną trudną rozmowę, czekała ją kolejna. Przyznała w duchu, że gdyby wiedziała, jak to się skończy, nie wsiadłaby do tego cholernego autobusu, tylko poszła pieszo.

– Nic mi nie jest, ja już pójdę do domu. – Honorata usiłowała przekonać natrętną, nadopiekuńczą młodą matkę z maleństwem na brzuchu, wyglądającą trochę jak w ciąży, a jednak nie do końca.

– Pani poczeka, mogło się coś stać, a pani nawet o tym nie wie. Czasami efekty takich wstrząsów występują dopiero po jakimś czasie – odpowiedziała Bożena i dla bezpieczeństwa przytrzymała ją jeszcze ręką.

„Zbiorę siły trochę – pomyślała Honorata. – Pogotowie pewnie przyjedzie za jakąś godzinę, ta młoda tyle tu nie może siedzieć w zimę z takim maleństwem. Tyle ma instynktu macierzyńskiego, że obdziela nim obce babcie… Jak coś, to jej powiem, co o niej myślę…”

Po chwili milczenia spojrzały na siebie niby ukradkiem równocześnie, podając sobie dłonie.

– Bożena.

– Honorata.

Przedstawiły się sobie i roześmiały się sztucznie, po czym zapadła niezręczna cisza. Każda z nich zastanawiała się, co powiedzieć. Bożena chciała zadbać o dobre samopoczucie staruszki, którą postanowiła się zaopiekować, Honorata zaś planowała jak najszybciej pozbyć się wymyślającej coś nieznajomej. Minuty płynęły, samochody przejeżdżały obok nich, rozchlapując pośniegowe błoto.

– Zimno coś – wysyczała starsza pani, otulając się szczelniej sportową kurtką, którą włożyła z myślą o zakupie pomarańczy i szybkim powrocie do domu. Sądziła, że nawiązanie do pogody przypomni obcej, że jest na dworze z małym dzieckiem.

– Zimno pani? Niedobrze, żeby się pani wychłodziła – odpowiedziała zmartwiona młoda kobieta, marszcząc brwi i nie łapiąc aluzji.

– Nie, nie!

Honorata sprostowała szybko, jakby bała się, że tamta zaraz zacznie ściągać płaszcz – co pewnie by zrobiła, gdyby nie dziecko. Zaskoczyło ją, że chodzą jeszcze po świecie tak wrażliwi ludzie. Ona na pewno by tak nie zrobiła.

Przyjrzała się nieznajomej: niska, ładna dziewczyna, nieco przy kości, choć może to przywiązane dziecko sprawia takie wrażenie. Musi je naprawdę mocno kochać, skoro tak blisko je trzyma zamiast w wózku. A może jest chore, dlatego się nie odzywa?

Wpatrywała się chwilę i ta obca kobieta zaczęła jej nagle kogoś przypominać – ten zadarty nos i długie kości policzkowe gdzieś już widziała, a skoro zapamiętała taki szczegół, to pewnie nawet nie raz.

– Czy pani ma siostrę? – zapytała, lustrując ją jeszcze baczniej, równocześnie doszukując się kolejnych dowodów na potwierdzenie swojej teorii. Było to jednak mocno utrudnione w zimowej aurze, która wymuszała dodatkowe nakrycie, skrywające większą część ludzkiego ciała, choć najwięcej można było wyczytać w oczach, zwanych zwierciadłem duszy.

– Tak, a dlaczego pani pyta? – odpowiedziała Bożena, nieco skrępowana bezczelnie przesuwającym się po niej wzrokiem.

– Bo… – zaczęła staruszka, ale resztę odpowiedzi zagłuszyła nadjeżdżająca na sygnale karetka.

Honorata była trochę zła, że nastąpiło to tak szybko, że nie miała czasu uniknąć spotkania z białymi fartuchami, z którymi, jak chyba większość ludzi, nie ma przyjemnych wspomnień, choć nie jest to przeważnie niczyją winą. Poddała się rutynowemu przesłuchaniu, rejestrując kątem oka, jak nieznajoma-znajoma odpowiada na pytania innego ratownika, po czym oddala się, machając staruszce na pożegnanie.

MAJA

Maja ocknęła się w szarym, cichym pokoju. Zdezorientowana rozejrzała się po szpitalnej sali, próbując sobie przypomnieć cokolwiek.

„Co to za miejsce? Co ja tu robię? Dlaczego spałam? I jak długo?”

Czuła się niczym Alicja w Krainie Czarów: kręciło jej się w głowie, nie rozpoznawała miejsca i przedmiotów, a już na pewno nie kabli, ciągnących się wokół jej łóżka.

Jej wzrok przyciągnęła jedyna nasycona kolorem rzecz w pomieszczeniu – kwiaty w słoiku. Biszkoptowe róże. Tak, wszyscy mówili na nie „herbaciane” – chyba od herbatników – ale jej nazwa ta kojarzyła się bardziej z herbatą. Napojem znienawidzonym przez nią najbardziej na świecie, może przez wzgląd na osoby, które znała, a które za nim przepadały? Osoby, których ona nie darzyła zbytnio sympatią? No nic, wolała mówić „biszkoptowe”. Jak jej Focus. Jak jej biszkoptowy labrador.

Focus! Skojarzenie to od razu przyspieszyło jej procesy myślowe, ale także wznowiło nieprzyjemne wirowanie w głowie, do którego doszło pulsowanie w skroni.

Powrót z uczelni, spacer z psem i… dalej wspomnień nie było. Kompletna pustka – jak zawsze, kiedy zasiadała do pisania pracy magisterskiej. Wówczas jednak, po kilkunastu minutach przeglądania materiałów i czytania poprzednio napisanych notatek, szybko wpadała w rytm i coś jej się zawsze udało dopisać, teraz natomiast nie miała do czego zajrzeć. W żadnej książce nie znajdzie wydarzeń z wczorajszego wieczoru.

Kiedy bezskutecznie spróbowała usiąść, usłyszała głos.

– O, już się pani obudziła? – zapytała młoda, rudowłosa pielęgniarka, wchodząc do środka i rozwiewając wokół zapach perfum, nie dopuszczając tym samym do przepalenia przewodów w jej mózgu.

– Co… co się stało? Gdzie… jestem? – wychrypiała Maja przez wysuszone i obolałe gardło.

Uświadomiło jej to, że z zresztą jej ciała wcale nie jest lepiej, ba! Jest nawet gorzej niż z głową. Dopiero teraz zaczęła poruszać się, a raczej próbować, czując coraz więcej napięcia w nogach, rękach. Odkryła kołdrę i nie spodobało jej się to, co tam zobaczyła.

– Niech pani, broń Boże, nie wstaje! – wykrzyknęła przestraszona pielęgniarka i zaraz spokojniejszym tonem dodała: – Jest pani w szpitalu. Wczoraj uległa pani wypadkowi, ale spokojnie, może pani na razie tego nie pamiętać. Oprócz zewnętrznych obrażeń, które wyglądają znacznie gorzej, niż są w rzeczywistości, badamy, czy w środku wszystko w porządku. Jak się pani czuje?

– Średnio – odpowiedziała zmęczona już Maja.

– To dobrze, a nawet bardzo dobrze. Powiadomiliśmy już pani rodziców, jak tylko znajdą chwilę, to przyjadą.

Kobieta powiedziała to dosyć spokojnie, jednak nie do końca udało jej się ukryć, co naprawdę o tym myśli. Mai to jednak ani nie zdziwiło, ani nie zmartwiło.

– Całą noc czuwał przy pani chłopak, przyniósł też te piękne kwiaty. Jest pani mocno osłabiona, dlatego proszę leżeć. Może się pani zdrzemnąć. Czas i sen to najlepsze lekarstwa. Czy coś panią boli jakoś dokuczliwie? – dodała, sprawdzając poziom kroplówki, karmiącej poturbowaną dziewczynę.

– Głowa? – odpowiedziała pytająco, starając się uporządkować nowe informacje.

„Chłopak? Przecież ja nie mam chłopaka, a w każdym razie nic mi o takowym nie wiadomo. A może mam i tego nie pamiętam? To już naprawdę musi być ze mną źle…”

Pielęgniarka tymczasem podpięła do jej wieszaczka jeszcze jedną kroplówkę, z której momentalnie zaczął się sączyć płyn. Już po paru sekundach spowodował on, że dziewczyna odpłynęła, nie znajdując odpowiedzi na piętrzące się pytania.

IWONA

„To był jeden z najgorszych poniedziałków w moim życiu… Już nawet w pierwszy dzień matur było lepiej. Matury… kiedy to było?”

Nie wiedziała, czemu pomyślała teraz o maturach. A może wiedziała, ale nie chciała pamiętać?

Z rozrzewnieniem przypomniała sobie czas końca beztroski, ostatnie wakacje, najdłuższe w całym dotychczasowym życiu. To, co jednak nastąpiło potem, okazało się znacznie gorsze. Zmieniło wszystko i sprawiło, że nic już nie było takie samo.

„Chcesz powspominać?” – spytał, jak zwykle ironiczny, głos z tyłu głowy.

Nie miała ochoty na polemikę z nim. Lepiej jednak wrócić do rzeczywistości. No nic – nie ma co płakać nad rozlanym mlekiem, jak to się mówi – choć przysłowie to na pewno wymyślił jakiś facet, który nigdy nie musiał odciągać pokarmu, żeby jego dziecko miało co jeść, podczas gdy on siedziałby w znienawidzonej pracy, byle tylko przeżyć następny miesiąc. Tak jak Iwona jeszcze półtora roku temu.

„Niech ten dzień nareszcie się skończy” – błagała w myślach, usiłując skupić się na czymś innym niż tylko na tym, żeby w końcu wrócić do domu. Jej myśli powędrowały oczywiście w stronę czekolady. A potem już poszła lawina wspomnień: kolejna kłótnia z mężem, obcięcie premii z racji poświątecznej restrukturyzacji, czekolada, dodatkowe obowiązki w ramach tej samej pensji, telefon od opiekunki, by szybko wracała, no i ochota na czekoladę.

Po skończonej zmianie, ubrana w eleganckie stalowoszare spodnie, które nieco bardziej chroniły przed zimnem niż spódnica – choć na pewno nie pomagały w tym wytarte czarne kozaczki na obcasie sprzed dwóch sezonów – ruszyła jak zawsze w stronę tramwaju, stukając miarowo obcasami po kostce brukowej. Rozejrzała się i odkryła, że coś pustawo jak na tę godzinę – najpewniej studenci oblegają biblioteki albo siedzą i zakuwają w domu. Koniec stycznia to przecież sesja, czyli czas pustek lub ubranych na galowo zombie, krążących po ulicach.

Iwona kiwnęła i uśmiechnęła się do osób, z którymi przeważnie miała przyjemność jeździć tramwajem. Większość tego grona stanowiły młode dziewczyny, dorabiające w galeriowych sieciówkach, niby tylko „na chwilę, na okres studiów”. A przecież potem, jeśli były dobre, zostawały kierowniczkami lub managerkami. Jeśli zaś słabo się sprawdzały, zostawały przez sprzedażowe doświadczenie zepchnięte do marketów, czego przykład stanowiło wiele jej koleżanek z pracy. Część z nich spełniała jednak swoje marzenia, idąc za powołaniem – tak jak kiedyś ona – i wykonując pracę marzeń, w której jednak często płacą niewiele, więcej za to wymagają. Nie trzeba dodawać, że o wiele za dużo w porównaniu z wynagrodzeniem. Tramwajowe dziewczyny jednak nie kiwały – co najwyżej uśmiechały się, lustrując ją i dostrzegając ubrania z poprzednich kolekcji znanych marek. A właśnie tak najbardziej lubiła się ubierać – choć nie było jej stać na najmodniejsze ciuchy, rekompensowała to sobie w lumpeksie, gdzie znajdowała mnóstwo eleganckich i markowych rzeczy (czasami nawet z metkami!) praktycznie za bezcen.

Problem stanowiły tylko buty i ich rozmiar. Po pierwsze: w lumpeksie trudno jej było dostać swój rozmiar – trzydzieści pięć – uznawany raczej za dziecięcy. Zwłaszcza że chciała, by obuwie nie mieniło się wszystkimi kolorami tęczy lub nie miało kilkunastu kokardek czy cekinów i nie przedstawiało najnowszej idolki najmłodszego pokolenia. Po drugie: była to jedyna część garderoby, która według niej powinna być kupowana osobiście, nowa. Z tak małą stopą często i tak nie miała wyboru. Dlatego, mimo masy ciuchów, butów było naprawdę niewiele i to przeważnie wszystkie czarne, aby pasowały do jak największej liczby zestawów.

Nadjeżdżający tramwaj skutecznie zagłuszył jej myśli o modzie, czekoladzie i bieżących problemach, które mnożyły się jak króliki na wiosnę. Wsiadła i po zajęciu miejsca zasnęła.

Na szczęście Słowiańska to jeden z bardziej wymiennych pasażersko przystanków, więc jakaś „życzliwa” kobieta z kulą, chcąc zaznaczyć swoją obecność – czyli „delikatnie” dając do zrozumienia, że to jej tramwaj, a w każdym razie na pewno to upatrzone miejsce – popchnęła Iwonę na tyle mocno, że ta obudziła się akurat w ostatnim momencie, żeby zdążyć wysiąść. Innym razem na pewno by zwymyślała staruchę za naruszenie jej prywatności, na punkcie której była przewrażliwiona, tym razem jednak była jej niezwykle wdzięczna, choć w życiu by się do tego nie przyznała. Minęła kobiecinkę, odrobinę ją popchnąwszy, za co od razu dostała pełne wyrzutu spojrzenie. Co babcia chciała powiedzieć, Iwona już jednak nie usłyszała, gdyż wybiegła z tramwaju, który zamknął za nią z trzaskiem drzwi.

Chcąc nie chcąc, musiała iść jeszcze do sklepu, żeby było co zjeść na kolację. No, i kupić tę cholerną czekoladę, żeby uporczywa myśl nareszcie dała jej spokój.

„Tylko czekoladę?” – przypomniał o sobie dawno niesłyszany głos wewnętrznego krytyka.

Po kilkukrotnym okrążeniu alejek dyskontu z kropkami w logo – prawdę powiedziawszy, znała go lepiej niż sklep, w którym pracowała – władowawszy energicznie do koszyka potrzebne rzeczy, ruszyła w kierunku kasy. Na widok kolejki jej poziom szczęścia stopniał jak śnieg na wiosnę, która jeszcze nie nadeszła, a na którą tak już czekała.

„I tak na pewno czegoś zapomniałaś” – odezwał się znowu jej nieodłączny towarzysz.

Po parunastu wleczących się minutach szybko przeszła przez kasę, maksymalnie ułatwiając siedzącemu na niej mężczyźnie kasowanie. Podczas pakowania do torby zakupionych produktów stwierdziła, że skoro już tu jest i pamięta, kupi syrop na gardło w aptece obok.

„A Pola czeka…” – usłyszała już po raz trzeci głos.

Stojąc w przydługiej kolejce do kasy w aptece, wpuściła przed siebie – oczywiście ku oburzeniu większości klientów – kobietę z dużym brzuszkiem. Ciąża musiała być naprawdę zaawansowana, skoro była widoczna pod masą ubrań, w które trzeba się ubrać zimą. Ludziom chyba jednak po świętach albo Sylwestrze Królowa Śniegu nasypała kawałki szkła do oczu, bo nie widzieli nic oprócz czubka własnego nosa. Nie chcieli widzieć? A może sami czuli się źle? W końcu to była kolejka w aptece.

Ciężarówka, która wywołała tyle emocji, zmusiła w końcu Iwonę do policzenia, kiedy sama powinna dostać okres. Ślimacząca się kolejka podpowiedziała jej, że lepszy moment nie nadejdzie – nigdy nie była za dobra z matematyki, ale kiedy po trzykrotnym wyliczeniu wyszedł jej kolejny, inny wynik, dla świętego spokoju postanowiła kupić też test ciążowy, który (jak miała nadzieję) miał utwierdzić ją w przekonaniu, że po prostu nie umie dobrze liczyć. Byłoby to dziwne jak na ekspedientkę, w cyklu jednak znaczenie miało coś więcej niż tylko liczby, tak więc…

– Jeszcze test ciążowy poproszę – powiedziała, wyobrażając sobie te przewracające się oczy klientów z tyłu. Farmaceuta jednak bez słowa podał białe pudełeczko z półrocznym uśmiechniętym bobasem na opakowaniu – czyli zdecydowanie w wersji dla starających się. Zapłaciła, wzięła tobołki i ciężkim krokiem ruszyła do wyjścia. W drzwiach zderzyła się jeszcze z – a jakże – „ulubioną” koleżanką z pracy. Tamta chciała ją zaczepić i koniecznie pożalić się na szefa za to, co dziś wymyślił, po to tylko, by wyciągnąć od Iwony jak najwięcej negatywnych informacji i przekazać komu trzeba. Lizusostwo level ósmy na siedem możliwych, nic więc dziwnego, że Beata Kalinowska nader szybko – oczywiście tylko wtedy, kiedy nie słyszały tego jej za długie uszy – została okrzyknięta przez pozostałe pracownice kablem.

– Spieszę się, Beatka. Przepraszam, ale dziecko czeka, pogadamy innym razem, dobrze? – powiedziała od razu Iwona i niezwłocznie ruszyła przed siebie, machając przepraszająco na pożegnanie ręką.

W domu, dla dopełnienia pechowości dnia, czekała ją jeszcze jedna niespodzianka. Po przywitaniu jakoś takiej sennej Poli ruszyła do przedpokoju, aby zamknąć drzwi za wychodzącą opiekunką, która jakoś dziwnie wolno się dziś ubierał.

„Może nie tylko ja mam dzisiaj taki marny dzień? Może coś jest w powietrzu?” – pomyślała Iwona, patrząc na dziewczynę.

– Chciałam powiedzieć, że odchodzę – odezwała się opiekunka, odwracając się tyłem do matki dziewczynki, by włożyć długi czarny płaszcz.

– Co to znaczy, że odchodzisz? – spytała skonsternowana Iwona, zastanawiając się, czy zaraz oszaleje, czy jeszcze potrzebna jest jakaś równie „miła” wiadomość tego dnia.

– Normalnie, chciałam zrezygnować z pracy. Muszę poszukać czegoś lżejszego. Na studiach coraz większy młyn, jestem zmęczona, wie pani? Nie daję już rady.

– Kiedy? – Miała na języku siedemnaście innych pytań, teraz jednak musiały poczekać, najpierw trzeba było ogarnąć, jak wysokie płonienie palą się na gruncie pod jej stopami.

– Jak najszybciej.

– Malwina, nie możesz tak… Podpisałyśmy umowę. Muszę zorganizować zastępczą opiekę dla Poli. Pod koniec stycznia nie będzie to takie proste…

Pełne imię zawsze przywracało nianię do porządku, zwłaszcza gdy ich relacje za bardzo zapuszczały się na koleżeńskie tory. Choć kiedyś często rozmawiały na wszystkie tematy, dawno nie poruszały żadnego oprócz Poli. Myślała, że i tym razem formalność przywoła dziewczynę do rozsądku.

– To jaki jest okres wypowiedzenia? – zapytała zimno tamta.

Obie dobrze wiedziały, że tydzień, za który w dodatku matka będzie musiała zapłacić więcej. Miało to stanowić zabezpieczenie dla Malwiny, gdyby Iwona musiała z niej zrezygnować, zanim tamta znajdzie sobie kolejną pracę. Na Iwonę działać to miało zniechęcająco, żeby nie zmieniała nieustannie opiekunek, robiąc tym samym piekło z życia córeczki.

– Nie pamiętam, ale zastąpienie cię będzie trudne – skłamała, aby ugrać jak najwięcej, choć kiedyś była to prawda, bo Malwina na początku swojej pracy była całkiem inna.

– Chyba tydzień, za który miała mi pani zapłacić podwójnie?

Teraz to niania udawała amnezję w kwestii dla niej najkorzystniejszej. Gdyby jednak Iwona przyznała się, że pamięta dokładna kwotę, o którą ma być powiększona wypłata, wyszłaby na idiotkę, nie pamiętając okresu wypowiedzenia. Zrezygnowana postanowiła skończyć pojednawczo rozmowę, zmuszając się do lekkiego uśmiechu.

– Sprawdzimy obie w umowie i jutro spokojnie o tym porozmawiamy, okej? Przemyśl to jeszcze, kochana – dopowiedziała, rozciągając wargi jeszcze szerzej.

– Dobrze, ale raczej decyzji nie zmienię – odparła dziewczyna, patrząc jej w oczy i nie starając się ukryć małej satysfakcji.

Ta rozmowa uświadomiła Iwonie, że to może być jednak najlepsza rzecz, jaka miała ją dzisiaj spotkać, a nadchodząca zmiana jest trudna, ale konieczna. Wydawało jej się także, że wersja pod tytułem „nie daję rady” stanowiła zaledwie przykrywkę.

VII

HONORATA

Dłuższą już chwilę siedziała na łóżku sama, wpatrując się w sufit i mając serdecznie dosyć tych czterech żółtych ścian.

– Co mi jest? Dlaczego jeszcze tu siedzę? Kiedy będę mogła wyjść? – zapytała rozpoczynającą zmianę siwowłosą jak ona pielęgniarkę, która weszła do sali z tacą pełną tabletek.

Ela jednak była przyzwyczajona do tego typu pytań i nie tylko zaprawiona w radzeniu sobie z trudnymi pacjentami, ale również przygotowana przez koleżanki. Oczywiście w dyżurce nie rozmawiało się wyłącznie o pacjentach, ale jak wszystkie matki w końcu zejdą na temat dzieci, choćby spotkały się po to, by od nich odpocząć, tak i pielęgniarki na zmianie zawsze kończą rozmowę wymianą informacji na temat pacjentów. Szczęście, że drzwi były wygłuszone, bo – jak to powiedziała o Honoracie Hudobicka – „ta spod piątki wymyśla”.

– Powtarzam pani po raz kolejny to, co słyszała pani od koleżanek – odezwała się kobieta w białym mundurku, powoli wypowiadając słowa i mówiąc jak do dziecka. – Jeśli ma pani jakieś pytania i obiekcje, niech je pani przekaże lekarzowi. Zlecono pani badania i obserwację. Przez ostatnie pół godziny, odkąd koleżanka mierzyła pani temperaturę, nic się nie zmieniło. Dopiero wczoraj panią przywieziono. Pacjentów jest dużo, to zawsze trochę trwa.

– Te wszystkie procedury, rurki, tabletki – czy to naprawdę na sens? Na każdego przychodzi po prostu ta chwila i ja jestem na nią gotowa. Gdybym tylko mogła wyjść… – myślała na głos Honorata.

– Ależ może pani wypisać się na własne żądanie, wtedy jednak nie bierzemy odpowiedzialności za pani zdrowie i życie. Gdyby tylko miała pani taką wolę, proszę to zgłosić. Tymczasem jednak proszę czekać na badania.

– Ale ja się dobrze czuję! Nie potrzebuję żadnych badań, a skoro tyle jest pacjentów, to ja chętnie zwolnię łóżko – powtórzyła swoją śpiewkę staruszka.

– Nie będzie takiej potrzeby, a skoro o łóżku mowa, to za chwilę będzie pani miała towarzystwo.

Honorata otworzyła ze zdumienia oczy. „Co oni sobie wyobrażają?” – zdążyła tylko pomyśleć. I już miała otworzyć usta, kiedy do sali weszła niezwykle szczupła kobieta. Nienaturalnie wręcz koścista. Na jej widok Honoracie robiło się na przemian zimno i gorąco.

– Jest pani pewna, że powinniśmy leżeć na tej samej sali? – wykrztusiła jeszcze, jakby w obawie, że zarazi się od sąsiadki, choć pielęgniarki, które musiały podnosić takie kobiety jak ona, nie miałyby nic przeciwko.

Ela jednak już nie zareagowała, bo nie miała do powiedzenia nic, co nie kwalifikowałoby się do zwolnienia dyscyplinarnego z racji nieprofesjonalnego zachowania wobec pacjenta. Poprawiła poduszki, uśmiechnęła się najmniej sztucznie, jak tylko umiała, i wyszła, pozostawiając staruszkę z jej myślami. I sąsiadką.

„Po co mam tu, do jasnej choinki, siedzieć? Tyle się słyszy, że szpitale mają mało miejsca, niski budżet, a mnie tu niepotrzebnie trzymają. Za jakie grzechy? Szukają dziury w całym. Spójrzmy prawdzie w oczy – jestem stara. Czemu nie wyciągnęłam nóg w tym autobusie? Musieli mnie jeden z drugim ratować i podnosić? A może to taka próba, przygotowanie, ostrzeżenie, żebym sprawdziła, czy testament aby na pewno jest aktualny? Jezusie, to pewnie też szansa na ostatnią spowiedź?”

Gdyby tylko wiedziała.

W tym jednak momencie bezgłośne mamrotanie ucichło, bo w drzwiach pojawiła się kolejna postać. Po rozpoznaniu bardzo zmienionej, dawno niewidzianej twarzy Honorata zaczęła się zastanawiać, czy czasem nie jest już w czyśćcu. W każdym razie była to ostatnia osoba, której się spodziewała.

JANUSZ

Ruch i zbilansowana dieta to podstawa, jednak ostatnio brakowało mu jednego i drugiego. Najpierw weekendowa rozpusta słodkości u siostry, potem dobroci ze szpitalnych automatów, obiad ze świątyni złotych łuków…

– Jeszcze trochę i sam będę się mógł położyć w szpitalu – powiedział cicho do siebie, pedałując mocniej na stacjonarnym rowerku, ustawionym na wprost pustej białej ściany, na której wyświetlał się kolejny odcinek jego ulubionego serialu – Gry o tron.

Uwielbiał go i nie cierpiał jednocześnie, co chwilę wychwytując różnice pomiędzy książką, którą czytał, a ekranizacją, którą oglądał w nielicznych wolnych chwilach lub przy okazji dbania o formę w zaciszu domowego studia fit, jak nazywała je…

„Nie, nie będę o niej myślał!” – uciął szybko źródło myśli, z których nigdy nie wynikało nic dobrego, spoglądając na całującą się namiętnie parę na jego ścianie. Namiętność to jedna z głównych cech tego serialu – chyba nie nakręcono jeszcze żadnego odcinka, który byłby pozbawiony choćby jednej sceny okołołóżkowej. Musiał jednak przyznać, że ekranizacja miała też inne atuty, które niezmiennie go przyciągały. Nie potrafił się jednak oprzeć manii porównywania i w ten sposób zleciał mu już – lub dopiero – trzeci sezon. Pierwszy oglądał jeszcze z nią, choć było to tak dawno temu…

Stop. W głowie po raz kolejny zapaliła się czerwona lampka, którą jednak ostatnio coraz szybciej udawało mu się gasić.

„Ciekawe: czy Maja ogląda Grę o tron? Może czytała książkę? Śledzić serial, który uwielbia połowa świata, to wcale nie wyczyn, nieliczni jednak sięgają po jego literacki pierwowzór. Może ona należy do tej mniejszości?”

Nie wiedział, skąd mu to przyszło do głowy. Nieznajoma z wypadku wciąż wracała w jego myślach, choć minęło już kilka dni od tego traumatycznego doświadczenia i widoku poskręcanej, zakrwawionej dziewczyny na chodniku oraz niedającego się uspokoić psa. Właściwie ta dziewczyna w pewien sposób wypierała wspomnienia o byłej. Kiedy tylko pojawiała się nieprzyjemna wizja kobiety z przeszłości, za wszelką cenę starał się skierować myśli na coś innego, przyjemnego i… jak królik z kapelusza za każdym razem niespodziewanie pojawiała się Maja.

„Choć to całkiem obca dziewczyna i w pierwszym szoku nie chciałem jej zostawić, zaszalałem nawet i kwiaty kupiłem – ale przecież poza tym jej nie znam. Upomnienie w pracy i docinki kolegów boleśnie przypomniały mi, że nie mam dziewczyny. A może by tak jednak ją odwiedzić, sprawdzić, jak się czuje? Nie wiadomo, czy mnie wpuszczą – wcześniej wkradłem się na kłamstwo, że jestem jej chłopakiem, teraz już mogłoby nie pójść tak łatwo. Jej rodzice już na pewno tam byli. A może ona ma chłopaka? Musiał się bardzo zdziwić, kiedy dowiedział się od pielęgniarek, że ma konkurencję. Ciekawe też: co się stało z tym psem? Wprawdzie wolę koty, ale tamten labrador był niesamowity…”

Na wyświetlacz wskazujący pokonanie dystansu dwudziestu pięciu kilometrów spadła kolejna kropla potu. Na ścianie pojawiły się białe litery. Otarł czoło przewieszonym przez szyję ręcznikiem i skierował się do kuchni nalać brytczanki – jak zwykł nazywać wodę przefiltrowaną przez dzbanek marki Brita – ściągając po drodze mokrą koszulkę i adidasy. Przy drugiej szklance orzeźwiającej wody z cytryną usłyszał dźwięk dzwonka do drzwi.

Kto to mógł być? Nikogo się nie spodziewał, niczego nie zamawiał. Otworzył drzwi i całe szczęście, że trzymał się framugi. Na jedno pytanie dostał już odpowiedź i czuł, że chcąc nie chcąc, musi dowiedzieć się całej reszty. Na wycieraczce siedział sapiący miarowo biszkoptowy labrador, wlepiający w niego swe czarne ślepia jak kotek ze Shreka. Jeszcze bardziej niepokojący był jednak widok za nim…

BOŻENA

Miała dość. Miała serdecznie dość. Całe szczęście, że już jutro przyjeżdża mąż z tygodniowej delegacji. Uwielbiała swoje dzieci. Całą trójkę – urwisowatą, ale przekochaną na swój niepowtarzalny sposób. Nie oddałaby ich za żadne pieniądze – no, może na parę godzin, komuś naprawdę zaufanemu. Przedpołudnia spędzane w towarzystwie osób do lat pięciu, kiedy jedno z nich jest w przedszkolu, a dwójka w domu, z perspektywą popołudniowej lub wieczornej pomocy męża to jedno, a cały tydzień dwadzieścia cztery godziny na dobę z całą trójką to całkiem co innego. Czas po narodzinach Kasi wspominała teraz z nostalgicznym rozrzewnieniem. Zajmowanie się jednym maleńkim dzieckiem to całkiem inna bajka niż ogarnianie trójki w różnym wieku, z odmiennymi potrzebami. Dziś, po tygodniu choroby Kasi i Dorotki oraz intensywnym ząbkowaniu Marcina, miała ich wszystkich serdecznie dosyć.

Nie miała już siły, ale bardzo chciała jak zawsze powitać ukochanego ulubionym ciastem. Wiedziała też, że na wyciąganiu rączek, ścieraniu tego, co się przypadkowo rozlało i rozsypało, szybciej zleci jej czas. Nie chciała też spędzić przy garach późnego wieczoru – oby jak najbardziej samotnego, ze śpiącymi dziećmi.

– Wiecie, co będziemy robić? Piec ciasto! – powiedziała głośno, udając beztroski ton i wołając dziewczynki do kuchni.

Marcin, którego jedynki od tygodnia próbowały wyjść zza zaczerwienionej bulwy dziąsła, znowu dawał o nich znać kałużą śliny i ledwo dosłyszalnym tarciem o drewniany gryzak. Zawiązała małego do kółkowej chusty, dając sobie tym samym możliwość swobodnego manewrowania rękami przy jednoczesnym ratowaniu syna przed ewentualnymi próbami poczęstowania się tym, co w międzyczasie uda się stworzyć jego starszym siostrom.

– No dobra, skubaniec. Czas start! – powiedziała niemal bezgłośnie, po czym dodała: – Kasia, Dorotka! Zapraszam, pomożecie upiec ciasto dla taty?

Trzy godziny później stanęła w drzwiach rzekomo swojej kuchni. Wiedziała, że będzie tego żałować, że pomocnicy zrobią w jej królestwie tornado, po którym będzie musiała posprzątać sama – bo marudne dzieciaki trzeba już będzie położyć spać. Z pewnością istnieją inne sposoby, żeby w dziesięciostopniowym mrozie zająć trzy pędraki tęskniące za tatą – ale żeby nie utknąć znowu w stercie zabawek, nie było tych opcji wcale aż tak wiele. Wiedziała jednak, że warto. Jak usłyszała gdzieś kiedyś, w jakimś motywacyjnym filmiku – jednym z tych, które odtwarzała sobie po pierwszej ciąży, kiedy jeszcze miała czas na takie rzeczy – „Nie wszystko, co się opłaca, warto, nie wszystko, co warto, opłaca się”.

Z tą myślą wróciła do sypialni, z której usłyszała cichutkie kwilenie. Tam także dotarł już piękny zapach świeżo upieczonego, wyjętego z piekarnika ciasta i pewnie to właśnie on rozbudził apetyt synka. Zbliżał się czas kolejnej kolacji najmłodszego w rodzinie, a dla niej dobry powód, żeby się położyć.

22.22

Taki ciąg cyfr pokazywał jej – jak miała wielką nadzieję – zepsuty zegarek. Obudzenie się z jedną dziecięcą stopą w ustach, a drugą na wciąż jeszcze galaretowatym brzuchu nie należało do najprzyjemniejszych. Już miała po odgarnięciu nie swoich kończyn pozostać w łóżku, wiedziała jednak, że rano będzie tego żałować. Wstała, poodnosiła nieproszonych lokatorów w postaci dwóch bezwładnych dziecięcych ciałek do ich łóżeczek. Weszła do kuchni, po raz drugi podziwiając działanie tornada, które sama stworzyła, a które jeszcze wcale nie tak dawno temu było wielkości główki od szpilki, potem mieściło się w jednej dłoni, a teraz było w stanie narobić tyle bałaganu. Zalała brudne naczynia gorącym strumieniem wody, spryskała blat wodą z sodą oczyszczoną i wstawiła wodę do gotowania. Podnosiła różne rzeczy, dzieląc je na czyste i brudne. Wśród nich znalazła – a jakże – swoją komórkę, która kwalifikowała się do brudnych, jednak nie był to przedmiot, który można by położyć obok stale powiększającego się stosu koło zlewu. Bardziej jednak niż brud, do którego na tym obiekcie zdążyła się przyzwyczaić, zaniepokoiła ją mrugająca czerwona lampka.

Trzy nieodebrane połączenia. W dodatku z numeru, który bardzo dobrze znała, ale który nie kontaktował się z nią od dawna.

Woda w czajniku zagotowała się, rozwiewając przy tym ogromne kłęby pary wodnej.

Zerknęła jeszcze raz na telefon, żeby sprawdzić, czy się nie myli, ale numer szefa nie znikał z wyświetlacza. Mimo dobrych stosunków z pracodawcą – który naprawdę był niezwykle wyrozumiały na jej krótkotrwałe powroty, by mogła znowu ogłosić światu tę cudowną wiadomość, że na świecie pojawi się nowy człowiek – te telefony bardzo ją zaniepokoiły. Miała złe przeczucia. Żadnych faktów, żadnych podstaw do zmartwień, a jednak… Jedenasta wieczorem? Prawie środek nocy. Nie była to jednak dobra pora, by oddzwonić i sprawdzić, co się stało. Trudno, poczeka do jutra. Jutro już wraca mąż.

– Znowu będzie przepięknie, znowu będzie normalnie… – zanuciła stary utwór zespołu Tilt.

MAJA

Po niespełna tygodniu od felernego wypadku Maja czuła się już znacznie lepiej. Złamana ręka zrastała się prawidłowo. Siniaki na różnych częściach ciała, wskazujące jej, gdzie jeszcze ma mięśnie i kości, o których istnieniu wcześniej nie miała pojęcia, przybierały po kolei wszystkie kolory tęczy. Pamięć stopniowo wracała. Tak naprawdę to razem z Focusem napędziła wszystkim wielkiego stracha. Nikt w szpitalu nie wiedział nic o psie – miała nadzieję, że wrócił do rodziców, a ci zlitowali się nad biednym stworzeniem. Jak ich znała, to raczej nikłe nadzieje, nie miała jednak teraz czasu na zamartwianie się tym – były większe problemy, a już nadciągały kolejne. Jeden właśnie stanął w drzwiach jej szpitalnej sali.

– Dzień dobry – powiedział wesoło sztucznym głosem obcy, a jednak znajomy głos.

Wiedziała, że to prędzej czy później nastąpi, ale nie zdążyła się przygotować.

– Co ty tu robisz? Po co przyszedłeś? – zapytała, starając się zapanować nad swoim głosem.

– Mi też bardzo miło cię widzieć. Zapomnijmy na razie o tym, co było, mam jedną sprawę do załatwienia w tym szpitalu – oznajmił z drwiącym uśmieszkiem, zbliżając się wolnym krokiem do jej łóżka i wkładając dłonie do ledwo zapiętych, obszernych jeansów, przytrzymywanych na bardzo napiętych szelkach. – Jako mądry i kochający ojciec nie mogłem odpuścić, żeby nie zobaczyć się z moją ukochaną córeczką, na którą zawsze mogę liczyć. Wstawaj, przejdziemy się trochę. Możesz chodzić, pytałem lekarza.

Brzmiało to jak rozkaz nieznoszącej sprzeciwu osoby, która zawsze dostaje to, czego chce – choć niekiedy (a raczej najczęściej) w niegodny naśladowania sposób. Zbliżył się jeszcze bardziej, roznosząc obrzydliwą woń potu, wymieszaną z tanim dezodorantem. Ignorując obecność innej pacjentki, będącej mimowolnym świadkiem żenującej sceny rodzinnej, nie zważając na uparte milczenie córki, wpatrzonej w okno, pociągnął dalej swój monolog:

– Doktorek… Cóż… Powiadomił mnie także, że karetkę zawołał twój chłopak. – Spróbował spojrzeć jej w oczy, wiedząc, że córka nie potrafi kłamać. – Kiedy będę miał przyjemność poznać przyszłego zięcia? Rozumiem także, że to on zabrał kundla do siebie? I bardzo dobrze.

Sąsiadka z sali przewróciła kolejną stronę książki, zasłaniającej jej twarz w taki sposób, że nie sposób było rozpoznać, czy kobieta śledzi tekst, czy toczącą się obok niej rozmowę. Udawanie, że nic się nie dzieje, robiło się coraz bardziej nieznośne – w każdym razie dla Mai. Na wspomnienie o psie poruszyła się niespokojnie, tracąc płonną nadzieję. Mężczyzna przy łóżku szybko to zauważył. Dużo negatywnych cech można było mu przypisać, ale nie był głupi – w dodatku umiał uderzyć w czuły punkt. Trochę – mimo wszystko – znał swoją córkę.

– Aaach! Tak więc, jak widzę po twojej minie, nie wiadomo, gdzie się podziewa to bydlę? Może to i lepiej. Nie trzeba robić pogrzebu, a poszukiwania trochę zajmą. Będzie trochę spokoju, a matka ucieszy się, że choć raz jej porządki mają sens, a czystość trwa dłużej niż…

– Czego chcesz? – przerwała mu szorstko dawno nieużywanym tonem, odrywając wzrok od płatków śniegu wirujących za oknem.

Wiedziała, że i tak nie ma innego sposobu na skończenie się tej niechcianej wizyty. Młoda blondynka z łóżka obok wyszła, chyba nie chciała wiedzieć, co będzie dalej. A może nie umiała się skupić na powieści, którą właśnie czytała? Maja zerknęła na pozostawioną na stoliku książkę. Kelner jakiegoś Garczyńskiego. Nazwisko autora nic jej nie mówiło, ale po okładce wnioskowała, że to kryminał, w dodatku krótki – czyli taki, jaki lubiła. Postanowiła zapamiętać i sprawdzić tytuł po wyjściu ze szpitala.

– Babcia Honcia leży kilka pięter niżej. Zechciałabyś może zejść ze mną i odwiedzić ukochaną babunię? – zapytał znowu tym sztucznie wesołym tonem mężczyzna.

– Co się stało babci? Dlaczego trafiła do szpitala? – zmartwiła się Maja i momentalnie przestała myśleć o sobie.

Pominęła też znienawidzone określenie babci. Aż nie mogła uwierzyć, że jej syn nazywa tak rodzicielkę. Choć z drugiej strony ona sama przecież…

– Zasłabła i jakaś miła pani o serduszku w twoim stylu zawiadomiła karetkę – przerwał jej rozważania ojciec, patrząc przy okazji na zegarek.

Dziewczyna nie odpowiedziała, tylko w milczeniu wstała i powłócząc jeszcze obolałymi nogami, ruszyła w kierunku drzwi. Ojciec wyszedł za nią, próbując naśladować chód chorej córki. Myślał, że to śmieszne. Przestał, kiedy jakaś kobieta w różowym szlafroku na korytarzu zlustrowała go z wysoko uniesionymi brwiami, gapiąc się i zastanawiając, czy aby na pewno nie jest na oddziale psychiatrycznym.

W ciszy zjechali windą i weszli w długi korytarz. Tutaj zapach był jeszcze gorszy – do intensywnego odoru leków, środków i wszechobecnej chemii dochodził jeszcze charakterystyczny, nieprzyjemny zapach starszych ludzi.

Weszli i równocześnie przywitali się głośnym „dzień dobry”. Nikt im nie odpowiedział. Po chwili jednak zauważyli, że jedna kobieta – niemalże niknąca w pościeli – śpi, a druga ma na uszach słuchawki. Podeszli do tej zasłuchanej, powtarzając przywitanie.

– O, dzień dobry! – ucieszyła się Honorata. – Mogliście powiedzieć wcześniej, że dziś po mnie przyjedziecie i mam się przyszykować.

– Babciu… – zaczęła spokojnie Maja. – Przyszliśmy cię tylko odwiedzić.

– Jak to: odwiedzić? Odwiedzać to można chorych, ja jestem zdrowa jak ryba! Poczekajcie trochę, tylko się ubiorę – powiedziała, wstając szybko i podchodząc do szafki, na której leżały jej rzeczy. – A czemu ty jesteś tak lekko ubrana? Ja rozumiem, że młoda i za dużo energii, ale bez przesady – skomentowała strój wnuczki, nie mając o wypadku wnuczki zielonego pojęcia.

– Babciu, tata nie zabierze cię do domu. Przyszliśmy tylko sprawdzić, jak się czujesz i czy niczego ci nie potrzeba – powtórzyła wnuczka spokojnie, ale stanowczo, łapiąc kobietę za rękę i szukając jej wzroku, by tym samym wzmocnić komunikat.

– Nie rozumiesz, że musisz zostać jeszcze na obserwację? Od lat nie miałaś żadnych badań. Lekarze chcą ci tylko pomóc, matka – włączył się ojciec nerwowo, jak zawsze, gdy coś szło nie po jego myśli.

– Babciu, ja też jestem w szpitalu, kilka pięter wyżej. Teraz, kiedy wiem, że tu jesteś, będę przychodzić częściej.

– Ty w szpitalu? A dlaczego? – Starsza pani przerwała pakowanie, zapominając na chwilę o sobie, co nie zdarzało się jej często.

– Tylko jakieś rutynowe badania, których jednak nie mogę zrobić w przychodni – skłamała Maja, by nie martwić babci, po czym dodała, patrząc jej w oczy: – Też chciałabym już wrócić, też czuję się bardzo dobrze.

Syn i wnuczka próbowali przemówić Honoracie do rozsądku, jednak upartość starszej pani była nieprzejednana. Babcia i jej zdrowie – była to jedna z nielicznych kwestii, w której Maja i ojciec zgadzali się ze sobą. Obojgu – choć z innych względów – zależało na Honoracie i jej dobrym samopoczuciu.

– Kiedy ja się dobrze czuję, choć już mnie gardło zaczyna boleć od powtarzania tego! – oponowała dalej, coraz głośniej.

– To przestań się powtarzać i zostaw w spokoju lekarzy. Pozwól im działać. – Syn zaczynał już tracić cierpliwość. Właśnie dlatego wziął ze sobą córkę. Wiedział, że tylko ona może przekonać babcię. Były do siebie takie podobne – nic dziwnego, że się tak dobrze dogadywały.

Honorata wyrwała się z uścisku wnuczki, a w tym samym momencie Jan podniósł głos, mówiąc to, co zawsze ciśnie się na usta w chwilach zdenerwowania, a czego potem się żałuje – czyli oskarżenia typu „ty zawsze” i „ty nigdy”. Do pełni chaosu brakowało tylko… pielęgniarki.

– Co tutaj się, u licha, dzieje?! Czy państwo poszaleli? Pani Honorata potrzebuje spokoju! – powiedziała szybko i bardzo głośno siwowłosa pielęgniarka, lustrując otoczenie. Zdziwiła się, że pacjentka, która nacisnęła brzęczyk, ma zamknięte oczy i spokojny wyraz twarzy. Zaraz dodała lodowatym tonem: – A ty, młoda damo, chyba pomyliłaś sale? A podobno tak dobrze się już czujesz…

IWONA

Bezskuteczne poszukiwania opiekunki coraz bardziej doprowadzały ją do załamania nerwowego. Ze stresu nie mogła już spać, więc wstała dziś wcześniej niż zwykle i wcześniej niż Pola. Miała wolne, więc czuła się nietypowo. Ostatnio w ogóle czuła się nietypowo. Weszła do łazienki, umyła twarz zimną wodą i spojrzała w lustro na bardzo zmęczoną, smutną kobietę. Poszarzała twarz, licząca trzydzieści osiem wiosen – choć z wyglądu raczej zim. Mnóstwo zmarszczek na czole i nie tylko. Dziś nie potrafiła zmusić się nawet do bladego uśmiechu.

Rozejrzała się po małej łazience, stale pełnej stert dziecięcych ubranek. Jak na tak spokojne dziecko Pola brudziła się nadzwyczaj często. Owszem, Iwona znała powiedzenie „brudne dziecko to szczęśliwe dziecko” i często sama pozwalała córce na naprawdę brudne zabawy, ale codziennie powtarzająca się kilkukrotna zmiana w ciągu tych dziewięciu godzin była naprawdę zastanawiająca. Nie chodziło o ubranka – tych dziecko miało więcej niż matka. Ale ta wciąż rozłożona suszarka i hałdy prania, których ciągle nie potrafiła się pozbyć… Obecnie sięgały już prawie do wysokości pralki, nad którą – na półeczce – położyła wczoraj test. Test…

„No nic, jeśli jestem w ciąży, im szybciej się dowiem, tym lepiej. A jeśli nie, to niedługo sprawa rozwiąże się sama. Lepiej mieć to już za sobą”.

Tak jak niecałe trzy lata temu, drżącą ręką odpakowała małe pudełeczko. Trzy lata temu jednak ręka drżała jej z całkiem innego powodu. Wyciągnęła białą płytkę, która wzbogacona o trzy krople, zaraz dokona wyroku.

Dla przypomnienia, czy czasem nic się w tej technologii nie zmieniło, przebiegła wzrokiem po instrukcji obsługi. „W dzień spodziewanej miesiączki” – to jedyna różnica, jaką wyłapała. Kiedyś było to „tydzień po”, później „3 dni po”, obecnie w dniu miesiączki. Ciekawe, kiedy dojdą do czterdziestu ośmiu godzin od zbliżenia. Wtedy tabletka „72 h po” miałaby większą rację bytu.

Wykonała test i położyła małą białą płytkę na pralce. Umyła zęby, starając się wypełnić wlokące się nudne trzy minuty. Kiedy pasta zmieniła kolor z białej na niebieską – najnowszy hit na rynku – Iwona wypluła pianę i przepłukała zęby. Spojrzała na ścienny zegar, wymysł jeszcze poprzednich właścicieli, który od nich przejęła. Nigdzie wcześniej nie spotkała się z czasomierzem w łazience, a to właśnie tam był najbardziej potrzebny. W każdym innym pomieszczeniu można było szybko chwycić za komórkę lub spojrzeć na rękę, ale w łazience przeważnie miało się mokre dłonie. Lubiła wiedzieć, która godzina, tak więc mieli w łazience piękny zegar w kształcie wanny, na którym upływ czasu wskazywały kobiece stopy.

„Dwie kreski czy jedna?”

Przykryła test ręcznikiem, żeby się niepotrzebnie nie… Właściwie co? Nie stresować? Obecnie to już u niej standardowy stan.

Stale sama, choć właśnie ostatnie święta miały być czasem rekompensaty i początkiem zmiany na lepsze. Wtedy tak bardzo zbliżyli się do siebie – czego skutki mogą się za chwilę wyłonić zza ręcznika. Stale w pracy, która nudzi, męczy, nie zadowala jej samej. Stale w biegu, na resztkach jedzenia, skrawkach snu, nie myśli o sobie. Pola, praca, pranie, sprzątanie, szukanie opiekunki – a on stale daleko…

Pochyliła się i powolutku zaczęła ściągać frotkowy materiał, by zobaczyć jedną kreskę. Jedną różową kreskę. Odetchnęła głęboko kilka razy, dopiero teraz orientując się, że wstrzymywała powietrze. Spojrzała na płytkę jeszcze raz i uczucie ulgi szybko zmieniło się w niepokój, że coś tu jest nie tak. Otworzyła kosz i wyjęła z niego instrukcję, którą zdążyła już wyrzucić. Tak… Była jedna kreska, jednak nie w tym miejscu, co trzeba. Zerknęła na świstek papieru i porównała umieszczone na nim rysunki z okienkiem trzymanym w ręce. To, co wzięła za wynik negatywny i z czego w duchu zaczęła się cieszyć, ponieważ była zdania, że dzieci zawsze powinny być oczekiwane, okazało się jednak wynikiem nieprawidłowym. A przecież, zgodnie z ulotką, „w przypadku wątpliwości lub wyniku nieprawidłowego należy powtórzyć test”. Nie to, że nie chciała mieć więcej dzieci albo żeby nie chciała dla Poli rodzeństwa. Nie, nie… Po prostu nie była pewna, czy teraz jest na to dobry czas.

„A kiedy będzie?” – zapytał głos nie tylko niekrytego krytyka.

„Nie wiem” – odpowiedziała bezgłośnie, wpatrując się w jedną kreskę, więcej gmatwającą niż wyjaśniającą.

VIII

MAJA

Nie wiedziała, że szukanie mieszkania może być takie proste i takie trudne zarazem. Kiedy już zdecydowała, że dość czasu spędziła pod jednym dachem z mężczyzną uważającym się za pępek świata, żarłokiem, lubiącym dodatkowo zaglądać do kieliszka, i kobietą zimną jak lód, równie cichą i nieobecną, postanowiła to zmienić. Jak najszybciej. Rodzice byli jak… ogień i woda. Nie, nie, raczej jak gorąca woda i lód. Wiedziała, że ją kochali na swój własny, toksyczny sposób. Wiedziała to dzięki studiom i przedmiotom związanym z psychologią. Wiedza to jednak nie wszystko. Nie pomagała jej wcale a wcale w pogodzeniu się z ciągle panującą w domu atmosferą. Przestronne mieszkanie i własny pokój z łazienką zdecydowała się zamienić na wynajem.

Odkąd po tygodniu nieobecności – z racji zdecydowanie nieplanowanego pobytu w szpitalu – wróciła do domu, w którym nie było już ani jednej żywej istoty darzącej ją życzliwością z wzajemnością, czuła się tu jak intruz. Już nie tak, jak wcześniej. Czuła, że ten dom to nie jej dom, że jest tu tylko na jakiś czas. Nawet w swoim pokoju nie mogła znaleźć sobie miejsca bez wiernego towarzysza niedoli.

Dziś rano wypisano ją ze szpitala. Miała jeszcze kilkudniowe zwolnienie z pracy, więc postanowiła jak najlepiej wykorzystać ten nadprogramowy czas. Popołudniowy samotny spacer spędziła na obklejaniu wszystkich słupów, wiat przystankowych i wszelkich sklepowych tablic ogłoszeń. Miała nadzieję, że ktoś wzruszy się nad tekstem i najsłodszym zdjęciem Focusa, jakie znalazła. Nie liczyła na wiele, w końcu to był rasowy pies, a kto by nie chciał mieć biszkoptowego labradora? Niestety – wiedziała, kto by nie chciał. Ojciec. Z drugiej strony pies może być kłopotliwy, jeśli chodzi o przeprowadzkę, nowych współlokatorów i właściciela. Tęskniła za nim i bała się, że będzie musiała wybierać. Dlatego szukała Focusa – tyle mogła dla niego zrobić, równocześnie nie robiła sobie jednak wielkich nadziei i liczyła na to, że pies znajdzie jakiś szczęśliwy dom. Rodzinę, w której będzie kochany przez wszystkich domowników.

Po powrocie usiadła z laptopem na łóżku i przystąpiła do realizacji drugiego ważnego zadania dzisiejszego dnia: znalezienia nowego lokum. Było to na pozór proste, bo wujek Google znalazł jej tysiące propozycji nowego miejsca zamieszkania. Trudniejsze było to, jak i co wybrać, jak ogarnąć ten ogrom informacji. Dlatego siedziała już drugą godzinę, porównując warunki, wymagania i kwoty. To było gorsze niż szukanie pracy – a w każdym razie w tym drugim przypadku przynajmniej wybór był mniejszy, choć Wielkopolska od lat mogła się poszczycić najmniejszym bezrobociem w kraju.

Upiła łyk zimnego już kakao, podciągnęła nogę do góry i kliknęła w kolejne ogłoszenie z napisem „superoferta”.

– Może już tak starczy tego siedzenia po nocach? – usłyszała zza zamkniętych drzwi nieprzyjemny głos ojca.

– Uczę się – odpowiedziała krótko, klikając w kolejną ofertę wynajmu.

– Jutro też jest dzień. Wiedza nie zając, nie ucieknie. – Spróbował jeszcze być śmieszny, lecz wyszło jak zawsze.

– Muszę nadgonić stracony czas.

– Trzeba się było nie włóczyć po nocach z kundlem – odparł cierpko, niezadowolony, że chyba i tym razem nie wygra potyczki.

„Wkrótce się te słowne wojenki skończą… Ciekawe, czy będzie mu ich brakować… – pomyślała. – Bo mnie na pewno nie”. Potrząsnęła głową, jakby chciała pozbyć się niechcianych, rozpraszających ją myśli, i wróciła wzrokiem do ekranu komputera.

– Powoli kończę – powiedziała uspokajająco, bo bała się pogorszenia sytuacji, gdy usłyszała w ostatnim zdaniu ojca tak dobrze znany jej pijacki bełkot.

„Tak to ja będę błądzić po tych mieszkaniach bez końca…” – pomyślała, minimalizując przeglądarkę i otwierając Notatnik. U góry napisała Caps Lockiem „PREFERENCJE” i zaczęła się zastanawiać, czego właściwie szuka. Hasło „mieszkanie” było zbyt obszerne. Musiała zawęzić poszukiwania do konkretów, konkretnych konkretów, inaczej nigdy nic konkretnego nie znajdzie. Chciała znaleźć miejsce, do którego będzie wracać z radością. Miejsce, które mogłaby nazwać swoim domem. Miejsce, gdzie będzie nie tylko spać i trzymać swoje rzeczy. Gdzie może nie tylko zjeść i podgrzać to, co kupili matka lub ojciec. Gdzie mogłaby przygotowywać jedzenie, a nie tylko ciągle zjadać za gorące lub za zimne, gumowe lub wysuszone jedzenie, podgrzane w mikrofalówce.

Rodzice to największe sknery, jakie znała. Mieszkanie było duże i kiedyś przestronne oraz komfortowe – co było zasługą zmarłej babci Feli, mamy matki. Od jej śmierci zawsze jednak zimne, bo kaloryfery według nich (a w każdym razie ojca) dawały niewiele ciepła, a ogrzewanie zżerało zdecydowanie za dużo pieniędzy. Zasłonięte niepotrzebnymi meblami, grzejniki nie miały okazji ocieplić choćby skrawka dalszej przestrzeni. Część ich domu, a właściwie JEGO domu (no, prawdę powiedziawszy, całe mieszkanie za wyjątkiem jej pokoju) ojciec dość szybko zapełnił przedmiotami, które nie były mu potrzebne. Typowy chomik. Matce było właściwie wszystko jedno, bo… właściwie jej nie było. Całymi dniami, czasem tygodniami. Nie rozmawiała z Mają, z ojcem również – oni nawet się nie kłócili, a ich relacja była jedną wielką fikcją. Maja wiedziała już, dlaczego tak jest. W psychologii właściwie dało się wytłumaczyć każde zachowanie, poszukać korzeni, do każdego skutku dopasować przyczynę, czasami odległą o kilka lub kilkanaście lat. Gdyby nie to, że te skutki dotykały i raniły ją tak bezpośrednio, szczerze współczułaby ojcu. Gdyby wiedziała więcej o matce, pewnie sytuacja byłaby identyczna. Nie miała jednak zamiaru litować się nad nimi przez całe życie. Jej życie. Niby niezależna, ale stale kontrolowana.

„Gdzie byłaś? Z kim? Czemu cię wiecznie nie ma? O której wrócisz? Co robisz? Kto cię odprowadził?”

Mogłaby wymieniać bez końca ich stałą – nie, nie ich, znowu JEGO – serię pytań o rzeczy, które całkowicie go nie obchodziły, a o które wypytywał w poczuciu, że… niby martwi się o nią? Matka wykazywała kompletny brak zainteresowania, a Maja nie wiedziała już, co było gorsze.

Chciała domu, w którym zamiast zadać tego typu pytania ktoś powie: „O, już jesteś?”. Albo nic nie powie, ale nie dlatego, że go nie ma… Chciała domu, w którym pachnie jedzeniem, ludźmi. Chciała domu, w którym słychać dźwięki nie tylko budzika, mikrofalówki, komputera czy prysznica. Chciała dźwięków rozmów, śmiechu, muzyki. Jejku, mogły to być nawet dźwięki trzeszczącej kanapy. Nawet rytmiczne. Oznaczające wiadomo co. W tym domu już dawno nie było miłości. Trudno jednak takie odczucia ująć w punktach, bo jak niby miałaby to napisać?

Westchnęła, zmieniając pozycję i opatulając się ciaśniej wełnianym swetrem. Pulsowało jej w skroniach. Zajrzała do pustego kubka, na którego dnie spoczywał samotnie cienki plasterek cytryny. Późna godzina nie zachęcała jej do wędrówek do kuchni. Nie żeby było to zabronione – aż tak źle jeszcze nie było, ale wiedziała, że zostanie jej to skrupulatnie wytknięte następnego dnia lub na kolejnej kartce, mającej udawać ich marną komunikację. Teraz jakoś nie miała ochoty ściągać na siebie dodatkowej uwagi.

Wpisała to wszystko, co wydawało jej się kluczowe według poprzednio przejrzanych ogłoszeń. Bezowocne kulanie kolejnych ofert może jednak na coś jej się przyda. Weszła na pięć portali, które oferowały dział „wynajmę mieszkanie”. Kiedy zobaczyła pierwsze wyniki, potwierdziło się jej przeczucie, że nie jest w stanie sama zamieszkać – ale w sumie teraz już jej tak to nie przeszkadzało. Tak jak myślała: pies mógłby być przeszkodą, większość właścicieli/współlokatorów pisała, że preferują osoby niepalące, nieposiadające zwierząt.

„Raz kozie śmierć” – pomyślała, klikając przycisk „Odpisz” przy ogłoszeniu z pierwszym w miarę sensownym dwupokojowym mieszkaniem. Zaczęła stukać odpowiedź. Przedstawiła siebie i swoje oczekiwania, na wstępie zapytawszy oczywiście o aktualność ogłoszenia.

Godzinę później, po wysłaniu piętnastu zapytań, literki i cyferki skakały jej przed oczami. Zdrętwiałe mięśnie zaczynały mrowić, jakby domagały się ruchu i przywrócenia normalnego krążenia, złamana ręka pulsowała tępym bólem. Całe jej ciało wołało „idź już spać, do jasnej cholery!”.

– Chyba starczy – powiedziała do siebie, spuszczając nogi na zimną podłogę i odkładając lenovo na biurko.

Piętnaście minut później była już w łóżku. Zasypiała z myślą, ile jeszcze nocy przyjdzie jej spędzić w tych ścianach.

IWONA

Usiadła do komputera i sprawdziła, czy doszły jakieś nowe powiadomienia i wiadomości. Nie wierzyła, że kiedykolwiek będzie musiała przez to przechodzić, a już na pewno nie dwa razy. Chciała sama wychowywać córkę, by potem – kiedy OBIE będą na to gotowe – posłać ją do przedszkola. Życie jednak zweryfikowało jej marzenia. Kiedy Pola miała jedenaście miesięcy, Iwonę wezwano na rozmowę, że za miesiąc kończy się macierzyński, a za dwa – jej umowa. Dostała ultimatum: albo wróci do pracy w pełnym wymiarze godzin, albo… do widzenia. Nie mogło być mowy o żadnym urlopie wychowawczym, choćby bezpłatnym. Blokowanie etatu, który można było zastąpić wieloma chętnymi… rzeczywistość pracy w polskim markecie. I tak miała lepiej niż wiele innych osób: miała etat, stałą pensję, mniej więcej stałe godziny pracy. Fakt, że nie mogła spędzać wtedy czasu z córką, została więc zmuszona do poszukiwania opiekunki. Żłobki państwowe były zapełnione, a miało być jeszcze gorzej, kiedy sześciolatki wróciły do przedszkola.

No nic, casting: czas start. Otworzyła skrzynkę pocztową i portal niania.pl. Najpierw jednak przepytała koleżanki z pracy, często mające ten sam problem. Opiekunek było mnóstwo, ale znalezienie zaufanej osoby naprawdę graniczyło z cudem. Tanie były albo średnio dyspozycyjne, albo kompletnie niedoświadczone, zdesperowane, przyparte do muru, niemające zielonego pojęcia, na czym polega opieka nad dzieckiem. Drogie miały wykształcenie lub były w trakcie studiów, ale miały też wymagania, zaczynające się od tego, że nie będą robić tego i owego. Starsze panie przechadzały się po domu, lustrując mieszkanie tak, że Iwona zaczynała się zastanawiać, czy szuka opiekunki, czy mieszkania, które właśnie wizytuje notariusz. Oczywiście wiedziała, że generalizuje i że w każdej z tych grup znajdują się osoby, którym zależy na pracy, które są odpowiedzialne i umieją zająć się dzieckiem, nie wpatrują się ciągle w komórkę lub (w starszej wersji) w oczka robótek ręcznych. Osoby, które wiedzą sporo o rozwoju, umieją nie tylko zmienić pieluchę, dać jeść, uśpić, zająć dziecko w taki sposób, by było bezpieczne, ale też zadowolone. Wiedziała, że są takie osoby, bo sama kiedyś taką była.

Pojawiło się kilka nowych ofert. Na jej ogłoszenie odpisało siedem osób. Siedem pań – bo nie oszukujmy się, mimo wszystkich protestów, marszów i innych takich hec o równouprawnieniu dalej pozostają zawody mocno sfeminizowane. Czy to źle? Po prostu tak jest.

Każda z zainteresowanych prezentowała zupełnie inny typ, zapowiadał się zatem ciekawy pokaz. Wśród uczestniczek znalazła studentki, dziewczynę po kursie na opiekunkę, starsze panie i te ceniące się dość wysoko. Sprawdziła wszystkie. Każda z nich wstępnie się nadawała, żadna nie zachwycała jej jakoś szczególnie, żadna też jednak nie przerażała bezmyślnością. To dobrze, bo miała z czego wybierać – i zarazem źle, bo nie mogła żadnej odrzucić. Każdej musiała dać szansę i poświęcić czas. Swój dom zamienić w wybieg i na kilka godzin przejąć funkcję osoby decyzyjnej. Nie mogła jednak czekać bez końca na tę jedyną, idealną opiekunkę, czas wypowiedzenia umowy z Malwiną się kończył, a Pola czuła, że dzieje się coś niedobrego. Czuła, że to dotyczy jej, i zrobiła się bardziej płaczliwa.

Iwona wysłała potwierdzenie o aktualności ogłoszenia i zapytanie o możliwy termin spotkania w najbliższym czasie, pogrubiając słowo „najbliższym”. Dodała też, kiedy sama jest dostępna w tym tygodniu. Następnie weszła jeszcze na OLX i Gumtree, by tam poszukać kolejnych studentek zaocznych lub innych potencjalnych niań dla swojej Poli. Siedziała przy komputerze, nie kontrolując upływu czasu, kiedy jednak uderzyła głową o ścianę – a na ekranie zamiast skrzynki pocztowej zobaczyła zestaw Lego, który pragnęła podarować swojej córeczce na gwiazdkę, na który jednak nie było ją stać, a który to czekał dodany do koszyka w sklepie internetowym – wiedziała, że coś się dzieje.

Dosyć tego. Bolały ją oczy. Nie miała już siły na nic więcej. Zamknęła przeglądarkę, wyłączyła Spotify z jęcząca w tle Adele, której usypiający głos chyba właśnie winny był guzowi na czole. Tak się właśnie kończą te proponowane utwory – przestajesz wiedzieć, czego słuchasz. Nie to, żeby miała coś do Adele – spoko babka, świetny głos, ale nie wieczorową porą, w cichym domu, po ciężkim dniu pracy. Kiedy ekran zgasł i zrobiło się ciemno, bo chwilę temu stanowił jedyne źródło światła w ich miniaturowej sypialni, poczuła się tylko jeszcze bardziej zmęczona. Zastanowiła się nad odpuszczeniem sobie wieczornej toalety i położeniem się od razu, wygrała jednak potrzeba opróżnienia przepełnionego pęcherza. „A może mam jakieś zakażenie dróg moczowych?” To przypomniało jej, co jeszcze ją dzisiaj czeka.

A może jutro. Wiedziała, że poranny mocz daje bardziej wiarygodny wynik. W każdym razie stężenie hormonu na pewno jest większe. Zaczęła się zastawiać.

„Jeśli zrobię wieczorem test i nic nie wyjdzie, to po prostu za kilka dni pójdę do ginekologa i opowiem mu, że mam zakażenie dróg i spóźnia mi się miesiączka. Skoro już przyjdę, będzie mnie musiał zbadać i wtedy zapewni mnie, jak jest naprawdę”.

Pokrętna logika, której sama nie rozumiała, zaprowadziła ją do łazienki – przed lustro, gdzie znalazła swoją wyrocznię. W oczekiwaniu, aż kawałek plastiku zadecyduje, co dalej – tak jak poprzednim razem – trzęsące się ręce i kłębiące się w głowie myśli zajęła wykonywaniem okrężnych ruchów szczoteczki.

Tak jak się spodziewała, w okienku zobaczyła dwie kreski – jedną trochę bledszą, wskazującą że poziom hCG w organizmie być może jest jeszcze dosyć niski, ale na tyle wyraźną, że tym razem o pomyłce nie mogło być mowy. Iwona nie mogła już się oszukiwać, że to przeziębienie, stres czy niestrawności.

Prawdopodobnie była w ciąży.

Znowu.

„Od kiedy? Zaraz, zaraz… Mamy luty. Wiatropylna nie jestem. Robert był w domu na święta i został do Sylwestra. Piąty–siódmy tydzień? Do dwunastego tygodnia wszystko się jeszcze mogło zdarzyć… I co teraz?”

Nie miała jednak teraz czasu o tym myśleć, bo usłyszała cichutki głosik, dobiegający z sypialni.

– Mama, pać! Mama, pać!

– Już idę, córeczko, już idzie mamusia spać. Musiałam tylko zrobić siusiu.

– Siusiu ja ja nie, ja ja pić.

– Już, zaraz ci przyniosę.

„To tyle, jeśli chodzi o rozmyślania na temat dzieci” – pomyślała i poszła do kuchni po kubek wody.

BOŻENA

Przeważnie tego nie robiła, był to jakby obowiązek – zadanie męża. Zresztą po pierwsze dla niej i tak z reguły nic nie było, a on czerpał z tego przyjemność. Dziś jednak intuicja, wewnętrzny głos, przeczucie – czy jak tam to ludzie nazywają – kazał jej sprawdzić. A że dawno tego nie robiła, postawiła siatki z zakupami na podłodze, zdjęła obie rękawiczki i mocowała się z kluczykami. Wyjęła zmarzniętymi rękami zawartość ich małej pomarańczowej skrzynki i nie pomyliła się – dzisiaj jedna z kopert zaadresowana była do niej. Już miała otwierać, ale Marcin zaczął się budzić na kolejne karmienie, więc cokolwiek to było – musiało poczekać jeszcze trochę.

Otworzyła drzwi, rozebrała się i zaczęła karmić synka, rozglądając się wokół. Dom przesiąknięty był ciszą, bałaganem, dziecięcymi zabawkami i zapachem naleśników z konfiturą pomarańczową. Pełny zlew, pełna suszarka – ot, zwyczajny obraz standardowej matki-Polki i jej królestwa. Tak, jej życie wypełnione było po brzegi, a jednak czasem puste. O ironio – była na urlopie. URLOPIE macierzyńskim. Taką nazwę mógł wymyślić tylko facet. Nie, nie, nie… nie żeby była zagorzałą feministką. Nie miała nic do płci pięknej inaczej, po prostu śmieszyło ją męskie mijanie się z prawdą i błędne postrzeganie niektórych spraw. Macierzyństwo było jedną z nich. To nie urlop, lecz ciężka harówka o ogromnym, dwudziestoczterogodzinnym stopniu odpowiedzialności.

Popatrzyła na zadowoloną buzię Marcina. Na wargach pozostało mu jeszcze kilka białych kropel. Położyła go na podłodze, przewrócił się na brzuszek i zaczął się podnosić. Jeszcze trochę i będzie siadać, a wtedy znowu zacznie się cyrk z latającym jedzeniem. Przy trzecim dziecku nie wyczekiwała już tego momentu, po prostu wiedziała, że nieuchronnie nadejdzie. Popatrzyła jeszcze chwilę na zmagania małego, pulchnego siłacza i podeszła do stołu, na którym czekała na nią pełna lista zadań do zrobienia.

Pięć godzin później, kiedy ciszę zapełniły już dwie królewny, tworząc własną wersję niedawno co zaprowadzonego względnego porządku, drzwi mieszkania otworzyły się i do środka wkroczył mąż.

– Byłaś w skrzynce? – zapytał, witając się z żoną.

– Tak, dobrze, że przypomniałeś. Coś z nią jest nie tak. Trochę się namęczyłam, zanim udało mi się ją wreszcie otworzyć. Dobrze, że pytasz, bo zupełnie zapomniałam, że ja też dostałam list z firmy – odpowiedziała.

– List z twojej firmy? Przecież jesteś na urlopie macierzyńskim! Czego mogą od ciebie chcieć? – zapytał, jak zawsze szczerze zainteresowany.

– Zaraz się dowiemy – odrzekła, kręcąc się wokoło w poszukiwaniu nożyczek, żeby odciąć brzeg koperty. – Kasia, gdzie są nożyczki?

– Tutaj! – krzyknęła w odpowiedzi córka, przebywająca w drugim pokoju.

– Dorotko, przynieś mi, proszę, nożyczki z pokoju siostry – odezwała się do kolejnej córki, po czym zwróciła się do męża: – Dzwonili do mnie w zeszłym tygodniu, kiedy byłeś na delegacji. Miałam oddzwonić, ale jakoś wyleciało mi z głowy.

Otwarła białą kopertę i wyciągnęła kartkę. Coraz bardziej marszcząc brwi, nie bardzo rozumiejąc treść, przesuwała wzrokiem po tekście.

JANUSZ

Janusz właśnie wyciągał z pieca świeżo upieczone brownie – ulubione ciasto przyjaciela – gdy usłyszał trzy zdecydowane dzwonki do drzwi. Potrójny sygnał dźwiękowy świetnie informował o tym, że nadchodzi ktoś bliski, a ponadto jego brak powodował większą ostrożność, kiedy Janusz nikogo się nie spodziewał.

Rafał mógł chwilę poczekać – jemu się przecież nie pali – a ciasto w piecu i owszem, może się spalić, na co narzekać będzie oczywiście dobijający się furiat.

– Stary, wolniej się nie dało? – przywitał się wchodzący gość.

– Nie, nie dało – mruknął Janusz, wpuszczając przyjaciela.

– Co tak pachnie? Upiekłeś dla mnie ciasteczko? – zapytał, wdychając w nozdrza czekoladowy zapach, unoszący się w powietrzu, równocześnie rozpinając kurtkę i uśmiechając się coraz szerzej spod łososiowego szalika. – No to wy…

Nie zdołał jednak dokończyć, ponieważ w tej samej chwili zaczął go oszczekiwać, lizać i wąchać na przemian wielki biszkoptowy labrador. Oniemiały ze zdumienia Rafał patrzył to na Janusza, to na ogromnego, obskakującego go psa.

– Jakie: dla ciebie? – oburzył się pan domu, przekrzykując hałas i polewając jeszcze parującą blachę płynną czekoladą, tym samym ignorując nieme pytania w oczach przyjaciela. – Łapy precz! – dodał po chwili, kątem oka wychwyciwszy powoli przysuwające się długie palce przyjaciela, któremu pies umożliwił już ruch. – Jeszcze nie skończyłem, zresztą musi trochę ostygnąć. Nie uczyła cię mamusia, że od gorącego ciasta brzuszek boli?

– Nie miała okazji – odparł Rafał bez emocji. – Skąd masz psa? – dodał po chwili, kiedy psisko zostało już trochę poskromione, choć dalej patrzyło czujnie na intruza.

– Widzę, że już się poznaliście – odpowiedział wymijająco na pytanie i zamykając koledze usta, wcisnął do jego rąk garnek po słodkiej, jeszcze ciepłej, roztopionej czekoladzie, której zostało trochę na dnie.

– Skąd ta zmiana i od kiedy to stać cię na rasowego psa? A może ukradłeś? – powiedział gość, oblizując się i opierając o lodówkę, kiedy Janusz wkładał naczynia do zmywarki.

– Nie stać mnie. Wiesz, ile zjada ten potwór? I nie ukradłem, znasz mnie przecież.

– Znam cię i mój przyjaciel nigdy nie zwierzał mi się z potrzeby posiadania psa, dlatego…

– Psa się nie posiada. To pies dziewczyny, którą znalazłem w tym wypadku. Nie mam zielonego pojęcia jak, ale wytropił mnie i tu przylazł – oznajmił, zatrzaskując drzwi zmywarki i kierując się do szuflady po nóż do ciasta. – To znaczy sąsiad go przyprowadził.

– Fajnych masz sąsiadów… To ten spod piątki, o którym mi opowiadałeś, że tak koło jego mieszkania śmierdziało, że się bałeś, czy czasem bloku nie wysadzi, a się okazało, że czerninę robi?

– Dokładnie ten. Powiedział, że skomlał koło mojego samochodu. Nie nachodziłby mnie, gdyby nie fakt, że widziały to jego córki… Psina wyglądała tak biednie i miała taką obstawę, że nie mogłem jej po prostu wyrzucić…

– I co teraz zrobisz? Zacząłeś już szukać pracy? – zapytał Rafał przyjaciela.

– Że co proszę? – zapytał szczerze zaskoczony Janusz. – Przecież mam pracę. To psisko żre dużo, ale bez przesady. Zresztą to rozwiązanie tymczasowe, jest u mnie tylko na chwilę.

– Nic nie słyszałeś? – zapytał zdziwiony Rafał, drapiąc labradora za uszami.

– Nie, a co miałem słyszeć? – odpowiedział pytaniem na pytanie, nie bardzo rozumiejąc tok i prędkość myślenia rozmówcy.

– Będziemy mieli fuzję, szykuje się ostra restrukturyzacja firmy. Będą zwolnienia, lepiej się przygotować na najgorsze już teraz niż niemiło rozczarować lada dzień.

– Fuzja, restrukturyzacja, zwolnienia? O czym ty gadasz? Skąd to wiesz? Przecież niedawno podpisali jakiś nowy kontrakt!

– Ano, podpisali, tyle że tym nowym kontraktem będzie intratne połączenie z największym gigantem na rynku. Nie czytasz gazet, nie oglądasz telewizji, radia nie słuchasz, to masz. To co z tą dziewczyną? – Przyjaciel starał się wrócić do interesującego go tematu.

– Co mam, to mam. Dobrowolnie rezygnuję z kolejnych prądożernych pudeł, zaśmiecających moją przestrzeń psychiczną i mieszkaniową. Nie czepiaj się, bo zaraz to brownie będziesz tylko wąchał i wyobrażał sobie jego smak. Rok temu też robili jakieś zmiany w zarządzie, poleciało paru młodych i na tym się skończyło. Pewnie tak będzie i tym razem.

– Nie byłbym tego taki pewien… To co z tą dziewczyną? – powtórzył Rafał.

– Jeszcze nic, nie miałem kiedy jej poszukać.

– Nie miałeś kiedy? Nie wiesz, co się dzieje w firmie, nie byłeś ostatnio z nami na kręglach… Stary, co się z tobą dzieje? Nie podobasz mi się, bratku…

Januszowi z kolei coraz mniej podobała się ta rozmowa. Czuł się mocno niedoinformowany i przesłuchiwany. Nadzieja na relaksujące męskie popołudnie znikła gdzieś pomiędzy dzwonkiem a pierwszym pytaniem gościa. Coś było na rzeczy i albo kumpel coś ukrywał, albo Januszowi już naprawdę się pomieszało.

– To jak, ukroisz tego placka czy ja mam to zrobić? – wyrwał go z zamyślenia głos przyjaciela.

Poczuł, że stracił apetyt, mimo że sam lubił wszystko, co czekoladowe. Pokroił jednak machinalnie ciasto, tak jak robił to już setki razy. Ponakładał kawałki na paterę, wyciągnął talerzyki i bez słowa poszedł do salonu.

Miał ochotę jeszcze coś upiec, ugotować, usmażyć. Siedzenie w kuchni i przygotowywanie kolejnych potraw było jego sposobem na zdenerwowanie i stres. Odkrył to całkiem przypadkiem, kiedy siostra urodziła drugie dziecko i poprosiła o pomoc, a on właśnie stracił – choć nie wiedział, czy teraz to słowo byłoby odpowiednie – JĄ. Pomogli sobie nawzajem, tak jak zawsze. On gotował, żeby ona miała czas wysłuchać jego niekończących się monologów z serii „dlaczego ona”.

– To jak, gramy? – powiedział z pełnymi ustami Rafał, wyrywając Janusza z zamyślenia, siedząc obok i pochłaniając już czwarty kawałek czekoladowego brownie.

Janusz już sam nie wiedział, czy ma ochotę się odprężyć i zatracić w grze, czy zwierzyć się i poprosić o pomoc w piętrzących się wokół niego problemach. W oczach przyjaciela jednak widział, że w to zimne czwartkowe popołudnie tamten nie bardzo miał ochotę słuchać o bezpańskich psach, rannych dziewczynach czy innych nie swoich problemach. Nie tym razem – zresztą on też wyglądał na zmęczonego i starającego się przykryć to lekkim tonem.

– Wiesz co, a może zobaczymy film? – zaproponował.

– Znowu? – jęknął rozczarowany Rafał.

– Dobra, zapomnij. W co gramy?

Półtorej godziny później byli już mocno zmęczeni, ale zadowoleni. Choć na chwilę odprężeni, mimo problemów. Sześć kwadransów wirtualnego kopania piłki może naprawdę wyczerpać, a jednocześnie zrelaksować – nie zrozumie tego nikt, kto nie próbował. Choć po przyjęciu takiej ilości kalorii lepszym wyborem byłoby bieganie lub inny rodzaj ruchu, czasem pozwalał sobie na taki wyjątek od naprawdę zdrowego trybu życia.

– Wiesz co, ja to się będę zbierał. Jutro trzeba wstać do roboty, póki ją jeszcze mamy – powiedział przyjaciel jakoś dziwnie lekko, jakby jego to nie dotyczyło.

– Dobra, to widzimy się jutro.

– Mam nadzieję, nie wychodź już nigdzie, nie ratuj żadnej królewny, która zamiast pantofelka zostawia ci psa.

– Hahaha, to wszystko nie tak, po prostu…

– Stary, gdyby nie sytuacja, kazałbym ci wziąć urlop, bo naprawdę widać, że potrzebujesz, ale może niedługo nie będziesz musiał. – Próbował obrócić w żart sytuację.

– Kiepski żart – rzucił Janusz do wychodzącego gościa. – Na razie.

– Na razie, zostań i waruj. – Próbował jeszcze zażartować, patrząc to na psa, to na Janusza, jednak nie widział efektów, więc po prostu wyszedł.

– To się porobiło… Co nie, Fred? – powiedział Janusz, zamykając drzwi i wpatrując się w czarne węgielki zwierzęcia, które miało być u niego tylko na chwilę. Ta chwila przeciągała się już jednak trzeci dzień.

W odpowiedzi dostał tylko niezrozumiałe dla niego szczeknięcie i kilka uderzeń ciężkiego, jasnego ogona o korytarzowe panele.

– Musimy znaleźć twoją panią, prawda? Jak najszybciej, choć nie będzie to łatwe.

„I to nie tylko dlatego, że nie bardzo wiem, jak się do tego zabrać – pomyślał. – Największym problemem będzie samo spotkanie z nieznajomą właścicielką”.

HONORATA

– Nareszcie – powiedziała bezgłośnie Honorata, siedząc na szpitalnym łóżku i przeglądając wypis ze szpitala, z którego niewiele co rozumiała.

Znaczy się: i ze szpitala, i z wypisu. Nie rozumiała, czemu trzymają ja tak długo, nie rozumiała połowy zwrotów, które do niej kierowano. Nie potrafiła zbyt wiele wyczytać z poważnych spojrzeń lekarzy. Nikt jej nic nie mówił, co bardzo, ale to bardzo ją denerwowało. Czuła się tu bardziej niż zagubiona. Kilka odwiedzin wnuczki, jedna wymuszona wizyta syna i – czego się najmniej spodziewała – spotkanie z od lat niewidzianym, największym (choć teraz nie była już tego taka pewna) wrogiem: synową. Przez ostatnie dwa tygodnie w jej życiu i rodzinie wydarzyło się więcej niż przez ostatni rok.

Wstała i podeszła do okna, wypatrując Mai. Znowu zaczęło padać. Śnieg zacinał teraz w jedną stronę – co było widać w świetle ulicznych latarni. Szybko lecące płatki przykrywały chodniki coraz grubszą warstwą puchu. Robiło się ciemno – mimo wczesnej pory, za jaką uważała godzinę siedemnastą.

„Obiecała, przecież obiecała, a ona raczej zawsze dotrzymywała słowa, można było na nią liczyć, nie tak jak na syna. Tyle się jednak dzieje…”

Nie dokończyła myśli, tylko przeżegnała się szybko, tak żeby sąsiadka z łóżka obok nie zdążyła zauważyć. Obawa była jednak niepotrzebna, bo tamta dalej czytała książkę z jakąś siekierą na okładce. Kiedy Honorata na nią spojrzała, przeżegnała się raz jeszcze, po czym powtórnie przejrzała się w lustrze. Odruchowo wygładziła czarny płaszcz, strzepując kilka niewidocznych pyłków. Zdjęła kapelusz, bo zaczynało się robić gorąco, a nie zamierzała tu znowu trafić pod pretekstem przeziębienia, grypy czy innej pierdoły. „Skoro potrafią zamknąć człowieka z racji utraty równowagi w trzęsącym się jak osika autobusie, to z pewnością znaleźliby równie dobry i równie bezsensowny powód po jednym kichnięciu w okolicach recepcji. Lepiej nie ryzykować” – pomyślała, rozpinając drugi guzik i zwracając się znowu w stronę okna. „Jest, nareszcie!”

Maja pojawiła się na horyzoncie i wysiadła z trudem z czarnego samochodu, którego staruszka nie kojarzyła. Cały czas miała rękę w gipsie, więc to na pewno nie ona prowadziła. „Może ma chłopaka? Może w końcu naszą rodzinę zasili jakiś normalny mężczyzna? Może ujawnił się ten tajemniczy gentleman, który uratował jej życie? Maja ma dobry gust, na pewno to porządny człowiek…” – kontynuowała swoje rozważania, czekając, aż wnuczka wejdzie do szpitala i dotrze do jej sali.

– Witaj, babciu, jesteś gotowa? – odezwała się Maja, wchodząc i całując babcię na powitanie.

– Tak, tak. Z kim przyjechałaś? – spytała, nie kryjąc ciekawości.

– Z taksówkarzem. Ta torba czy miałaś coś jeszcze? – odpowiedziała dziewczyna, dźwigając lekką torbę i rozglądając się po pomieszczeniu. Jej wzrok padł na książkę sąsiadki babci. Gdzieś już ją widziała. Tylko gdzie? Jej pamięć chyba dalej trochę szwankuje. W przyszłym tygodniu ma badanie kontrolne, musi koniecznie o tym wspomnieć.

– Nie, kochanie, tylko tyle. W końcu nie przyjechałam tu z zamiarem dwutygodniowych wakacji, jakie mi zafundowali. Zresztą my, starzy, dużo nie potrzebujemy – rzekła, po czym dodała, spoglądając jeszcze raz na stojące przed budynkiem auto i wypatrując znaków charakterystycznych dla standardowej korporacji: – Jak to: przyjechałaś taxi? Przecież ten samochód nie jest nawet oznakowany. Czy to aby nie jakiś oszust?

– Nie, babciu, to taki taksówkarz po godzinach. Nazywa się Uber i jechał tu przy okazji – wytłumaczyła, kierując się do drzwi.

– Uber… Jakie śmieszne imię – skomentowała tylko babcia, idąc wolniej, niżby chciała.

Te dwa tygodnie, które miały jej pomóc i zregenerować ciało, tylko zepsuły jej kondycję.

Zjechały windą i podreptały do wyjścia, uśmiechając się na lewo i prawo, mówiąc „do widzenia” i odpowiadając pozytywnie na iście brytyjskie zapytania o samopoczucie.

Wsiadły obie na tył samochodu, który ruszył powoli ze szpitalnego parkingu. Kierowca wiedział, dokąd i jak ma jechać, więc szybko i z wprawą włączył się do ruchu.

Kobiety patrzyły w okno zamyślone. Dłuższą chwilę jechali w milczeniu. W końcu odezwała się Maja, przypominając sobie, gdzie jest i co właściwie robi, czując lekkie wyrzuty sumienia, że robi to tak metodycznie, nie zważając wcale na potrzeby własnej babci:

– Jak się czujesz, babciu? Odprowadzę cię do domu i pójdę do Stokrotki po jakieś zakupy, dobrze? Po takiej nieobecności większość rzeczy będzie pewnie do wyrzucenia. – W myślach analizowała już, czy nie spóźni się z tego powodu na spotkanie w sprawie mieszkania.

– Och, nie, sama się przejdę. Nie mam wskazania, żeby leżeć, nie jestem niepełnosprawna, poradzę sobie. Ty z tą ręką nie będziesz się nadwyrężać – powiedziała, mając nadzieję, że nie będzie musiała długo walczyć z uprzejmością wnuczki.

– Ale to naprawdę nie problem, a ręka mnie nie boli.

– Wiem, że nie problem, dziecko, ale masz swoje sprawy. Dziękuję ci bardzo, że mnie odebrałaś – rzekła staruszka, kładąc swoją pomarszczoną dłoń na zimnej, gładkiej ręce wnuczki.

Samochód się zatrzymał i kobiety wysiadły. Maja, zapłaciwszy chciała pomóc babci, starsza pani jednak, mimo wciąż zacinającego śniegu i wiatru, nadspodziewanie szybko poruszała się już w stronę klatki. To tyle, jeśli chodzi o zakupy.

– Babciu, poczekaj! – krzyknęła w stronę staruszki.

Honorata już jednak nie słuchała, chciała znaleźć się w domu. Bezpiecznie, sama, wrócić do normalności, wykąpać się, zmyć zapach szpitala.

Weszły do mieszkania, w którym czuć było zatęchły zapach dawno niewietrzonych pomieszczeń. Honorata, dalej kompletnie ubrana, otworzyła okna i wstawiła wodę w czajniku.

– Naprawdę ci dziękuję, ale twoja stara babcia da sobie już radę sama i to nie dlatego, że musi, tylko dlatego, że może i chce. Po takich wczasach aż mnie nosi, ale tak, tak, będę na siebie uważać – obiecała, widząc już otwierające się usta wnuczki.

– No to nic tu po mnie. Na pewno sobie poradzisz? – Maja westchnęła z ulgą. – Jakby coś, to dzwoń do mnie. Masz tę komórkę, którą ci dałam? – zapytała, próbując się uśmiechnąć, dalej stojąc na korytarzu.

Honorata spojrzała głęboko w oczy dziewczynie, stojącej przed nią: chudej, zmęczonej, z podkrążonymi oczami. Przez te dwa tygodnie naprawdę zdarzyło się bardzo wiele i nie tylko ona przeżyła to dosyć mocno. Wiedziała, że wnuczka jej się nie zwierzy. Dobrze się dogadywały, istniało jednak wiele spraw, których nie porusza się z własną babką z różnych powodów. Na czele jednak był ten powód, który miał działanie wręcz odwrotne: żeby nie martwić. A to właśnie brak informacji, szczerości wprowadzał więcej nerwowości, niepożądanych wyobrażeń i innych takich. Zobaczyła, jaką była egoistką i kto tu naprawdę był zagubiony.

– Mam tę komórkę, mam. Gdyby nie te łączące się kuleczki, zanudziłabym się na śmierć. Choć to akurat nie byłoby takie złe. Jednak nie w szpitalu. Zostaniesz na herbacie czy musisz uciekać? – zapytała, widząc, że ta kiedyś mała dziewczynka wcale nie próbuje być uprzejma, ale chyba potrzebuje jej obecności.

– Nie, babciu, naprawdę… – powiedziała, dostrzegając w spojrzeniu babci tę troskę, po której zawsze się rozklejała. Wiedziała, że jeśli zostanie tu dłużej, to zaraz się rozpłacze. Otworzyła więc drzwi i wyszła, sprawdzając godzinę na telefonie, byle już nie patrzeć na babcię. – Do widzenia. – Tyle udało jej się wykrztusić przez połykane łzy. W odpowiedzi usłyszała cichy głos. Łagodny, ale zdecydowany.

– Maja, żyję na tym świecie nie od dziś. – Mówiąc to, babcia podeszła i wzięła młodą twarz wnuczki w swoje zniszczone dłonie. – Myślisz, że twój ojciec był lepszy, a twój dziadek i ja bardziej wyrozumiali? – Zrobiła pauzę na odpowiedź, jednak kręcenie głową i pochlipywanie musiały jej wystarczyć. – Znasz mnie trochę, a ja ciebie. Widzę, że się wszyscy nie dogadujecie. Chciałam ci tylko powiedzieć, że w razie czego zawsze możesz się do mnie zwrócić. Jestem stara i mam sporo za uszami, ale jak zauważyłaś, nie wtrącam się. Jeśli zechcesz, mój dom zawsze jest dla ciebie otwarty. Możesz się nawet wprowadzić, choćby dziś.

Skończyła i poszła do kuchni uciszyć gwiżdżący czajnik, upominający się o uwagę. Kiedy wróciła, Maja chowała chusteczkę, ogarniając się i doprowadzając do ładu.

– Pozdrów ojca – powiedziała Honorata, zamykając drzwi.

Maja stała osłupiała na klatce. Przez jej głowę przewijały się teraz tysiące myśli.

IX

MAJA

– Jeszcze tylko jedno, Maja. Dawaj, to już ostatnie.

Maja, nic nie mówiąc, pokonała kilka ostatnich stopni i stanęła przed solidnymi, mahoniowymi drzwiami. Oparła się o framugę, żeby złapać oddech, patrząc, jak koleżanka naciska dzwonek. Gdy wchodziła na czwarte piętro w budynku bez windy – w dodatku na tyle starym, że nie można było liczyć na to, żeby kiedykolwiek miała być dobudowana – Maja nie wiedziała, czy powinna doceniać urok mieszkania na pierwszym piętrze, czy raczej być przerażona stanem swojej kondycji. Nie miała jednak czasu, żeby teraz o tym rozmyślać, gdyż po chwili drzwi otworzył niski, siwowłosy mężczyzna w białej koszuli ze spinkami i w eleganckich spodniach – jakby właśnie wybierał się do teatru – po czym gestem otwartej dłoni, z uśmiechem zaprosił dziewczyny do środka.

– Cześć, wy to na pewno te nowe współlokatorki.

– Dzień dobry – odpowiedziały, lekko speszone szybkim przejściem na ty przez właściciela mieszkania.

O tym, że mógłby być lokatorem, nie mogło być mowy, gdyż zaznaczył, że wynajmuje tylko płci pięknej. Jak twierdził, „tylko kobieta potrafi zadbać nie tylko o swoją, ale i cudzą własność”. Gdyby wiedział, jak bardzo się myli i jak wiele kobiet… ale to nie do Mai należało wyprowadzenie go z błędu.

– Napijemy się herbaty, kawy, wody, a może czegoś mocniejszego? – zapytał, zabierając od nich płaszcze. Maja mogłaby przysiąc, że wypowiadając ostatnie słowo, puścił do niej oko.

Kiedy obrócił się do nich tyłem, prowadząc je do kuchni, wymieniły zdziwione spojrzenia.

– Siadajcie, dziewczyny. Czy wolicie najpierw obejrzeć swoje przyszłe włości?

– Tak, może najpierw obejrzymy mieszkanie, jeśli możemy – powiedziała szybko koleżanka. Chyba nieco zbyt szybko, bo mężczyzna lekko zmarszczył brwi, nie skomentował tego jednak, tylko poszedł przodem.

– Tu jest kuchnia, ale to zostawimy sobie na koniec, skoro… Albo od razu wstawię wodę, a napijemy się w salonie.

Dziewczyny rozglądały się zachwycone po w pełni wyposażonej i pięknie wykafelkowanej kuchni, utrzymanej w idealnym porządku. Czystość była na tyle rażąca, że miało się wrażenie, jakby nikt tu jeszcze nic nie ugotował, a jednak w powietrzu unosił się zapach świeżych ziół i pieczonego chleba. Właściciel po kolei otwierał szafki i mówił, co jest w środku. Kosz pod zlewem wyposażony w pojemniki ułatwiające segregację śmieci obie zaliczyły na plus, wątpiły jednak, czy był to efekt przekonań, czy raczej nowej ekomody.

– Możecie tu sobie pichcić, co wam się tylko podoba, a czasem może i coś dla mnie – oznajmił, wychodząc i kierując się do pierwszego pokoju, tak że dziewczyny nie miały nawet kiedy zareagować. – Tutaj jest sypialnia. Mam nadzieję, że będzie się podobać. Łóżko jest podwójne, ale tak jak pisałem: żadnych chłopców. Nie w tym domu, bo robię się strasznie zazdrosny. – Zaśmiał się, znowu puszczając do Mai oko.

Tutaj też wyglądało, jakby pokój był po prostu odwzorowaniem jakiegoś projektu z katalogu. Wszystko wyglądało na nowe. Jakby nikt tu nigdy nie mieszkał. Wiadomo, że pan domu zawsze starał się jak najbardziej zachęcić do wynajmu – w końcu chodziło o pieniądze. W żadnym jednak przypadku do tej pory nie było to tak widoczne, a nieproporcjonalność standardów do ceny trochę niepokoiła. Maja zaczynała podejrzewać, że albo facet w ofercie zapomniał dopisać jednego zera na końcu, albo coś tu śmierdzi. Koleżanka miała chyba podobne odczucia, bo jakoś tak zbladła i już się nie uśmiechała. Za plecami mężczyzny pokazywała na drzwi frontowe, znajdujące się teraz na końcu korytarza. Na potwierdzenie ich niewypowiedzianych obaw usłyszały:

– I na koniec to, co foczki lubią najbardziej, czyli łazienka.

Zaprowadził je do pięknie urządzonej łazienki z wielką białą wanną, o jakiej marzy chyba każda kobieta, i równie wielkim lustrem naprzeciwko.

– Dobrze, a teraz może zróbmy tę herbatę i przejdziemy w salonie do konkretów. Ja wiem, że musimy się najpierw trochę poznać… – powiedział, patrząc im głęboko w oczy, starając się przekazać niewypowiedziane i… tyle im wystarczyło.

– Nie, wie pan, to my się jeszcze zastanowimy. Dziękujemy bardzo za kawę i prezentację, musimy już wyjść – odezwała się zszokowana koleżanka Mai, gdyż ta nie umiała już niczego wydusić. Podtekstowe wypowiedzi zdecydowanie nie były tym, czego się spodziewała po właścicielu ładnego, wyremontowanego mieszkanka, które podobało jej się najbardziej, Gdyby wiedziała jednak, co, a raczej kto się w nim kryje, w życiu by się nie wdrapywała na to czwarte piętro. Pospiesznie wkładały płaszcze, chcąc się jak najszybciej wydostać z tego mieszkania.

– Szkoda, szkoda, a wydawałyście się takie ładne i dyskretne…

– Do widzenia – rzuciły w drzwiach, starając się nie patrzeć na kręcącego z politowaniem głową mężczyznę, którego określenie w średnim wieku było zdecydowanie przesadzonym komplementem.

HONORATA

„Nie, nie, nie, to nie może tak być. Ktoś w tej rodzinie w końcu musi okazać się mądrzejszym. Gdyby tylko Henryk to widział… Ciekawe: co byś zrobił? Nawet nie wiesz, jak mi ciebie brakuje…” – Westchnęła, skręcając, by iść dalej w stronę wiaduktu Pestki. Pokonywała kolejne kilometry, jednak znacznie wolniej niż zwykle. Ruch i świeże powietrze nie dawały jak zawsze upragnionego wytchnienia. Zmęczenie, które odczuwała z racji niemałej przerwy od standardowego wysiłku, właśnie się ujawniało, ale nie sądziła, że będzie aż tak dotkliwe.

Musiała coś zrobić. Do niedawna nie obchodziło jej, co robią i myślą o niej i o sobie, ale po wypadku czuła, że czasu zostało jej naprawdę niewiele. A jej rodzina miała sporo za uszami. Już pal licho, że życzyli jej śmierci – sama jej sobie życzyła, jednak z całkiem innych powodów. Oni mieli wspólny, za wyjątkiem Mai. Tak, jak nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze. Nie była standardową babcią, a oni o tym wiedzieli – dlatego sami nie mieli pojęcia, czego się spodziewać.

Tak… Przewróciła się, bo zakręciło jej się w głowie. Nikomu się nie przyznała, ale nikt też w ogóle nie brał pod uwagę jej zdania, dlatego to, co powiedziała lub przemilczała, było niewiele warte. Ale na coś jeszcze miała wpływ, swoją ostatnią wolą może jeszcze coś zmienić – w każdym razie nie zaszkodzi spróbować. Nikt już nie liczył się z jej zdaniem, a jednak do szpitala zajrzeli wszyscy, którzy liczyli się dla niej. Musiała zmienić testament, czuła to. Trochę się pozmieniało. Kobieca intuicja – a było to coś, czego nie warto lekceważyć – podpowiadała jej, że czasu naprawdę zostało niewiele. Potwierdzał to także coraz wolniejszy chód.

Niemała przerwa w jej zwyczajowej dawce ruchu mocno dawała o sobie znać w postaci zadyszki. Zmęczenie, które odczuwała w połowie trasy, bardzo jej się nie podobało.

„No, ale ile można chodzić w tę i nazad po korytarzu? Pielęgniarki i cała reszta myślały, że w pewnym wieku człowiek ma tylko leżeć. Najlepiej kupcie trumnę, bo ja umrę. Chcę umrzeć, ale nie zamierzam być trupem za życia. Panie Boże, czemu to wszystko jest takie zagmatwane?”

Pogrążona w swoich myślach nie zauważyła pędzącego wprost na nią roweru.

BOŻENA

– Jeszcze tylko powieszę tę stertę prania i koniec – powiedziała, kładąc miskę pełną mokrych ubrań na krześle obok stale rozłożonej suszarki.

„Dobrze, że Michał wziął dziewczynki do dziadków. Nareszcie będę mogła spokojnie popisać artykuły na blog. Mam tyle zaległych tematów… A potem może w końcu pobiegam z Marcinem?”

Strzepnęła kolejny śpioch w paski. Rozmiar siedemdziesiąt cztery.

„Matulu, jak on szybko rośnie. Jak ten czas leci… Przecież dopiero co zakładaliśmy mu te lilipucie ubranka… Wszystko tak szybko się zmienia. Czasem chciałabym, żeby było jak kiedyś, ale kiedy pomyślę, że mogłoby ich nie być… Ale czasem brakuje mi… sama nie wiem czego…”

Idylliczny spokój i mniej lub bardziej racjonalne rozważania zakłócił potrójny dzwonek do drzwi. Tajny sygnał, mogący oznaczać tylko jego.

– Janusz? A czego on może chcieć? – zdziwiła się.

Poczłapała do drzwi, przyznając w duchu, że jakiś trening by się przydał, bo zdrowe jedzenie i spacery z dziećmi to jednak nie wszystko. Otworzyła drzwi.

– Cześć, masz może ochotę na cebulową? – rzucił brat na przywitanie, mijając ją w drzwiach i wchodząc do przedpokoju.

– Nie wiem jeszcze. To zależy, z czym to się wiąże, braciszku.

– Podejrzewasz mnie o coś? – spytał niewinnym tonem.

– Wybacz, ale rzadko pojawiasz się tak niespodzianie, a cebulową też robisz nieczęsto, odkąd…

W pokoju zapadła niezręczna cisza.

– Masz rację, rozgryzłaś mnie, siostra. – Janusz skapitulował, uznając, że szczerość będzie najlepszym i najszybszym sposobem na rozwiązanie kłopotów. – Mam problemy, potrzebuję rady. Cebulowa była tylko pretekstem, żebym mógł sobie popłakać. W dodatku przed chwilą prawie rozjechałem jakąś staruszkę – powiedział, idąc do kuchni i szukając odpowiedniego rondelka.

– Jaką staruszkę? W co ty się znowu wpakowałeś? Siadaj, muszę skończyć wieszać pranie i zaraz do ciebie przyjdę. Masz szczęście, że nie obudziłeś Marcina, bo teraz robiłbyś za opiekunkę.

– Wszystko w porządku, w ostatniej chwili udało mi się ją ominąć. Najbardziej ucierpiał mój biedny crossik, ale kobiecie spadło ciśnienie. Zadzwoniłem po karetkę, choć staruszka prawie by mi uciekła. Przyjechali, zbadali, ale nie zabrali. Za niedługo będę tak znany na dyspozytorni, że po głosie mnie poznają i jak tylko usłyszą, będą wołać „hej, Janusz, co tam dzisiaj dla nas masz?”, hehe. A gdzie Michał i dziewczynki?

– Sprzedałam. Ja też ostatnio dzwoniłam po karetkę i wolałabym, żeby mnie nie zapamiętali. Zrobiłam z siebie taką sierotę… Też jakaś staruszka prawie przewróciła się w autobusie. Ona też nie chciała czekać.

– Może to ta sama? Nie no, żartuję. Bardzo dobrze się natomiast składa, że sprzedałaś – i mam nadzieję, że wzięłaś za nich mnóstwo kasy. Wkrótce mogę potrzebować pożyczki.

– Zgłupiałeś? Żartowałam, pojechali do dziadków i myślałam, że w końcu będę miała trochę czasu dla siebie, a tu przychodzi mi taki… – mówiła, stojąc do brata tyłem i próbując sparować siedem miniskarpetek. Jak zwykle tylko cztery pasowały do siebie, tworząc dwie pary. Reszta swoje bliźniaczki straciła na nogach lalek i misiów albo wśród klocków Lego.

– Ale ja nie żartowałem, to jeden z powodów, dla których zakłócam twój błogi spokój – powiedział, wyciągając z szafki nad czajnikiem dwie miseczki na zupę.

– Łyżki są w zlewie, nie miałam siły, ochoty i czasu umyć. Zajrzę tylko do małego, a ty przygotuj wszystko.

– Dobra. Nie masz grzanek ani groszku ptysiowego do zup kremów?

– Nie, nie mam, zrób albo będziemy musieli się obejść – poleciła, ściszając głos i zbliżając się do sypialni, gdzie spało jej najmniejsze szczęście.

Po chwili wróciła z siedmiokilową kulką pod pachą.

– Opowiadaj pierwszy – powiedziała, siadając do stołu z Marcinem, także mającym ochotę na małe co nieco.

– Jak to: pierwszy? – spytał zaciekawiony.

– Im prędzej zaczniesz gadać, tym szybciej się dowiesz – ucięła szybko, ponaglając go ruchem ręki z łyżką w dłoni.

Patrzył na nią chwilę skonsternowany. Mimo że widział to już tyle razy, dalej nie dowierzał, że jej oczy, ręce, usta czy inne części ciała mogą robić całkiem co innego równocześnie. On – jak większość facetów – ogarniał tylko jedną rzecz naraz.

– Mmmm… Pyszna cebulowa! Zaczniesz w końcu czy czekasz na zaproszenie? Synku, nie gryź mamusi! – powiedziała na jednym wydechu z pełnymi ustami, poprawiając Marcina, ukrytego przy piersi pod koszulką z prowokacyjnym napisem „Karmię, jem wszystko”.

– Zastanawiam się, od czego zacząć…

– Od początku, od środka albo od końca. Zacznij gadać, bo ja w przeciwieństwie do ciebie nie mam całego dnia dla siebie. Muszę go nieustannie dzielić, więc jeśli chcesz mojej KONSTRUKTYWNEJ – podkreśliła, wzmacniając głos – rady, to radzę ruszyć. Mmmm, pyszna… Rodzice małych dzieci nigdy nie mają czasu tylko dla siebie, nawet jeśli pozornie nic nie robią.

– Dobra, dobra, matka-Polka, wiem, że harujesz bez wytchnienia dniami i nocami. Wiem, że masz te swoje tandemy, a przed zwariowaniem ratują cię tylko Instagram i wsparcie innych tobie podobnych, korzystających z hashtagu… jak to było? #nieidealnamatka czy jakoś tak. Ale wierz mi, nie trzeba mieć dzieci, żeby mieć problemy. Każdy jakieś ma, oby takie, jakie gotowy jest przejść. Gorzej, jeśli one nagle postanawiają sprawdzić, jak sobie z poradzisz z nimi wszystkimi, jak to mówią na Śląsku, „zusammen do kupy”.

– No to wal, panie problematyczny: z czym do mnie przychodzisz? – zapytała pojednawczo Bożena. – I nigdy nie twierdziłam, że ludzie bez dzieci nie mają problemów, już nie rób ze mnie takiej zołzy.

– Stracę pracę… – zaczął wymieniać, ale szybko przerwał mu niepoprawny, nieskrywany chichot śmiechu.

Wszystkiego się spodziewał, ale nie tego. Co prawda nie oczekiwał, że siostra pogłaszcze go po ręce i powie „nie martw się”. Nie była taką osobą – od kiedy miała dzieci, twardo stąpała po ziemi. Im więcej ich było, tym mocniej stąpała – bo z każdym kolejnym jej ciało robiło się coraz bardziej okrągłe i nie pomagało tu zdrowe odżywianie, jakim katowała siebie i rodzinę. Początkowy szok zastąpiło zdenerwowanie.

– Na Boga, Bożena! Może trochę współczucia, co? – rzucił wściekle.

– Kiedy to jest, hahaha, takie zabawne… – powiedziała, dalej chichocząc.

– Zabawne? A co widzisz zabawnego w tym, że nie będę miał za co żyć? Nie stać mnie na brak pracy. Tym bardziej, że… tym bardziej, że od jakiegoś czasu mam dodatkowego lokatora.

Siostra zamilkła momentalnie, Marcin też przestał jeść. Oboje wpatrywali się w Janusza wyczekująco.

– Że co proszę?

– To nie to, co myślisz – powiedział szybko, ciesząc się jednak, że i jemu udało się ją zaskoczyć.

– A co myślę? Oświeć mnie i powiedz: co tam chowasz na tym swoim pięterku?

– Mam psa.

– A na cholerę ci pies, jak za niedługo sam nie będziesz miał co jeść? Jaki?

– Labrador, taki ciasteczkowy… No, jak te prostokątne ciasteczka dla dzieci.

– LA-BRA-DO-RA? – przesylabizowała przerażona Bożena. – Przygarnąłeś rasowego psa wielkości fotela i oznajmiasz to obok informacji o tym, że zaraz będziesz bez pracy? A myślałam, że choć trochę cię znam… Dzięki za pocieszenie, moje problemy przy twoich wydają się trochę „mniejsze”. W każdym razie tak ich nie widać i nie słychać. A te ciasteczka to herbatniki, tak?

– No właśnie. A ten pies nie jest mój. Pamiętasz, jak ci opowiadałem o tym wypadku? O tej dziewczynie? Że zawiadomiłem karetkę i potem trochę siedziałem w szpitalu, dlatego spóźniłem się do pracy? Przy niej biegał i szczekał taki wielki pies…

– A więc źródłem wszystkich twoich problemów jest poczciwe psisko?

– Tego nie powiedziałem, w każdym razie on chyba był jej, a ja byłem ostatnią osobą, którą widział przy niej. Nie wiem jak, ale znalazł mój samochód, sąsiad parkujący i mieszkający obok mnie przyprowadził go do mnie i teraz…

– Niech zgadnę: będziecie razem klepać biedę, bo mój miłosierny brat nie odda psa do schroniska? Chcesz znać moje zdanie?

– Nie, tak sobie przyjechałem tutaj, kiedy wali mi się świat. – Przewrócił oczami.

– Pies do ogłoszenia: kilkanaście plakatów, informacja na Facebooku, Instagramie, gdzie popadnie. Może znajomy znajomego zna tę twoją znajomą. Swoją drogą: co to za jedna? Co do pracy – to nie czekać, aż zrobią to sami, tylko złożyć wypowiedzenie, wziąć wszystkie zaległe urlopy i szukać lub kombinować inny rodzaj przychodów. Radzę ci to ja, księgowa, niedługo też bezrobotna, ale na pewno nie na długo.

– Jak to? Ty? – zapytał zdziwiony, że znowu dał się jej zaskoczyć.

– Sytuacja jest bardzo niejasna. Nikt nie wie, co się dzieje, nikt nie odbiera już moich telefonów, dostałam bardzo dziwny list od szefa. – Odłożyła najmniejszego członka rodziny na podłogę i wróciła do pałaszowania resztek zupy.

– Ty bez pracy? Nie wierzę… Teraz rozumiem, czemu się śmiałaś – parsknął rozluźniony nieco Janusz.

Naraz oboje usłyszeli brzdęk kluczy przekręcanych w drzwiach, a zaraz potem tupot małych stóp i wielkich buciorów, zbliżających się niebezpiecznie szybko.

– Mamo, mamo…!

– Jesteśmy, kochanie. Wróciliśmy.

– To dobrze, mamy gościa.

Niewiele porozmawiali, właściwie wcale nie omówili utraty pracy, a jednak oboje czuli, że w jakiś sposób już sobie pomogli. Zmaganie się z takim samym problemem daje dużo więcej siły niż jakakolwiek doraźna pomoc. Oboje nie wiedzieli, co dalej. Oboje bali się, a jednak w jakiś sposób czuli się lepiej. Pół godziny później, po obowiązkowej zabawie z dziewczynkami, brat i siostra żegnali się już przy drzwiach. Zawsze wtedy się przekomarzali, dziś jednak jakoś nie mieli na to ochoty. Gdy Janusz włożył już buty i kurtkę i właśnie wiązał szalik, spojrzeli na siebie wymownie. W powietrzu wisiało niezadane pytanie. „Co zamierzasz?”

Pierwsza odezwała się Bożena, wiedząc, że mimo wszystko jej sytuacja jest lepsza. Na stanowisko księgowej, przy jej doświadczeniu, nie będzie trudno znaleźć pracy.

– Nie wiem, może rzucę to wszystko i założę coś swojego – stwierdziła to bardziej żartem niż serio, a jednak kiedy wypowiadała te słowa, równocześnie uświadomiła sobie, że ten pomysł wcale nie jest najgorszy. Najbardziej ryzykowny i najbardziej wymagający, ale w perspektywie czasu wcale nie najgorszy.

– Nie poznaję cię, siostrzyczko. Nie przestajesz mnie dzisiaj zaskakiwać! – powiedział Janusz, unosząc wysoko brwi, autentycznie zdziwiony, że jego ostrożna, zawsze przewidująca siostra nagle wyskakuje z pomysłem, który zniszczy jej bezpieczną codzienność jak domek z kart. A przecież jako księgowa miała do czynienia z prywatnymi osobami posiadającymi firmę i lepiej od niego wiedziała, z jak bardzo nienormowanym czasem pracy się to wiąże. Przy trójce dzieci to mogło być samobójstwo.

– A ty? – odparła zaciekawiona, ale trochę zirytowana, gdyż wyczuwała w głosie brata powątpiewanie, czym nie mógł jej bardziej zachęcić.

– Może wyjadę za granicę? – rzucił, sam nie wierząc, że to mówi.

Teraz przyszła jej kolej na zdziwienie. Tak bardzo przyzwyczaiła się, że w każdej chwili może na niego liczyć, że pomysł wyjazdu ją zasmucił. Wiedziała jednak, że próba wybicia go bratu z głowy z tego powodu byłaby bardzo egoistyczna, dlatego powiedziała tylko:

– Chyba oboje musimy to jeszcze przemyśleć. Zadzwoń do mnie w przyszłym tygodniu i powiedz, jak się sprawy mają. Aha! I daj znać, co z tym psem.

– Chyba masz rację, jak zawsze zresztą. Pożyczysz mi auto? Mój rower ciężko przeżył omijanie starszej pani… Wolałbym najpierw zobaczyć, co i jak z nim, zanim zacznę rozbijać się po ulicach.

– Kobieta ma zawsze rację – skonstatowała, uśmiechając się filuternie. – Auto jest tam, gdzie zawsze, kluczyki wiszą tutaj – powiedziała, pokazując złoty krzyżyk na breloku, będącym trójwymiarowym logo ich chevroleta. – Tylko jakbyś mógł, odstaw go jutro, żeby Michał nie marudził.

– Dzięki wielkie, boska jesteś. Na razie! – Pomachał na do widzenia, po czym odwrócił się na pięcie.

JANUSZ

– No to się porobiło – powiedział do siebie Janusz. Miał wrażenie, że od niedawna dosyć często powtarza to zdanie. Ostatnio bardzo wiele się działo w jego życiu – a jak się właśnie dowiedział, także u jego siostry. Swoją drogą: ciekawe, co u drugiej. Nie widział jej już tak dawno…

Zapakował swojego crossa do bagażnika. Zapalił silnik i ruszył. Przypomniał sobie, kiedy jechał stąd ostatnio, i wcale mu się nie spodobał ten dreszcz, który poczuł na plecach. Ciepła, puchowa kurtka nie wystarczyła, żeby go stłumić – i tak przeszył ciało na wskroś. Teraz jednak było znacznie jaśniej, a prawdopodobieństwo, że znowu mu się coś podobnego zdarzy, było naprawdę niewielkie. Chyba już dosyć nieszczęść w tym roku.

Siedem minut później krążył już po osiedlu, szukając miejsca parkingowego.

– Historia lubi się powtarzać… Jak znowu zobaczę coś, czego nie powinienem, to już na pewno będę się mógł pożegnać z robotą.

Skręcił i wjechał na osiedle Kosmonautów. Tym razem natychmiast wypatrzył idealne miejsce parkingowe. Musiał tylko poczekać na zielone światło i już. Trzy, dwa jeden i ruszamy.

W tym samym jednak momencie ostro wcisnął pedał hamulca, gdyż jakaś blondynka w rozpiętym płaszczu i zwisającym byle jak szaliku wybiegła mu przed maskę. W dodatku z ręką na temblaku. Cóż, po osobie, która niedawno miała przyjemność korzystać z usług polskiej służby zdrowia, spodziewałby się więcej rozwagi. Szybko otworzył okno i wykrzyknął zdenerwowany:

– Co jest? Życie ci niemiłe?

– Przepraszam, ja… – Dziewczyna próbowała się tłumaczyć, ale była równie zaskoczona faktem, że prawie wpadła pod koła, jak ich właściciel.

– Maja? – Oczy kierowcy rozszerzyły się jeszcze bardziej. Po pierwszym szoku, że mógł właśnie być nie tylko świadkiem, ale i sprawcą wypadku, nadszedł kolejny, że ów incydent dotyczyłby tej samej dziewczyny.

– Yyyy… to my się znamy? – Teraz to ona całkiem zgłupiała, a przecież powiedziano jej w szpitalu, że z pamięcią krótkotrwałą i długotrwałą wszystko już w porządku.

– Tak, yyy… to znaczy nie… to znaczy… jakieś trzy tygodnie temu miałaś wypadek, prawda?

– Yyy… Taaaak, a skąd pan wie… – Nie zdążyła dokończyć, gdyż kierowcy z tyłu mieli już dosyć tego czekania. Szok szokiem, ale skrzyżowanie to nie kawiarnia. Jeden po drugim zaczęli wciskać klaksony. Samochód w tym zamęcie zgasł, więc Janusz przekręcił kluczyk i ruszył w stronę upatrzonego miejsca parkingowego, kiwając ręką.

Dziewczyna szybko zrozumiała i podeszła w tamtą stronę. Nieznajomy miał dziwnie znajomy głos, nie potrafiła go do nikogo przypisać, a jednak intuicja bez wahania podpowiedziała jej, że nie ma się czego bać i że powinna porozmawiać z tym człowiekiem. Zresztą ciekawość wzięła górę. Zapięła płaszcz, zawiązała szalik, po południowych wydarzeniach z akcji o kryptonimie „mieszkanie”, której koniec był gorzej niż opłakany, nie zdążyła się otrząsnąć ani ogarnąć. Los jej dzisiaj nie oszczędzał – co jeszcze ją czekało? Podeszła powoli do auta, dokładnie w momencie, kiedy mężczyzna otwierał drzwi.

Spojrzeli na siebie i równie szybko odwrócili wzrok, oboje nie wiedząc, co powiedzieć.

– Ja… – zaczęli równocześnie i natychmiast zamilkli.

Oboje stali tak, wpatrując się w roztapiający się na chodniku śnieg, jakby widzieli to fascynujące zjawisko po raz pierwszy.

– Ty pierwszy, w końcu jakby wiesz więcej – zaczęła Maja po przedłużającej się chwili niezręcznej ciszy, zebrawszy się w końcu na odwagę.

– Ale to nie ja rzucam się ludziom na maski. – Janusz spróbował zażartować, ponownie starając się na nią spojrzeć. Po biegu i stresie na jej policzkach pojawiły się dodające jej uroku rumieńce. Długie palce bawiły się końcówką szalika. Ciało lekko zadygotało. Dopiero wtedy ocknął się i zapytał: – Zimno ci? Może wsiądziemy do auta? A może podejdziemy do mnie? Tam ci wszystko wytłumaczę i oddam coś, co najpewniej należy do ciebie.

– Wolałabym najpierw wiedzieć, z kim rozmawiam i skąd mnie znasz. Za swoją nieuwagę już przeprosiłam.

– Jasne, rozumiem, czas się w końcu przedstawić. Janusz – powiedział i wyciągnął do niej rękę, po czym uścisnął lodowatą i bardzo delikatną, ale niepodaną jak zdechła ryba, dłoń. – Jakiś czas temu miałaś wypadek. To ja cię znalazłem, zadzwoniłem i zrobiłem co trzeba…

Dziewczyna najpierw otworzyła szeroko oczy ze zdumienia, potem wpadła w popłoch. Nie wiedziała, czy cieszyć się, czy nie. Co zrobić? Czy mówił prawdę? Na usta cisnęły jej się tysiące pytań, na które być może on znał odpowiedź, ponieważ wiedział o rzeczach, których jej może w życiu nie będzie dane poznać. A jednak był obcy, może kłamać, skąd będzie miała pewność, czy to, co mówi, jest prawdą? I co może mieć jej? Nie miała wtedy przy sobie niczego cennego… A może miała i tego też nie pamięta?

– Dziękuję – wydusiła w końcu.

– Nie ma za co, każdy postąpiłby tak samo. To jak? Wstąpisz do mnie? Mieszkam całkiem niedaleko.

– Prowadź – poleciła, nie wiedząc, czemu się właściwie zgodziła. Zawsze jednak była grzeczną dziewczynką i… Do czego ją to doprowadziło? Odkąd zaczęła zastanawiać się nad swoim życiem, czyli mniej więcej od wypadku, wszystko się zmieniło. W końcu coś się działo. Nie żeby wcześniej była niemożliwie nieszczęśliwa. A może była i nawet tego nie wiedziała? Ostatnio zadawała sobie coraz więcej coraz ciekawszych pytań.

– Już blisko – oznajmił, przerywając ciszę, która teraz jednak była lekka. Oboje, pogrążeni we własnych myślach, spokojnie zastanawiali się, co będzie dalej.

– Jeszcze raz przepraszam, nie widziałam auta. Wcześniej było zielone i myślałam, że jeszcze zdążę.

– Wiem, w Poznaniu wszystkie te światła są takie krótkie, czy dla kierowców, czy dla pieszych.

Pięć minut później otwierali już drzwi mieszkania. Nie zdołali jednak wejść, ponieważ gdy tylko drzwi się otworzyły, wyskoczył zza nich wielki, kudłaty potwór. Skakał dookoła i merdał ogonem jak oszalały.

– Focus!!! – Tyle zdołała wykrzyknąć równie uradowana dziewczyna, witając się z dawno niewidzianym przyjacielem.

Pół godziny później pili już drugi kubek herbaty, rozmawiając jak starzy znajomi.

– Przepraszam, że tak słabo cię szukałem, że przetrzymywałem twojego psa…

– Nic się nie stało, skąd miałeś wiedzieć, gdzie mnie szukać?

– Nie, naprawdę, chciałbym ci to jakoś wynagrodzić. Na pewno jesteś zajęta, ale może mógłbym ci postawić jeszcze kiedyś herbatę? – zaproponował, czując się bardzo głupio, ale teraz nie miał zamiaru odpuszczać.

– Hmm… może mógłbyś… ale nie herbatę – powiedziała, spoglądając na zegarek.

Jednocześnie zerwała się z miejsca, nie dowierzając, że tyle czasu spędziła z, nota bene, obcym mężczyzną. Ten patrzył na nią skonsternowany – przecież dopiero co wypiła dwa kubki herbaty owocowej.

Maja jednak nie miała czasu wyjaśnić. Po popołudniowych zdarzeniach, kiedy odkryła, że mieszkanie pewnego pana szukającego współlokatorek miało opcję dodatkową w postaci atrakcji od samego właściciela, powinna być trochę bardziej ostrożna. Rozglądała się nerwowo za swoim płaszczem, który rzuciła niedbale w korytarzu. Pies szybko wyczuł jej zmianę nastroju i zaczął energicznie szczekać.

– Wiesz co, ja muszę już iść, jest późno, a jutro… – Ubrała się szybko, nie kończąc zdania, mimo że bardzo na to liczył. Na każdą nową informację o niej. Również spojrzał na czasomierz i stwierdził, że rzeczywiście jest dosyć późno, po czym złapał uciekającą mu znowu Maję.

– Musisz mi dać numer telefonu i napisać, jak dotrzesz szczęśliwie do domu. Dzisiaj już nigdzie się nie wybieram, więc jeśli znowu wpadniesz pod auto, nie będę miał szans tego zauważyć. Albo wiesz co? Może lepiej cię odwiozę.

– Och, nie, masz przeze mnie same problemy. Masz swoje życie, zresztą nie mieszkam wcale tak daleko…

– Ale to żaden kłopot, patrz: już jestem ubrany. Skoro blisko, to jeszcze lepiej, przejdę się. Gotowa? – przerwał jej, ubierając się ekspresowo jak jeszcze nigdy, po czym wyszli we trójkę w ciemną noc – Maja, Janusz i Focus.

IWONA

– Jesz jeszcze czy nie? Pola, nie będę cię gonić. Jesz jeszcze jajeczko czy mama ma zjeść?

– Nie cem…

– To nie, dalej, do łazienki, o-o-o i Pola idzie spać.

– Oooooo, myju-myju!

– Dalej, do łazienki – pogoniła Iwona córkę, sprzątając ze stołu i wpychając sobie do ust pozostawione skórki, nie myśląc o mieszaninie smaków, jakie zawierają. Zjedzenie ich jednak w jej obecnym stanie nie było najlepszym pomysłem. Jak szybko weszły, tak szybko wyszły, i to tą samą drogą. Miód z rybą chyba niekoniecznie przypadł nowemu lokatorowi do gustu. „Jak Pola może to jeść?” – pomyślała tylko, biegnąc do toalety. Szybko ogarnęła się w łazience i pomogła córeczce umyć zęby.

Pół godziny później Pola nareszcie zasnęła, a ona – zamiast zrobić to samo, bo tylko na to miała ostatnio ochotę – musiała jakoś ogarnąć to, na co nie miała czasu w ciągu tygodnia. Czyli wszystko. Powoli palił jej się grunt pod nogami. Czuła, że musi w końcu powiedzieć komuś o tej nieszczęsnej ciąży i coś postanowić, musi się w końcu zdecydować i odpisać kandydatkom z jej castingu na supernianię, musi iść do lekarza. Tyle jeszcze rzeczy ją czeka…

Osunęła się po ścianie i usiadła na podłodze obok łóżeczka. Czemu to nie może być takie proste jak za pierwszym razem, kiedy była przeszczęśliwa z racji nowego życia, które powoli sobie w niej rosło? Tym bardziej, że ostatnio trochę im zajęło staranie się, a teraz? W najmniej oczekiwanym momencie, w najgorszym możliwym czasie.

„Najgorszym?” – odezwał się głos w jej głowie.

„Tak, wiem, bywały gorsze. Pola ma już co prawda dwa lata, a ja ogarnęłam się i wróciłam do normalnej pracy, ale…”

„Normalnej?”

„No dobrze… Może nie jest to praca moich marzeń, ale pozwala na przeżycie, starcza na rachunki i jedzenie. Szkoda tylko, że Robert stale jest daleko. Jak to się stało? Kiedyś byliśmy tak blisko… Kiedyś byliśmy daleko od siebie, ale blisko myślami. Kiedy czekaliśmy na Polę, byliśmy niemalże jednością: i fizycznie, i psychicznie, niemalże metafizycznie. A potem, po powrocie ze szpitala, powoli jakoś wszystko się rozeszło…”

„Wszystko?”

„Nie, gdyby wszystko, to pewnie już by nas nie było. Nie byłoby też problemu i nie siedziałabym tu, zastanawiając się, co dalej. Ale może właśnie oczekiwanie na to dziecko będzie takie prawdziwe, bez lukru, bez głaskania się po brzuszku? W pełni świadome”.

„Świadome?”

„Tak! A właśnie, że świadome! Co ja gadam… przecież nie stać mnie na drugie dziecko. Nie mam siły, mam już przecież trzydzieści osiem lat. W tym wieku tak łatwo o komplikacje… Boże, czemu to wszystko musi być takie trudne? Dlaczego jestem w tym wszystkim sama?”

„Nie jesteś”.

„No tak, ty jesteś ze mną, ale oprócz siebie nie mamy nikogo”.

W pierwszej ciąży nie mówiła tyle do siebie i do dziecka, uważała, że to głupie. I śmieszne. Teraz dziwiła się sobie, jak mogła w ogóle tak pomyśleć. Wtedy tego nie potrzebowała, o wszystkim niemal od razu mogła opowiedzieć Robertowi.

Przegadała tak jeszcze kwestię jutrzejszego castingu i potrzebę rozmowy z mężem. Dopiero dzisiaj odkryła też, że z głosem w jej głowie można w sumie sensownie pogadać. Że nie zawsze jest jej wrogiem, a wręcz przeciwnie – może być jej sprzymierzeńcem. Nie zdecydowała jeszcze, czy urodzi, ale nie zdecydowała też, że nie urodzi. Dalej wiele pytań pozostało bez odpowiedzi, ale zostały poukładane.

X

MAJA

– Mieszkanie jest trzypokojowe, oprócz tego łazienka i kuchnia. Pomieszczenia są w pełni wyposażone. Zarówno pod względem meblowym – biurka, szafki, łóżka, półki na książki – jak i RTV plus AGD. Do waszej dyspozycji są: lodówka, zmywarka, mikrofalówka, toster w kuchni, a także pralka w łazience. Brakuje tylko największego pożeracza czasu, ale podobno jesteście studentkami, więc nie będziecie się niepotrzebnie rozpraszać. W mieszkaniu znajduje się także modem, jest więc podłączenie do sieci na Wi-Fi, dziewczyny podadzą ci hasło. Hmm, co to ja jeszcze miałam powiedzieć… Masz jakieś pytania? – zapytała kobieta, ale zanim dziewczyna zdążyła odpowiedzieć, właścicielka cud-oferty nowego mieszkania w starej kamienicy na Sołaczu mówiła dalej: – W całym domu panuje absolutny zakaz palenia. Co do labradora, to lubię psy i w sumie nie mam nic przeciwko, ale nie wiem, jak na niego zareagują współlokatorki, dlatego nic nie mogę obiecać. Być może będzie pani musiała wybierać. Mam nadzieję, że liczy się pani z tym?

– Tak, wiem – odpowiedziała Maja, uśmiechając się, podczas gdy właścicielka jej potencjalnego mieszkania składała swoje papiery.

Spotkały się na neutralnym gruncie. Po ostatniej przygodzie propozycja ta była Mai bardzo na rękę, tym bardziej, że nie miała już ochoty na wędrówki w poszukiwaniu mieszkania. Nawet pomimo faktu, że następny właściciel był płci żeńskiej.

– To co, czekam na telefon z propozycją terminu wizyty. Dziękuję bardzo za rozmowę i do zobaczenia wkrótce, mam nadzieję. Jakby miała pani jakieś pytania, proszę kontaktować się mailowo – powiedziała tamta, zapinając ostatni guzik płaszcza i równocześnie wyciągając do Mai dłoń na pożegnanie. – Czekam na decyzję do końca przyszłego tygodnia.

– Dziękuję – odpowiedziała Maja, próbując pożegnać się z równą klasą, co tamta.

Uwielbiała takie kobiety i skrycie je podziwiała. Klasycznie ubrane, uprzejme, ale stanowcze. Sama chciałaby być taka, jednak stresujące wydarzenia wyskakiwały ostatnio jak króliki z czarodziejskiego kapelusza, skutecznie jej to uniemożliwiając.

Odprowadziła wzrokiem odchodzącą kobietę – być może jej nadzieję przynajmniej na spokojne miejsce zamieszkania. Z zamyślenia wyrwał ją dźwięk nadchodzącej wiadomości tekstowej. Gdy zobaczyła nazwę odbiorcy, przez jej dobry nastrój, będący skutkiem niedawno przeprowadzonej rozmowy, uśmiech rozciągnął się jeszcze bardziej, aż sięgnął oczu.

HONORATA

– Szczęść Boże, księże. Mam sprawę – przywitała się starsza kobieta, wchodząc do zakrystii.

– Szczęść Boże. Co panią do mnie sprowadza? – odpowiedział niski, pulchny duchowny, będący dobrym przedstawicielem wielu stereotypów księżowskich.

– Ale to taka prywatna sprawa. Moglibyśmy gdzieś na boku porozmawiać? – wyrzuciła z siebie kobieta, trochę zdenerwowana.

– Oczywiście – powiedział i skierował się do krzesła i stolika w drugim rogu pomieszczenia.

Honorata poszła za czarną postacią w głąb pokoju. Tam, bez żadnego owijania w bawełnę, opowiedziała o ostatnich zdarzeniach, które tak bardzo namąciły jej w głowie, że nie potrafiła sobie z nimi poradzić – a wszyscy, do których mogłaby się zwrócić o radę, byli niefortunnie powiązani z tematem. Nikt nie pozostawał obiektywny, a do psychologa przecież nie pójdzie. Jeszcze nie zwariowała, jak to wcześniej stwierdziła.

– Hmmm… – mruknął wymownie proboszcz, kiedy usłyszał rewelacje, tak skomplikowane, że tylko uwiarygodniały historię, której nikt przy zdrowych zmysłach by nie wymyślił. – To trudne, niewiele mogę chyba pani pomóc. Decyzję musi pani podjąć sama, a o trafność wyboru trzeba się modlić do Boga.

– Tyle to i ja wiem, nie oświecił mnie ksiądz zbytnio.

– No tak…

Głęboko rozczarowana staruszka odeszła z niczym ze świątyni, stanowiącej dotąd lekarstwo na wszystko. Nie dostała rady, której oczekiwała, nie dostała wsparcia, na które liczyła, nie dostała nawet zapewnienia o modlitwie, na które czekała zbyt długo, lecz na próżno.

„Chyba już jestem naprawdę stara” – pomyślała godzinę później, maszerując intensywnie swoją starą trasą wokół parku Wodziczki, jak zwykle w poniedziałkowy poranek (choć nieco później niż zawsze) po mszy, rozmowie z księdzem i obfitym śniadaniu. To środkowe zajęło jej dłuższą chwilę, a i tak niewiele wniosło.

„Księża teraz nie potrafią pomagać…” – pomyślała.

Przechodząc obok ulicy i skręcając w stronę „Magazynu”, poczuła smród spalin. Do krakowskiego smogu było jeszcze daleko, ale nie na tyle, żeby dłużej niż to konieczne przebywać w tym miejscu. Lód, będący skutkiem zamarznięcia wczorajszych kałuż, wcale tego jednak nie ułatwiał. Honorata, pomimo szybko pojawiającego się zmęczenia z racji utraty formy po według niej zbędnej wizycie w szpitalu, przez którą miała teraz takie dylematy, i mimo złej pogody, uparcie stawiała stopę za stopą, pomagając sobie nieznacznie przyjaciółkami, jak czasem nazywała swoje kije do nordic walkingu.

„Dobrze, że wczoraj udało mi się jakoś wymigać tym łowcom skór. A może to było przedwczoraj? W każdym razie ten szaleniec jechał rowerem rozpędzony, jakby go sam diabeł gonił. Albo to ja już jestem naprawdę stara…” – pomyślała, wracając powoli do domu z towarzyszącym jej świszczącym hukiem tramwajów przejeżdżających nad jej głową trasą Pestki.

– Zastanawiać się i zmieniać zdanie na stare lata… – westchnęła sama do siebie, wspinając się asfaltową drogą obok siedziby administracji osiedla. – Nie chce mi się tego robić, ale czuję, że powinnam. Źle by było, gdybym po tym, czego się dowiedziałam, nie zrobiła nic. Jasne, że wygodniej byłoby po prostu dosłownie nic nie robić, udać, że nic się nie stało. Ale stało się. I ja to wiem, a Pan Bóg widzi.

Wróciła do domu, powiesiła wstawione przed wyjściem pranie, pozmywała naczynia, pościerała stół i kiedy zorientowała się, że już nic nie zostało do zrobienia, usiadła do stołu ze swoim starym zeszytem, aby napisać treść nowego testamentu.

IWONA

– Przepraszam, musiał nastąpić jakiś błąd. Już cofam całą transakcję. Czy mogłaby pani jeszcze raz wyłożyć produkty na taśmę?

– Dobrze, skoro tak trzeba. – Młoda, niska, szczupła blondynka, będąca pod względem fizycznym całkowitym przeciwieństwem Iwony, zrobiła krok w tył, omal nie wpadając na dobrze zbudowanego (szczególnie na brzuchu) pana w średnim wieku. Przeprosiła, ale została obrzucona pełnym oburzenia, krzywym spojrzeniem, jakby to była jej wina, że kasa bądź kasjerka świrowała. Gdy tylko została skasowana, szybko odeszła od kasy.

Iwona położyła na taśmie tabliczkę „ostatni klient”, po czym skasowała eleganckiego starszego pana w ciemnych okularach, który intensywnie jej się przyglądał, jakby sprawdzał, jak się zachowa. Przypominał testerów – mystery shopperów – których przysyłano od czasu do czasu, żeby sprawdzić czujność pracowników. Ten nie miał jednak ani dużego sprzętu, ani wytłaczanki, w którą mógłby wsadzić jajka Kinder Niespodzianki. Gdy odchodził jednak, dziwnie się do niej uśmiechnął.

„Kto to był? I co ja właściwie robię?” – Dalej jej myśli popłynęły w stronę przyczyny tego rozkojarzenia. Mimo że parę dni temu wydawało jej się, że wszystko już sobie poukładała, wątpliwości wróciły.

„To nie jest dobry czas na dziecko. Pola jest jeszcze malutka. Nie wiem, czy sobie poradzę z dwójką. Najpewniej sama, bo Robert jakoś nieskory jest do powrotu. A nie mam siły ciągle się o to z nim kłócić. Z drugiej strony – zawsze chciałam, żeby moje dzieci miały rodzeństwo. Jeśli nie teraz, to kiedy? Nie jestem już coraz młodsza. Jakby to powiedziała moja starsza siostra: zegar biologiczny tyka. Boże, przecież ja mam prawie czterdzieści lat! Już sama Pola była długo wyczekiwaną niespodzianką, kiedy to niemal straciliśmy nadzieję przez późny wiek, a teraz jeszcze…” – Nie chciała nawet kończyć tej myśli, miała nadzieję, że to tylko jakieś osłabienie wszechobecną grypą, że to całe zmęczenie jest wynikiem zimy i jakiegoś wirusa. Wiedziała jednak, że nie ma co oszukiwać samej siebie.

Po skasowaniu wszystkich w kolejce zamknęła kasę i pokazała na toaletę zerkającemu na nią podejrzliwie szefowi.

„Muszę coś zrobić, muszę mieć pewność, nie mogę dłużej czekać. Należy coś postanowić, ale żeby postanowić, trzeba mieć pewność” – powiedziała w duchu, naprawdę kierując się do toalety. To nie najszczęśliwsze miejsce na załatwianie takich spraw, ale w pokoju socjalnym na pewno nie będzie lepiej, tam zawsze się ktoś kręci. Odnalazła w telefonie numer mijanej ostatnio przychodni ginekologicznej, w której jeszcze nie tak dawno zamierzała umówić się na wizytę po tabletki, bo wiedziała, że tam przeniesiono jej ginekolog. Kliknęła zieloną słuchawkę na wyświetlaczu i czekała w napięciu, modląc się, żeby tym razem nie musiała być – jak to przeważnie w przybytkach instytucji służby zdrowia bywa – przełączaną z telefonu na telefon. Nie uśmiechało jej się pięciu osobom tłumaczyć, o co jej chodzi. Tym razem dopisało jej szczęście.

– Dzień dobry, chciałabym się umówić na wizytę do ginekologa – zaczęła.

– Dzień dobry, jaki jest powód wizyty?

– Podejrzewam ciążę.

– Aha, który to byłby tydzień?

– Nie jestem pewna, ale okolice dziewiątego, dlatego zależy mi na szybkim terminie.

– Rozumiem, nie ma jednak teraz wolnych terminów. Pierwsza luka jest dopiero za dwa tygodnie, dwudziestego trzeciego lutego, o dziesiątej czterdzieści pięć. Zapisywać?

– Dlaczego tak późno? – spytała z zawodem Iwona. To tyle, jeśli chodzi o szczęście.

– Dlatego, że jesteśmy dobrze prosperującą przychodnią ginekologiczną i mamy wiele wracających do nas pacjentek. To jak: zapisywać czy nie? – odpowiedziała spokojnie recepcjonistka.

– Nie dałoby się czegoś przesunąć? Jestem w ciąży! A prywatnie? Naprawdę, nie mam już dwudziestu lat, dlatego zależy mi, żeby jak najszybciej dowiedzieć się, jak się sprawy mają.

– Niestety, nie dałoby się. Prywatna wizyta kosztuje czterysta pięćdziesiąt złotych, takie przyjęcia pacjentek odbywają się w godzinach popołudniowych i wieczornych. Czy jest pani zainteresowana? – odparła równie lekko kobieta.

– Cztery i pół stówy?! Pani mówi poważnie?

– Niech pani posłucha… Osób, które tak jak pani pilnie potrzebują wizyty, jest więcej, niż się pani zdaje, a kobiety w ciąży musimy przyjmować według kalendarza ciąży. Pani jeszcze nie wie od lekarza, czy jest w ciąży, trzeba było zadzwonić wcześniej i się umówić, przychodnia to nie instytucja charytatywna. Terminy na kasę chorych są zapełnione do dwudziestego pierwszego lutego. Czy decyduje się pani na wizytę prywatną, czy jest pani chętna na datę po tym terminie? – wyrzuciła z siebie nieco już wytrącona z równowagi kobieta, cały czas starająca się zachować profesjonalizm.

– Dziękuję, zadzwonię później, nie mogę teraz rozmawiać. Do usłyszenia… – odpowiedziała szybko Iwona, osuwając się po białych drzwiach wewnątrz kabiny.

BOŻENA

– O co mi chodzi? Od pięciu lat siedzę w domu. Chciałabym w końcu porobić coś innego niż tylko zmieniać pieluchy, układać klocki Lego, wycierać smarki i udawać psa, świnię i kozę trzy razy dziennie. Bardzo kocham swoje dzieci, ale jestem dorosłą osobą, nie tylko żoną i matką. Nie tylko żywicielką, karmicielką, praczką, zmywaczką, pielęgniarką, nauczycielką, kucharką. Chcę wrócić do normalnego życia. Chcę móc zrobić jedną rzecz od początku do końca, nie myśląc o tysiącu innych spraw, nie musząc przy okazji śledzić wzrokiem, co się dzieje za mną, przede mną, a często także za ścianą. Chcę spotykać się z ludźmi, dorosłymi… – Przerwała, bo zabrakło jej tchu w tym przetargu na nieszczęście.

Michał szybko wykorzystał te lukę, wpadając jej słowo, równocześnie zmieniając domowy dres na ciepłą, flanelową piżamę:

– Przecież umawiasz się z koleżankami na spacer, wychodzisz do fryzjera, dentysty, czasem też gdzieś wychodzimy. Nie wiedziałem, że opiekowanie się naszymi dziećmi tak bardzo cię wkurza, nigdy o tym nie mówiłaś – odrzekł, wkładając spodnie.

– Nie wkurza mnie, tylko… zresztą… Wizyty to nie to samo. Może dodasz do tego, że pozwalasz mi chodzić na zakupy, co? – mówiła coraz szybciej, coraz bardziej podniesionym głosem, wiedząc, że to niedługo źle się może skończyć.

Znowu zrobiła pauzę, ale nie wykorzystał jej. Czuł, że Bożena po prostu musi wyrzucić z siebie wszystko i lepiej zrobi, jeśli zaczeka, aż żona skończy.

– Nie wkurza mnie, po prostu… po prostu… Chciałabym częściej czuć się jak partner. Nie mieć wszystkiego na głowie. Nie musieć w każdej sekundzie być za wszystko odpowiedzialna. Czasem, gdy ciebie nie ma, nie mogę nawet zamknąć na chwilę oczu, nie mówiąc już o spokojnym myśleniu.

– Kotuś, czemu nie powiedziałaś? – Tym jednym pierwszym słowem rozbił całą jej złość w drobny mak. I doskonale o tym wiedział. Dobrze jednak, że to powiedział – oboje o tym wiedzieli.

– Przepraszam, nie chciałam się unosić, ale myślę o powrocie do pracy, choć teraz nie wiem, czy mam dokąd wracać – odpowiedziała Bożena znacznie już spokojniejszym tonem, patrząc na męża i powoli badając grunt, jak daleko się posunąć.

– A co z dziećmi? – Michał odpowiedział pytaniem najłagodniej, jak mógł, żeby tylko Bożena nie wyczuła choćby nuty pretensji.

– Wiem, że Marcin ma dopiero pół roku, ale Kasia chodzi do przedszkola. Jeszcze nie wiem dokładnie. Ale jak to mówią: kto chce, szuka sposobu, kto nie chce, szuka powodu – stwierdziła, odbierając pytanie męża jako wyrzut, mimo jego najszczerszych chęci, aby tak się nie stało.

Odwróciła się do niego plecami, aby nie widział łez w jej oczach. Nie chciała, żeby widział, jak bardzo jest przerażona wizją swoich własnych pomysłów, jednak wiecznie kurą domową być nie chciała. Nie chodziło nawet o siedzenie w domu, bo to akurat jej nie przeszkadzało. Uwielbiała swój dom. Chciałaby jednak, aby jej życie nie kręciło się tylko wokół pieluch, prania, sprzątania… Aby wszystkie dni, choć wyglądają tak samo, posuwały ją do czegoś. Chciałaby mieć jakiś cel, jakiś skrawek prywatności. Coś, co byłoby tylko jej. Cel. Daleki, realny ambitny, mierzalny. Smartny, jak pamiętała jeszcze ze studiów. Jej praktyczne rozmyślania urwały się jednak, kiedy poczuła jego ciepłą dłoń na swoim brzuchu.

– Kotuś… – odezwał się ciepło. – Jeśli nie będziemy rozmawiać, nigdy tego nie rozwiążemy. Zapytałem o dzieci z ciekawości, licząc, że jak zwykle moja wspaniała żona pomyślała o wszystkim. Kasia chodzi do przedszkola, Dorotka też może wkrótce się dostanie, a dla małego możemy poszukać opiekunki albo zgłosić go do żłobka – powiedział, czekając na reakcję, jaką wywoła jego chęć współpracy. – Ja naprawdę nie mam nic przeciwko, kochanie. Chcę, żebyś się rozwijała. Myślałem jednak, że chcesz być z dziećmi. Kiedyś wspominałaś o edukacji domowej. – Przerwał w oczekiwaniu na odpowiedź, przyciągając ją bliżej siebie i modląc się w duchu, aby żadne z dzieci się nie obudziło i nie przerwało tej trudnej rozmowy.

– Chciałam. Kiedyś. Teraz tak… tak naprawdę sama nie wiem, czego chcę. Przepraszam… – powiedziała, odwracając się do niego i wtulając głowę w jego ramiona. To miała być racjonalna rozmowa o własnej działalności, jej działalności, a zmieniła się w płaczliwy bełkot o tym, jaka jest nieszczęśliwa, mimo że tak nie było. Czegoś jej jednak brakowało.

– Jesteś po prostu bardzo zmęczona, kochanie. Ostatnie tygodnie były dla ciebie ciężkie, a ja tego nie zauważyłem. To ja przepraszam. Prześpijmy się z tym, a jutro zrobimy sobie dialog małżeński i na spokojnie coś postanowimy. Co ty na to?

Bożena nic nie odpowiedziała. Jeszcze bardziej przywarła do męża, wplatając palce w jego włosy. Jego ciało odpowiedziało automatycznie, a ręce już szukały znajomych miejsc.

JANUSZ

– Cholera, tu zawsze nie ma gdzie zaparkować. Szkoda, że nie mam ojca taksówkarza. Też bym robił tak jak Aśka – zamieniał się z nim miejscem parkingowym. A tak muszę jeździć na obce osiedla. Coraz mniej mi się to podoba.

Zmęczony, wracający po pracy do domu Janusz narzekał, gadając do siebie. Dobrze wiedział, że wkrótce znajdzie miejsce, potem wejdzie do ciepłego mieszkania, odreaguje stres, pocąc się solidnie na skakance, by następnie zatracić się w kuchni w przygotowywaniu czegoś pysznego. Tak ostatnio wyglądały jego dni. To wszystko pomagało odegnać nerwową atmosferę i przemyśleć nowy pomysł na życie.

– Co by tu dzisiaj zrobić… – zadumał się, jadąc przez osiedle. – Może herbatę bananową, sałatkę owocową i makaroniki oreo? Jeszcze nie wypróbowałem nowej maty do makaroników. Mam taką ochotę na słodkie rzeczy…

Ostro hamujące przed nim seicento wyrwało go z zamyślenia, sprowadzając go z powrotem na ziemię. Dziesięć minut później wciskał się już między różowego smarta a zielonego volkswagena.

– Jak można wyprodukować takie paskudztwo, a co dopiero nim jeździć? – wymamrotał pod nosem, zamykając auto.

– Przepraszam bardzo, wypadło panu coś z kieszeni – usłyszał za sobą kobiecy głos.

Odwrócił się i zobaczył elegancko ubraną kobietę w kozakach na bardzo wysokiej szpilce, na oko pięć lat od niego starszą – ale teraz kosmetyki robią z człowiekiem takie rzeczy, że Oszukać przeznaczenie się chowa. Coś w jej twarzy było znajome – miał wrażenie, że gdzieś już widział te oczy.

– Dziękuję bardzo – odpowiedział, marszcząc brwi.

Chciał już zapytać, czy gdzieś się nie spotkali, ale uznał, że kobieta pewnie potraktuje to jako kiepski sposób na podryw, a wcale nie miał zamiaru jej podrywać. Zdecydowanie nie była w jego typie. Wolał prostotę i naturalność u kobiet. A szpilki w jego pojęciu na pewno do nich nie należały. Miał związane z nimi niestety niemiłe wspomnienia… Dlatego podniósł kartkę z chodnika, na którym leżały jeszcze resztki śniegu po porannym opadzie. Świstek wyglądał jak stary paragon. Nie zauważywszy w pobliżu kosza, wpakował rękę do kieszeni, wepchnął papier między drobniaki a pół paczki chusteczek, po czym odwrócił się i poszedł w stronę bloku, zostawiając za sobą stojącą w świetle latarni intensywnie przyglądającą mu się właścicielkę smarta i nie zastanawiając się nawet, skąd się tam wzięła. Gdyby otworzył kartkę, którą mylnie wziął za stary paragon, może by się dowiedział. A tak nieświadomy niczego wracał do domu, myślami będąc już w kuchni.

Kolacja powinna być lekka, nigdy się nie opychał wieczorem. Co prawda cukry, które zamierzał na chwilę spożyć, to nie był najlepszy pomysł, ale wierzył, że błonnik z owoców jakoś sobie z tym da radę. Ostatnie problemy doprowadziły jego posiłki do znacznego przesycenia. Ale jego intensywne treningi, stres i praca umysłowa pozwalały mu spalić wszystkie nadprogramowe kalorie.

Kiedy wrócił do domu, najpierw kroił i myślał, ubijał i myślał, potem jadł i myślał, a następnie skakał i myślał. W końcu usiadł z czystą kartką. I dalej myślał.

„Własna działalność to wcale nie najgorszy wybór, jeśli ma się na nią dobry pomysł, jeśli ma się w sobie dość siły, aby przezwyciężyć początkowe trudności i papierologię. Ale czy ja mam dość siły? Czy ja nie jestem za stary? Czy mam wystarczającą ilość pieniędzy, aby przeżyć początkowe, chude miesiące, potrzebne na rozruch?”

Zadawał sobie te same pytania, co każdy zastanawiający się nad pracą na swoim. Myślał, siedząc od piętnastu minut w ciszy przy stole w jadalni, przed pustą kartką, na której zamierzał spisać wszystkie rozwiązania.

„Trochę oszczędności mam, determinację można wypróbować, a w papierkach może pomóc mi siostra…”

– No nic, zabieramy się do planowania – powiedział wreszcie na głos, rozpisując na arkuszu pomysły, które od dawna kołatały się w jego głowie, a które nieskutecznie zagłuszał.

Własna firma, wyjazd za granicę, przebranżowienie się i jeszcze parę innych opcji materializowały się właśnie przed nim, na razie w postaci słów. Ich mocne i słabe strony, ich pozytywne konsekwencje i czarne scenariusze, których najbardziej się bał…

XI

BOŻENA

Czytając kolejną stronę, wiedziała, że nie byłaby to dobra lektura do łóżka. Chyba że cierpiałaby na bezsenność, wtedy – jak mówiła babcia – byłaby jak znalazł.

Spacerując po parku Sołackim z zachustowanym Marcinkiem, zamiast podziwiać piękną biel wszechobecnej zimy, wlepiała wzrok w zdecydowanie za mały ekranik swojego smartfona, próbując zrozumieć zawiłości wyświetlonej na nim ustawy o działalności gospodarczej.

Od kilku ostatnich dni poważnie podchodziła do możliwości założenia własnej firmy. Jako księgowa stwierdziła, że musi przypomnieć sobie to i owo.

Po środowej dyskusji Michał zadeklarował, że w ten weekend także spędzi czas z dziećmi sam na sam, dlatego ona może sobie wymyślić jakieś zajęcie. Dodał, że wierzy, że nie będzie to wcale takie trudne. Wiedziała, że chce jej ulżyć, a jednocześnie cierpi z powodu wyrzutów sumienia, że nie ma go całymi dniami. Bardzo pragnie nadrobić ten czas w weekend. Jej dać więcej swobody, a dzieciom – ojcowskiej miłości. Ona bardzo to lubiła i potrzebowała tego czasu – pozwalał jej nabrać energii na kolejny trudny tydzień. Z dziećmi jednak to wcale nie takie proste, one żyją teraźniejszością i nie rozumieją, co to znaczy „na zapas”.

Podział obowiązków i opieka nad latoroślami okradała ich z czasu dla siebie wzajemnie, ale – jak większość młodych małżeństw – po prostu musieli sobie z tym jakoś radzić. Ciągle powtarzali, że tak jest teraz, że to minie, że dzieci dorosną i potem to one będą pomagać im. Zanim jednak tak się stanie…

– Ech… – westchnęła cicho.

Rano, kiedy pozbyła się z domu wszystkich z wyjątkiem najmłodszego, poczuła dziwną mieszaninę uczuć: została sama, prawie sama. Siedziała w ciszy tak wielkiej, że aż zrobiło jej się trochę głupio. Trochę wstyd. Tak, wstyd, jej nieodłączny towarzysz. Tak to już jest w macierzyństwie, że czujesz zbyt dużo i potem sama nie wiesz, co masz z tymi uczuciami zrobić. Uroki bycia matką.

Mijała kolejny mostek, za którym pływały wiecznie przekarmione kaczki. Ostatnio, kiedy przyszli rzucać im pozostałe po śniadaniu skórki chleba, zamiast podpływać – uciekały. Dorotka nie bardzo mogła to zrozumieć i rozpłakała się, że jej nie lubią. To wtedy w ich domu kaczki stały się tematem tabu.

Bożena wyłączyła plik i otworzyła aplikację służącą za aparat. Krajobraz jak z bajki zmusił ją do naciśnięcia spustu i uwiecznienia niewzruszonej na jej problemy przyrodę. Zrobiła kilka zdjęć, jedno przesłała mężowi z zapytaniem, jak oni się bawią, a potem wrzuciła kilka na relację na swoim instagramowym koncie, po czym sprawdziła komentarze pod postami i odpisała, oznaczając instaznajomych. Po chwili wróciła do ustawy. Gdy sprawdziła godzinę, przeraziła się, że jej chwila okazała się trzema kwadransami. Gdyby czytany dokument potrafił tak wciągać…

Mimo że była księgową i taka forma tekstu nie była jej obca, więc rozumiała mniej więcej wszystko, to jednak czytanie tego było niesamowicie nużące.

Po niby nieskomplikowanym założeniu firmy trzeba mieć dużo siły psychicznej i samozaparcia na późniejsze miesiące, podczas których trzeba tę działalność prowadzić. Tego bała się najbardziej. Nie podjęcia decyzji, nie samego procesu czy działania, ale tego, co będzie potem. Swoich reakcji, czarnych myśli.

Co potem? Tak bardzo, bardzo bała się porażki. Przecież tyle jest księgowych. Własne biuro rachunkowe – choćby w domu – pociągało, a jednocześnie budziło strach. Czy przetrwa? Jak długo będzie chciała to robić? Bo po to ją w końcu zakładała, co nie, żeby ją prowadzić? Działalność jest od tego, by działać. Logiczne.

Oprócz pytań o ową działalność w jej głowie pojawiało się jeszcze wiele więcej, pozornie z nią niezwiązanych. Co z dziećmi? Co z małżeństwem? Jakie będą koszty, nie tylko te materialne? Spacerując, zadawała sobie w głowie pytania, na które odpowiedzi znał chyba tylko sam Bóg.

Poprawiła spokojnie śpiącego w chuście synka, nieświadomego zmartwień niby nie jego, a bardzo go dotyczących. Otworzył na chwilę oczy, ziewnął i zasnął ponownie, jakby okazując całkowite zaufanie. Jakby mówił „cokolwiek zrobisz, ja się dostosuję”.

Zaszło słońce, zerwał się zimny wiatr, jakby pogoda solidaryzowała się z jej samopoczuciem. Bożena uznała, że chyba pora wracać do domu. Zrobiła parę kroków, po czym poczuła wibracje komórki. Zdjęcie, które zobaczyła, otworzywszy wiadomość, potwierdziło, że miała rację. Pora wracać.

IWONA

– Maaamaaa, Maaamaaa! – darła się wniebogłosy Pola, kiedy Iwona przekręcała klucz w zamku. Zaraz też usłyszała tupot stópek, a kiedy tylko otworzyła drzwi i przestąpiła próg domu, dostała prosto w brzuch rozpędzoną kulą, którą była jej córka.

– Co pani tu przez cały dzień robiła? – powiedziała do opiekunki, kiedy tylko zdołała się na chwilę uwolnić od rozhisteryzowanej córeczki.

– Myślałam, że trochę inaczej się umawiałyśmy. Pani córka jest strasznie niegrzeczna, nieposłuszna i krnąbrna. Będę z nią miała sporo pracy…

Iwona nic nie odpowiedziała. Nie miała siły, ale wiedziała, że to był jednocześnie pierwszy i ostatni dzień tej kobiety z jej dzieckiem.

Po zrobionym w zeszłą środę castingu postanowiła zatrudnić tę szczupłą kobietę w średnim wieku. Jeśli spojrzeć na doświadczenie bijące z jej niezliczonych referencji, wydawała się najlepszą kandydatką. Papierki to jednak nie wszystko – gdy Iwona spojrzała na Polę, już wyrzucała sobie, że mogła się tak pomylić.

Jej spokojna i uległa córka po sześciu godzinach – a przecież Iwona specjalnie poprosiła w pracy, żeby mogła dzisiaj wrócić wcześniej do domu ze względu na trudną sytuację rodzinną – nie była sobą.

– To ja już może pójdę? – powiedziała od rzeczy tamta, starając się je ominąć i sięgnąć po kozaki.

– Nie, niech pani zostanie, chyba musimy porozmawiać. – Iwona zlustrowała opiekunkę pytającym, pełnym wyrzutu spojrzeniem, patrząc na tik nerwowy. Dlaczego wcześniej go nie zauważyła? Przecież była pedagogiem, a ta kobieta miała nerwicę. Zaślepiły ją współczucie i inne hormonalne uczucia – kolejny minus, którego pozbędzie się wraz z problemem do usunięcia. Niechciane, zbyt mocne uczucia. Współczuła jej, bo prawie tydzień temu zobaczyła w niej samą siebie. Dziś po tym wrażeniu pozostało tylko wspomnienie. Jak mogła się tak pomylić? Hormony. To ich wina. Robią jej sieczkę z mózgu, a to dopiero początek…

Nie, wiedziała, że długo tak nie pociągnie. Musiała albo zwolnić się z pracy, albo… pozbyć ciąży. A że za coś musiała żyć, to pierwsze nie wchodziło w grę.

Po raz kolejny prowadziła ze sobą monolog, przywołując te same argumenty, czasem wymyślając nowe. Do „za stara już jestem na dzieci” doszło na przykład „Pola uwielbia swoje towarzystwo, woli bawić się sama, a poza tym kiedyś w końcu pójdzie do przedszkola, potem do szkoły, potem może na studia i do pracy. W sumie nigdy nie będzie sama, zawsze będą ją otaczać ludzie. Niektórzy robią z jedynaków takie borajstwa[1]*, które mają problemy z relacjami społecznymi, a przecież budować relacje można nie tylko w domu”.

– No, ale trochę mi się spieszy… Chciałabym odpocząć po takim dniu – wyrwała ją z zamyślenia niania, dosięgnąwszy w końcu butów. – Jeszcze trochę i będzie chodziła jak w zegarku, już ja się o to postaram… – dodała jeszcze, tym samym przechodząc w tryb byłej niani.

– Moje dziecko nie jest zegarkiem, żeby je nastawiać. Jutro będzie miała pani bardzo dużo czasu na odpoczynek, już ja się o to postaram – przerwała jej lodowato Iwona, nie chcąc myśleć, co będzie dalej. Teraz już nie miała żadnych wątpliwości. Musi jak najszybciej pozbyć się tej kobiety, bo zaraz straci panowanie nad sobą. Tamta coraz bardziej działała jej na nerwy swoim przedmiotowym podejściem do dzieci.

– Ale pani chyba żartuje…

– Proszę, tu są pieniądze, które się pani należą za dzisiaj. Jutro, pojutrze i przez cały najbliższy czas może pani odpoczywać do woli, nie potrzebujemy już pani opieki.

– A umowa? – zapytała z pełnym przebiegłości uśmiechem, przypominając sobie warunki, według których miała mieć zapłacone za trzy dni pracy w razie nagłego zwolnienia.

– Nie zdążyłyśmy jej podpisać, bo weszła pani spóźniona. Równie dobrze mogłabym wcale pani nie zapłacić za taką opiekę.

– Dziękuję i do widzenia – wypowiedziała najbardziej niemiło, jak tylko się dało, słowa, które świadczyły o uprzejmości. Jej policzki poczerwieniały.

Przytulone Pola i Iwona czekały, aż sapiąca i prychająca, nic jednak niemówiąca, ubierająca się kobieta wyjdzie z ich domu. Kiedy zamknęła za sobą drzwi, pozostały tak jeszcze przez moment. Po chwili, żeby odreagować, Iwona puściła małej bajkę o różowej ulubienicy córki. Wiedziała, że nie było to najbardziej wychowawcze, jednak musiała pomyśleć, co dalej, a także ogarnąć coś w domu, bo znowu nie będzie mieć czystych ubrań.

Gdyby naprawdę była samotną matką, miałaby pierwszeństwo w żłobkach i przedszkolach. Szkoda tylko, że praktycznie od roku sama wychowywała Polę – z tą różnicą, że nie miała na to żadnego papierka. „Znowu papierki. Chory system…” – myślała, wrzucając dziewiąte brudne spodenki dziewczynki do pralki.

„Nie stać mnie na drugie dziecko, nie mam na nie siły, pieniędzy ani czasu. Przykro przyznać, że kiedyś myślałam, że kobiety podejmujące się aborcji muszą być złe do szpiku kości, tymczasem nieodpowiedni czas na dziecko może zastać każdą. Tak, każdą – bo choć ciąża jeszcze najczęściej jest efektem działania dwóch ludzi, to już późniejszy czas i narodziny niekoniecznie. Zostaje kobieta. Kobieta z brzuchem. Jutro dzwonię do kliniki. Teraz jeszcze muszę zadzwonić do tamtej młodej kobiety, która w ramach wsparcia swojego budżetu domowego chce się zająć drugim dzieckiem oprócz swojej dwulatki. Cudzym we własnym domu, mimo że w bloku. Gdyby mąż przesyłał więcej pieniędzy, sama mogłabym o czymś takim pomyśleć… Trzeba będzie Polę zaprowadzać i odbierać, ale może akurat obecność drugiego, w dodatku starszego, dziecka jej pomoże. Wiadomo, że matka będzie faworyzować swoje, ale pewnie nie będzie gorsza od egzemplarza, z którym dzisiaj miałam do czynienia”.

– Dziś jeszcze zadzwonię do Roberta… Albo wraca, albo sama podejmę decyzję – powiedziała na głos, wpisując do kalendarza zdarzenia i nie mając odwagi nazwać ich po imieniu. „Telefon niania”, „telefon ginekolog”. Czas zacząć działać…

MAJA

„Książki i materiały już spakowałam, zostały tylko ubrania, kosmetyki i jakieś pamiątkowe pierdoły…” – rozważała w myślach, spacerując po parku, w wyobraźni odhaczając kolejne pozycje z listy. Nie mogła się już doczekać nadchodzącej zmiany. Dlaczego nie zdecydowała się na to wcześniej? Już dawno powinna była to zrobić. Strach ma wielkie oczy, które po uczciwym spojrzeniu mogą znacznie zmaleć. Obawy zasłoniły jej to, co teraz widziała tak wyraźnie. Miała ponad dwadzieścia lat, a jeszcze informowała rodziców praktycznie o wszystkim. Stale musiała słuchać negatywnych komentarzy o wszystkim, co robiła. Dobrze, że mogła większość czasu spędzać poza domem – co oczywiście było kolejną kością niezgody między nią a ojcem. Zresztą co nią nie było? Na szczęście już wkrótce uwolni się od tej toksycznej relacji. Już niedługo przeprowadzi się do nowego domu. Będzie nie tylko jej, ale bardziej jej niż to, co miała obecnie.

– Siad, siad, Focus – powiedziała, patrząc na swojego biegającego beztrosko i błyszczącego w słoneczny, zimny poranek labradora. – Jak będziesz tylko jadł, to będziesz gruby i w życiu się niczego nie nauczysz – skarciła go bez złości, próbując nauczyć go trochę dyscypliny.

– Niechętnie, ale przyznaję pani rację – odezwał się głos z tyłu.

Dziewczyna w odpowiedzi roześmiała się, rozpoznając gruby baryton.

– Witamy – powiedziała i spojrzała w roześmiane oczy ubranego na sportowo rowerzysty.

Szczupły, wysportowany i przystojny mężczyzna. Ciacho – jak by go określiła jej przyjaciółka Edyta. Zabawne – to było ich pierwsze spotkanie, które zaczęło się tak zwyczajnie i spokojnie. I pierwszy raz ma okazję mu się przyjrzeć.

– Czemu zawdzięczamy zaszczyt pańskiej obecności na naszym spacerze? – zapytała Maja po chwili wspólnie przebytej drogi, kiedy Janusz próbował jechać rowerem w ich spacerowym tempie.

– A, tak jeździłem sobie po okolicy, szukając szczekających psów…

– Ej! To nie było śmieszne! – skomentowała, popychając go lekko i doskonale rozumiejąc, że Janusz nawiązuje do ich pierwszego, niefortunnego spotkania „życia”.

– Czyżby? Czy ja widzę uśmiech na pani twarzy? – zapytał, po czym dodał: – Twój pies ma chyba dosyć grubą sierść, czemu wbijasz go w to śmieszne wdzianko?

– Wielkie dzięki za konstruktywną krytykę – odparła, nie wiedząc, jak inaczej skomentować opinię o swoich zdolnościach.

– Nie no, widocznie nie było niczego bardziej pstrokatego i śliskiego, to nie twoja wina.

– Sama wybierałam materiał i uszyłam to śmieszne wdzianko – oznajmiła powoli, patrząc, jak jej towarzysz zastyga, a jego twarz przybiera kolor dorodnych malin.

– Przepraszam. A ty co robisz w tej okolicy? – odpowiedział Janusz, starając się jak najszybciej zmienić temat. Nie wiedział, jak odkręcić popełnioną gafę.

– Idę do babci, a ten pstrokaty wilk zwiódł mnie na manowce. Nie miał jednak kiedy zjeść babci, więc jestem spokojna.

– Nie wiedziałem, że masz babcię… w tej okolicy, rzecz jasna.

– Ja też nie wiem, gdzie mieszka twoja, więc chyba jesteśmy kwita?

– Nie no, po prostu mam tu siostrę blisko, więc często robię tę trasę. Właśnie do niej jadę.

– Nie wiedziałam, że masz siostrę… w okolicy, rzecz jasna – odgryzła się Maja z niewinnym uśmieszkiem błąkającym się na ustach.

– Kiedy będziesz wracać ze szczekającym? – odpowiedział wymijająco pytaniem Janusz, wskazując na oddalającego się Focusa, który coś wywęszył.

– Za godzinę, dwie, to zależy, co u babci.

– Oby wszystko było w jak najlepszym porządku. I pozdrów babcię.

– Cześć, do zobaczenia następnym razem! – rzuciła na pożegnanie, kierując się w stronę drogi do mieszkania babci i myśląc o tym, które – jak miała nadzieję – wkrótce będzie już tylko mieszkaniem rodziców. – Może zobaczymy się, kiedy ponownie będziesz szukał szczekających psów? – dodała po cichu, odprowadzając rowerzystę w białym kasku spojrzeniem, utkwionym w okolicach siodełka.

JANUSZ

„Jazdę w tempie psa nie bardzo można zaliczyć jako trening, jednak chyba warto było dziś go poświęcić” – myślał Janusz, pożegnawszy się z dziewczyną, która pojawiała się niespodziewanie na jego drodze nie pierwszy już raz.

„Doszła już do siebie po tym wypadku – myślał, jadąc dalej. – Ciekawe, czy jeszcze kiedyś się spotkamy”.

Lecz zaraz się skarcił:

„Eee tam, to nie jest dobry czas na takie rzeczy. Choć w sumie nigdy nie ma i nie będzie dobrego czasu. Ale teraz szczególnie nie, skoro mogę zostać bez pracy, a firma to tylko marzenie – ciągnął dalej w myślach wątek. – W sumie spotkaliśmy się raptem parę razy i to w większości przypadkiem”.

Mimo że bał się do tego przyznać, prawdą było, że „takie rzeczy” – na które podobno nie było czasu – już się zadziały.

„Powiedziała, że ma w okolicy babcię… Ciekawe, czy ta babcia zna Bożenę. I czy Bożena zna babcię, a może i Maję”?

Zakochał się. Miłość nigdy nie przychodzi w porę. Nigdy nie zjawiła się wtedy, kiedy na nią czekał. Nie chciała też odejść, kiedy bardzo ją o to prosił.

Wspomnienia o tamtej kobiecie blakły. Nie pojawiały się już od jakiegoś czasu. Dzięki Mai – choć Janusz nie zdawał sobie z tego sprawy. Jeszcze. Bał się tego. Bał się nowych uczuć, bardziej niż starych wspomnień. Bał się bardziej niż nadchodzącego kryzysu finansowego – dlatego, żeby mieć poczucie, że robi cokolwiek potrzebnego w tym kierunku, włączył niedawno nagrany podcast Michała Szafrańskiego – mężczyzny, który wiedział o pieniądzach i oszczędzaniu tak dużo, że zarabiał, dzieląc się tą wiedzą z innymi, w większości za darmo. Nie marzył o tym konkretnie, ale jednocześnie chciał tak jak on robić to, co kocha.

Słuchając, dochodził do przekonania, że jego pomysł jest szalony, nierealny, a jednak najlepszy.

Umiał piec – to, co wychodziło spod jego palców i z pieca, cieszyło podniebienia i żołądki – ale był tak nieznany, że nikt raczej nie skorzysta z jego usług. W każdym razie nie tak szybko, jak by chciał, a byłoby wskazane normalnie żyć, bez przymierania głodem. Co było ironicznie śmieszne w tej branży. Jego poduszka finansowa była zbyt cienka, aby ewentualne lądowanie po niepowodzeniu uznać za bezpieczne, a co dopiero miękkie.

Musiał znaleźć jakiś inny pomysł na siebie. A jednak nie chciał. Ale nie zrezygnuje z tego marzenia. Myślał, że nauczy się więcej, jak zarobić pieniądze na firmie, tymczasem dowiedział się, że raczej na razie lepiej, aby sobie ten pomysł odpuścił. Na razie.

Po odsłuchaniu trzydziestu pięciu minut na jakiś losowo dobrany temat, uspokoiwszy nerwy na tyle, by mógł rozmawiać, tak aby jego przeempatyczna siostra nie zorientowała się od razu, co się z nim dzieje, zatrzymał się i chwycił za smartfon w poszukiwaniu ostatnich połączeń.

– No cześć, siostra. Jestem w okolicy, mogę wpaść? – powiedział wesołym głosem.

Po ostatnich wydarzeniach stwierdził, że lepiej najpierw ją uprzedzić. Po pozytywnej odpowiedzi siostry ruszył dalej, przyspieszając nieco tempo.

HONORATA

Niespełna dziewięćdziesięcioletnia niska kobieta po uczestnictwie w codziennej mszy świętej, wypiciu obowiązkowej szklanki zakwasu z buraków i świeżo wyciśniętego soku z marchewki, selera i pomarańczy, po porannym treningu – podczas którego w końcu poczuła, że zbliża się do swojego standardowego tempa – wracała właśnie do domu.

Pustego domu, niestety. Pustego, ponieważ kochanego męża nie ma już lat dziesięć. Polubiła, a z czasem raczej przywykła, mieszkać sama, ale coraz bardziej szwankująca pamięć krótkotrwała utrudniała codzienne życie. Wnuczka nie chciała z nią jednak zamieszkać – w sumie jej się wcale nie dziwiła.

„Wygłupiłam się z tą propozycją. Dzisiaj przychodzi Maja, muszę z nią o tym porozmawiać – skarciła się w myślach. – Jestem zwykłą babcią. Narzekam, narzekam i jeszcze raz narzekam. Czemu mnie nie zabierzesz, Panie Boże? Czemu codziennie muszę przychodzić do ciebie i prosić o dobrą śmierć? Jesteś przecież wszechmocny, nie mógłbyś tak pstryknąć i skończyć moje męczarnie? Gdybyś tylko zabrał mnie do siebie…” – pomyślała po raz kolejny, zapatrzona w ziemię na najtrudniejszym kawałku trasy, podczas którego musiała wspinać się pod górkę.

Użalanie się nad sobą i biadolenie nad marnością swojego życia dzisiaj jednak nie trwało długo – można by pomyśleć, że jej modlitwy w końcu zostały wysłuchane, bo kiedy schodziła już ze ścieżki, poczuła lekki ucisk w piersi. Obraz przed oczami się rozmazał, a nogi odmówiły posłuszeństwa, ból za mostkiem przybierał na sile. Marsz zamieniła w powolne człapanie, a następnie musiała przystanąć. Chwytając się drzewa, ostatkiem sił spojrzała jeszcze przed siebie i dostrzegła zbliżającego się rowerzystę. Ostatnie, co przebiegło jej przez myśl, to że gdzieś już kiedyś widziała ten biały kask.

JANUSZ

Wysportowany mężczyzna w ciemnych okularach i białym kasku rzucił rower na bok, aby nie stanowił niebezpieczeństwa dla nadchodzących ludzi, i podbiegł do staruszki. Sprawdzając podstawowe funkcje życiowe, zastanawiał się, dlaczego właśnie on. Ostatnio coś miał pecha do spacerujących staruszek. Z tą chyba jest znacznie gorzej, nie zdążył do niej dojechać, zanim upadła.

– Halo? Dzień dobry, nic pani nie jest? – powiedział. – Wszystko w porządku? – dodał, szturchając lekko kobietę leżącą na ziemi, starając się zrobić to delikatnie, ale stanowczo.

Starsza pani nie kwapiła się do odpowiedzi. Była nieprzytomna, jednak oddychała. Działał intuicyjnie: sprawdził oddech, puls. Klęczał nad kobietą, tak jak on ubraną na sportowo, z małą różnicą kolorystyczną. Jaskrawe barwy na staruszce wyglądały lekko groteskowo. Kobieta była dziwnie do kogoś podobna.

Wyciągnął telefon, aby wezwać pogotowie. On już niewiele mógł jej pomóc. Intuicyjnie rozejrzał się po okolicy, starając się dokładniej określić lokalizację.

„Ciekawe, czy dyspozytor uwierzy mi, że znowu przypadkiem zgłaszam sytuację kwalifikującą się do telefonu po karetkę” – myślał, wykręcając sto dwanaście.

[1] Borajstwo – z gwary śląskiej biedaczek, biedactwo, ktoś, komu się współczuje.

XII

BOŻENA

– Mas, Malcinku, pocytaj sobie.

– Nie, Marcinku, nie tę książkę, ta jeszcze nie jest dla ciebie. Jesteś jeszcze za malutki.

Siostry ochoczo spełniały prośbę matki o zajęcie się młodszym bratem, ponieważ ona chciała porozmawiać z wujkiem. Normalnie nigdy aż tak nie paliły się do zabawy z półrocznym Marcinem, bo od jakiegoś czasu zabawa ta polegała na wyciąganiu z jego stale mokrych rączek lub buzi tego, co spotkał na swojej drodze, a przeważnie były to ich zabawki, choć czasem zdarzały się także skarpetki, których pojedynczych sztuk było oczywiście więcej, a także inne części garderoby, no i oczywiście wszędobylskie książki.

Dziś było to odpowiedzialne zadanie pod czujnym okiem wujka, którego ubóstwiały. Już po kilku chwilach Marcin, zalany falą siostrzanej miłości, płakał niekoniecznie z radości, więc Bożena szybko musiała opanować zarówno podopiecznego, jak i jego nadgorliwe nianie. Kolejne pół godziny później usiadła z bratem przy stole, ze standardowo zimną herbatą – wystarczyło wrzucić kostki lodu i ice tea à la mum gotowa. Pora roku wprawdzie nie pasowała, choć lodu akurat było pod dostatkiem.

– Jak tam? Jakie są twoje plany na przyszłość? Co z pracą? – zaczęła bezceremonialnie Bożena, od razu przechodząc do tematu, który intensywnie zajmował jej myśli w ostatnich dniach. Nie wiedziała, jak długo jeszcze potrwa błoga cisza.

– Nijak… Dalej nie wiem, co mam zrobić… – odpowiedział smutno Janusz. – Plotki zataczają coraz szersze kręgi, zaczęły się już zwolnienia. Podobno dają pokaźną odprawę, ale to nie zmienia faktu, że ludzie zostają bez pracy, a okres wypowiedzenia w takim wypadku wynosi tylko miesiąc, więc jeśli szybko czegoś nie wymyślę albo nie znajdę, to marzec będzie dla mnie miesiącem szukania pracy. A ty, siostra, poczyniłaś jakieś kroki?

– Owszem, jeśli liczyć takie na papierze – odpowiedziała sarkastycznie. – Nie, na razie tylko czytam, trochę planuję, ale nic konkretnego.

– Ale coś ci tam świta i chcesz założyć firmę?

– Chciałabym, ale… Samo założenie to pestka, ale żeby się utrzymać na rynku, żeby ogarnąć całą resztę… Ja mam trójkę dzieci, Janusz. Trójkę małych istot, które nie potrafią zrobić sobie śniadania, które trzeba codziennie zaprowadzić do przedszkola, z którymi trzeba codziennie iść na spacer, przygotować podwieczorek, kolację, pomóc się wykąpać, ułożyć do snu. Dzieci, które czasem chorują, mają kryzysy rozwoju. Ja codziennie muszę zrobić pranie. Poza tym jest jeszcze Marcin. Na razie jeszcze sporo śpi w ciągu dnia, jest też czas, kiedy bawi się i odkrywa różne rzeczy sam. Ale urlop macierzyński jest po to, aby z tym dzieckiem być, a nie tylko wkładać mu do rączek edukacyjne zabawki. Ja już teraz nie mam czasu na coś więcej, ledwo ogarniam rzeczywistość, a jak tu firmę prowadzić? Kiedyś w ogóle myślałam o nauczaniu domowym. Teraz już sama nie wiem. Sytuacja jest taka, że moja umowa w pracy wkrótce się kończy. Dopóki nie skończy się macierzyński, nie mogą mnie zwolnić, ale gdy tylko minie rok od narodzin Marcina, zapowiedzieli, że chcą zakończyć ze mną współpracę.

– Ale to tak legalnie można zwolnić matkę? W głowie mi się to nie mieści i nie bardzo wiem, jak mógłbym ci pomóc… Ale w razie czego mów, może jednak na coś bym się przydał.

– Dzięki, bracie. Na razie muszę to sama ze sobą ogarnąć, porozmawiać z Michałem. A co do tego, że jestem matką, to ich to wcale nie interesuje. Dla nich jestem pracownikiem, jak każdy inny. Takie panują zasady w korpo. Albo jesteś i pracujesz, albo cię nie ma, a wtedy do widzenia.

– Jasne. W razie czego pamiętaj, że jestem twoim bratem. – Westchnął. – Ale się porobiło… – dodał po chwili nieco nostalgicznie, po czym powoli, patrząc Bożenie w oczy, dodał: – Ciekawe, co teraz robi nasza siostra…

– Chyba nie chcę wiedzieć. A ona pewnie nie życzyłaby sobie, żebyśmy my znali jej plany, więc jakoś super mnie to nie martwi – odpowiedziała szybko Bożena napiętym głosem.

– Dalej? Matko, Bożena, myślałem że już ci przeszło. Nie brakuje ci jej czasem? Ja tam z nią rozmawiałem najczęściej o błahostkach, ale wy przecież byłyście dosyć zżyte przed…

– Nie przypominaj mi, proszę – rzuciła stanowczo Bożena z ostrzegawczym błyskiem w oku, po czym dodała: – Czasem brakuje, choć nie ma za bardzo kiedy. Widziałeś rano, że mam ważniejsze problemy, takie jak na przykład jaką książeczkę ma czytać Marcin, żeby tamte dwie nie wydrapały sobie oczu.

– Wierzę, za każdym razem dziwię ci się, że ty jeszcze dajesz radę. A skąd masz energię, żeby się uśmiechnąć, to już w ogóle nie pojmuję. Ale do rzeczy. Iwona dzwoniła do mnie w sprawie pieniędzy. Mówiła, że ma trudną sytuację finansową, i pytała, czybym jej nie wspomógł.

– I co, pomożesz? – spytała szczerze zdziwiona, unosząc wysoko brwi.

– Powiedziałem, że sam mam teraz mały problem z pieniędzmi, bo nie wiadomo, jak z pracą. Próbowałem dopytać o szczegóły, to powiedziała, że nie będzie mi głowy zawracać, że musi kończyć, i szybko się rozłączyła. Nawet nie zdążyłem zapytać o nic więcej.

– Ciekawe, jakie ma problemy…

– A jednak, przejmujesz się. Dobra, dzięki za rozmowę i kawę, muszę pędzić do szpitala.

– Że tak zacytuję klasyka: „Matko”! Myślałam, że ta dziewczyna już wyszła.

– Nie, nie do niej. Jadąc do ciebie, miałem bliskie spotkanie z pewną staruszką.

– Janusz! Żartujesz, prawda? Do prima aprilis jeszcze trochę, więc się nie wysilaj.

– Naprawdę. Ale wszystko jest w porządku, wezwałem karetkę, babcia odjechała spokojnie do szpitala. Oddychała, była lekko nieprzytomna.

– Jak można być lekko nieprzytomnym? To jakbyś powiedział, że kobieta jest trochę w ciąży. To czemu w ogóle przyjechałeś do mnie? – zapytała, zbierając filiżanki ze stołu.

– Przecież obiecałem, a mówiłem już, że sytuacja została opanowana. Zajęli się nią lekarze, prawda? Specjaliści od powrotu do zdrowia – wytłumaczył się, wkładając rowerowe buty.

– Już skończ ironizować, zadzwoń do mnie, jak wrócisz do domu – poleciła Bożena, podając bratu rękawiczki.

– Na razie, papa, dziewczynki! Dacie wujkowi bu… – Zanim skończył, dwie rozpędzone kolorowe kulki wpadły na niego, omal nie przewracając go na podłogę. Szybko się jednak pozbierał i wyszedł.

MAJA

Szczęśliwa jak nigdy od kilku lat, Maja wracała do mieszkania rodziców ze smyczą w ręce. Mimo trudnej rozmowy, którą na dzisiaj zaplanowała, miała wyjątkowo dobry humor.

„Może dzięki temu pójdzie lepiej? Nastawiona jestem w każdym razie pozytywnie”.

Focus, z wywieszonym jęzorem, zabawnie merdał ogonem. Chyba też zaliczał wyprawę do udanych.

Janusz wydawał się atrakcyjnym i sympatycznym mężczyzną. Odniosła wrażenie, że chyba trochę mu się podoba. Dotychczas spotykali się przypadkowo, ale zawsze okazywało się, że istnieje ku temu dobry powód – teraz tak nie było.

„To była najzwyczajniejsza luźna pogawędka, a jednak… A jednak mógł po prostu kiwnąć głową w tym swoim białym kasku, powiedzieć »cześć« i pojechać dalej. Swoją drogą: kto przy zaledwie dwóch stopniach Celsjusza jeździ na rowerze? Zobaczywszy mnie, zatrzymał się. Co prawda o niczym, ale pogadaliśmy. Dobrze, że wymieniliśmy się numerami. Pytał, kiedy będę wracać, więc chciał się zobaczyć”.

Powiedział, żeby puściła mu sygnał, jak będzie wracać. Babci nie zastała, wróciła więc szybko, stwierdzając, że nie ma sensu włóczyć się co najmniej godzinę po dworze. Liczyła, że go jeszcze spotka. Nie chciała go niepokoić, skoro pewnie dopiero co dojechał do swojej siostry. Gdyby było cieplej, może by poczekała… Chciała jednak porozmawiać z rodzicami, powiedzieć im nareszcie.

Gdy wbiegali po schodach, Focus zaczął przeraźliwe szczekać. Zwykle nie robił tak bez powodu, dlatego Maja trochę się zmartwiła i głaszcząc miarowo po łbie, próbowała uspokoić psa.

Kiedy weszła do mieszkania rodziców i zobaczyła ulubione buty matki, stojące przy drzwiach, wiedziała już, że coś się święci. Dobry humor przygasł. Nienaturalna cisza, do której chwilę później doszedł obrazek, już dawno wyparty przez Maję z pamięci, potwierdziły jej przypuszczenia.

Rodzice siedzieli przy kuchennym stole, razem, w bezruchu i milczeniu. Żadne z nich nie krzyczało, nie płakało, nie buczał telewizor – najlepszy wyciszacz braku porozumienia w małżeństwach takich jak to. Twarz ojca schowana była w wielkich dłoniach. Maję nagle oblała fala gorąca.

„Czyżby dowiedzieli się już tego, co sama zaraz chciałam im przekazać? Czyżby ktoś powiedział im, że chcę się przeprowadzić? Nie, to przecież niemożliwe – bo niby jak? A nawet jeśli, to wątpię, czy byłby to wystarczający powód, żeby zakopać topór wojenny. Co tam topór – bliższe prawdzie byłyby tysiące toporów, a także nieustannych pretensji, miliony kłótni i wiele, wiele niewypowiedzianych słów. To, że między nimi był choćby tylko pozorny spokój, to jedno, ale to, że bez emocji zareagowali na mój powrót, to już zakrawało na cud. Wdech–wydech, wdech–wydech”. Czy naprawdę stali się już tak bardzo pokręconą rodzinką, że zwykłe poniedziałkowe popołudnie, kiedy wszyscy byli w domu, a poziom hałasu nie przekraczał pięciu decybeli, uznawała za niemożliwe? Kiedy jej kiedyś kochający się rodzice, lubiący chodzić na niedzielne spacery tak bardzo się zmienili? No nic, są oboje, więc łatwiej im będzie przekazać wiadomość.

– Chciałam wam coś powiedzieć – zaczęła niepewnie, odwieszając smycz psa.

– My też – odparła krótko mama. Dziwnie było słyszeć jej głos inaczej niż w słuchawce telefonu.

– Słucham – odpowiedziała, bo wiedziała, że bez względu na to, co sobie sama myślała, w ich oczach i tak to były tylko wymyślone problemy. Kiedy to się zaczęło? Kiedy dobre kontakty zamieniły się w ich podejrzenia i – według nich – jej wymysły?

Po dłuższej ciszy, bardzo gęstej od krążących wokół emocji, odezwał się ojciec:

– Babcia jest w szpitalu.

– Co?… ale jak? – Próbowała ogarnąć nieogarnięte.

– A ty czasem nie miałaś dzisiaj iść do babci? – odpowiedział pytaniem na pytanie ojciec, jak zwykle snując podejrzenia.

– Szłam do niej, ale nie było jej w domu.

– Nie było, bo miała wypadek i trafiła do Raszei, bo…

– Kiedy to się stało? – przerwała Maja, nie zważając na konsekwencje. Babcia była teraz ważniejsza.

– Kwadrans temu zadzwonili do nas, znaleźli przy niej wizytówkę matki.

– W takim razie na co jeszcze czekacie? – zapytała Maja retorycznie i nie czekając na odpowiedź, wybiegła z domu.

Babcia – to był wystarczający powód, żeby na moment zawiesić broń i znowu choć przez chwilę pobyć rodziną. Czy ostatnio też tak zareagowali, kiedy i ona była w szpitalu? Może odwiedzali ją? Wyjątkowo razem pobiegli do samochodu, po drodze przekazując jeszcze córce, że to nie był pierwszy wypadek babci – tym razem, tak jak poprzednio, znalazł ją jakiś rowerzysta. Może coś się jednak zmieniło, tylko ona, bardziej zajęta sobą, tego nie zauważyła.

JANUSZ

„No i znowu jestem w szpitalu. Tym razem pacjentka jest znacznie starsza, właściwie to mogłaby być moją babcią. I tym razem znalazłem się w nieodpowiednim miejscu w nieodpowiednim czasie. Coś trzymają się mnie te wypadki, przyciągam nieszczęścia czy jak?”

Od dziecka uwielbiał jeździć na rowerze i nigdy nic strasznego się nie stało. Wiele razy spadał, przewracał się i zdzierał kolana, łokcie i nie tylko. Potem podbiegał do siostry po pocieszenie, podmuchanie, opatrzenie. Nie do mamy – która była, ale właściwie jakby jej nie było; nie do ojca – u którego próżno było tego pocieszenia szukać. Pozostawały mu dwie siostry. I pies. Po wszystkim, kiedy woda utleniona wygryzała brud, a on wykrzyczał i wypłakał swój ból, Tofik kładł swój wielki, ciepły łeb na jego poranionych kolanach, dając wyraz swojej troski i przywiązania.

– Janusz? Co ty tutaj robisz? – Znajomy głos wyrwał go ze wspomnień.

– Maja? Ja przyszedłem, bo… – Zaczął się jąkać, próbując wrócić do rzeczywistości, ale nie bardzo wiedział, jak nie tylko wytłumaczyć swoją obecność, ale także odkryć powód, dla którego ona się tu znalazła. I nagle zrozumiał, czemu twarz staruszki wydawała mu się znajoma.

W tym samym momencie dziewczyna zorientowała się, kim mógł być ten rowerzysta, który wezwał pogotowie.

– Nie… Powiedz mi, że to nieprawda…

– Zaraz ci wszystko wytłumaczę.

– Co mi wytłumaczysz? Wypadki naprawdę cię pociągają, co?

– To nie tak, jak myślisz, pozwól mi…

– Co? Doprowadzić do kolejnego niefortunnego zdarzenia!?

– Maja, ja… – Janusz bezskutecznie próbował się tłumaczyć.

– Nie! Wyjdź! Nie chcę cię więcej widzieć!

– Ale… – Spróbował ostatni raz.

– Wyjdź!!! – krzyknęła, po czym powtórzyła znacznie ciszej, lodowatym tonem, nie patrząc na niego. – Wyjdź.

Nie odezwał się, bo wiedział, że w tym momencie nie ma to najmniejszego sensu. Całe szczęście, że podczas spaceru kilka godzin temu dała mu swój numer.

Spacer.

Rower.

Piękna pogoda i ich luźna rozmowa.

Słońce skrzące się na białym puchu.

To wszystko znikło jak wirujący na wietrze płatek śniegu.

IWONA

Po telefonie do szefa, któremu zgłosiła zatrucie pokarmowe, poczuła się nieco lepiej. Pierwsze małe przewinienie za nią. Kłamstwo przyszło jej z łatwością – w sumie to było w nim nawet ziarno prawdy. Miała wymioty – podstawowy objaw zatrucia. Z tą różnicą, że niestety w jej przypadku to nie przejdzie po trzech dniach, jak każda wirusowa jelitówka. Potem zadzwoniła do brata, ale tutaj już efekty nie były takie zadowalające. Brat sam miał problemy – co było do niego niepodobne, gdyż z ich trójki to on miał zawsze najwięcej szczęścia. Wszystko mu się udawało, nie musiał się za bardzo starać. Rodzynek zasrany. No nic – nie pożyczy pieniędzy, to trudno, trzeba szukać dalej. Gdyby wiedział, po co jej te pieniądze, pewnie i tak by nie pożyczył, więc przynajmniej nie musiała się płaszczyć, tłumaczyć i wykręcać od odpowiedzi.

Kiedy spojrzała na listę „to do” z telefonami, które jeszcze ją czekały, znowu zrobiło jej się niedobrze. Pierwszy niewykreślony na liście był równie trudny jak ten przed chwilą, choć w sumie miło było usłyszeć głos brata.

Po kolejnej wizycie w toalecie chwyciła za telefon z mocnym postanowieniem szybkiego, stanowczego, ale względnie łagodnego przedstawienia spraw mężowi. Ich relacja daleko odbiegała od obietnic, które złożyli sobie przed wyjazdem po świętach.

Jak zwykłe nie odbierał. Tak ostatnio kończyły się jej próby komunikacji. Telefonów nie odbierał, kiedy wysyłała esemesa – odpisywał, że zadzwoni później, bo teraz nie może, nie ma czasu. Kiedy oddzwaniał na jakiś co piąty jej telefon, ona już spała albo akurat była w pracy. Pojechał tylko do Niemiec, nie zmienił przy okazji strefy czasowej, ale Iwona czasami miała wrażenie, że wyprowadził się na inną planetę albo do Nowego Jorku.

Kiedy po raz trzeci nacisnęła zieloną słuchawkę, a z głośniczka telefonu znowu usłyszała ten sam przeciągły dźwięk, stwierdziła, że może to nawet lepiej, i pierwszy raz w życiu nagrała się na sekretarkę. Wszystko, co miała skrzętnie rozpisane na kartce, żeby o niczym nie zapomnieć, teraz po prostu powiedziała, dodając parę słów, żeby nie brzmiało to jak przeczytany tekst. Zawsze tak robiła. Nawet kiedy dzwoniła do kogoś z życzeniami, wypisywała je sobie na kartce. Nie cierpiała rozmów telefonicznych, dlatego kiedy już naprawdę musiała, ułatwiała to sobie maksymalnie, zapisując szczegółowo planowane tematy, a podczas rozmowy zawsze miała przy sobie kartkę i długopis, żeby w razie czego coś zapisać. Chociaż czasem w trakcie rysowała, więc jeśli rozmowa trwała długo, trudno było potem odczytać ważną wiadomość spośród bazgrołów.

Kiedy skończyła, został jej jeden, ostatni telefon do nowej niani. Kusiło ją, żeby odłożyć to na później – wiedziała jednak, że później wcale nie będzie lepiej. Nie było sensu łudzić się, że nabierze ochoty na znienawidzoną przez siebie czynność, a jednak zawsze choć przez chwilę tak myślała. Nie zawsze tak było, telefony nie zawsze sprawiały jej tyle trudności, lubiła dzwonić do koleżanek, znajomych. Na uczelni przeważnie to ona dzwoniła do wykładowców, żeby przełożyć jakieś zajęcia lub poprosić o zmianę terminu egzaminu. Wszystko się jednak skończyło, kiedy zaczęła pracować w call center. Pół roku częstych trzasków słuchawką, obraźliwych słów i gróźb na zawsze obrzydziło jej jakiekolwiek rozmowy telefoniczne. Nie zrobiła się przez to bardziej wygadana, a wręcz przeciwnie – zamknęła się w sobie, straciła trochę pewności siebie.

– Dzień dobry, pani Marzeno. Mogłabym prosić o jeszcze jedno spotkanie? Tak, wiem, że mówiłam, że na razie dziękuję za pani usługi, ale sytuacja się zmieniła i chyba jednak to pani będzie najlepszą ciocią dla Poli – powiedziała Iwona do słuchawki, kiedy tamta odebrała.

Pani Marzena chwilę marudziła o tych dzisiejszych niezdecydowanych matkach, ale w końcu zgodziła się przyjść.

– Dziękuję bardzo, to czekamy na panią. Do widzenia – pożegnała się i odłożyła nareszcie swoją lumię dziesięć dwadzieścia na biurko pod oknem. – Nareszcie – powiedziała cicho z westchnieniem. – Oby tym razem się udało.

Po dzisiejszym dniu u niani-matki jej nieufność wobec ludzi wzrosła. Jej spokojna Pola tym razem nie powitała mamy w drzwiach. Nie rzuciła się jej jak zawsze na szyję, a nawet nie ucieszyła się na jej widok. Iwona musiała wejść w głąb pomalowanego na różne kolory domu, żeby znaleźć swoją córkę tarzającą się po dywanie w jakimś zielonym tunelu. Kiedy wreszcie wyczołgała się, chichocząc i żując gumę jednocześnie, oznajmiła, że nie wraca z mamą do domu.

Po dwóch kwadransach przepychanek rozdygotana Iwona, mimo płaczu i protestów, ubrała córkę, a niani-matce powiedziała, że odwiedzi ją jutro rano przed pracą, tym razem sama. Wyjaśnią sobie wszystko i się rozliczą.

Ulga telefonicznych sukcesów trwała jednak krótko, bo Iwona przypomniała sobie, że czekają ją dzisiaj szukanie kliniki aborcyjnej i załatwianie spraw z tym związanych.

Położyła się, żeby popatrzeć na córkę. Taka piękna, taka bezbronna, mała, a już taka duża jednocześnie. Widok jej dziecięcej buzi spowodował, że do oczu Iwony napłynęły łzy. Pogłaskała małe, zwinięte w kulkę ciałko, oczywiście nieprzykryte, za to opatulone w ciepłą polarową piżamkę. Po kilku miesiącach każdorazowa próba naciągnięcia kołdry na córkę kończyła się płaczem. W sumie obecnie ubierała jej pościel tylko po to, żeby czasem móc się pobawić w chowanego.

Chwilę później zadzwonił Robert – standardowo wyłączone dźwięki, żeby nie podpaść w pracy, nie mogły jednak zbudzić Iwony, śpiącej już na podłodze koło łóżeczka dziewczynki.

HONORATA

W szpitalu życie towarzyskie Honoraty toczyło się odwrotnie proporcjonalnie niż w codzienności. Szkoda tylko, że nie bardzo miała jak z tego skorzystać. Odwiedzało ją znacznie więcej ludzi. Na pewno by się ucieszyła, gdyby tylko o tym wiedziała. Niestety, pozornie nieszkodliwy spacer z jej nieodłącznymi kijkami okazał się dla niej groźniejszy, niż można by się spodziewać. Od dwóch dni leżała nieprzytomna. W milczeniu przyjmowała wszystkich gości: tabun lekarzy, członków rodziny i nie tylko. Początkowo dawano jej duże szanse na powrót do sprawności – w każdym razie mniej więcej do tej sprzed zawału, który dopadł ją, kiedy wracała z nordic walkingowej przebieżki. Szybko wezwane pogotowie, sprawna akcja nietracących opanowania w stresie (bez względu na pacjenta) ratowników medycznych – to jednak wciąż było za mało, bo organizm Honoraty nie chciał walczyć i trwał w nieprzytomności, a bezradni lekarze, drapiąc się po głowach i robiąc kolejne badania, głowili się nad przyczynami.

XIII

BOŻENA

Bożena usłyszała cichutkie dzwoneczki i weszła do jednego ze swoich ulubionych miejsc.

Po grzecznym „dzień dobry” i uśmiechach, przesyłanych na lewo i prawo, skierowała się – jakby automatycznie – do działu dziecięcego, jak wielu klientów w tym sklepie.

A klientela dyskontu stanowiła pełny przekrój społeczeństwa. Kobiety i mężczyźni, starsi i młodsi, biznesmeni i matki-Polki, historycy, fani fantasy… Coś dla siebie mogło znaleźć tam nawet małe dziecko. No dobra, to jego rodzice zasilą domową biblioteczkę w baśnie, książkę z wierszykami, uzupełnią zapas kolorowanek czy zaopatrzą się w prezent na pierwszą komunię. Znajdą także książki dla siebie, o ich rodzicielskiej roli. Szeroki asortyment był tani, a książki, nowe, i choć premierę miały dawno temu, piętrzyły się w mniej lub bardziej równych stosach.

Wolno przeciskała się wzdłuż pełnych regałów. W takich właśnie chwilach była sobie bardzo wdzięczna, że wzięła chustę. Nie była przeciwniczką wózków, po prostu zdarzały się chwile, kiedy bardziej sprawdzało się jedno niż drugie, a w niektórych miejscach i momentach ten kawałek w jej przypadku bawełnianej szmaty okazywał się po prostu niezbędny, inaczej wiele miejsc, atrakcji pozostawało dla niej zamkniętych. Księgarnia „Tak Czytam” do nich należała. Wysoki próg, schody do góry, wąskie alejki uniemożliwiłyby jej dzisiejszą przyjemność zakupu książek, gdyby wzięła wózek.

Mąż miał cały dzień siedzieć w pracy, dziewczynki były u babci, a ona zamierzała dzisiejsze komunistyczne święto spędzić w towarzystwie najmniejszego mężczyzny w jej życiu, odwiedzając miejsca, o których już prawie zapomniała, i przypominając sobie przyjemności, które kiedyś tak ją bawiły. Po ostatnich tygodniach pełnych stresu postanowiła trochę odpuścić, zrelaksować się. Dziś padło na jedną z jej największych pasji, a może uzależnień – książki. Tak dawno nie była w tej księgarni…

Pół godziny później, trzymając pod pachą już ze trzy książki-cegły, stwierdziła, że chyba pora powolutku kierować się do kasy.

– Przepraszam – powiedziała i minęła starszego pana w kapeluszu i w długim brązowym płaszczu.

Należało jej się trochę odpoczynku. Po ostatnich szalonych prawie trzech tygodniach miała prawo do tygodnia relaksu. Niestety – jak się nie ma, co się lubi, to się lubi, co się ma. Musi wystarczyć to jedno przedpołudnie.

A w tych tygodniach działo się, działo: praca, problemy brata, telefon siostry, zęby Marcina, uczulenie Kasi…

Z pracą pożegnała się definitywnie, a okazało się ono dość smutnym rozstaniem. Nie było jak zawsze kwiatów, przyjęcia prezentów i życzeń na dalszą karierę. Obok kilkunastu innych osób sprzątała swoje biurko w ciszy, przerywanej szuraniem, targaniem i szumem niszczarki. Gdy wychodziła, usłyszała kilka razy ciche „powodzenia”, tyle samo razy je powtórzyła, a potem zeszła schodami, bo winda jak zwykle była nieczynna. Po raz ostatni spojrzała na budynek, z którym wiązała tyle przyjemnych wspomnień oraz kilka nieprzyjemnych. Do tych drugich dodawała właśnie to szybkie i pozbawione emocji pożegnanie.

Splajtowała firma, w której pracowała. Bożena nie wiedziała, co się stało, i w sumie nie chciała wiedzieć. Otrzymała dość dużą odprawę, ale pozostała bez pracy. Do końca macierzyńskiego będzie otrzymywać pieniądze z ZUS-u, potem musi… No właśnie. Ma jeszcze niecałe sześć miesięcy, żeby ogarnąć i przygotować się na potem.

Wzięła do ręki kolejną książkę, niejako związaną z tym, co potem, która stanowiła obecnie źródło jej największych zainteresowań, ale i największych problemów.

Poczuła znajome mrowienie na piersiach, wiedziała więc, że zostało jej niewiele czasu. Szybkim krokiem, oczywiście na ile się dało, mijając kolejnych klientów, podeszła do kasy. Zapłaciła standardowo gotówką – oczywiście jak zawsze zaskoczona niską kwotą – po czym wyszła. Chwilę później usłyszała narastający pisk.

– Oho, wielki głód się obudził – powiedziała do siebie, zerkając na witryny sąsiadujących z księgarnią lokali, które znowu zmieniły nie tylko wystrój, ale i właściciela.

Zamiast asortymentu sklepu azjatyckiego i wystawy minisalonu sukien ślubnych za oknami widziała teraz pasmanteryjne akcesoria, które na pewno by ją zatrzymały, gdyby nie to, że powoli zaczęła wzbudzać niezdrową uwagę wrzaskami przypominającymi zarzynanie świni w wykonaniu jej jedynego syna. Przyspieszając, zaczęła szukać w miarę ustronnego miejsca, żeby nakarmić małego potwora – nie było to jednak wcale łatwe. Ławek jak na lekarstwo – chociaż to dobrze, bo mimo że w powietrzu czuła już pierwszy, nieśmiały powiew wiosny, to i tak nie bardzo uśmiechało jej się rozbieranie do krótkiego rękawka przy dziesięciu stopniach na termometrze.

„Ech, takie życie matki…” – westchnęła w duchu i szybkim krokiem skierowała się w stronę, z której przyszła, mijając księgarnię „Tak Czytam”, by pójść do galerii handlowej. Miała zarazem wielką nadzieję, że żaden staruszek ani staruszka nie oburzą się, że – jak każda normalna matka – słucha potrzeb swojego dziecka i chce je nakarmić.

HONORATA

Dwa tygodnie bezskutecznego szukania innych przyczyn niż starość niestety na niewiele się zdały – uznano, że do zawału musiało dojść na skutek silnego stresu. Wywiad rodzinny jednak na to nie wskazywał, chyba że rodzina lojalnie podjęła zmowę milczenia. Honorata leżała w szpitalu, jej stan był stabilny, ale oprócz odzyskania przytomności – bez zmian. Ocknęła się po osiemnastu godzinach, zastając przy łóżku swoją ukochaną wnuczkę, Maję. Kiedy już uspokoiło się zamieszanie, które starsza pani wywołała swoim powrotem do świata, Maja wyszła, by trochę odpocząć. Chwilę później Honorata przypomniała sobie, że miała porozmawiać z wnuczką o mieszkaniu, przeprosić, że się tak wygłupiła z tą propozycją. Chyba dobrze, że wtedy nie doszło do ich spotkania, teraz znowu musiałaby wszystko odkręcać, bo nie wierzyła, że jeszcze z tego wyjdzie.

Odwiedzała ją cała rodzina. Jakby przeczuwano, że to nie tylko wizyta w szpitalu, że to…

Mimo że tak naprawdę bardzo tego pragnęła, równie bardzo się tego obawiała.

Liczyli na… Właściwie to nie wiadomo, na co liczyli. Każdy na coś innego.

Przytomna staruszka każdego za wyjątkiem dwóch osób witała tak samo milcząco, wpatrując się w okno, a raczej budowę tuż za nim. Praca robotników była ciekawsza niż wszystkie telenowele świata, a działo się tam, działo… A nawet jeśli się nie działo, bo chłopcy mieli przerwę i jedli śniadanie (a kilka tych śniadań jedli), to jakby tylko „mute” wcisnąć.

Przez tamte dwa tygodnie trochę ich poznała – a w każdym razie takie miała wrażenie. A miała też niemiłe przeświadczenie, że o niektórych robotnikach wie więcej niż o członkach swojej rodziny, a to zaczynało ją bardzo niepokoić. Dlatego milczała, a oni mówili. Znaczy się jej krewni mówili. Im dłużej milczała, tym więcej się dowiadywała. W końcu rozwiązała swoje testamentowe dylematy. Wypadałoby to wszystko spisać.

Inaczej traktowała tylko dwie osoby. Odzywała się do wnuczki, przychodzącej do szpitala regularnie, i do pewnego młodego mężczyzny, który obie je uratował, jak wierzyła pielęgniarkom – choć i on, i ona zaprzeczali, mówiąc zgodnie, że to przypadek.

Honorata jednak w przypadki nie wierzyła, nie wierzyła też w przeznaczenie, ale w Boga – mimo ostatniej niefortunnej rozmowy w zakrystii z księdzem, który wcale jej nie pomógł, a przecież był Jego wysłannikiem – nadal wierzyła. Wierzyła, że skoro tych dwoje tak często się mija, w końcu muszą się spotkać. I choć regularność ich mijania była jakaś taka dziwnie stała, Honorata wierzyła nadal, że może jednak jeszcze przed śmiercią uda jej się ich zeswatać. Rozmawiała więc tylko z nimi. Oczywiście głównie o nich.

Panu Januszowi – bo tak się do niego zwracała – opowiadała ciekawsze historie z życia Mai, jak na przykład tę, że wnuczka prawie zaczęła szkołę baletową, gdyby nie fakt, że w pierwszym tygodniu złamała nogę. Mai za to opowiadała, jaki uprzejmy jest Janusz. Tu nie bardzo mogła popłynąć z historyjkami, ale mówiła wszystko, co jej się wydawało – a wydawało jej się wiele. Oczywiście dodawała, że jej się wydaje, ale słowa wielokrotnie powtarzane w końcu zostają zarejestrowane i nikt już nie pamięta tego dodatku „wydaje mi się”. Równie często powtarzała dziewczynie, że gdyby sama trafiła na takiego gentlemana, nie zastanawiałaby się nawet. A gentlemanem Janusz był niewątpliwie, o czym świadczył fakt, że – jak na całkiem obcą osobę – odwiedzał Honoratę zaskakująco często.

Dziwne…

Dzisiaj dzień kobiet, a nikogo jeszcze u niej nie było. Dochodziła prawie pierwsza, przecież to już popołudnie. Może korki. Pewnie dlatego, że wszyscy jadą dzisiaj z kwiatami. Autobusy pełne kwiatów, auta dostawcze z kwiatami…

„No nic, to ja może w tym czasie napiszę ten testament… Będę mogła ładnie napisać wtedy datę ósmy marca”.

Pół godziny później kolejny, nowy, testament był już gotowy.

– No, w samą porę, panie Januszu, właśnie skończyłam – oznajmiła, zobaczywszy wysoką postać w drzwiach. – Można zawołać księdza – dodała raczej z przyzwyczajenia niż z potrzeby.

Doskonale wiedząc, co skończyła Honorata, skinął tylko głową i wrócił do windy, z której dopiero co wyszedł, żeby zejść do kaplicy Aniołów Stróżów po księdza.

Tego oczywiście nigdzie nie było widać. Pewna pani jednak – na tak niespotykany widok, jak mężczyzna kręcący się po kaplicy – powiedziała, że wielebny wyszedł do toalety i zaraz tu wróci, bo ona na niego czeka.

Ksiądz w miarę szybko uporał się z tamtą kobietą i bez zainteresowania spojrzał na Janusza, który nie musiał tłumaczyć mu, że pani Honorata go potrzebuje. Usłyszawszy imię starszej pani, uśmiechnął się tylko i wolnym krokiem wyszedł z Januszem z kaplicy.

– Pani Honorata woła mnie, że umiera, średnio co dwa dni – powiedział mężczyzna w czarnej sutannie, kiedy wsiadali do nietypowo pustej windy. Wózek obiadowy na korytarzu szybko jednak wyjaśnił nietypową dla szpitala sytuację. Wózek z jedzeniem często zamieniał się w wózek widmo – jeśli nie było cię, kiedy rozdają jedzenie, to możesz zapomnieć, że je jeszcze zobaczysz. Wszyscy o tym wiedzieli, dlatego czas posiłku był czasem świętym – wówczas zawsze przepełniona, winda świeciła pustkami.

Kiedy mężczyźni dotarli do staruszki, ta czekała na nich, siedząc na krześle obok swojego świeżo pościelonego łóżka. Ksiądz jak zawsze zaczął odmawiać modlitwę, potem zrobił w powietrzu wielki znak krzyża, po czym wymownie spojrzał na mężczyznę, który po niego przyszedł. Czekał na słowa pozwalające mu spokojnie wyjść.

– No, teraz mogę umierać. Bóg zapłać, wielebny.

MAJA

Wysiadła z autobusu i ruszyła w stronę szpitala. Ciekawe, czym dzisiaj zaskoczy ją babcia.

Dzisiaj obawiała się tego szczególnie.

Kierując się do budynku, zaczęła odwiązywać szalik. Zawiał ciepły wiatr, słońce wyszło zza samotnej chmurki, na dworze robiło się coraz cieplej. Do wiosny niby jeszcze trzy tygodnie, ale chyba w tym roku postanowiła nietypowo przyjść wcześniej. Poza tym w szpitalu panowała zwyczajowa sauna, żeby pacjenci mogli się przechadzać w szlafroczkach. Przy takiej temperaturze zdaniem Mai raczej bez – szczęście jednak, że nikt na to jeszcze nie wpadł, a w każdym razie nie praktykował.

Nagle podskoczyła. Wibracja w kieszeni po raz kolejny wytrąciła ją z równowagi. Była już na schodach, kiedy dostała kolejnego esemesa.

Przez całe trzy tygodnie każdego dnia przeklinała ten dzień. Dzień, który jeszcze bardziej zagmatwał jej życie. Trzy tygodnie temu – a miała wrażenie, że to było wieki temu – praktycznie całkiem obcemu facetowi dała swój numer telefonu. Bo twierdził, że ją uratował. Najpierw dzwonił, potem już przestał, ale codziennie wysyłał jej kilkanaście do kilkudziesięciu wiadomości. Najpierw także z pytaniami, potem już tylko z odpowiedzią. O wszystkim.

Dosłownie, prawie o wszystkim. Nie meldował jej chyba tylko wizyt w toalecie. Ale dzisiaj będzie już po wszystkim.

Wspięła się na schody i weszła do budynku, zdejmując kurtkę i żółty sweterek. Została tylko w krótkim rękawku i spodniach rurkach. Pół godziny temu wyszła z domu, a już była spocona. Wytarła mokre dłonie w uda i kliknęła przycisk windy. Przeważnie wybierała schody, ale tutaj odpuszczała sobie tę porcję ruchu, żeby za chwilę salowe nie musiały ścierać ciągnących się za nią kropel potu.

Obserwując zmieniające się cyfry przywoływanej windy, usłyszała kolejne powiadomienie otrzymanej wiadomości. Kolejny raz wytarła dłonie, a włosy spięła w kitkę.

Znowu wibracja.

Rano dostawała „dzień dobry” i wiadomości o pogodzie. Potem informację, jakie Janusz ma dzisiaj plany. W ciągu dnia: co robi, co dziś gotuje bądź piecze. A pichcił niemało. Dalej wieści, kiedy wybiera się odwiedzić jej babcię. Co robił dzisiaj w pracy. A wieczorem jakiś wzruszający cytat na dobranoc.

Dzisiaj było trochę inaczej, ponieważ mieli się spotkać, porozmawiać, wyjaśnić wszystko.

I rozstać?

Przynajmniej taki był plan. W najgorszym – czy może najlepszym? – razie.

Sama już nie wiedziała.

Trudno mówić o rozstaniu, skoro praktycznie nawet się ze sobą nie spotykali. A jednak.

Kiedy tylko dowiedziała się, że babcia jest w szpitalu, a znalazł ją Janusz, nie mieściło jej się w głowie, że przypadkiem znalazł zarówno ją, jak i jej babcię. Była… bardzo zła? Rozgoryczona? Zawiedziona? Zagubiona? Oszukana. Tak, najbardziej pasowało określenie siebie jako oszukana. Wyrastała w takiej, a nie innej rodzinie i kiedy już myślała, że szczęście się do niej uśmiechnęło, że i ją czeka coś pozytywnego, wszystko się posypało jak domek z kart. Ochłonąwszy jednak, musiała przyznać, że było jej trochę głupio za własną reakcję i smutno, że tak się to potoczyło. Miała nadzieję na… właściwie to sama nie wiedziała na co. Janusz jej się spodobał. Był inny. Nie miała szczęścia do związków. W sumie to nic dziwnego – skoro miała taki wzór – ale dzięki studiom przynajmniej była tego świadoma. Nie, nie to, że nie chciała, ale jakoś tak żaden mężczyzna nie widział w niej kobiety. Wszyscy brali ją za dobrą kumpelę. Nie przeżyła jeszcze żadnego rozstania. Nikt jej nie zranił, a raczej nikomu nie pozwalała się zranić, ale miała wrażenie, że przez to coś ją w życiu omija.

Kiedy winda nareszcie przyjechała, Maja wsiadła do praktycznie zapełnionej klitki i nadusiła odpowiedni guzik. Kolejny raz potarła dłońmi o spodnie i odczytała esemesy. Kiedy kończyła lekturę ostatniego, drzwi windy otworzyły się i…

Wtedy go zobaczyła.

Nagle wszystko zniknęło, uczucia – jak nadmiar ciepła – jakoś z niej wyparowały.

Ciężar problemów ostatnich trzech tygodni ulatniał się pod jego wzrokiem, a problemy były spore…

Rozwiązanie umowy wynajmu mieszkania – z racji psa.

Niezdany egzamin.

Kolejna kłótnia rodziców o babcię.

Choroba Focusa.

Wszystko nagle zniknęło.

Maja nigdy się tak nie czuła.

Już od pewnego czasu przyłapywała się na tym, że zerka na telefon w oczekiwaniu na esemesa i choć wmawiała sobie, że ją drażnią, coraz trudniej było jej w to uwierzyć. Wmawiała sobie, że to on spowodował jakoś te wypadki, że jest niezrównoważony i teraz je prześladuje – ją i babcię, której to jednak odpowiadało. Maja wiedziała, że to nieprawda, ale udawała, że tak jest – bo tak było jej łatwiej opanować swoje emocje. Udało jej się je kontrolować, dopóki go nie zobaczyła.

Mur, który sobie wybudowała, runął.

Przez chwilę stali jak sparaliżowani, a potem przywitali się ledwie skinieniem głowy i poszli razem w ustalone wcześniej miejsce, czyli do bufetu. On zamówił herbatę owocową, ona również, mając nadzieję, że będzie smakowała tak jak u niego.

JANUSZ

Odpalił silnik. Zgasił po chwili i zdjął kurtkę. Było mu ciepło, zdecydowanie za ciepło jak na początek marca. Niepotrzebnie się ubierał, wychodząc ze szpitala.

Zapiął pas i ruszył, włączając się do ruchu w to środowe popołudnie.

Rozgrzewały go nie tylko pierwsze ciepłe powiewy wiosny i gorąca herbata, wypita w szpitalnym bufecie ponad godzinę temu.

Przez ostatnie dwa tygodnie walczył, nie wierząc, że walka warta była świeczki.

A walka była trudna, biorąc pod uwagę okoliczności.

Dostał wypowiedzenie.

Pokłócił się z Rafałem.

A Bożena miała tyle na głowie, że nie miał nawet komu i jak opowiedzieć o swoich kłopotach czy spytać o radę.

Zatem pisał. Pisał do Mai, choć nie widział w tym większego sensu, bo dziewczyna po prostu go ignorowała. Mimo to chciał jej pokazać, kim jest naprawdę, co robi, jak żyje. Poranne golenie, wieczorne treningi, popołudniowe wizyty u jej babci, zawsze o tych samych godzinach. Kusiło go, żeby zostać dłużej, poczekać na nią i wtedy niejako zmusić do rozmowy. Wtedy mógł jednak stracić ją na zawsze. Nie chciał tego, a nie wiedział, co Maja wtedy zrobi. Wciąż tak mało o niej wiedział, a bardzo pragnął się dowiedzieć. Po dwóch tygodniach jej milczenia zaczął tracić nadzieję. Poddawał się powoli. Dlatego postawił ultimatum: zobaczą się i potem da jej spokój, zamilknie. Niech tylko ona da mu szansę na spotkanie twarzą w twarz. Choćby godzinne. Mimo że nie dawał temu większych nadziei – udało się. Zgodziła się. Skakał wręcz ze szczęścia, kiedy dostał to jedno krótkie „OK” jako odpowiedź na swoją propozycję z datą i godziną. Głęboko wierzył, że kiedy nareszcie planowo się zobaczą, będzie inaczej.

Ale kiedy ją ujrzał, wszystkie wątpliwości, czy dobrze robi, wróciły. Jednocześnie jej blada twarz i zaciśnięte usta mówiły mu, że wszystko stracone, że to może być ich ostatnie spotkanie.

Kiedy jednak usiedli i oblizał wysuszone ze zdenerwowania usta, żeby zacząć mówić, ku jego zaskoczeniu Maja nie tylko odezwała się pierwsza, ale po kilku zdaniach wcale nie zamierzała przestać mówić. Jakby chciała nadrobić ten czas, kiedy tylko on się z nią kontaktował.

Mówiła, mówiła, mówiła.

Rozpamiętywałby tak bez końca, ale musiał zaparkować. Tym razem nikt mu nie wyskoczył pod koła, a miejsc było nietypowo wiele. Jakby cały świat współodczuwał razem z nim. Minął osiedle Pod Lipami, następnie Aleje Solidarności, żeby zaparkować pod marketem, którego kiedyś tak bardzo nie lubił… Teraz już sam nie pamiętał dlaczego – a że był to największy sklep blisko niego, odnotował w pamięci, żeby zajrzeć tam przy najbliższych zakupach.

Spokój. Czuł wewnętrzny spokój, który mówił mu, że tym razem się uda, tym razem będzie dobrze.

Wyszedł z auta i postanowił trochę się przespacerować, zanim wróci do domu. Nie bardzo zwracał na to wcześniej uwagę, ale wokół zaczęło się robić całkiem ładnie.

Zachwyt nad kwiatami nie wpisywał się w męski kanon piękna. Zakochanie jednak rządziło się innymi prawami.

Po drodze wstąpił do kwiaciarni i kupił cebulki tulipanów.

Cieszył się i uśmiechał do ludzi. Tym razem opłacało się czekać.

Czas to jednak najlepszy doktor.

Maja miała rację – jeszcze trochę i będzie to szpital dla nudystów, gdyby tak nie oszczędzali na posiłkach.

Cudownie było tak pomyśleć o niej i nie czuć tego ucisku w żołądku – teraz fruwały tam motyle.

Wszedł do domu i wypił obowiązkową szklankę wody. Znowu mu zależało – i to pomimo przeciwności. Zależało mu, a to oznaczało, że jest już za późno. Przepadł. Znowu dał się porwać miłości.

Jak zawsze, kiedy wypełniało go tyle energii, emocji, zabrał się do pieczenia i gotowania. Musiał coś zrobić. Jego wzrok przesunął się po rzędzie pojemników i zatrzymał na sezamie. Tak potrzeba mu było białka.

– A więc chałwa – stwierdził, sięgając po patelnię do prażenia.

Zdjął ją z półki, o mało nie upuszczając, kiedy usłyszał dzwonek telefonu zostawionego w pokoju. Nie musiał nawet sprawdzać. Jeden z czołowych hitów The Rasmus oznaczał jego byłą. Karolina nie miała już nad nim władzy, jednak chwilowy nawrót wspomnień wytrącił go z równowagi. Po chwili zrobił coś, co powinien zrobić już dawno temu. Zablokował numer, tak żeby nadawca już nigdy nie mógł się z nim skontaktować.

IWONA

Siedziała obok córki i kolorowała wielkie, czerwone jabłko.

– Może coś zjemy, córeczko?

– Nie.

– Jabłko, banana?

– Jabłko.

– To chodź, zobaczymy, czy są takie czerwone, jak tutaj na obrazku.

Powoli poszła do kuchni i wybrała wielkie, czerwono jabłko. Obrała je, tworząc długą, pojedynczą obierkę. To była jedna z tych niewielu rzeczy, których nauczył ją ojciec, jeszcze zanim odszedł. Obierka zsunęła się z noża i ułożyła na blacie w kształt dużej, nieforemnej, krwistoczerwonej plamy. Zobaczywszy ją, znowu sobie o tym przypomniała, do jej oczu natychmiast napłynęły łzy. Znowu. Pokroiła jabłko na ćwiartki, a te na talarki, żeby ułatwić Poli jedzenie. Mała niestety znowu była chora. Ostanie dwa tygodnie były takie szalone, że Iwona pierwszy raz cieszyła się, że została w domu. Gdyby tylko córeczka była zdrowa, a ona czuła się lepiej, wszystko byłoby idealnie.

Przyniosła jabłko do pokoju i postawiła przed Polą. Spojrzawszy na nią, znowu poczuła falę czułości, rozlewającą się po jej ciele. Nareszcie bezpieczne, nareszcie razem. Cała ich trójka.

Kiedy starała się to wszystko zorganizować, pogodzić zmianę niani z ciążą, tak bardzo się zestresowała, że zaczęła krwawić. Szczęście w nieszczęściu, zdarzyło się to w pracy. Kierownik zmiany – Konrad – zawsze taki nieczuły, tym razem wykazał się trzeźwym spojrzeniem. Zadzwonił po pogotowie, które przyjechało nadzwyczaj szybko, a w międzyczasie pilnował, żeby on albo ktoś inny cały czas przy niej był w jego kierowniczym pokoju. Minuty upływały, choć jej wydawały się godzinami. Pozycja leżąca niewiele dawała. Zdążyła jeszcze zadzwonić do pani Marzenki i szczerze próbowała wytłumaczyć swoją sytuację, ale zanim skończyła, ta powiedziała, że zostanie z małą, jak długo tylko trzeba będzie.

Umówiona wizyta w klinice, w której miała dokonać zabiegu i – jak to nazywała – pozbyć się problemu, nie doszła więc do skutku. Nie musiała. I już nigdy nie dowie się, czy byłaby w stanie, czy potrafiłaby. Ale to dobrze – nie chciała wiedzieć. Wolała nie wiedzieć. A z drugiej strony – tak bardzo chciałaby cofnąć czas.

– Nie chcę już – powiedziała córeczka, wyrywając ją z zamyślenia.

Iwona uśmiechnęła do niej przez łzy i tylko kiwnęła głową na znak zgody.

Doświadczeniami z ostatnich czternastu dni mogłaby obdzielić kilku ludzi.

Jutro czekała ją wizyta u ginekologa. Pierwsza po zakończonej już ciąży. Zakończonej przedwcześnie. Zakończonej bólem i ranami. Na ciele, psychice i w sercu.

Po wszystkim, kiedy wróciła do domu, spodziewając się przerażonej córeczki, stert prania i wszechobecnego chaosu, zdziwiła się na widok wysprzątanego domu. I kwiatów w wazonie.

Wrażenia ostatnich tygodni sprawiały, że w celu odreagowania musiała kolorować. To naprawdę ją odprężało. Zamalowywanie kratek, dobieranie kolorów, proste ruchy ręką dawały tyle ukojenia.

– Mamusiu, halo, halo, mamusiu, dzwoni. – Pola przyniosła matce dzwoniący telefon.

– Tak, kochanie? Pamiętałeś o pistacjach?

Odłożyła telefon, uśmiechając się do córeczki.

– Tatuś pamiętał dzisiaj o swoich kobietkach. Kupił nam nasze ulubione orzeszki.

– Okeki, okeki! – zapiszczała Pola.

Niby było już po wszystkim, ale ona nadał czuła się źle. Sporo czasu minie, zanim wszystkie rany się zabliźnią, a hormony uspokoją. Całe szczęście, że chociaż tego nie będzie musiała przeżywać sama. Robert – tak nieobecny ostatnio – właśnie wracał z zakupami do domu. On nie pytał, dlaczego znalazła się w szpitalu, ona nie pytała, co go skłoniło do powrotu. Na razie. Oboje jeszcze nie byli gotowi o tym rozmawiać. Na razie.

XIV

IWONA

– Może jeszcze podetnij trochę grzywkę?

– Dobra, jak sobie życzysz. Nasz klient – nasz pan.

– Dzięki.

– Nie ma za co. A co cię tak naszło, żeby zmienić fryzurę?

– Idzie wiosna, wszystko wokoło jest takie nowe. – Iwona próbowała wymigać się od odpowiedzi, po chwili jednak zmieniła zdanie. Skoro coś się miało zmienić, to musi zacząć od siebie. Musi sama skończyć udawać oraz okłamywać siebie i innych. Zamiast rzucać banałami, zacząć mówić, jak jest naprawdę. Dodała więc: – A tak poważnie, to potrzebuję zmiany.

– A konkretniej?

– Robert wrócił – wyjawiła najbezpieczniejszą informację.

– Aaaa, to dla nie… – krzyknęła niemalże Edyta, kiedyś najbliższa przyjaciółka. Nie zdołała jednak dokończyć, ponieważ Iwona przerwała jej w pół słowa równie głośno:

– Nie, dla siebie. Ostatnio dużo przeszliśmy i oboje potrzebujemy nabrać do tego dystansu, porozmawiać i zmienić coś.

– Dlatego przyszłaś się obciąć? Słyszałam kiedyś, że kiedy kobieta przechodzi kryzys, często robi coś z włosami, ale myślałam, że to tylko takie gadanie. Tymczasem widzę, że to naprawdę działa.

– Zawsze chciałam mieć grzywkę. Wciąż słyszałam, że to takie niepraktyczne. Mam już dość bycia praktyczną, dlatego poprosiłam cię o krótkie ścięcie i grzywkę.

– I jak? – zapytała Edyta, razem z przyjaciółką podziwiając w lustrze efekt końcowy.

Iwona patrzyła i nie dowierzała swojemu odbiciu. Już się zastanawiała, czy czasem się nie uszczypnąć. Krótkie, wiśniowe włosy okalały jej uśmiechniętą pierwszy raz od dawna chudą twarz. Dziewczęca, prosta grzywka odjęła jej trochę lat.

– Dziękuję ci bardzo. To jest… to jest… cudowne – dukała, szukając odpowiednich słów, wyrażających zachwyt. – Ile płacę?

– Dzisiaj na koszt firmy. Dzięki, że wpadłaś. Powodzenia w dalszych zmianach i odezwij się jeszcze – odpowiedziała tamta z prośbą w oczach.

– Odezwę się – odrzekła automatycznie, po staremu, prawie machinalnie to, co wypadało powiedzieć. Po chwili jednak pomyślała, że właściwie czemu nie? Czemu nie zaraz? Więc dodała: – Edyta, masz dziś czas po południu?

– Bardzo mi przykro, ale… – zasępiła się szczerze zmartwiona Edyta.

– Nie, nie przepraszaj, wyskoczyłam z tym jak filip z ko… – zaczęła, nie zdołała jednak dokończyć.

– Ale mam wolne jutrzejsze popołudnie! Pasuje ci? – przerwała jej znowu Edyta.

– Naprawdę? Tak, pasuje.

– Świetnie! Widzimy się u mnie. Weź Polę ze sobą, moja czteroletnia Oliwia z chęcią się nią zaopiekuje – zarządziła fryzjerka, zakładając fartuch następnemu klientowi.

BOŻENA

– Kochanie, zrobisz, jak zechcesz, a ja cię będę wspierał – powiedział Michał, całując Bożenę w czoło.

Która żona nie chciałaby usłyszeć takich słów? Gdyby tylko wiedziała, co chce zrobić. Wtedy wszystko byłoby prostsze, a świat – piękniejszy.

– Wiem, wiem… No to pa, przyjemnej pracy – pożegnała się, przytulając się do męża. – Dziś na obiad twoja ulubiona zapiekanka brokułowa.

– Mmm, no to będę pędził do domu.

– Mam nadzieję, ja będę tęsknić, jak zawsze.

– Wiem, ja również. I postanów coś wreszcie, nie mogę patrzeć, jak się męczysz, jesteś znacznie lepsza w działaniu.

Pomimo wsparcia ukochanego dalej nie potrafiła podjąć decyzji. Paraliżował ją strach. O dzieci, dom, męża potrafiła walczyć jak lwica, ale na siebie samą tej waleczności jej już brakowało.

Jak zwykle się bała. Bała się wykonać ten następny, decydujący krok. Wiedziała już chyba wszystko, a w każdym razie bardzo wiele na temat zakładania firmy. Znała prawa i znacznie więcej obowiązków dotyczących samozatrudnienia. Księgowość miała w małym palcu. Trudno, żeby nie miała, skoro była księgową. Pierwszym pomysłem było biuro rachunkowe. Jednocześnie zamierzała założyć firmę, żeby wreszcie nie musieć wykonywać pracy, która tak ją nudziła. Miała wysokie stanowisko i była dobra w tym, co robiła, bo była księgową, ale nie cierpiała tego z całego serca.

Zjadła kolejnego michałka, popijając drugim już kubkiem kawy. Przeważnie rozsądna fanka zdrowego odżywiania, nadrabiała spożywcze zaległości w chwilach kryzysu – co było najlepszym dowodem efektu jojo. Jej sporadyczne bieganie nie mało z kolei szans wyeliminować nadprogramowych kilogramów.

Dobrze, że brat jej nie widział. Nie żeby miał coś przeciwko słodyczom, ale uznawał tylko takie własnej produkcji.

Siedziała nad swoimi smartnymi celami i listami „za i przeciw” już drugi ranek i dalej wiedziała jedynie, czego nie chce. Marcin pożerał swoją piłkę, siedząc na podłodze. Dziewczynki jeszcze spały. Zastanawiała się, czy nie zadzwonić do Janusza – nie znała jednak jego planu dnia. Teraz, kiedy stracił pracę, mógł spać w najlepsze, mógł gotować albo trenować – a wiedziała, że nie lubił, kiedy ktokolwiek przeszkadzał mu w tych trzech jakże ważnych czynnościach. Ostatnio także spotykał się z kimś – chyba z tą całą Mają ze szpitala – więc był w swoim świecie. Brakowało jej go. Bardzo brakowało, choć wiedziała, że miał własne problemy. Potrzebowała z kimś porozmawiać. Może lepiej z kobietą?

Przez głowę przeleciało jej, że najlepiej z siostrą, szybko jednak odrzuciła tę myśl i w kontaktach w telefonie wyszukała numer przyjaciółki. Zosia Pianistka. Jedyna osoba, której nazwisko tak pasowało do osoby, ponieważ Zosia naprawdę grała na pianinie – i to naprawdę dobrze. Oczywiście, jak to zwykle bywa, to rodzice zapisali ją do szkoły muzycznej na pianino, ale w jej wypadku był to całkowicie trafiony pomysł, a nie tylko przeniesienie ich marzeń na dziecko.

– Hej, Zośka, możesz rozmawiać? – spytała ostrożnie Bożena, kiedy przyjaciółka odebrała. W tle słyszała ostatnie nuty dziewiątej symfonii Beethovena. Mocno kaleczonej, więc to nie mogło być wykonanie rozmówczyni.

– Tak sobie, kochana, lekcje mam – odpowiedziała tamta.

– Chyba dajesz?

– Ja nic nikomu nie daję, mów za siebie. – Przyjaciółka się zaśmiała, odchodząc od uczennicy.

– Pogadać chciałam, problem mam.

– Ty masz problemy? Z twoimi idealnymi dziećmi, idealnym mężem i wyimaginowanym strachem? Ty masz tylko wrażenie, że masz problemy. Teraz nie mogę gadać. Mogę wpaść po lekcjach.

– Mamooooo! – rozległo się zarówno w słuchawce, jak i za plecami Bożeny.

– Ty chyba też nie możesz rozmawiać. Cześć, napiszę, jak będę jechać.

Bożena odłożyła telefon i poszła do pokoju dziecięcego, z którego dochodzący chwilę temu głos przeszkodził jej w rozmowie. Była siódma pięć, więc i tak czas najwyższy budzić Kasię do przedszkola.

Już odkładała swoją nokię na parapet, żeby nie dostała się czasem w małe łapki jej pociech, kiedy na wyświetlaczu spostrzegła numer, którego posiadacza już dawno skasowała. Zupełnie niepotrzebnie – ponieważ to był jeden z tych numerów, które od częstego używania zna się po prostu na pamięć.

Dzwoniła Iwona.

MAJA

Znowu wchodziła po schodach – tym razem w razie czego z Focusem, który uszczęśliwiony, że wreszcie gdzieś wyszli, pędził, nie czekając na swoją panią. Zmierzali na czwarte piętro. Wysoko. Dobrze, trochę ruchu dla niej i dla każdego, kto zdecyduje się na nie wdrapać. Dobrze, bo mniej ludzi, którzy będą chcieli ją oświecić, zbawić, sprzedać dywan lub spytać, czy rysie mogą liczyć na jej pomoc.

Znów miała zobaczyć kolejne mieszkanie, niedługo będzie mogła założyć blog o poszukiwaniu mieszkania, jakiś poradnik napisać. Ostatnie lokum niestety zostało wynajęte komuś innemu, zanim zdecydowała się przeprowadzić. „To przez zamieszanie z babcią” – tłumaczyła samą siebie. Poza tym dziewczyna, z którą miała dzielić pokój, nie chciała mieszkać z „sierściuchem”, jak to zacytowała właścicielka w ostatniej rozmowie telefonicznej.

Przeczytała już tyle nierealnych propozycji, za którymi nawet nie chciała wiedzieć, co się kryło. Ceny, metry, wyposażenie tłukły jej się w obolałej głowie. Bez większych nadziei i bez oczekiwań, w ramach spaceru zamierzała zatem zwiedzić kolejne mieszkanie.

Rodzice już wiedzieli. Wiadomości o jej chęci wyprowadzki nie przyjęli z radością, zresztą jak każdego komunikatu jej dotyczącego, ale też bez większych protestów. Ostatnio skupili się na sprawie babci, przez co rzadziej zwracali uwagę na córkę. Ojciec poświęcał jej mniej czasu, matka zaczęła częściej bywać w domu, ale dalej niewiele mówiła do Mai. Obserwowały się wzajemnie. Coś się zmieniło między rodzicami – szeptali do siebie o czymś, mieli swoje tajemnice, teraz wspólne. Nie wiedziała, czy się z tego cieszyć. Naiwnością było myślenie, że znowu będzie tak jak kiedyś, ale może będzie lepiej? Babcia umierała. Na pewno chciałaby, żeby znowu byli zgodną rodziną. Każda babcia by tego chciała – niestety, wiele rodzin rozpada się właśnie przez nie. Za późno na szukanie winnych, teraz czas zająć się teraźniejszością.

Wcisnęła dzwonek, ale ten milczał niewzruszony, więc zapukała pięć razy. Trzy – cicho, dwa – mocno. Mechanicznie, zanim zdała sobie sprawę, że osoba po drugiej stronie nie może znać ich tajnego kodu. Osoba nie znała, a jednak otwarła.

Na oko trzydziestoletni, wysoki mężczyzna otworzył jej drzwi mieszkania, które – jej zdaniem – nie mogło być jego.

– Przepraszam, czy zastałam właściciela?

– We własnej osobie. Pani jest pewnie Maja?

– Tak, to pana mieszkanie? I pan tu mieszka? – spytała, widząc szary dres i kolorowe skarpetki w paski, wskazujące raczej na domownika.

– Nie inaczej. Czy to jakiś problem?

– Nie, po prostu pierwszy raz się z tym spotykam, żeby właściciel mieszkał w mieszkaniu, które wynajmuje. – To by było na tyle, jeśli chodzi o jej doświadczenie w szukaniu mieszkania.

– Mam nadzieję, że to nie jest nieprzyjemna niespodzianka. Najpierw zwiedzanie czy papiery?

– Zawsze najpierw zwiedzałam.

– A dzisiaj na co ma pani ochotę?

– Nie wiem.

– Ja jestem zwolennikiem, że najpierw dobrze jest mieć wszystko czarno na białym. Jeśli umowa jest nie do przyjęcia, to po co w ogóle robić sobie nadzieję na mieszkanie? Z drugiej strony dobrze wiedzieć, co oznacza „łazienka nosząca ślady użytkowania”, prawda? Albo „przedpokój do remontu”. To jak? Usiądziemy czy wędrujemy? – spytał, ale i tak skierował się do kuchni, więc nie odpowiedziała i podążyła za nim. Zrobił w ekspresie kawę, a następnie postawił filiżanki na ławie otoczonej miękkimi fotelami w salonie, gdzie zasiedli. Mężczyzna wręczył jej dokumenty.

Mateusz Król – dobrze wiedzieć. Tym razem czytała wszystkie kartki dokładnie. Nauczona doświadczeniem, wcale nie tak wielkim – jak to zostało przed chwilą zweryfikowane – wolała poświęcić te parę minut więcej teraz niż potem przeżywać kolejne rozczarowania. Zajmowało jej to oczywiście dużo dłużej. Mężczyzna naprzeciwko nie okazywał jednak zniecierpliwienia. Był u siebie, więc wziął do ręki książkę, której lekturę pewnie mu przerwała, kiedy przyszła. Machinalnie głaskał też Focusa, który położył się na podłodze i czuł się jak u siebie. Jego zaufanie do właściciela i współlokatora zarazem dobrze wróżyło.

– Może przejdziemy na ty, jeśli nie będzie pani miała nic przeciwko? – odezwał się mężczyzna, dostrzegłszy, że Maja bardziej przegląda, niż studiuje umowę. – Jestem Mati, ale wszyscy mówią na mnie Gaj.

– Gej? – powiedziała skonsternowana, otwierając szeroko oczy. Nie żeby miała homofobię – po prostu zaskoczyło, ją że ledwo poznany mężczyzna…

– Gaj – poprawił. – Ale fakt, gejem też jestem. Mam nadzieję, że to w niczym nie przeszkadza?

– Absolutnie.

Po przeczytaniu umowy przeszli się po domu. Mati otwierał wszystkie szafki, po czym pokazywał i opisywał ich wnętrza. Mówił bez ładu i składu, przeplatając informacje o rzeczach, jak również ich historie czy nietypowe zdarzenia, wraz z istotnymi zasadami, że co drugi dzień ma wyrzucać śmieci i zmywać po sobie. Niektóre były nowe, inne mocno zużyte – najpewniej często używane. Widać było, że się do tego nie przygotował, ale jednocześnie wychodziło mu tak naturalnie, po prostu lubi to mieszkanie. Ona też chciała je polubić.

Podpisała kolejny dokument umowy najmu, mając nadzieję, że to już ten ostatni. Przynajmniej w tym kwartale albo chociaż miesiącu. Bardzo chciała tu zamieszkać, warto było naciąć się te kilka razy, by trafić ostatecznie na taką ofertę.

– Proszę – powiedziała, odkładając dokumenty na stół.

– Kiedy się wprowadzisz? – zapytał bezceremonialnie mężczyzna, zobaczywszy uśmiech i podpisane papiery.

– Yyy… jeszcze nie wiem, a kiedy bym mogła? Muszę przynieść swoje rzeczy, nie jest tego wiele, ale przez tyle lat trochę się uzbierało…

„No, to by było na tyle, jeśli chodzi o wiedzę na temat właścicieli mieszkań – pomyślała. – Są to bardzo, bardzo specyficzne jednostki”.

Jej rozmyślania przerwał głos właściciela:

– No, to dzwonię po transportowiec. Mój Misiek ogarnie to na dniach, zaraz się umówimy.

JANUSZ

– Proszę się ustawić na starcie. Naszymi sponsorami są…

Janusz usłyszał przerywany komunikat nadawany przez megafon, trzymany przez młodą, niską wolontariuszkę. Ale kto sponsoruje masowy spęd po endorfiny, tego się już nie dowiedział. W połowie zdania jej słowa, mimo że prawie wykrzyczane, zostały zagłuszone przez szczekanie psów. A szkoda – bo to był jego pierwszy parkrun.

Jak się ostatnio dowiedział, to cosobotnia impreza dla biegających w jednym z największych poznańskim parków – na Cytadeli. Dawne forty rozciągały się kilometrami. I choć znał te tereny z zielonego lata, zimowo-wiosenna aura też mu się spodobała. Bardzo zdziwił się, ilu ludzi biega – dodatkowo w sobotę rano i to w taką pogodę. Od kilku dni wiosna nieśmiało przychodziła w lekkich powiewach i coraz częściej obecnym słońcu. Dziś jednak chyba zrobiła sobie wolne i podesłała mżawkę w zastępstwie.

Jego też by tutaj nie było, gdyby się nie założył.

– Gotowi… do biegu… pięć, cztery, trzy, dwa, jeden… start! – usłyszał z megafonu.

I ruszyli całą setką uśmiechniętych ludzi. Tylko to ich łączyło – radość z ruchu.

Choć zdecydowanie wolał rower, od lat także biegał. Ale biegał sobie sam, w swoim tempie. Teraz – z racji braku zatrudnienia – miał więcej czasu, poświęcał go więc na różne rzeczy, coraz bardziej świadomie. Korzystając z BuJo, w końcu wiedział, na co przeznacza swój czas. Ten jeden głupi zeszyt w kropki pozwolił mu naprawdę zbliżyć się do samego siebie. Używał go od niecałego miesiąca i odtąd jego życie totalnie się zmieniło. Na pewno miały na to wpływ także poznanie Mai i strata pracy, ale to wszystko tak dobrze się złożyło. O ile można tak mówić przy stracie pracy. No więc: miał czas… wieczorem. Tak przypadkiem spotkał biegającego kolegę z podstawówki. Ich ojcowie chodzili kiedyś na piwo. Wtedy jeszcze piwo.

Michał nie potrafił uwierzyć, że Janusz biega. Oczywiście Janusz domyślił się, że kolega blefuje, że chce go gdzieś wyciągać. Stwierdził jednak, że może na to pozwolić, i przyjął wyzwanie. Założyli się o pracę, więc Janusz mógł chyba tylko zyskać. Ponieważ dalej nie wiedział, czy zakłada działalność, każda okazja do znalezienia dobrego kontaktu była dobra.

Deszcz wcale mu nie przeszkadzał. Każda pogoda była odpowiednia na bieganie. Trzeba tylko zmienić nastawienie. Kiedy prażyło słońce, uciekało się do cienia z myślą o wodzie z lodem. Kiedy padało – uciekało się przed deszczem do łóżka z kocem. I do kubka kakao.

Dzisiaj zdecydowanie biegł po kakao. Nietypowo – z bandą świrów podobnych do niego. Ciekawe: po co oni biegną?

Kakao było tylko jednym z powodów treningu. Choć nie świeciło słońce, i tak uciekał. Uciekał przed niechcianymi myślami. Strata pracy i jedna wielka niewiadoma, jaką było jego życie, robiły z niego tymczasowego psychopatę. Właściwie to nie tymczasowego. Właściwie to wracały jego stare lęki. Tłumione wielokrotnie.

„Nie rycz”.

„Zachowujesz się jak baba”.

„Do niczego się nie nadajesz”.

Niestety, te uporczywe myśli nie zniknęły tak jak ojciec. Owszem, nikt mu już więcej tych słów nie powtórzył, ale one i tak siedziały w jego głowie. Przez ostatnie lata zamknięte w klatce. Teraz, kiedy – jak miał wrażenie – tracił kontrolę nad wszystkim, ktoś tę klatkę otworzył.

Spojrzał na Endomondo – do pięciu kilometrów brakowało stu pięćdziesięciu metrów. W oddali majaczyła meta, widział paru ubranych na sportowo mężczyzn, którzy dysząc, zostawiali wielkie kłęby ciepłego powietrza. Wszyscy z wyjątkiem jednego mieli markowe buty, na rękach przepaski z przytwierdzonymi telefonami, okulary ochronne i jeszcze parę innych bajerów tu i ówdzie. Ten jeden miał zwykłe krótkie spodenki, bawełnianą bluzkę i – kiedyś pewnie białe – adidasy.

– Sto metrów, pora przyspieszyć – powiedział do siebie, wydłużając krok.

Tylko ten jeden nie dyszał. Gdy się zbliżył, Janusz dostrzegł, że gość jest nieco starszy niż pozostali biegacze.

„Osiemdziesiąt, kakao, kakao, kakao. Dobrze, że przyjechałem autem”.

„Pięćdziesiąt, matko, moje serce”.

„Trzydzieści”.

„Dziesięć”.

– Co ty… – wyszeptał zasapany Janusz po przekroczeniu mety, z niedowierzaniem patrząc na biegacza, który zwrócił jego uwagę. Rozpoznał go. Tamten chyba dobrze wiedział, na kogo patrzy. – Co ty tutaj robisz? – powtórzył, kiedy udało mu się uspokoić oddech.

– Biegam, synu.

HONORATA

Siedziała i patrzyła w okno. Pogoda trochę się popsuła w ostatnich dniach. Od wczoraj padało. Pobliska budowa posuwała się coraz szybciej. Dziś jednak wszystkie maszyny stały nieruchomo, jakby zatrzymane w trakcie dziecięcej gry w „raz, dwa, trzy, Baba Jaga patrzy”.

– No i Baba Jaga patrzyła, a one nawet nie drgnęły. Kurczę, dobre były. Jak martwe… – mruknęła.

Bardzo chciała, a jednocześnie bardzo się bała śmierci. Czuła się gotowa na tyle, na ile można. Ale testament zmieniła tyle razy, że sama już nie wiedziała, co w nim było. I tak chciała to pozostawić. Pogodzona ze wszystkimi i wszystkim.

– No nic… śmierć nie przychodzi, to ja idę po nią – powiedziała, kierując się do szpitalnego bufetu.

Na coś podobno trzeba umrzeć, a słodycze to chyba jedna z lepszych opcji – przynajmniej jest to słodka śmierć. W tym wieku, z cukrzycą w karcie i ofertą bufetu, w której dominowały słodkości, było w tym niestety dużo prawdy. Ciastka, ciasteczka, cukierki… Szarlotka, bezy, michałki…

Honoracie jednak nie udało się nawet to.

Nie zdążyła dojść do końca korytarza, kiedy znowu poczuła ten znajomy ucisk w klatce piersiowej. Nogi odmówiły jej posłuszeństwa, dlatego usiadła na krzesełku, chcąc przeczekać ból. Nauczona doświadczeniem, wiedziała, że to minie. Tym razem ból jednak nie ustępował, rozchodził się coraz dalej, powodując, że robiło jej się na zmianę zimno i gorąco.

„Ćwiczenia nie są wystarczającym zabezpieczeniem przed zawałem. Można sobie uprawiać sporty, ale jeśli nie przestrzega się reszty zaleceń, to mając nadciśnienie i cukrzycę…”

Honorata nie zdążyła dokończyć myśli. Straciła przytomność i osunęła się na podłogę.

Z gabinetu zabiegowego dobiegał radosny śmiech. W bufecie, oddalonym o parę metrów, buczał ekspres do kawy. Nikt nie usłyszał głuchego łoskotu upadającego ciała.

Tym razem nie było nikogo. Choć teoretycznie znalazła się w najlepszym miejscu, w którym możliwa jest natychmiastowa pomoc, to… Jak to się mówi? Najciemniej pod latarnią. Chorzy leżeli w łóżkach. Była niedziela, więc skład personelu był nieco okrojony. Nikt nie zauważył tragedii pewnej staruszki…

EPILOG

Odczytanie testamentu

– Yhmmmm… Proszę państwa, proszę o spokój. Zebraliśmy się tutaj, by odczytać ostatnią wolę Honoraty.

Sześć osób poruszyło się niespokojnie na niewygodnych krzesłach, w przytulnym pokoju notariusza. Dwaj mężczyźni mierzyli się nieufnymi spojrzeniami, a cztery nieobce sobie wzajemnie kobiety w głowach zadawały sobie pytanie „co ona tutaj robi?”, odnoszące się przynajmniej do jednej z pozostałych. To jednak miało okazać się za całkiem niedługą chwilę. Maja pomyślała, że krzesła pewnie specjalnie są takie niewygodne, żeby nikt nie usnął – ona po wczorajszej nauce do egzaminu nie miała nic przeciwko, ponieważ bardzo chciała usłyszeć, co babcia miała do powiedzenia w ostatnich słowach.

– „Ja, Honorata, pragnę, abyście pamiętali o mnie. Wiem, że za życia wyrządziłam tyle złego, ile dobrego, a może nawet tego pierwszego więcej. Nie miejcie mi jednak za złe, ponieważ prócz męża, z którym niewiele było mi dane przeżyć, nikt więcej nie darzył mnie miłością…”

Wszyscy zaczęli nerwowo wiercić się na krzesłach, nie wiedząc, czy zaprzeczać. Osoby w pomieszczeniu skurczyły się pod badawczym spojrzeniem czytającego, który oderwał wzrok od kartki i teraz prześlizgiwał go po nich, popijając wodę. Niecierpliwie czekając na ciąg dalszy, syn świętej pamięci kobiety zaczął chrząkać. Jego żona, aby ukryć zażenowanie, podeszła i otworzyła okno, jakby przeczuwając, że niektórym może się zaraz zrobić słabo.

Notariusz jeszcze przez chwilę w podobnym tonie kontynuował żale starszej kobiety, po czym przeszedł do podziału spadku – konkretów, na które wszyscy czekali:

– „Mieszkanie zapisuję mojej wnuczce, Mai…”

– Ale jak to… – zaczął jej ojciec.

– Proszę nie przerywać i poczekać do końca. Potem będzie pan mógł zadać swoje pytania – przerwał mu notariusz, marszcząc z niezadowoleniem krzaczaste brwi, po czym podjął: – „Środki zgromadzone na koncie przepisuję po równo, to jest po jednej czwartej części następującym osobom: jej narzeczonemu Januszowi, który otrzyma je dopiero wówczas, kiedy przedłożą akt ślubu notariuszowi…”

– Ale… – wyjęczał tylko ojciec, jednak pod groźnym spojrzeniem czytającego i po westchnięciach pozostałych szybko umilkł.

– „…w jednej czwartej mojej synowej, która tak naprawdę była moją prawdziwą córką, a którą rodzice odebrali mi po narodzinach, gdy sama miałam szesnaście lat”.

W pokoju zapadła stalowa cisza, która nareszcie zadowoliła notariusza.

– „…w jednej czwartej dla mojej wybawczyni, Bożeny…”

Atmosfera w sali, mimo że cicha, zrobiła się jeszcze gęstsza, o ile to możliwe. W przerwie na kolejny łyk wody, której teraz wszyscy zazdrościli mężczyźnie siedzącemu przed nimi w wygodnym skórzanym fotelu, ów ponownie zmierzył wszystkich wzrokiem, badając ich reakcję na te niuanse.

– „Jedną czwartą także przepisuję mojemu synowi, dla którego tak naprawdę byłam macochą, bo był on prawowitym synem jedynie Henryka. Moją biżuterią chciałabym obdarować natomiast moją drugą córkę, siostrę bliźniaczkę mojej synowej – moją sąsiadkę, Iwonę”.

Pozostało tylko pytanie, co znaczy ta jedna czwarta. Wszyscy, wizualizując spełnienie swoich marzeń, wstrzymali oddechy w oczekiwaniu.

CDN

OD AUTORKI

Udało się! Drodzy Czytelnicy, dotarliście aż tutaj! Mam nadzieję, że naprawdę tutaj dotarliście, strona po stronie (a nie przerzuciliście paruset, zaczynając od końca). Kimkolwiek jesteś, dziękuję przede wszystkim Tobie – Czytelniczko i Czytelniku – za przeczytanie mojego pierwszego dzieła. To nie przypadek, że zaczynam od podziękowań dla Ciebie – fakt, że to czytasz, to już wyczyn. Niektórzy mają niechlubny zwyczaj odkładania książki nie czytając napisów końcowych ;). Dalej będę dziękować osobom Tobie najprawdopodobniej nieznanym, zatem jeśli tu kończy się nasza wspólna wędrówka – żegnam Cię serdecznie i mam nadzieję, że zobaczymy się także kolejnym razem.

Na drugim miejscu pragnę podziękować zespołowi Wydawnictwa Novae Res za przyjemną i owocną współpracę. Za to, że bezstresowo pomogliście mi przejść przez cały proces redakcji książki – a uwzględniając, że w międzyczasie urodziłam dziecko, ta bezstresowość nie była wcale taka oczywista. Dziękuję również za zaufanie, którego debiutantom najtrudniej szukać na rynku wydawniczym.

Szczególne podziękowania kieruję w stronę Pauliny Zyszczak – redaktorki, której uwagi były niezwykle delikatne. Miałam szansę wiele się nauczyć – obym przy każdej kolejnej książki także miała przyjemność z kimś takim pracować.

Serdeczne dzięki należą się również patronom medialnym, którzy odwalają kawał dobrej roboty, promując moją powieść. Ogromnie dziękuję, że do wielkiego stosu lub listy książek do przeczytania dołożyliście również moją pozycję, umieszczając ją raczej blisko niż daleko ;). Dziękuję także za to, że poświęciliście dodatkowo czas na jej zrecenzowanie i powiadomienie o niej czytelników za pośrednictwem swojej strony internetowej, bloga czy profili w serwisach społecznościowych.

Dominice Wojsz, matce dwójki chłopców i lekarzowi rodzinnemu, która znajduje jeszcze czas żeby wspierać mamy w trudnych początkach macierzyństwa. Zapoczątkowana przez nią akcja #karmiejemwszystko, obalająca mit matki karmiącej, zainspirowała mnie do napisania wątku na ten temat. Więcej informacji o inicjatywie znajdziecie na stronie Dominiki: www.mamalekarz.pl.

Ewie Miozdze, mojej nauczycielce języka polskiego w szkole średniej, której postawa, zapał i wiara w uczniów sprawiała, że i my zaczynaliśmy wierzyć w samych siebie. Dziękuję Pani bardzo także za zachęcenie do powrotu do czytania, bez którego nie byłoby pisania.

Bardzo dziękuję również mojemu Rodzeństwu, które kibicowało mi po cichu, wspierając dobrym słowem. Przykład czytających sióstr z czasów wspólnego mieszkania w domu rodzinnym był jedną z cegiełek, które doprowadziły mnie tu, gdzie jestem.

Rodzicom, a szczególnie Tacie, który zaraził mnie czytaniem. Dziękuję, że książki w naszym domu były nie tylko ozdobą na półkach i choć nie mieliście zbyt wiele czasu, zawsze znajdowaliście go choć trochę na czytanie lub słuchanie książek w audycjach radiowych.

Przemysławowi Garczyńskiemu, którego przykład pokazał mi, że można i warto spełniać marzenia. Mężowi, bez którego wsparcia nie znalazłabym czasu na pisanie, bez którego wiary w powodzenie już dawno bym się poddała. Mojemu pierwszemu czytelnikowi i krytykowi. Gdyby nie On, pewnie do dziś nie skończyłabym pisać tej książki.

Daleko - Blisko

Wydanie pierwsze, ISBN: 978-83-8147-191-6

© Barbara Garczyńska i Wydawnictwo Novae Res 2018

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

REDAKCJA: Paulina Zyszczak

KOREKTA: Katarzyna Lubawa

OKŁADKA: Izabela Surdykowska-Jurek

KONWERSJA DO EPUB/MOBI: Inkpad.pl

WYDAWNICTWO NOVAE RES

ul. Świętojańska 9/4, 81-368 Gdynia

tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.