Copyright © by Joanna Wtulich, 2023

Copyright © by Virtualo, 2024

Redakcja: Patrycja Żurek

Korekta: Melanż

Projekt okładki: Małgorzata Drabina / Yellow Room

Wydanie I

Warszawa 2024

ISBN 9788327284440

Książka jest objęta ochroną prawa autorskiego. Wszelkie udostępnianie osobom trzecim, upowszechnianie i upublicznianie, kopiowanie oraz przetwarzanie jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Virtualo Sp. z o.o.

ul. Marszałkowska 104/122

00-017 Warszawa

www.virtualo.pl

Chcesz wydać książkę lub audiobook? Wejdź na virtualo.eu lub napisz do nas na adres: redakcja@virtualo.pl.

Fragment

ROZDZIAŁ I

ROZDZIAŁ II

ROZDZIAŁ III

ROZDZIAŁ IV

ROZDZIAŁ V

ROZDZIAŁ VI

ROZDZIAŁ VII

ROZDZIAŁ VIII

ROZDZIAŁ IX

ROZDZIAŁ X

ROZDZIAŁ XI

Przypisy

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Patrycji – bez Ciebie nie byłoby tej książki.

Dziękuję.

Per aspera ad astra

Seneka

Od kiedy skończyłam dziesięć lat, przesiadywałam pod letnim rozgwieżdżonym niebem i wpatrywałam się w miliardy migających świateł. Wiedziałam o nich prawie wszystko. Marzyłam, że kiedyś zostanę astronomem lub fizykiem. Przewertowałam dostępne w bibliotece książki o kosmosie, potrafiłam nazwać każdy widoczny na północnym niebie gwiazdozbiór i odróżnić planetę od gwiazdy. Uwielbiałam noce, i te mroźne, i te gorące, gdy Droga Mleczna pyszniła się w całej okazałości świetlnych punktów od horyzontu po horyzont. Przeszywał mnie dreszcz, ilekroć zadzierałam głowę i patrzyłam w oczy wszechświata. Ale najważniejsza była nadzieja. Nadzieja na życie lepsze niż to, które wiodłam. Kiedy patrzyłam w niebo, miałam wrażenie, że mogę tak wiele, że świat stoi przede mną otworem, że czeka w nim coś niesamowitego i drżałam na myśl o tych podróżach i świecie poza Galinkami, małą wioską, w której mieszkałam od urodzenia. Gdzieś podskórnie czułam, że może być inaczej. Że będzie pięknie. Zaraz jednak ganiłam się za to, że przecież są tacy, co mają gorzej niż ja.

Po śmierci rodziców, której w sumie nie pamiętam, bo miałam ledwie pięć lat, zamieszkałam z babcią. Może nie była typem dobrej wróżki, ale życie utwardziło ją i zahartowało na tyle mocno, by nie rozczulać się nad małą dziewczynką, która z dnia na dzień pojawiła się w roli dodatkowej gęby do wyżywienia w jej domu. Miałam co jeść i gdzie spać, a nawet mogłam czytać i się uczyć. Oczywiście jak już pomogłam babci w codziennych obowiązkach, a te z każdym kolejnym rokiem sprawiały jej coraz więcej problemów. Doceniałam, że się mną zajęła, i w pewien sposób chciałam się odwdzięczyć. Mogła mnie w końcu oddać do domu dziecka i nikt nie miałby o to pretensji. Sama ledwie wiązała koniec z końcem, mając do dyspozycji niewielką emeryturę. Mieszkała w części wynajmowanego i nieremontowanego latami drewnianego domu. Zajęła się mną jednak najlepiej jak potrafiła i czasem myślę, że tylko dlatego żyła tak długo, by poczekać, aż skończę studia i się usamodzielnię. Niestety, nie dane jej było tego zobaczyć.

Oczywiście w swojej naiwności nie wiedziałam, jak naprawdę wygląda świat innych ludzi. Wydawało mi się, że posiadanie ojca i matki sprawia, że rodzina jest kochająca i wspierająca, a życie od razu staje się prostsze i łatwiejsze. Dopiero znacznie później zrozumiałam, że czasem rodzice nie są gwarantem niczegokolwiek, zwłaszcza miłości i wsparcia.

Wracałam więc każdej nocy pod to magiczne niebo, które tchnęło nadzieją, zapowiadając coś wspaniałego, coś wielkiego i kusząc milionem obietnic, a każda wydawała się wspanialsza od poprzedniej. Niemal słyszałam głos, który przyrzekał, że gdzieś tam w to samo niebo patrzy ktoś, kto czuje się równie samotny jak ja. Kto trzyma się niewidzialnej nici losu kurczowo i z tą samą nadzieją, że kiedyś ta nić okaże się wspólną nicią, bo przecież każde ma po jednym końcu w garści. Wystarczało więc podążać za światłem gwiazd. Wystarczyło nie puszczać tej nici, a prędzej czy później ziszczą się marzenia i się spotkamy. Spełnią się wszelkie nadzieje rodzące się w świetle gwiazd. I tak na wiele lat zostałam dziesięciolatką noszącą w kieszeni nadzieję ukradzioną gwiazdom.

Marek miał być tym jedynym, ukochanym i wymarzonym. Prawdopodobnie byłam za młoda na miłość, małżeństwo i z pewnością na dziecko. W wieku dwudziestu lat ma się w głowie głównie marzenia i wyobrażenia. Pierwszy napotkany chłopak wydaje się ideałem, skoro nie ma go do kogo porównać. Wychowana bez rodziców, nie miałam żadnej skali porównawczej. Im bardziej babcia mnie przekonywała, że to nie chłopak dla mnie, tym bardziej się upierałam. Kiedy Marek obiecywał mi spełnienie wszelkich zachcianek, których szczyt to nowe sportowe buty czy modne spodnie, nie wahałam się. Pragnęłam w końcu zasmakować lepszego życia. Po zdaniu matury wyszłam za mąż. Część obietnic, jak wtedy mi się wydawało, spełnił natychmiast po ślubie. Zamieszkaliśmy w maleńkim domku należącym kiedyś do jego dalekiej ciotki. Ze względu na nie do końca jasną sytuację spadkową, nikt nie kwapił się nas stamtąd ruszyć. Dom przynajmniej nie niszczał. Choć przypominał raczej niewielki domek letniskowy, bo miał tylko pokoik i kuchnię, niewielki korytarzyk, w którym planowaliśmy zrobić łazienkę, to dla mnie stanowił cud.

Miałam iść na studia, potem zdobyć dobrą pracę i z wolna zacząć realizować swoje małe szczęście. Miałam czuć się szczęśliwa i spełniona, mieć kochającego męża, z którym będę patrzeć w gwiazdy, i wspaniałe dzieci. Dostałam alkoholika i syna z problemami zdrowotnymi. Ze studiów zrezygnowałam, kiedy okazało się, że jeśli chcę przeżyć, muszę zarabiać, bo Marek przepija większość wypłaty, a ja z centrum jego wszechświata zostałam zredukowana do drugorzędnego i mocno kłopotliwego satelity.

W akcie desperacji trafiłam do przetwórni warzyw Irena. Największego zakładu pracy w okolicy, w którym zatrudnienie znalazło pewnie dziewięćdziesiąt procent mieszkańców okolicy. Z wzorowej uczennicy i zdolnej studentki matematyki przeistoczyłam się w zmęczoną życiem matkę, która codziennie staje przy taśmie w zakładach Bartłomieja Bartczaka. Gwiazdy zgasły, a ja przestałam już ich nawet szukać.

ROZDZIAŁ I

Tamtego majowego dnia wyszłam z przetwórni razem z innymi dziewczynami ze zmiany na przystanek obok zakładów Bartczaka. Ponieważ firma znajdowała się na uboczu, właściciel zorganizował dojazd pracowników autobusami, które kursowały w rytmie zmian do Galinek oraz innych miejscowości i z powrotem. Przetwórnia razem z chłodniami i magazynami stanowiła potężny kompleks, który rozsiadł się wśród pól obsadzonych warzywami i uprawianych przez pracowników zakładów oraz okolicznych rolników. Z roku na rok przybywało budynków i ludzi. Każdy chciał zatrudnić się u Bartczaka, bo płacił dobrze, a w okolicznych wioskach mieszkało niewielu zamożnych rolników, którzy mogli rywalizować z przedsiębiorcą. Z czasem większość gospodarzy zaczęła hodować warzywa oraz owoce, które przetwórnia przerabiała na mrożonki, kiszonki i inne specjały. Interes kwitł. Wkrótce Bartczak uchodził za najbardziej wpływowego człowieka w okolicy. W sąsiedztwie przetwórni kazał wybudować dom oraz osiedle kilku wielorodzinnych domów, w których mogli mieszkać pracownicy z odleglejszych miejscowości.

Zanim jednak przekroczyłam bramę zakładów, mijając po drodze oszklony budynek biurowy, przypomniałam sobie, że zostawiłam portfel w szafce w szatni. Nie wiem, co mnie podkusiło, że odłożyłam go obok torebki, kiedy szukałam grzebienia, żeby poprawić choć odrobinę swoją pożal się Boże fryzurę. Musiałam go mieć, żeby zrobić po drodze zakupy. Pech sprawił, że kluczyk wpadł za rozerwaną podszewkę kurtki.

Moje ubrania lata świetności miały dawno za sobą, a nie miałam pieniędzy na nowe, więc jeśli już kupowałam coś dla siebie, to najczęściej z second handów. Zanim dobrałam się do podszewki i wydobyłam spomiędzy warstw materiału nieszczęsny klucz, zanim udało mi się roztrzęsionymi dłońmi otworzyć szafkę, wreszcie chwycić za portfel, a potem pozamykać wszystko, przebiec ponownie przez plac oraz pokonać bramę, autobus ruszył z przystanku i zdążył dojechać do zakrętu drogi prowadzącej do Galinek.

Kiedy spocona i czerwona darłam się, ile sił w płucach, goniąc go przez dobrych kilkanaście metrów, zniknął za zakrętem i tyle go widzieli. Następny miał przyjechać na zakończenie kolejnej zmiany. Zaklęłam pod nosem i z trudem powstrzymałam łzy. Czułam się zmęczona, niewyspana po nocnej awanturze z Markiem i ostatnie, czego potrzebowałam, to kilkukilometrowy spacer do domu. W dodatku każda godzina zwłoki równała się dodatkowej opłacie dla pani Reni, która zajmowała się moim dwuletnim synkiem Michasiem. Otarłam łzę, która stoczyła się po policzku, i ruszyłam w stronę głównej drogi. Szansa, że ktoś mnie podwiezie, wydawała się nikła, bo zakład leżał z dala od ludzkich siedzib.

Wiosna tego roku przyszła szybko, a świat od razu buchnął zielenią i krzykiem ptaków zachłystujących się ciepłem, słońcem oraz radością życia. Starałam się wykorzystać ten przymusowy spacer, żeby napawać się pięknem świeżej i soczystej zieleni lip, którymi obsadzono drogę. Tak dawno nie spacerowałam, nie cieszyłam się życiem. Dni mijały jeden za drugim, a ja z nosem przy ziemi ledwie dociągałam do wieczora. Z każdym krokiem oddychałam coraz pełniejszą piersią. Przez chwilę poczułam się jak ta mała dziewczynka, która miała odwagę marzyć i patrzeć w nocne niebo. Zapomniałam o ciężarze pospolitego dnia, który dźwigałam na wątłych plecach. Zdjęłam wiosenną kurtkę, bo od intensywnego marszu zrobiło mi się ciepło. W pewnym momencie, kiedy słońce przeświecające przez gałęzie oślepiło mnie, zaśmiałam się jak dziecko. Kompletnie nic nie widziałam. Podążałam z zamkniętymi oczami prosto w słońce. Czułam się, jakbym patrzyła w różowe wnętrze muszli. Zaczęło ogarniać mnie coś na kształt beztroski i euforycznego poczucia wolności. Słońce to w końcu też gwiazda. Bliska, życiodajna i ciepła, ale wciąż kosmicznie odległa i potężna.

Kiedy szłam tak z szeroko rozłożonymi rękami, machając kurtką trzymaną w jednej dłoni i torbą w drugiej, usłyszałam dźwięk silnika. Może uda mi się jednak dotrzeć do domu wcześniej, niż zakładałam. Z żalem otworzyłam oczy i odwróciłam się w stronę nadjeżdżającego auta. Z nadzieją zamachałam ręką. Ku mojej radości samochód zwolnił i zjechał na pobocze. Podbiegłam do drzwi od strony kierowcy. Szyba czarnego mercedesa powoli sunęła na dół.

– Dzień dobry. Mogę się z panem zabrać? – zagadnęłam, zaglądając do wnętrza auta i od razu pożałowałam, że kierowca zdecydował się zatrzymać.

– Jasne, zapraszam – odpowiedział nikt inny tylko Bartłomiej Bartczak. Bywał czasem w halach produkcyjnych, stąd wiedziałam, że to on. Ciemne okulary ściągnął na czubek nosa i z uśmiechem wpatrywał się we mnie intensywnie błękitnymi oczyma. Takich facetów się nie zapomina. Może nie był typem amanta i nie grzeszył wzrostem, ale przez dość szerokie ramiona i silny kark sprawiał wrażenie potężnego. Z tego, co słyszałam, miał około trzydziestu lat, ale w króciutko ostrzyżonych kręconych blond włosach pobłyskiwała siwizna. W okrągłej twarzy zwracały uwagę właśnie przenikliwe błękitne oczy. Kiedy teraz na mnie spoglądał, miałam wrażenie, że stoję przed autem kompletnie naga. Przełknęłam jednak ślinę i wgramoliłam się niezdarnie do wyposażonego jak statek kosmiczny mercedesa.

– Dziękuję panu bardzo. Nie zdążyłam na autobus, a bałam się, że opiekunka będzie się martwiła, dlatego czekałam na kogoś, kto mnie podwiezie… – trajkotałam, nie patrząc na niego, gdy płynnie ruszył z pobocza.

– Z tego, co widziałem, nie czekała pani, tylko energicznie maszerowała. – Uśmiechnął się, zerkając zza słonecznych okularów, więc kompletnie zdurniałam. Nie wiedziałam, co powiedzieć. Pewnie zalałam się intensywnym rumieńcem. Nie ma to jak zrobić z siebie idiotkę przed szefem. W dodatku spoconą idiotkę. Póki szłam, wiatr przyjemnie mnie chłodził. Pod wpływem zdenerwowania czułam, jak bluzka klei mi się do pleców.

– No tak – przytaknęłam wreszcie spłoszona, bo kątem oka dostrzegłam jego uśmiech. – Trochę mi się spieszyło.

– Wyglądała pani, jakby miała zaraz odlecieć do gwiazd – powiedział Bartczak, a ja zaniemówiłam. Siedziałam chwilę z otwartymi ustami, zastanawiając się, jak to możliwe, że zupełnie obcy facet odczytał myśli, które towarzyszyły mi w czasie przymusowego spaceru. – Nazywam się Bartłomiej Bartczak – dodał, wyciągając rękę i zerkając w moją stronę.

– Wiem – szepnęłam i uścisnęłam dużą, ciepłą i, o dziwo, spracowaną dłoń.

Bartczak uśmiechnął się i zapytał:

– A pani?

– Ja? – zapytałam i uświadomiłam sobie, że wciąż ściskam jego dłoń. – Ach, Katarzyna Dyk – wykrztusiłam wreszcie i puściłam ją, jakby parzyła.

Przed nami na drodze zamajaczył autobus, którym powinnam jechać. W ciągu kilku sekund wyprzedziliśmy go, mimo to przytomnie zaproponowałam:

– Może wysadzi mnie pan na najbliższym przystanku. To mój autobus.

– Nie ma mowy. Zawiozę cię do domu. To żaden problem – odpowiedział, patrząc przed siebie. – I nie nazywaj mnie panem. To cholernie wkurzające. – Znowu rzucił rozbawione spojrzenie znad okularów i ponownie wrócił do patrzenia na szosę rozwijającą się przed nami z zawrotną prędkością. Z tego, że nie mógł mi się przyjrzeć, akurat się ucieszyłam. Nie dość, że po marszu i dniu pracy pewnie zalatywało ode mnie, mówiąc delikatnie, nieświeżością, to jeszcze do tego nie grzeszyłam wzrostem. Chuda, ze śladowym biustem i ziemistą cerą nie mogłam się nikomu podobać. Po ośmiu godzinach przy taśmie wyglądałam jak swoja najgorsza wersja. Nie pamiętałam, kiedy ostatnio umalowałam paznokcie, o makijażu od lat nawet nie pomyślałam, a fryzura to dzieło nożyczek, którymi nieznacznie skracałam od czasu do czasu końcówki falujących ciemnych pasm tylko po to, by je w końcu i tak związać. Na garderobę w większości składały się zbyt obszerne rzeczy. Teraz miałam na sobie zwykłą bawełnianą bluzkę i sprane dżinsy. Bartczak za to nosił dopasowaną jasną koszulę, która uwydatniała potężną klatkę piersiową i masywne przedramiona, a zapach, który od niego bił, przyprawiał mnie na zmianę o zimne i gorące dreszcze. Zdałam sobie sprawę, że mam ledwie dwadzieścia trzy lata, a wyglądam pewnie na czterdziestkę, i to porządnie zaniedbaną. O Jeżu kolczasty, czemu akurat teraz naszły mnie modowo-urodowe refleksje? Otrząsnęłam się z durnych rozmyślań, bo zorientowałam się, że wjechaliśmy do Galinek i za chwilę Bartczak minie ulicę, przy której mieszkałam.

– Proszę mnie tu wysadzić. Przejdę ten kawałek, a pan nie będzie musiał zbaczać z drogi – zaproponowałam.

– Żaden problem. Mieszkasz tutaj? – zapytał i zwolnił.

– Tak, ale naprawdę nie trzeba… – Coś kazało mi wysiąść. Może to przeczucie? Jedno jest pewne, w tym momencie moje życie zmieniło się nieodwracalnie, choć wtedy poza tym niejasnym przeczuciem, że nie powinnam podjeżdżać pod dom w tym aucie, nic nie zwiastowało mających nadejść kosmicznych zmian. Mimo próśb Bartczak nie miał najmniejszego zamiaru posłuchać.

– Tylko powiedz, przed którym domem się zatrzymać. – Skręcił w ulicę. Auto zaczynało przyspieszać.

Zrezygnowana opadłam na siedzenie i tylko przytaknęłam.

– To już tu – powiedziałam, kiedy zbliżaliśmy się do nędznej chałupy, w której mieszkałam. Ogarnął mnie drugi raz tego dnia wstyd, że żyję tak, a nie inaczej. Że nie potrafię zapewnić dziecku i sobie godziwych warunków. Nie powinnam się wstydzić, bo nie tylko ja mieszkałam w tej chałupie. Miałam męża, on powinien o nas zadbać, ale mimo to czułam się źle ze świadomością, że jestem biedna. Domek zasłonięty przez zaczynające właśnie kwitnąć bzy udało mi się nawet ocieplić, ale nie starczyło pieniędzy na pomalowanie, więc straszył szarzyzną. Jak ja. Szare ściany, szary dach i szare życie w środku.

Auto zwolniło i zatrzymało się miękko przy płocie, który ledwie trzymał się kupy, podtrzymywany pieczołowicie przez gałęzie bzu. Dłuższą chwilę zajęło mi znalezienie klamki w pojeździe nie z tej ziemi. Samochód był wielki, a ja niska, więc ledwie wystawała mi z niego głowa. Drzwi miały kilka chromowanych wypustek, ale bałam się dotknąć czegokolwiek, nie przyjrzawszy się dokładnie. Bartczak nachylił się nade mną i chwycił za niewielki srebrny element. Wcisnęłam się w fotel i znowu oblałam rumieńcem, kiedy owionął mnie jego zapach. Przez moment miałam wrażenie, że zemdleję, ale otrzeźwił mnie głos Bartczaka.

– Proszę bardzo. Miłego dnia życzę – powiedział, wracając na miejsce.

Wymamrotałam coś o wdzięczności, czego nawet dokładnie nie byłabym w stanie powtórzyć. Potem zaczęłam się równie niezdarnie gramolić ze środka, zabierając torebkę i kurtkę, którą zdjęłam, idąc poboczem. Zanim odjechał, pochyliłam się i jeszcze raz podziękowałam za podwiezienie. Bartczak uśmiechnął się i zapewnił, że to żaden kłopot.

Nagle nie wiadomo skąd przed domem pojawił się Marek. Zazwyczaj o tej porze albo pił, albo pracował. Wyglądał na skacowanego i wściekłego. Wyniszczony alkoholem nie przypominał tego przystojnego wysokiego ciemnowłosego chłopaka, w którym się zakochałam. Przez te kilka lat spędzonych ze mną wychudł, twarz miał zaczerwienioną i opuchniętą, a włosy przerzedzone. W dodatku kompletnie o siebie nie dbał.

Nie zdążyłam odpowiedzieć Bartczakowi do widzenia, gdy Marek jednym susem znalazł się przy aucie, chwycił mnie za włosy i wrzasnął wprost do ucha:

– Ty kurwo, więc to twój gach?! To tak zarabiasz?! – wrzeszczał. Czułam, że zaraz umrę ze wstydu, że rozpadają się resztki mojej godności, że nie chce mi się żyć. Potem poleciałam do przodu razem z torbą i kurtką. Marek był dużo wyższy i wciąż silniejszy, dlatego popchnięta upadłam na pobocze, raniąc sobie ręce i obtłukując kolana.

– Wypierdalaj stąd, lowelasie! – darł się mój mąż do Bartczaka, jednocześnie łomocząc pięścią w szybę auta. Zdrętwiałam, bo jeśli uszkodziłby samochód, nie mielibyśmy za co żyć. W najlepszym przypadku każą zwrócić pieniądze, w najgorszym zwolnią.

– Marek, przestań! – krzyknęłam i spróbowałam wstać, ale nie zdążyłam, bo w następnej chwili kopnięta w twarz poczułam, jak ziemia wiruje, a gdzieś z daleka słyszę głosy. Myślałam tylko o krwi, która zalewała mi oczy. Chciałam uciec, ale nie miałam siły się podnieść. Słyszałam, jak Marek coś jęczy. W ciemności, która mnie wchłaniała, zaczynały rozbłyskiwać gwiazdy. Pragnęłam tego mroku, ale wyrwał mnie z niego głos Bartczaka.

– Kasiu, trzymaj się mnie.

Podniosłam głowę i zobaczyłam szefa, który obejmował mnie i gdzieś wlókł. Nie bardzo wiedziałam gdzie ani co się dzieje.

– Marek… – wyjęczałam, ocierając krew z policzka.

– Spokojnie, nic ci nie zrobi. Już dobrze.

Oprzytomniałam i zobaczyłam męża skulonego na trawie pod krzakami bzu. Klął przy tym i próbował się pozbierać. W głowie brzęczał rój pszczół, ale mogłam iść. Bartczak prowadził mnie w stronę domu.

– Niech mnie pan puści, pójdę sama. – Próbowałam się uwolnić, ale Bartczak spojrzał z wyrzutem i otworzył drzwi.

– Umazałam panu koszulę – wyszeptałam, macając się po twarzy. Najwidoczniej miałam rozcięty łuk brwiowy, z którego krew lała się niemiłosiernie, kapiąc między innymi na koszulę szefa. Zdałam sobie sprawę, że nie tyle ucierpiało ciało, co godność i pewność siebie. Czułam się jak kupka błota. Wstyd pomieszany ze strachem paraliżował i nie pozwalał działać. Adrenalina skutecznie uśmierzała ból rozsadzający czaszkę, ale wiedziałam, że kiedy napięcie opadnie, będę potrzebować wiadra środków przeciwbólowych. Bartczak wciągnął mnie do domu i posadził na taborecie, żeby wcisnąć się za kotarę, która dzieliła korytarz od wnęki udającej łazienkę. Wyszedł z mokrym i przyjemnie zimnym ręcznikiem. Zaczął delikatnie zmywać mi krew z twarzy. Usłyszałam głos Marka, który najwidoczniej pozbierał się z ziemi, ale za to wściekł się jeszcze bardziej. Cofnęłam się odruchowo w stronę kotary i zaszlochałam. Mięśnie twarzy drgnęły, sprawiając nowy ból i drażniąc świeżą ranę. Bartczak zasłonił mnie sobą i stanowczym tonem zakazał się bać.

– Nic ci się nie stanie. Rozumiesz? To on ma kłopoty. – To mówiąc, odwrócił się do Marka stojącego w otwartych drzwiach. – A ty tu czego?

– Wypierdalaj z mojego domu, złamasie! – Mąż, jak zwykle kulturalny, potrafił znaleźć właściwe słowa. Kolejny raz łykałam tego dnia gorzką pigułkę wstydu, choć ból skutecznie tłumił doznania. – Tak ci ryj przestawię, że kasy ci nie starczy na lekarzy.

Bartczak roześmiał się, jakby usłyszał właśnie świetny żart zamiast wyzwisk, a potem podszedł do Marka i zupełnie poważnym głosem wycedził przez zęby:

– To ty się wynoś stąd, póki jeszcze możesz to zrobić na własnych nogach. Za chwilę wzywam policję i składam doniesienie, że znęcasz się nad żoną. Jeśli będziesz grzeczny, nie wspomnę, że rzuciłeś się też na mnie.

– Ty chuju! – wrzasnął Marek i ruszył na stojącego przed nim mężczyznę, ale zdążył tylko zamachać rękami.

Bartczak, choć sporo niższy, chwycił go za szyję, przyparł do ściany i trzymał, aż zrozumiałam, że za chwilę Marek się udusi. Strach o niego uderzył we mnie z taką mocą, że zabrakło mi tchu i ponownie zakręciło mi się w głowie. Marek wywracał oczami i coraz słabiej się rzucał. Doskoczyłam do Bartczaka.

– Niech go pan puści, proszę! – Szarpałam za przedramię. Czułam pod palcami, jak stalowe mięśnie z wolna się rozluźniają i Bartczak rezygnuje, a jego spojrzenie łagodnieje. Marek opadł na podłogę. Kiedy charczał, trzymając się za gardło, Bartczak wyjął z kieszeni telefon i wybrał numer. Patrzyłam osłupiała, jak wzywa policję. Bałam się drgnąć. Mój wybawca odwrócił się w moją stronę, a ja odruchowo cofnęłam się znów w kąt przy kotarze. Widziałam, jak przełknął ślinę, kiedy dostrzegł, jak bardzo się boję. W jego oczach odbiło się coś na kształt współczucia i żalu. To do reszty pozbawiło mnie poczucia godności. Tak, zasługiwałam na litość. Na współczucie też. Stałam się żałosną żoną alkoholika, a jeden telefon na policję niczego tu nie zmieni. Mimo to nie przerwałam Bartczakowi, kiedy zgłaszał pobicie.

– Już po wszystkim – powiedział, kiedy się rozłączył. Wyciągnął rękę, ale znów zrobiłam krok w tył. Byłam jak sparaliżowana. Świat walił się z hukiem w gruzy. Mój mały, biedny świat. Co teraz zrobię? Jak przekonam Marka, że to obcy facet, że tylko chciałam wrócić wcześniej do domu? Jak przekonać policjantów, żeby odjechali? Bo po odjeździe Bartczaka i policji zostanę sama. Z Markiem i Michasiem, moim synem. Mózg analizował teraz dostępne opcje i usiłował znaleźć wyjście z sytuacji bez wyjścia. Jedyne, co przychodziło mi do głowy, to zostawić Michasia u pani Reni, żeby nie patrzył na to, jak ojciec karze matkę za to, że Bartczak wezwał policję. Bo że Marek odreaguje na mnie frustrację, byłam pewna jak tego, że jutro będzie dzień.

– Marek mnie zabije, kiedy policja pojedzie – wyszeptałam bardziej do siebie niż do Bartczaka. Wciąż dociskałam mokry ręcznik do rozbitego łuku brwiowego i widziałam tylko na jedno oko. Adrenalina skutecznie tłumiła ból, lecz mimo to miałam wrażenie, że każda kość w moim ciele, każdy mięsień został obity. Sylwetka mężczyzny majaczyła przed oczami niewyraźnie zza mgły łez. Widziałam, jak Bartczak robi krok w moją stronę. Zasłonił sobą Marka wciąż klęczącego na podłodze i delikatnie oparł rękę na moich plecach.

– Policja go zabierze, a ty pojedziesz ze mną – powiedział i lekko popchnął mnie w stronę drzwi.

Oprzytomniałam w jednej chwili.

– Mój synek, muszę iść po synka. – Ruszyłam w kierunku drzwi już bez zachęty Bartczaka. Nie mógł wiedzieć, że mam dziecko, którym muszę się zająć, bo jest najważniejsze. Wystarczyło jedno spojrzenie Marka z trudem łapiącego powietrze, żebym cofnęła się znowu, wpadając na stojącego za mną Bartczaka. Wykorzystał to i mnie objął, a potem jak lalkę wyprowadził z domu, mówiąc, że zaraz zabierzemy syna i że nie pozwoli nas skrzywdzić. Wsadził mnie do auta i zatrzasnął drzwi, po czym również wsiadł. Zakrył twarz dłońmi. Siedział tak dłuższą chwilę. Zastanawiałam się, co się dzieje. Starałam się objąć to rozumem, ale nadal szumiało mi w głowie, a oko zaczynało pulsować coraz intensywniej. Nie mogłam się skupić. Wiedziałam jedno, nawet jeśli teraz zabiorę Michałka, nawet jeśli Bartczak zabierze mnie z dzieckiem gdzieś daleko od Marka, prędzej czy później będę musiała stawić czoła mężowi. Prędzej czy później będę musiała wrócić, bo nie mam się gdzie podziać, bo jestem zdana na siebie i skazana na męża alkoholika. Nie mogłam opanować paniki, która narastała i zaczynała dusić mnie mackami. Oddychałam coraz szybciej i płycej. Zaczynało mi się kręcić w głowie, w której kołatała jedna myśl: co teraz zrobię? Bartczak zorientował się, że dzieje się coś niedobrego. Obrócił się i położył mi ciepłą dłoń na karku.

– Będzie dobrze. Pochyl się i oddychaj powoli. Już nic ci nie zrobi. Będzie dobrze – powtarzał to w kółko, a ja miałam ochotę wyć. Już nic nigdy nie będzie dobrze. – Często tak się zachowuje? Bije cię? A dziecko? – zasypywał mnie pytaniami, ale tylko łapałam powietrze i kręciłam głową. Najdziwniejsze było to, że nie zapytał wtedy, dlaczego nie zostawiłam Marka. Przecież miałam tylko jego i Michasia. I dokąd miałabym uciec? Wciąż przyciskałam do głowy mokry ręcznik i dyszałam ciężko.

– Ale zdarza się, że cię bije?

Nie patrząc na Bartczaka, odpowiedziałam:

– Czasem pociągnie za włosy, może kilka razy popchnął…

– Nigdy nie uderzył? – nie dowierzał Bartczak.

– Nie wiem, na litość boską, może raz lub dwa – krzyknęłam i wybuchnęłam płaczem. Ukryłam twarz w ręczniku trzymanym w dłoniach i tłumiącym szloch. Ciepła dłoń wciąż masowała kark, ale zupełnie nie zwracałam na to uwagi. – Jak mam teraz żyć? – łkałam. – Jak wrócić do domu? O Boże, a co z Michasiem? Wszystko pan zepsuł. Prosiłam, żeby mnie pan wysadził na zakręcie…

– Uspokój się, będzie dobrze. – Bartczak objął mnie, a ja z ulgą wpadłam w jego ramiona. Ten jeden raz w życiu chciałam, żeby ktoś mi współczuł, nawet jeżeli zaraz zniknie, nawet jeśli za chwilę zostawi. Nie obchodziło mnie, że rana znów krwawiła, że zachlapywałam mu krwią, łzami i smarkami ubranie. Nic od tego dnia nie będzie takie samo. To wiedziałam z pewnością.

– Dlaczego pana posłuchałam? Po co pan go bił? – Teraz uderzałam brudnymi od krwi dłońmi w jego koszulę. – Po co to, skoro nic pana nie obchodzę…

Bartczak odsunął mnie i chwycił za twarz. Patrzyłam w przejrzysto błękitne oczy, choć ledwie je widziałam przez łzy.

– Uspokój się w tej chwili! – zakomenderował zdecydowanym tonem. – Odpowiedz konkretnie na jedno pytanie. Skup się, bo od tego zależy wiele, jeśli nie wszystko. Rozumiesz? – Potrząsał przy tym moją głową zamkniętą w dłoniach. Potaknęłam tylko, wciąż przełykając łzy. – Chcesz zmienić swoje życie? Nie chcesz być więcej bita? Chcesz odejść od męża?

– To trzy pytania – wyszeptałam.

– Do cholery, chcesz czy nie? – Znów potrząsnął moją głową. Przymknęłam oczy i pomyślałam, że jeśli nie żartuje, jeżeli mi pomoże, to już nigdy więcej nie będę musiała nikogo o nic prosić. Przez moment błysnęło dla mnie gdzieś daleko światło odległej gwiazdy. Odległej na tyle, że ledwie mogłam je dostrzec nieuzbrojonym okiem, ale pojawiło się i być może pod wpływem tego słońca, w którego promieniach pławiłam się jeszcze kilkanaście minut temu na wiejskiej drodze, dostrzegłam ten przebłysk.

– Chcę – powiedziałam tylko, a Bartczak kiwnął głową, puścił moją twarz i spojrzał w stronę nadjeżdżającego radiowozu. Marka na szczęście nigdzie nie widziałam. Nie wiedziałam, czy uciekł przez dziurawy płot z tyłu, czy bał się wyjść i ponownie dostać od Bartczaka, czy też nie miał siły na walkę.

DAWNIEJ…

Marka poznałam na jednej z wiejskich dyskotek, na którą zaciągnęły mnie koleżanki ze szkoły. Już wtedy nie należałam do tego świata. Jako jedna z najlepszych uczennic w klasie maturalnej liceum nie miałam czasu i chęci, żeby prowadzić bogate życie towarzyskie i raczej stroniłam od rozrywek tego typu. Nie kierował mną snobizm, co najwyżej wrodzona nieśmiałość i autentyczne umiłowanie samotności, którą skutecznie wypełniały mi książki czytane tonami.

Ten jeden raz w ciepłą wrześniową noc dałam się namówić na wspólny wypad do sąsiedniej wsi, gdzie lokalny biznesmen otworzył w dawnym magazynie coś na kształt klubu nocnego czy też dyskoteki. Z braku innych rozrywek co weekend młodzież (i nie tylko) zwalała się tłumnie do Oazy, jak nazywał się przybytek, i balowała do białego rana, podrygując konwulsyjnie w rytmie modnej muzyki. Ja, Marysia i Baśka przyjechałyśmy z Krzyśkiem, starszym bratem Baśki, jego fordem, którym zadawał szyku w okolicy i powodował szybsze bicie serc u większości dziewczyn we wsi. Nie stroiłam się specjalnie na ten wypad, ale też nie chciałam wyglądać jak uboga krewna przy wymalowanych dziewczynach i Krzyśku, noszącym zazwyczaj markowe ciuchy. Pracował od kilku lat przy zbiorach warzyw w raczkującej wtedy firmie Bartczaka, co zapewniało mu luksusy w postaci posiadania auta czy dobrych ubrań. Wygrzebałam najlepszą sukienkę, jaką miałam. Zwykła bawełniana, ciemna, z rozkloszowanym dołem ledwie sięgającym do pół uda, do tego czarne rajstopy, dzięki którym nie czułam się głupio w krótkiej kiecce. Efektu dopełnił lekki makijaż zrobiony przez dziewczyny. Kazały mi też rozpuścić długie i gęste włosy, które opadły na plecy jak płaszcz. Żeby nie wyglądać na tak niską, jaką w rzeczywistości byłam, założyłam buty na koturnach. Zyskałam prawie dziesięć centymetrów, co przy metrze pięćdziesięciu pięciu stanowiło dużą różnicę. Z lustra w domu Baśki patrzyła na mnie strasznie blada, ubrana na czarno drobna dziewczyna. Zdumiałam się sobą i pierwszy raz zobaczyłam dorosłą osobę. Ledwie miesiąc wcześniej skończyłam osiemnaście lat, ale uważałam się za dziecko. Nie zmienił tego nawet dowód, który miałam w kieszeni. Dopiero wtedy przed lustrem zrozumiałam, że coś się w życiu kończy, że wkraczam w nowy etap i staję się kobietą, przed którą stoi otworem świat, jakbym wkraczała na Mleczną Drogę. Nie potrzebowałam piwa ani innych używek, żeby poczuć się jak na haju. Tej nocy miałam moc. Przecież byłam najlepszą uczennicą w klasie. Przede mną ostatni rok wytężonej nauki w liceum, następnie studia, na które pewnie dostanę się bez najmniejszego problemu. Czego mogłam chcieć więcej?

Kiedy tylko ucichł dźwięk silnika pod maską forda, pulsujący przytłumiony rytm dyskoteki wdarł się natychmiast do wnętrza auta. Roześmiani, rozgadani ruszyliśmy w stronę niskiego budynku, nad którego drzwiami połyskiwał neon dumnie krzyczący „Oaz”. Dopiero kiedy podeszło się bliżej, widoczna stawała się brakująca i nieświecąca się litera a, która zamrugała i zgasła jak meteor sunący po wiosennym niebie. Wewnątrz w ciemnościach rozświetlanych błyskami kolorowych świateł, w spoconym tłumie rozgorączkowanych małolatów trudno było cokolwiek usłyszeć. Jakiś chłopak we wściekle czerwonej czapeczce z daszkiem darł się na przemian do mikrofonu i zmieniał melodie, ale rytm pozostawał ten sam. Baśka od razu chciała iść do baru, co przekazała na migi. Niechętnie powędrowałam za nią i resztą towarzystwa, nie chciałam zostać sama. Dziki łomot, od którego drżało serce, a żołądek wywracał salta, napawał mnie przerażeniem. To zdecydowanie nie moja bajka. Przyzwyczajona do ciszy bibliotek i pokoju w domu babci, nie mogłam się tu odnaleźć. Tłoczyliśmy się kilka minut przy barze, aż ktoś wcisnął mi w dłoń plastikowy kubek z piwem. Nie lubiłam jego smaku i chciałam je oddać, ale nikt mnie nie słuchał, choć darłam się jak opętana do uszu dziewczyn. W końcu odpuściłam i połknęłam spory łyk napoju, krzywiąc się przy tym mimowolnie, mimo że do kubka dolano soku. Stałyśmy tak i czekałyśmy nie wiadomo na co. Krzysiek mignął gdzieś w falującym tłumie. Wisiała na nim ładna blondynka. Dziewczyny też lustrowały parkiet, co jakiś czas wymieniając się uwagami, zapewne na temat co fajniejszych chłopaków. Z minuty na minutę coraz bardziej żałowałam, że dałam się namówić na tę eskapadę.

– Chyba ci się tu nie podoba? – zagadnął wysoki brunet, który wyrósł przede mną nie wiadomo skąd. W zasadzie wykrzyczał mi to pytanie wprost do ucha.

Pokiwałam głową w odpowiedzi. Zrobiło mi się ciepło w środku, kiedy spojrzały na mnie migdałowe oczy.

– Chodź. Wiem, gdzie jest ciszej – wykrzyczał, pochylając się nade mną. Nie grzeszyłam wzrostem, a on wręcz przeciwnie. Pewnie bez koturnów sięgałabym mu co najwyżej do ramienia. Owionął mnie przyjemny świeży zapach przywodzący na myśl skoszoną łąkę za domem babci. Uśmiechnęłam się i ponownie skinęłam. Dziewczyny zachichotały i coś krzyczały, kiedy chłopak wziął mnie za rękę i pociągnął w stronę wnęki, która nie różniła się od pomalowanych na ciemno ścian, a okazała się korytarzem prowadzącym do sporej sali. Tu było zdecydowanie ciszej, choć muzyka i tak łomotała za ścianą, wprawiając w drganie wszystko, na co natrafiała po drodze, włączając w to moje ciało. W sali rozlokowano przytulne boksy z bordowymi kanapami, pomiędzy którymi stały niskie stoliki. Część okupowały roześmiane grupki młodzieży albo namiętnie całujące się pary. Skrępowana starałam się od tych drugich odwrócić wzrok, co wywołało uśmiech na twarzy mojego towarzysza.

Światło, choć przyciemnione, nie pulsowało, więc mogłam teraz uważnie mu się przyjrzeć. Musiał być starszy co najmniej o kilka lat. Ubrany w czarną koszulę i czarne spodnie robił jeszcze poważniejsze wrażenie. Gładko ogolony i ostrzyżony na krótko przywodził na myśl znanego aktora, którego nazwiska nie mogłam sobie przypomnieć. Usiedliśmy w kącie sali. Kątem oka dostrzegłam, że koleżanki przyszły za nami, bo obiecałyśmy sobie, że nie stracimy się z oczu. Towarzyszyło im dwóch szczupłych chłopaków i dziewczyny. Spokojniejsza, że nie jestem sama, mogłam skupić się na chłopaku, który zajął miejsce na pluszowej kanapie, jednocześnie blokując sobą wyjście zza stołu.

– Jestem Marek. – Wyciągnął dłoń. Kiedy tylko ją ścisnęłam, wiedziałam, że to ręka człowieka, który ciężko pracuje. Potrafiłam wyczuć odciski na dłoniach i szorstkość spowodowaną kontaktem skóry z wodą i narzędziami. Babcia miała takie dłonie, choć jej palce powyginał artretyzm. Dłoń chłopaka okazała się duża i mocna.

– Kasia – odpowiedziałam i pociągnęłam znowu łyk piwa, żeby pokryć zmieszanie.

– Widzę, że to miejsce i napój to nie to, co lubisz – zaśmiał się Marek.

– Może to dziwne, ale nie przepadam za piwem. – Wzruszyłam ramionami.

– Za dyskotekami chyba też nie? – dodał.

– Rzeczywiście, to nie mój świat.

– A co nim jest? – Wbił we mnie intensywne spojrzenie, od którego zakręciło mi się w głowie. Może to piwo zaczęło działać? Chłopak zrobił na mnie wrażenie. Dotąd miałam do czynienia z chudymi wyrostkami w swoim wieku, których znakiem rozpoznawczym były karykaturalnie długie ręce i nogi oraz ledwie sypiący się zarost na pryszczatych twarzach. Kiedy przyjrzałam się Markowi, zobaczyłam młodego, pewnego siebie mężczyznę. Odchrząknęłam. Nie chciałam oszukiwać. Wolałam, żeby znał prawdę.

– Nauka i książki. To mój świat.

– No proszę. To coś nowego w tym miejscu i założę się, że nie tylko tutaj. – Zrobił zamach ręką, pokazując wnętrze dyskoteki. – Pewnie i w promieniu kilku kilometrów jesteś rzadkim zjawiskiem. Może nawet unikatowym.

– Żartujesz.

– Nie mam najmniejszego zamiaru. Jestem poważny jak biskup na bierzmowaniu.

Roześmiałam się, bo jego słowom towarzyszyła zabawna mina. Nie dość, że przystojny, to potrafił mnie rozbawić.

– A ty? Czym się zajmujesz? – Musiałam pociągnąć kolejny łyk piwa, żeby pokryć zażenowanie moją zaskakującą śmiałością.

– Mój świat to praca. Jestem murarzem.

Jakieś maleńkie ukłucie rozczarowania, które poczułam wewnątrz, zagłuszyło pojawienie się dziewczyny z tacą, która spytała, czy Marek nie chce czegoś zamówić. W sumie nie spodziewałam się spotkać tu prawnika, lekarza czy urzędnika, ale miałam cichą nadzieję, że ten akurat facet jest studentem zarabiającym fizycznie na studia. Marek poprosił o sok dla mnie i colę dla siebie, co przyjemnie mnie zaskoczyło.

– Przyjechałem autem – usprawiedliwił się, jakby czytał mi w myślach. – Nie musisz już męczyć się piwem. Żal patrzeć, jak przełykasz ze wstrętem.

– Dziękuję.

Zanim kelnerka przyniosła napoje, zdążyliśmy porozmawiać o mojej nauce w liceum, co wywołało jego podziw. Potem rozmowa zeszła na temat niełatwego życia. Co prawda miał rodziców, ale ojciec pił i Marek musiał skończyć szkołę, która szybko da mu zawód i możliwość zarobkowania. Wybrał dobrze. Lubił to, co robił, a jego największym marzeniem było wybudowanie domu. Dla mnie, dziewczyny, która nie miała własnego miejsca i mieszkała kątem u dobrych ludzi razem z babcią, taki chłopak wydawał się spełnieniem marzeń. Poza tym jako pierwszy człowiek zobaczył to, czego nie widział nikt inny łącznie ze mną – młodą kobietę.

Tamtej nocy tańczyliśmy kilka razy, a Marek zawsze wybierał raczej spokojniejsze kawałki. Szybko przyzwyczajałam się do bliskości drugiego człowieka. Mogłam ukryć się w jego objęciach. Marek nie zachowywał się nachalnie. Owszem, przytulał się, ale nie obmacywał mnie i zyskał tym moje zaufanie. Dziewczyny chichotały i ewidentnie o nas gadały, aż Marek zaciągnął mnie do ich stolika. Musiałam go przedstawić. Zaimponował mi odwagą. Rozmawiał z towarzystwem, które przed chwilą poznał, bez cienia skrępowania. Rozstaliśmy się nad ranem. Pożegnał się, ledwie muskając moje usta i obiecując rychłe spotkanie. Całą drogę do domu miałam głowę w chmurach, zza których wyłaniał się pierwszy raz obraz wymarzonej przyszłości. Mimo nieprzespanej nocy nie mogłam zasnąć. Pod powiekami miałam obraz Marka i nie mogłam się doczekać, kiedy znowu znajdę się w jego ramionach, kiedy poczuję ten męski, świeży zapach, a na samą myśl o przelotnym pocałunku dotknęłam ust i przekręciłam się w łóżku. Zasnęłam, wyobrażając sobie, jak nocą pod rozgwieżdżonym niebem idę z Markiem przez otulający nas dusznym zapachem kwiatów wiosenny sad prosto do naszego domu.