Organizacja i udzielanie pomocy
psychologiczno-pedagogicznej
uczniom ze specyfi cznymi potrzebami edukacyjnymi w systemie edukacji polskiej i brytyjskiej

Barbara Adamiak
Jolanta Boryszewska
Natalia Malenko

Kraków 2018

Spis treści

Wstęp

Część 1 Organizacja i udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniom ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi w systemie edukacji polskiej

Wprowadzenie

Rozdział 1
Rok 2003 – to już historia…

Rozdział 2
Rok 2010 – wprowadzenie radykalnych zmian w systemie organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej

2.1. Cel i organizacja badań

2.2. Zakres udzielania pomocy psychologiczno--pedagogicznej w badanych szkołach

2.3. Najczęściej identyfikowane trudności w organizacji i udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – wstępna ocena stosowanych rozwiązań

2.4. Podsumowanie

Rozdział 3
Rok 2013 – nowa koncepcja czy nieuzasadniona rezygnacja z wcześniej wprowadzonych zmian?

Rozdział 4
Projekt i realizacja badań – kolejna analiza zmian w obszarze pomocy psychologiczno-pedagogicznej (ocena praktyków)

4.1. Cel badań

4.2. Organizacja badań

4.3. Charakterystyka grupy badanej

4.4. Prezentacja wyników badań

4.4.1. Dokumenty opracowywane w ramach przygotowania do udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej

4.4.2. Obszary związane z opracowywaniem dokumentacji, sprawiające nauczycielom najwięcej trudności

4.4.3. Trudności doświadczane przez nauczycieli w procesie planowania i realizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej

4.4.4. Metody wykorzystywane w pracy z uczniami ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi

4.4.5. Częstotliwość prowadzenia ewaluacji działań podejmowanych w ramach udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej

4.4.6. Sposoby prowadzenia ewaluacji działań podejmowanych w ramach udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej

4.5. Podsumowanie i wnioski

Część 2 Organizacja i udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniom ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi w systemie edukacji brytyjskiej (na przykładzie Anglii i Walii)

Rozdział 1
Ramy organizacyjne systemu świadczenia pomocy uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w wieku od 6 do 13 lat w Anglii

1.1. Instytucje odpowiedzialne za świadczenie pomocy

1.2. Ramy prawne

1.3. Kilka słów o systemie szkolnictwa

1.4. Definicja specjalnych potrzeb edukacyjnych

1.5. Cele pomocy uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi od 2014 roku

1.6. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna krok po kroku

1.7. Dysleksja w Anglii

1.8. Krytyka

1.9. Podsumowanie

Rozdział 2
Organizacja pomocy uczniom ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi w Walii w latach 2009–2012

Wprowadzenie

2.1. Krótki opis systemu edukacyjnego poddawanego analizie

2.2. Specjalne potrzeby edukacyjne

2.3. Procedury zakwalifikowania się ucznia do pomocy dodatkowej

2.4. Nakładające się zaburzenia

2.5. Interwencja

2.6. Źródła finansowania systemu pomocy uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

2.7. Szkolenie personelu w zakresie dysleksji

2.8. Decyzyjność w sprawie udzielania dodatkowej pomocy

2.9. Zaangażowanie rodziców/opiekunów prawnych

2.10. Opinia ucznia

2.11. Dane statystyczne

2.11.1. Etap pierwszy badań

2.11.2. Etap drugi badań

2.12. Definicje dysleksji

2.13. Kluczowe role oraz odpowiedzialność za wspieranie dyslektyków

2.13.1. Zarządzanie wsparciem dla dyslektyków

2.13.2. Nauczyciele specjaliści

2.13.3. Nauczyciele specjaliści w szkole średniej

2.13.4. Nauczyciele specjaliści w centrach specjalnych potrzeb edukacyjnych (SEN)

2.13.5. Psychologowie edukacyjni (Educational Psychologists – EP)

2.14. Personel szkolny – dyrektor szkoły

2.14.1. Koordynatorzy do specjalnych potrzeb edukacyjnych (Special Educational Needs Co-ordinators – SENCo)

2.14.2. Nauczyciel klasowy (nauczania początkowego)

2.14.3. Asystenci nauczyciela (TAs)/Asystenci do wspierania nauczania (LSAs)

2.15. Rozpoznawanie specyficznych trudności oraz testowanie uczniów

2.16. Pozaszkolne ośrodki dla uczniów ze specyficznymi trudnościami edukacyjnymi (Pupil Referral Units – PRUs)

2.17. Identyfikacja trudności

2.17.1. Proces ewaluacyjny/ocena ucznia

2.18. Komisja moderująca (Moderation Panel)

2.19. Kryteria wejściowe i wyjściowe, jakie ma spełniać uczeń do zakwalifikowania się na dodatkowe wsparcie i po jego zakończeniu

2.20. Język oceny ucznia

2.21. Interwencja – szkoła podstawowa

2.21.1. Programy interwencyjne dla szkoły podstawowej

2.21.2. Interwencja – szkoły średnie

2.21.3. Programy interwencyjne dla szkół średnich

2.22. Centra specjalistyczne

2.22.1. Poziom szkoły średniej

2.23. Ośrodki pozaszkolne dla uczniów (Pupil Referral Units – PRUs)

2.24. Okresy przejściowe od edukacji przedszkolnej do edukacji na poziomie szkoły podstawowej

2.24.1. Od szkoły podstawowej do średniej

2.24.2. Od szkoły średniej do dalszych etapów edukacyjnych (Further Education – FE)

2.25. Kryteria kwalifikujące do wejścia do ośrodka pozaszkolnego oraz jego opuszczenia (In and Out of Pupil Referral Units – PRUs)

2.26. Angielski jako język dodatkowy (English as an Additional Language – EAL)

2.27. Wymagania egzaminacyjne

2.28. Współpraca/komunikacja pomiędzy służbami

2.29. Trudności w zakresie mowy, języka i komunikacji

2.30. Zaangażowanie rodziców

2.31. Wymiana wiedzy i doświadczenia

2.31.1. Dostępność szkoleń dla rodziców

2.31.2. Wpływ rodziców

2.32. Opinia ucznia

2.33. Nakładające się zaburzenia

2.33.1. Rozwojowe Zaburzenie Koordynacji (Developmental Coordination Disorder – DCD)

2.33.2. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (Attention Deficit Hyperactivity Disorder – ADHD)

2.33.3. Spektrum Autystyczne – SA (Autistic Spectrum Disorder – ASD)

2.33.4. Zaburzenia mowy i komunikacji

2.33.5. Dyskalkulia (dyscalculia)

2.34. Szkolenia dla nauczycieli

2.34.1. Sytuacja bieżąca

2.34.2. Dostępność szkoleń

2.34.3. Szkolenia dotyczące nauczania czytania i pisania

2.34.4. Szkolenia dla pozaszkolnych ośrodków wspierania uczniów z trudnościami edukacyjnymi (Pupil Referral Units – PRUs)

2.34.5. Szkolenia w języku walijskim

2.34.6. Zasoby/materiały szkoleniowe

2.35. Gromadzenie informacji

2.36. Finansowanie

2.36.1. Finansowanie szkół podstawowych i średnich

2.37. Podsumowanie

Bibliografia

Aneks

Strona redakcyjna

© Copyright by Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2017

Recenzent:
dr hab. Hanna Żuraw, prof. nadzw. UPH w Siedlcach

Opracowanie typograficzne wersji elektronicznej:
Andrzej Augustyński

Projekt okładki:
Anna Maria Damasiewicz

ISBN wersji drukowanej: 978-83-8095-419-9

ISBN wesji elektronicznej: 978-83-8095-495-3

Oficyna Wydawnicza „Impuls”
30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5
tel./fax: (12) 422 41 80, 422 59 47, 506 624 220
www.impulsoficyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsoficyna.com.pl
Wydanie I, Kraków 2018