© Copyright by PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2022

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.

Autorzy i Wydawnictwo dołożyli wszelkich starań, aby wybór i dawkowanie leków w tym opracowaniu były zgodne z aktualnymi wskazaniami i praktyką kliniczną. Mimo to, ze względu na stan wiedzy, zmiany regulacji prawnych i nieprzerwany napływ nowych wyników badań dotyczących podstawowych i niepożądanych działań leków, Czytelnik musi brać pod uwagę informacje zawarte w ulotce dołączonej do każdego opakowania, aby nie przeoczyć ewentualnych zmian we wskazaniach i dawkowaniu. Dotyczy to także specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności. Należy o tym pamiętać, zwłaszcza w przypadku nowych lub rzadko stosowanych substancji.

Recenzent: dr hab. n. med. Ryta Łagocka

Wydawca: Marta Diana Rozwadowska

Redaktor prowadzący: Barbara Nowak-Pacholczak

Redaktor merytoryczny: Beata Cynkier

Producent: Anna Paziewska

Skład wersji elektronicznej na zlecenie PZWL Wydawnictwo Lekarskie: Michał Latusek

Projekt okładki i stron tytułowych: Kamil Bober (Project Beast Sp. z o.o.)

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2022r. (wyd. I)

Warszawa 2022

ISBN 978-83-200-6642-5

DOI: https://doi.org/10.53270/2021.016

PZWL Wydawnictwo Lekarskie

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 695 43 21

www.pzwl.pl

Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia: 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

Informacje w sprawie współpracy reklamowej: reklama@pwn.pl

Bezpłatny fragment

Wprowadzenie

I. Stomatologia zachowawcza z endodoncją

Ergonomia

Dokumentacja medyczna

Materiały stosowane w stomatologii zachowawczej

Materiały stosowane w endodoncji

Narzędzia stomatologiczne

Choroby twardych tkanek zębów niepróchnicowego pochodzenia

Nieprawidłowości rozwojowe zębów

Nadwrażliwość zębiny

Epidemiologia próchnicy zębów

Profilaktyka próchnicy

Etiologia próchnicy

Przebieg i patologia próchnicy

Diagnostyka próchnicy

Leczenie próchnicy

Powikłania leczenia próchnicy

Koferdam i izolacja pola operacyjnego

Anatomia zębów

Morfologia, funkcje endodontium i tkanek okołowierzchołkowych

Choroby miazgi i tkanek okołowierzchołkowych

Instrumentarium endodontyczne

Leczenie endodontyczne

Powikłania leczenia endodontycznego

Ponowne leczenie endodontyczne

Odbudowa zębów po leczeniu endodontycznym

Chirurgia endodontyczna

Urazy zębów

Rentgenodiagnostyka w endodoncji

Urządzenia do powiększania pola zabiegowego

Zespół zmian endo-perio

Resorpcja zębów

Gerostomatologia

Zakażenia ogniskowe

Wybielanie

II. Stomatologia dziecięca

Fizjologia rozwoju

Wyrzynanie i rozwój zęba

Patologie rozwojowe zębów

Jama ustna w zespołach chorobowych

Zaburzenia przemiany wapniowo-fosforanowej

Dziecko jako pacjent stomatologiczny

Premedykacja farmakologiczna, leczenie przeciwbólowe

Znieczulenie miejscowe i ogólne

Wskaźniki próchnicy

Próchnica – etiologia, przebieg

Leczenie próchnicy

Zmiany twardych tkanek zębów niepróchnicowego pochodzenia

Profilaktyka próchnicy

Higiena jamy ustnej

Choroby miazgi

Urazy zębów

Choroby przyzębia i błony śluzowej

Choroby ogólnoustrojowe

III. Ortodoncja

Rozwój i wzrost twarzy

Dysfunkcje i parafunkcje

Wady zgryzu

Nieprawidłowości zębowe

Badanie pacjenta ortodontycznego

Analiza modeli diagnostycznych i wskaźniki ortodontyczne

Badania radiologiczne

Analiza cefalometryczna

Klasyfikacje w ortodoncji

Aparaty ruchome i stałe

Leczenie ortodontyczne

Biomechanika ruchu zębów

Miniimplanty ortodontyczne

Leczenie retencyjne

Profilaktyka ortodontyczna i higiena

Ćwiczenia mięśniowe

Ekstrakcje jako metody leczenia

Powikłania leczenia ortodontycznego

Leczenie interdyscyplinarne

Rozszczepy szczęki

Zespoły genetyczne

Materiały i techniki ortodontyczne

IV. Bioetyka i prawo medyczne

V. Orzecznictwo lekarskie

ODPOWIEDZI

WPROWADZENIE

LDEK, czyli Lekarsko-Dentystyczny Egzamin Końcowy, stanowi zwieńczenie pięcioletniej nauki na studiach lekarsko-dentystycznych w Polsce. Jest to egzamin, do którego musi przystąpić każdy absolwent, by po ukończeniu stażu podyplomowego otrzymać Pełne Prawo Wykonywania Zawodu. Cały tok studiów, a w nim przedmioty bezpośrednio związane z przyszłym zawodem, stanowią materiał, którego przyswojenie warunkuje zdanie tego ważnego egzaminu. Egzamin jest jednolity dla absolwentów w całym kraju.

Właśnie dlatego powstał „Niezbędnik stomatologiczny”, który stanowi zbiór autorskich pytań przygotowanych na podstawie aktualnie obowiązującej literatury zgodnie z wykazem CEM (Centrum Egzaminów Medycznych). Na każde pytanie w tym zbiorze Czytelnik znajdzie odpowiedź wyłącznie w książkach, które są wymagane do egzaminu.

Niniejsza pozycja stanowi doskonałe przygotowanie do wejściówek, kolokwiów, zaliczeń i egzaminów w całym toku studiów, tak by już w czasie studiów zapoznawać się z formułą pytań testowych. Na egzaminie zawsze są to pytania z pięcioma dystraktorami, a tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Egzamin zawiera również pytania wielokrotnego wyboru, ale z odpowiedzią celowaną. Każdy rozdział został poprzedzony listą podręczników z danej dziedziny, które posłużyły do przygotowania pytań. Praca ze zbiorem zadań już na wczesnym etapie studiów pozwoli powoli wdrożyć się w naukę do LDEK i mam nadzieję – zdać go z wysokim wynikiem. Minimalny wynik niezbędny do zdania LDEK to 56%.

Zbiór zawiera wyłącznie pytania autorskie, bez pytań z bazy CEM, która stanowi 70% (nieopracowanych oficjalnie pytań testowych), gdyż uznaję to za najbardziej skuteczne w przyswojeniu wiedzy, by uporać się z pozostałą częścią pytań, które dla podchodzącego do egzaminu są niespodzianką.

Jestem przekonana, że praca z „Niezbędnikiem stomatologicznym” będzie doskonałą powtórką utrwalanej z podręczników wiedzy, ale także wstępem do rozeznania się w materiale koniecznym z danego zakresu wszystkich dziedzin stomatologii.

Owocnej nauki
Aleksandra Simińska

I

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Z ENDODONCJĄ

Pytania testowe zostały ułożone na podstawie poniższej literatury:

1) Jańczuk Z., Kaczmarek U., Lipski M. (red.): Stomatologia zachowawcza. Zarys kliniczny. Podręcznik dla studentów stomatologii (wydanie IV). PZWL, Warszawa 2014.

2) Piątowska D.: Kariologia współczesna. Postępowanie kliniczne (wydanie I). Med. Tour Press International, Warszawa 2009.

3) Arabska-Przedpełska B., Pawlicka H.: Współczesna endodoncja w praktyce (wydanie I). Besto, Łódź 2011.

4) Barańska-Gachowska M.: Endodoncja wieku rozwojowego i dojrzałego (wydanie III). Tom I i II. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2021.

ERGONOMIA

■ 1. Wybierz spośród poniższych elementy, którymi zajmuje się ergonomia.

1) Zdrowie.

2) Bezpieczeństwo.

3) Racjonalny odpoczynek.

4) Wygoda pracy zespołu stomatologicznego.

A) 1, 2 B) 2, 4 C) 2, 3, 4 D) 1, 2, 4 E) 1, 2, 3, 4

■ 2. Wybierz, które zabiegi spośród wymienionych mogą być wykonywane przez higienistkę stomatologiczną (pod nadzorem lekarza dentysty).

1) Oczyszczanie zębów ze złogów nazębnych.

2) Stosowanie egzogennych środków profilaktycznych.

3) Stosowanie endogennych środków profilaktycznych.

4) Lakowanie bruzd.

A) 1 B) 1, 2, 3 C) 1, 4 D) 1, 2, 4 E) 1, 2, 3, 4

■ 3. Co nie należy do ujemnych skutków pracy lekarza dentysty wynikających z pozycji stojącej?

A) Nadmierne obciążenie stóp, zwłaszcza stopy prawej.

B) Pochylenie i skręcenie kręgosłupa w prawo.

C) Zastój krwi w miednicy.

D) Nadmierne obciążenie prawego stawu biodrowego i napięcia mięśni, szczególnie ud i pośladków.

E) C + D.

■ 4. Długotrwała praca stomatologa w pozycji stojącej może prowadzić do:

1) płaskostopia.

2) żylaków kończyn dolnych.

3) zakażeń górnych dróg oddechowych.

4) zmian w kręgosłupie.

A) 1, 2, 3, 4 B) 1, 2, 4 C) 2, 4 D) 2, 3, 4 E) 1, 3

■ 5. Wybierz, kogo z członków zespołu stomatologicznego zaliczamy do personelu średniego.

1) Lekarza.

2) Higienistkę.

3) Asystentkę.

4) Technika dentystycznego.

A) 1, 2, 3, 4 B) 1, 2, 3 C) 2, 3 D) Tylko 3 E) 2, 3, 4

■ 6. Czego nie wolno w Polsce wykonywać higienistce stomatologicznej?

A) Polerowania zębów.

B) Lakowania bruzd.

C) Zakładania koferdamu, który zalecił w danym zabiegu lekarz dentysta.

D) Stosowania egzogennych środków profilaktycznych.

E) Wszystkie powyższe są w zakresie działań higienistki stomatologicznej.

■ 7. Wskaż błędne stwierdzenie.

A) Czynna asysta dotyczy pracy przy pacjencie leżącym, a także siedzącym.

B) Oczyszczanie zębów ze złogów nazębnych może być wykonywane przez asystentkę stomatologiczną.

C) Asystentka stomatologiczna zajmuje się dezynfekcją i sterylizacją sprzętu w gabinecie.

D) Praca statyczna mięśni w przypadku lekarza dentysty jest wynikiem wzmożenia ich napięcia bez skrócenia włókien mięśniowych.

E) Praca stomatologa na cztery ręce jest bardziej ergonomiczna niż praca solo.

■ 8. Długotrwała praca siedząca lekarza dentysty może powodować:

A) zmiany w kręgosłupie.

B) żylaki kończyn dolnych.

C) żylaki okolicy odbytu.

D) Prawidłowe są odpowiedzi A + C.

E) Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

■ 9. Za najmniej wyczerpującą dla stomatologa pracę uważa się tę w pozycji:

A) stojącej przy pacjencie siedzącym.

B) stojącej przy pacjencie półleżącym.

C) siedzącej przy pacjencie siedzącym.

D) siedzącej przy pacjencie półleżącym.

E) siedzącej przy pacjencie leżącym.

■ 10. Nie zawsze wszystkie procedury mogą przebiegać w pozycji leżącej pacjenta. Wskaż, w jakim przypadku pacjent powinien siedzieć.

A) Pobieranie wycisków.

B) Polerowanie zębów po skalingu.

C) Polerowanie wypełnień.

D) Prawidłowe są odpowiedzi A + C.

E) Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

■ 11. Jakim materiałem powleka się narzędzia stomatologiczne, np. nakładacze, aby nie przyklejały się do nich materiały, przede wszystkim kompozyty?

A) Tlenkiem cynku.

B) Azotkiem tytanu.

C) Tlenkiem tytanu.

D) Azotanem srebra.

E) Tlenkiem miedzi.

DOKUMENTACJA MEDYCZNA

■ 1. Skierowanie na badanie diagnostyczne:

A) jest przykładem dokumentacji indywidualnej wewnętrznej.

B) jest przykładem dokumentacji indywidualnej zewnętrznej.

C) jest przykładem dokumentacji zbiorczej wewnętrznej.

D) jest przykładem dokumentacji zbiorczej zewnętrznej.

E) nie stanowi dokumentacji medycznej.

■ 2. Co należy zrobić z błędnym wpisem w dokumentacji indywidualnej wewnętrznej pacjenta?

A) Jeśli został zauważony w ciągu 7 dni, można go zamazać korektorem i dokonać wpisu prawidłowego.

B) Jeśli został zauważony przed następną wizytą pacjenta, jednak w terminie nie dłuższym niż 30 dni, można go zamazać korektorem i dokonać wpisu prawidłowego.

C) Skreślić, notując datę skreślenia i zamieszczając podpis osoby, która wpis skreśliła.

D) Nic nie można już z tym zrobić.

E) Można skreślić w ciągu 7 dni w obecności co najmniej dwóch innych lekarzy z większym doświadczeniem zawodowym niż lekarz dokonujący skreślenia.

■ 3. Wskaż zdanie poprawne.

A) W przypadku wydania pacjentowi oryginałów dokumentacji medycznej należy pozostawić w placówce medycznej kopię.

B) W przypadku wydania pacjentowi oryginałów dokumentacji medycznej należy pozostawić w placówce medycznej odpis wydanej dokumentacji.

C) Prawidłowe są odpowiedzi A + B.

D) Pacjentowi nie wolno wydawać oryginałów dokumentacji, wyłącznie jej kopie.

E) Pacjentowi wolno wydać oryginały dokumentacji tylko wtedy, gdy okaże nam nakaz sądowy.

MATERIAŁY STOSOWANE W STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ

■ 1. Czas twardnienia fleczera wynosi:

A) 30 sekund.

B) 1–2 minuty.

C) 5 minut.

D) 7–8 minut.

E) 15 minut.

■ 2. Która z poniższych nazw nie jest synonimem cementu Fletchera?

A) Dentyna wodna.

B) Fleczer.

C) Cement cynkowo-siarczany.

D) Cement cynkowo-fosforanowy.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + D.

■ 3. Jak długo cement Fletchera, założony jako wypełnienie tymczasowe, pozostaje szczelny w ubytku?

A) 3 dni.

B) 5–7 dni.

C) 10–14 dni.

D) 2–3 tygodnie.

E) 2 miesiące.

■ 4. Jako szczelne długotrwałe wypełnienie czasowe założysz:

A) cement cynkowo-siarczany.

B) cement cynkowo-fosforanowy.

C) cement glassjonomerowy konwencjonalny.

D) cement glassjonomerowy modyfikowany żywicą.

E) Prawidłowe są odpowiedzi C + D.

■ 5. Dodatek jakiego składnika zwiększa kontrast na radiogramie w przypadku cementów glassjonomerowych?

A) Szkła barowego.

B) Azotku tytanu.

C) Tlenku magnezu.

D) Fluorku wapnia.

E) Żadnego z powyższych.

■ 6. Jak nazywa się zjawisko dotyczące cementów glassjonomerowych określane jako uwalnianie fluorków z cząsteczek szkła po ich rozpuszczeniu w kwasie w czasie procesu twardnienia?

A) Efekt halo.

B) Efekt flow.

C) Efekt wybuchu.

D) Efekt tornado.

E) Efekt Stephana.

■ 7. W przypadku jakich materiałów stosowanych w stomatologii zachowawczej materiał twardnieje dzięki zachodzeniu reakcji kwas–zasada?

A) Cementu glassjonomerowego.

B) Cementu karboksylowego.

C) Cementu cynkowo-fosforanowego.

D) Systemów adhezyjnych.

E) Kompozytów mikrofilowych.

■ 8. Wzmocnione cementy glassjonomerowe, czyli cermety, zawierają dodatek, który poprawił właściwości mechaniczne tego materiału. Jaki to dodatek?

A) Szkło barowe.

B) Szkło litowe.

C) Spiekane cząsteczki srebra ze szkłem.

D) Sproszkowany amalgamat srebra.

E) Azotan baru.

■ 9. Wadą, która dotyczy cementów glassjonomerowych hybrydowych, czyli modyfikowanych żywicą, jest:

A) mniejsza wytrzymałość mechaniczna.

B) twardnienie zapoczątkowane światłem.

C) brak uwalniania fluoru.

D) brak kontrastu na zdjęciu RTG.

E) Prawidłowe są odpowiedzi C + D.

■ 10. Jakie komórki są stymulowane w przykryciu pośrednim z użyciem wodorotlenku wapnia do tworzenia zębiny reakcyjnej?

A) Ameloblasty.

B) Odontoblasty.

C) Komórki odontoblastopodobne.

D) Makrofagi.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + B.

■ 11. W przypadku pokrycia bezpośredniego miazgi poniżej bezpośredniego miejsca styku wodorotlenku wapnia nietwardniejącego z żywą miazgą powstaje powierzchownie martwica miazgi. Z jakich warstw się składa (zaczynając od najbardziej zewnętrznej)?

A) Rozpływnej, skrzepowej, środkowej, kontaktowej.

B) Kontaktowej, środkowej, rozpływnej.

C) Skrzepowej, rozpływnej, środkowej, kontaktowej.

D) Kontaktowej, rozpływnej, skrzepowej.

E) Brak prawidłowej konfiguracji.

■ 12. Przy pokryciu bezpośrednim miazgi powstająca powierzchownie martwica miazgi oddzielona jest od żywej tkanki:

A) linią neonatalną.

B) linią Retziusa.

C) linią Weila.

D) linią demarkacyjną.

E) linią kontaktową.

■ 13. Agregat mineralnych trójtlenków, czyli MTA, w porównaniu z wodorotlenkiem wapnia powoduje:

A) szybsze powstanie grubszego mostu zębinowego.

B) wolniejsze powstawanie mostu zębinowego, ale grubszego.

C) mniejszy efekt antybakteryjny.

D) Prawidłowe są odpowiedzi A + C.

E) Prawidłowe są odpowiedzi B + C.

■ 14. Wybierz, który z czynników wymienionych poniżej jest uwalniany z matrycy zębiny, stymulując proces naprawczy w przypadku zastosowania wodorotlenku wapnia poprzez pośredniczenie w procesie gojenia miazgi.

A) Morfogeniczne białko kości.

B) Transformujący czynnik wzrostowy beta 1.

C) Osteoklastyczny kwas mlekowy.

D) Prawidłowe są odpowiedzi A + B.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

■ 15. W ciągu 12 minut twardnieje:

A) MTA.

B) AHA Plus.

C) Biodentine.

D) dentyna wodna.

E) kompomer.

■ 16. Amalgamacją nazywana jest reakcja:

A) rtęci ze stopem.

B) rtęci z miedzią.

C) rtęci ze stalą.

D) rtęci ze srebrem.

E) srebra z miedzią.

■ 17. Wewnętrzna korozja amalgamatu prowadzi do:

A) przebarwienia wypełnienia.

B) powstania dołków.

C) złamania brzeżnego.

D) Prawidłowe są odpowiedzi A + B.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

■ 18. Cechą amalgamatu jest wysokie przewodnictwo termiczne, (1) dlatego w ubytkach głębokich niezbędne jest zakładanie grubej warstwy podkładu typu base (2). Określ prawdziwość powyższych części zdania.

A) 1 prawdziwe, 2 fałszywe.

B) 1 fałszywe, 2 prawdziwe.

C) 1, 2 prawdziwe.

D) 1, 2 fałszywe.

E) 1, 2 prawdziwe, lecz jest to podkład typu liner.

■ 19. Prawo Rebla określa, że nie należy przekraczać konkretnej liczby wypełnień amalgamatowych średniej wielkości. Ilu konkretnie?

A) 4.

B) 5.

C) 6.

D) 7.

E) 10.

■ 20. Wskaż błędne stwierdzenie na temat tatuażu amalgamatowego.

A) Może powstać, jeśli usuwamy wypełnienie amalgamatowe bez koferdamu.

B) Może powstać jako skutek uboczny noszenia przez wiele lat biżuterii nazębnej.

C) Daje efekt szpecący dziąsło.

D) Powoduje przebarwienie dziąsła na kolor rudy, dając efekt rdzy.

E) Prawidłowe są odpowiedzi B + D.

■ 21. Jakiej wielkości są zwykle cząsteczki wypełniacza w kompozytach mikrofilowych?

A) 40 mikrometrów.

B) 4 mikrometry.

C) 0,4 mikrometra.

D) 0,04 mikrometra.

E) 0,004 mikrometra.

■ 22. Polimeryzacja kompozytów światłoutwardzalnych jednoskładnikowych odbywa się pod wpływem widzialnego światła niebieskiego, które jest absorbowane przez kamforochinon. Kamforochinon jest w tym przypadku:

A) inicjatorem.

B) fotoaktywatorem.

C) akceleratorem.

D) czynnikiem konwersji.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + B.

■ 23. Wartość współczynnika konfiguracyjnego ubytku, czyli C-factor jest najmniejsza dla ubytku (według Blacka) klasy:

A) I.

B) II.

C) III.

D) IV.

E) V.

■ 24. Ile wynosi zwykle czas twardnienia kompozytów chemoutwardzalnych?

A) do 1 minuty.

B) 3–5 minut.

C) 8–10 minut.

D) 15–20 minut.

E) 2–3 godziny.

■ 25. Kompozyty mikrofilowe są szczególnie polecane do wypełnień ubytków:

A) jako materiał tymczasowy, gdy zależy nam na szczelności.

B) klasy III i V, gdzie ważna jest estetyka.

C) klasy I, ponieważ na powierzchniach żujących istotna jest wytrzymałość mechaniczna.

D) klasy V, dzięki czemu nie ma konieczności stosowania nitek retrakcyjnych ze względu na umiarkowaną tolerancję na wilgoć.

E) Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

■ 26. Który rodzaj kompozytu umożliwia wypełnianie ubytków warstwą materiału o grubości 4 mm?

A) Kompozyty typu flow.

B) Kompozyty modyfikowane polikwasem.

C) Kompozyty typu bulk fill.

D) Kompozyty laboratoryjne.

E) Kompozyty uniwersalne.

■ 27. Lakujesz bruzdy na powierzchni żującej zęba 36. Procedura lakowania bruzd z użyciem uszczelniacza kompozytowego jest wrażliwa na zanieczyszczenie wilgocią, w tym przypadku śliną. Co należy zrobić, jeśli to jednak nastąpi?

A) Odstąpić od lakowania na co najmniej 24 godziny.

B) Odstąpić od lakowania na co najmniej 7 dni.

C) Odstąpić od lakowania kiedykolwiek danego zęba, gdyż powtórzenie procedury osłabi go niepotrzebnie.

D) Powtórzyć wytrawianie.

E) Kontynuować procedurę.

■ 28. W systemach wiążących IV generacji w wyniku zastosowania primeru następuje:

A) demineralizacja powierzchniowej warstwy zębiny z jednoczesnym pozostawieniem warstwy składającej się z włókien kolagenowych.

B) remineralizacja powierzchniowej warstwy zębiny z jednoczesnym pozostawieniem warstwy składającej się z włókien kolagenowych.

C) remineralizacja podpowierzchniowej warstwy zębiny z jednoczesnym pozostawieniem warstwy składającej się z włókien kolagenowych.

D) remineralizacja powierzchniowej i podpowierzchniowej warstwy zębiny z jednoczesnym pozostawieniem warstwy składającej się z włókien kolagenowych.

E) demineralizacja i remineralizacja powierzchniowej warstwy zębiny z jednoczesnym pozostawieniem warstwy składającej się z włókien kolagenowych.

■ 29. Co stanowi wspólną cechę systemów samowytrawiających?

A) Bardzo dobre wiązanie do niewypreparowanego szkliwa.

B) Niedostateczne wiązanie do niewypreparowanego szkliwa.

C) Dobre wiązanie do szkliwa i zębiny nawet bez wcześniejszej preparacji.

D) Wszystkie typy są kompatybilne z kompozytami chemoutwardzalnymi.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + D.

■ 30. W celu stworzenia mikroretencji dla żywicy kompozytowej stosuje się procedurę wytrawiania szkliwa. W sytuacji gdy rozpuszczone zostają brzegi pryzmatów, a nienaruszony jest rdzeń, uzyskujemy:

A) wzór plastra miodu.

B) wzór apryzmatyczny.

C) wzór szyszki.

D) wzór kory drzewa.

E) Taki schemat rozpuszczania nigdy nie powstaje.

■ 31. Co stanowi przeciwwskazanie do stosowania cementów glassjonomerowych w ubytkach klasy V według Blacka?

A) Intensywne szczotkowanie zębów przez pacjenta ze względu na możliwość szybkiego starcia wypełnienia.

B) Oddychanie przez usta, co w zębach przednich może wywołać degradację powierzchniowej warstwy materiału.

C) Pozostawienie w ubytku dłużej niż 30 dni, gdyż po tym czasie materiał traci szczelność.

D) Prawidłowe są odpowiedzi A + B.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

■ 32. Produkowane są lampy polimeryzacyjne z opcją tzw. soft start, która polega na polimeryzacji światłem o małym natężeniu w początkowych 10 sekundach. Jaki jest tego cel?

A) Poprawa szczelności wypełnień i adaptacji brzeżnej.

B) Oszczędzanie energii, gdyż uzyskany efekt jakości wypełnienia jest identyczny jak bez opcji soft start.

C) Krótszy czas polimeryzacji.

D) Zmniejszenie urazu miazgi zęba.

E) Prawidłowe są odpowiedzi C + D.

■ 33. Zaznacz zdanie fałszywe dotyczące materiałów do wypełnień.

A) Niektóre amalgamaty uwalniają jony fluorkowe.

B) Nie powinno się stosować amalgamatu u pacjentów z chorobami nerek.

C) Jeśli proces polimeryzacji kompozytu przebiega wolniej, uzyskujemy większą szczelność wypełnienia.

D) Kompomery to materiały złożone modyfikowane polikwasem.

E) Cermety charakteryzują się mniejszą odpornością na ścieranie i większą wrażliwością na wilgoć w porównaniu z konwencjonalnymi szkłojonomerami.

MATERIAŁY STOSOWANE W ENDODONCJI

■ 1. Zaznacz zdania fałszywe na temat podchlorynu sodu stosowanego do płukania kanałów korzeniowych zębów.

A) Działa na komponentę organiczną.

B) Ma działanie wybielające.

C) Inaktywuje się w kontakcie z materiałem organicznym.

D) Do powszechnego stosowania poleca się roztwory 15–17% ze względu na mniejszą toksyczność.

E) Prawidłowe są odpowiedzi C + D.

■ 2. Której substancji używanej w leczeniu stomatologicznym dotyczy ten opis: „Substancja ta służy do płukania kanałów korzeniowych zębów, jest dobrze rozpuszczalna w wodzie. Używana jest w stężeniu 40-50% i stanowi alternatywę dla wersenianu sodu”?

A) Podchlorynu sodu.

B) Chlorheksydyny.

C) Kwasu cytrynowego.

D) EDTA.

E) Brak prawidłowej odpowiedzi.

■ 3. Wybierz błędne stwierdzenie na temat podchlorynu sodu.

A) Woda utleniona zmniejsza skuteczność podchlorynu sodu.

B) Roztwór 5,25% jest polecany zwłaszcza do kanałów z wewnętrzną resorpcją zębiny.

C) Pod wpływem powietrza ulega rozpadowi, tym samym traci swoje właściwości.

D) Ma silne działanie bakteriobójcze.

E) Ultradźwięki obniżają efektywność działania podchlorynu sodu w kanałach korzeniowych zębów.

■ 4. Wybierz błędne stwierdzenie na temat chlorheksydyny.

A) Nie rozpuszcza tkanek organicznych.

B) Nie usuwa warstwy mazistej.

C) Jej kontakt z zębiną, wysiękiem zapalnym powoduje szybką neutralizację.

D) Ma silne właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne.

E) Nie ma działania wirusobójczego.

■ 5. Wybierz prawdziwe stwierdzenia na temat związków fenolowych stosowanych do odkażania kanałów korzeni zębów.

1) Należą do silnych antyseptyków.

2) Mechanizm działania polega na krystalizacji soli, które osadzają się na ściankach kanału, blokując w ten sposób ruchliwość bakterii.

3) Proces kamforowania ma na celu wolniejsze uwalnianie fenolu.

4) Umieszcza się sterylny i dobrze odsączony wacik w komorze zęba, a lotne substancje penetrują na głębokość około 15 mm.

A) 1, 2, 3, 4 B) 1, 4 C) 1, 2, 3 D) 1, 3, 4 E) 2, 3, 4

■ 6. Jod i jego pochodne stosowane do odkażania kanałów korzeniowych zębów:

A) mają bardzo wolne działanie bakteriobójcze.

B) nie działają grzybobójczo.

C) mogą przebarwiać korony leczonych zębów.

D) są bardzo bezpieczne i nigdy nie wywołują uczulenia pacjenta.

E) Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

■ 7. Metronidazol:

A) stosuje się w leczeniu kanałów zakażonych.

B) stosuje się w leczeniu kanałów powikłanych ropnym stanem zapalnym tkanek okołowierzchołkowych.

C) działa na bakterie beztlenowe.

D) Prawidłowe są odpowiedzi A + B.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

■ 8. Wybierz zdania prawdziwe na temat preparatów antybiotykowo-kortykosteroidowych.

1) Mechanizm działania polega na uszkadzaniu ścian komórkowych bakterii.

2) Służą do płukania kanałów korzeniowych zębów jako ostatni roztwór.

3) Nie wolno stosować ich u osób starszych oraz chorujących na miażdżycę.

4) Przykładem preparatu z tej grupy leków jest Septomyxine.

A) 1, 2, 3, 4 B) 1, 4 C) 3, 4 D) 1, 3 E) Tylko 1

■ 9. Wskaż zdania fałszywe na temat preparatów na bazie wodorotlenku wapnia.

A) Ma długotrwałe działanie bakteriobójcze.

B) Jony Ca2+ prawdopodobnie stymulują działanie fosfatazy zasadowej.

C) W kanałach z dużym wysiękiem pasta po paru tygodniach traci właściwości lecznicze.

D) Wykazują niewielką toksyczność na tkanki okołowierzchołkowe.

E) Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

■ 10. Forma alfa gutaperki używana jest w endodoncji:

1) do wypełniania kanałów w technikach termoplastycznych.

2) w postaci ćwieków gutaperkowych do wypełniania kanałów.

3) jako baza do opatrunków czasowych w kanałach korzeniowych zębów.

A) 1, 2, 3 B) 1, 2 C) Tylko 1 D) 1, 3 E) Żadne

■ 11. Materiały w postaci ćwieków do wypełniania kanałów korzeni zębów to:

1) ćwieki gutaperkowe.

2) ćwieki tytanowe i złote.

3) ćwieki z tworzyw sztucznych.

4) ćwieki resilonowe.

A) Tylko 1 B) 1, 2 C) 1, 2, 4 D) 1, 2, 3, 4 E) 2, 3

■ 12. Ile procent gutaperki zawierają zwykle ćwieki gutaperkowe?

A) 100%.

B) 95–99%.

C) 50–80%.

D) 20–45%.

E) 1–5%.

■ 13. Czy gutaperka, która zostanie przepchnięta poza wierzchołek zęba, opóźnia leczenie zmian okołowierzchołkowych?

A) Nie, zawsze ulega resorpcji.

B) Nie, ale wyjątkiem są zęby z niezakończonym rozwojem wierzchołka korzenia.

C) Tak, prawdopodobnie przez zawartość w ćwiekach tlenku cynku.

D) Tak, ale tylko wtedy, gdy nie została poddana wcześniej sterylizacji.

E) Żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa.

■ 14. W metodach zimnej gutaperki gutaperka jako masa wypełnienia w kanale powinna stanowić:

A) około 50%.

B) około 75%.

C) około 80%.

D) około 90%.

E) Gutaperka nie służy do wypełniania kanałów korzeniowych zębów.

■ 15. Uszczelniaczem opartym na bazie żywicy epoksydowej jest materiał:

A) AH Plus.

B) Ledermix.

C) Diaket.

D) Sealapex.

E) Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

NARZĘDZIA STOMATOLOGICZNE

■ 1. Narzędzia stomatologiczne, np. nakładacz stosowany do kompozytu, są czasem pokryte azotkiem tytanu. Jaki efekt daje takie pokrycie narzędzia?

A) Narzędzie jest bardziej elastyczne, nie ma całkowitej sztywności.

B) Narzędzie nie rdzewieje.

C) Do narzędzia nie przykleja się materiał, szczególnie kompozyt.

D) Jeśli używamy takiego nakładacza do ekstrakcji zęba, krew nie krzepnie na narzędziu, co ułatwia jego czyszczenie.

E) Brak prawidłowej odpowiedzi.

■ 2. Wskaż zdanie fałszywe na temat wierteł stomatologicznych.

A) Wiertła diamentowe wytwarzają mniej ciepła podczas pracy niż wiertła stalowe.

B) Wiertła z węglików spiekanych wytwarzają mniej ciepła podczas pracy niż wiertła stalowe.

C) Do usuwania miękkiej zębiny próchnicowej należy używać wierteł diamentowych.

D) Do opracowywania zdrowego szkliwa należy używać wierteł diamentowych.

E) Należy pracować wiertłem ostrym, ponieważ tępe wiertło nie tnie, lecz trze.

■ 3. Przed wypełnieniem ubytku materiałem nieadhezyjnym, np. amalgamatem, należy wykonać specjalne zagłębienia retencyjne w pewnej odległości od dna ubytku. Jakiego narzędzia należy użyć w tym celu?

A) Zgłębnika.

B) Wiertła diamentowego w kształcie kulki na turbinę.

C) Wiertła różyczkowego.

D) Kamienia Arkansas.

E) Dysku ściernego o małej abrazyjności.

■ 4. Amalgamat kondensuje się ręcznie, używając:

A) upychadła kulkowego.

B) upychadła gruszkowego.

C) upychadła płaskiego.

D) pistoletu.

E) Prawidłowe są odpowiedzi B + C.

■ 5. Jakiego narzędzia używa się do usuwania próchnicy w metodzie ART?

A) Ekskawatora.

B) Wiertła różyczkowego.

C) Dysku ściernego o dużej abrazyjności.

D) Lasera.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

CHOROBY TWARDYCH TKANEK ZĘBÓW NIEPRÓCHNICOWEGO POCHODZENIA

■ 1. Choroby twardych tkanek zębów, które mają pochodzenie niepróchnicowe, w zależności od czasu powstania dzielimy na:

A) pierwotnie pierwotne i pierwotne.

B) pierwotne i wtórne.

C) rozwojowe i nabyte.

D) miękkie i twarde.

E) pedodontyczne i niepedodontyczne.

■ 2. Czego dotyczy poniższa definicja: „Może być to proces fizjologiczny, ale także patologiczny, jeśli będzie spowodowany żuciem nietypowego pożywienia takiego jak orzech betelu; w literaturze to zjawisko może być opisywane jako połączenie abrazji i atrycji”?

A) Erozji.

B) Resorpcji.

C) Abfrakcji.

D) Demastykacji.

E) Atrycji.

■ 3. Chorobą twardych tkanek zębów niepróchnicowego pochodzenia, która jest następstwem chemicznego rozpuszczania przez kwasy, bez udziału bakterii, jest:

A) resorpcja.

B) erozja.

C) atrycja.

D) abfrakcja.

E) demastykacja.

■ 4. Ta choroba twardych tkanek zębów pochodzenia niepróchnicowego może mieć charakter zawodowy, np. odgryzanie nitki przez krawca, trzymanie gwoździ między zębami przez stolarza. O jakiej chorobie zębów mowa?

A) Erozji.

B) Abfrakcji.

C) Abrazji.

D) Resorpcji.

E) Demastykacji.

■ 5. Wybierz błędne stwierdzenie na temat erozji zębów.

A) Może mieć charakter fizjologiczny.

B) Oznacza stopniową utratę twardych tkanek zębów.

C) Powierzchnia zębów jest rozpuszczana przez kwasy.

D) Kwasy, które są odpowiedzialne za erozję. pochodzą z diety, a nie z flory jamy ustnej.

E) Pierwszy objaw kliniczny to wypolerowany wygląd szkliwa.

■ 6. Erozja zębów pochodzenia wewnętrznego może być spowodowana:

A) spożywaniem dużej ilości owoców cytrusowych.

B) spożywaniem kwaśnych napojów gazowanych.

C) kwasami tworzącymi się w następstwie chlorowania wody, np. w basenach pływackich.

D) wymiotami przy chorobie refluksowej przełyku.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

■ 7. Perimolysis, będące ubytkami erozyjnymi, występują:

A) na powierzchniach podniebiennych i żujących zębów szczęki oraz policzkowych i żujących zębów żuchwy.

B) powierzchniach podniebiennych zębów szczęki i językowych zębów żuchwy.

C) tylko na powierzchniach żujących żuchwy w odcinku bocznym.

D) tylko na powierzchniach językowych zębów żuchwy.

E) Perimolysis nie dotyczy ubytków erozyjnych.

■ 8. Starcie zębów, czyli teeth wear, oznacza:

1) atrycję.

2) abrazję.

3) erozję.

4) abfrakcję.

5) resorpcję.

A) 1, 2 B) 1, 2, 3 C) 1, 2, 3, 4 D) Tylko 1 E) 1, 2, 3, 4, 5

■ 9. Procesem zawsze patologicznym jest:

A) erozja.

B) resorpcja.

C) demastykacja.

D) abrazja.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + D.

■ 10. W celu ochrony powierzchni zębów, aby zmniejszyć kontakt kwaśnych napojów z zębami, zalecane jest:

A) picie przez słomkę.

B) picie z założoną indywidualną szyną.

C) picie napojów o wyższej temperaturze niż temperatura otoczenia.

D) niedosładzanie napojów.

E) Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

■ 11. Procesem mechanicznym, który jest związany ze zgięciem zęba w następstwie działania ekscentrycznych sił okluzyjnych, nazywamy:

A) atrycję.

B) abrazję.

C) abfrakcję.

D) erozję.

E) demastykację.

■ 12. Regularne stosowanie preparatów wielowitaminowych w postaci musujących tabletek bądź tabletek do ssania może doprowadzić do:

A) atrycji.

B) abrazji.

C) abfrakcji.

D) erozji.

E) Wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

■ 13. Jakiego rodzaju ubytków niepróchnicowego pochodzenia będziesz poszukiwał u pacjentki bulimią?

A) Ubytków abfrakcyjnych.

B) Ubytków erozyjnych.

C) Ubytków abrazyjnych.

D) Wyłącznie efektów procesu demastykacji.

E) Tylko ubytków próchnicowych.

■ 14. Wskaż fałszywe stwierdzenie na temat erozji zębów.

A) Soki owocowe są do 10 razy bardziej szkodliwe dla szkliwa zębów niż świeże owoce.

B) Świeże owoce mogą częściej powodować ubytki erozyjne na zębach przednich niż zębach bocznych.

C) Ubytki erozyjne, które są pochodzenia przemysłowego, nigdy nie występują przy szyjce zęba.

D) Picie w większych ilościach herbat owocowych może sprzyjać powstawaniu oraz powiększaniu ubytków erozyjnych

E) Wszystkie powyższe są prawidłowe.

■ 15. Wskaż napój, który ma wysoki potencjał erozyjny.

A) Cola.

B) Napój pomarańczowy gazowany.

C) Sok jabłkowy.

D) Piwo gorzkie.

E) Woda gazowana.

■ 16. Które z poniższych leków mogą spowodować powstanie zmian erozyjnych w obrębie twardych tkanek zębów?

1) Żelazo.

2) Kwas askorbinowy.

3) Kwas acetylosalicylowy.

A) 1, 2, 3 B) 2, 3 C) 1, 2 D) 1, 3 E) Tylko 2

NIEPRAWIDŁOWOŚCI ROZWOJOWE ZĘBÓW

■ 1. Zaznacz fałszywe stwierdzenie dotyczące nieprawidłowości rozwojowej zębów w postaci zwiększenia liczby zębów.

A) To inaczej hiperdoncja.

B) Jest wynikiem nadczynności listewki zębowej.

C) Może być prawdziwa lub rzekoma.

D) W przypadku zębów stałych częściej występuje u mężczyzn.

E) Liczba zębów wynosi 28 lub więcej.

■ 2. Wybierz prawdziwe stwierdzenia dotyczące zęba pośrodkowego.

1) Inna nazwa to mesiodens.

2) Ma często kształt stożkowaty.

3) Wyrzyna się między zębami siecznymi.

4) To zaburzenie rozwojowe jest dziedziczone jako cecha autosomalna dominująca.

5) W 50–70% przypadków występuje w żuchwie.

A) 1, 2, 3, 4, 5 B) 1, 3 C) 1, 2, 3 D) 1, 3, 4 E) 1, 2, 3, 4

■ 3. W jakiej chorobie uwarunkowanej genetycznie nie występuje hiperdoncja?

A) W dysplazji obojczykowo-czaszkowej.

B) W zespole Aperta.

C) W zespole Crouzona.

D) W zespole Turnera.

E) W zespole Gardnera.

■ 4. Zęby nadliczbowe zatrzonowe:

A) występują za pierwszym zębem trzonowym.

B) występują za trzecim zębem trzonowym.

C) występują po stronie językowej trzeciego zęba trzonowego.

D) to inaczej zęby zatrzymane w kości.

E) Prawidłowe są odpowiedzi B + C.

■ 5. Oligodoncja oznacza:

A) całkowity brak zębów.

B) brak 3 lub więcej zębów.

C) brak 5 lub więcej zębów.

D) brak 6 lub więcej zębów.

E) brak trzecich zębów trzonowych.

■ 6. Wskaż fałszywe stwierdzenie na temat nieprawidłowości dotyczących wielkości zębów.

A) Uogólniona makrodoncja może być objawem gigantyzmu.

B) Postępowaniem leczniczym w przypadku makrodoncji może być stripping.

C) Mikrodoncja uogólniona może występować w dysplazji ektodermalnej.

D) Przykładem takiej nieprawidłowości rozwojowej jest mezjodens.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + C.

■ 7. Która nieprawidłowość rozwojowa zębów dotyczy zmiany wielkości korzenia?

A) Rhizomegalia.

B) Rhizodoncja.

C) Rhizomicria.

D) Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + C.

■ 8. Talon cusp to inaczej:

A) guzek szponowaty.

B) guzek dodatkowy.

C) guzek Carabellego.

D) guzek Bolka.

E) Żadna z odpowiedzi nie jest prawidłowa.

■ 9. Które z poniższych nie zaliczają się do zębów podwójnych?

A) Zęby zlane.

B) Zęby bliźniacze.

C) Zęby wgłobione.

D) Zęby zrośnięte.

E) Prawidłowe są odpowiedzi C + D.

■ 10. Wybierz, czego dotyczy opis: „powstanie tych zębów jest związane z brakiem przegrody kostnej, która oddzielałaby dwa zawiązki; korony zębów są oddzielne, czasem zbliżone ku sobie; korzenie zębów są połączone ze sobą na różnie dużej powierzchni”.

A) Zębów bliźniaczych.

B) Zębów zlanych.

C) Zębów wynicowanych

D) Zębów wgłobionych.

E) Zębów zrośniętych.

■ 11. O uzębieniu krokodylowym mówimy, gdy wszystkie zęby mają kształt:

A) łopatkowy.

B) kropli szkliwnych.

C) stożkowy.

D) wgłobiony.

E) Taka sytuacja nigdy nie występuje u ludzi.

■ 12. U pacjentów z kiłą wrodzoną występują 3 patognomiczne objawy, czyli tzw. triada Hutchinsona. Co nie należy do tej triady?

A) Zmiany kształtu zębów stałych.

B) Głuchota.

C) Diplopia.

D) Śródmiąższowe zapalenie rogówki.

E) Prawidłowe są odpowiedzi B + C.

■ 13. U pacjentów z kiłą wrodzoną zęby sieczne są kształtu beczułkowatego i mają półksiężycowate wycięcie na brzegu siecznym. Jak nazywamy takie zęby?

A) Zęby Hutchinsona.

B) Zęby Pflugera.

C) Zęby stalaktytowe.

D) Zęby morwowe.

E) Żadna z odpowiedzi nie jest prawidłowa.

■ 14. Ghost-like teeth, czyli zęby widma, występują w przypadku:

A) kiły wrodzonej.

B) cukrzycy typu 1.

C) odontodysplazji.

D) Prawidłowe są odpowiedzi A + C.

E) Prawidłowe są odpowiedzi A + B + C.

■ 15. W typie II amelogenesis imperfecta występuje/występują:

A) zęby taurodontyczne.

B) uogólnione dołki.

C) brak szkliwa.

D) zęby śnieżne.

E) zęby duchy.

■ 16. Jakiej choroby ogólnoustrojowej dotyczy opis: „choroba metaboliczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie; zęby przebarwione na kolor niebieskoczarny”?

A) Wrodzona porfiria.

B) Alkaptonuria.

C) Żółtaczka noworodków.

D) Cystowate zwłóknienie trzustki.

E) Prawidłowe są odpowiedzi C + D.

■ 17. Za okres krytyczny dla uzębienia stałego dla powstawania przebarwień tetracyklinowych jest czas od urodzenia do:

A) 3. roku życia.

B) 5. roku życia.

C) 6. roku życia.

D) 8. roku życia.

E) 12. roku życia.

■ 18. Wybierz prawdziwe stwierdzenia na temat przebarwień tetracyklinowych.

1) Okres krytyczny dla zębów mlecznych to czas do 3. roku życia dziecka.

2) Stwierdzono istotny związek pomiędzy intensywnością przebarwienia a dawką antybiotyku.

3) Stwierdzono istotny związek pomiędzy intensywnością przebarwienia a czasem trwania kuracji antybiotykiem.

4) Klinicznie przebarwienie tetracyklinowe stanowi rozlane pasma różnej szerokości, występujące na różnej wysokości korony zęba.

5) Tetracykliny nie powinny być przepisywane kobietom w III trymestrze ciąży, jeżeli nie ku temu wskazań życiowych.

6) Minocyklina stosowana do leczenia trądziku przekracza barierę łożyskową i powoduje przebarwienie zębów.

A) 1, 2, 3, 4, 5, 6 B) 1, 4, 5 C) 2, 3, 4, 5, 6 D) 2, 3, 5 E) 2, 3, 4