REDAKCJA: Mariusz Warda

SKŁAD: Aleksandra Lipińska

PROJEKT OKŁADKI: Aleksandra Lipińska

TŁUMACZENIE: Natalia Szczyglewska

KOREKTA: Małgorzata Koniarska

Wydanie I

BIAŁYSTOK 2018

ISBN 978-83-7377-896-2

Original title: Stadthexen. Magische Praktiken und Kraftorte für das urbane Leben by Claire first published in 2009

Copyright © 2009 / 2016 by Claire

© 2016 by Wilhelm Heyne Verlag

a division of Verlagsgruppe Random House GmbH, München, Germany.

© Copyright for the Polish edition by Studio Astropsychologii, Białystok 2017

All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być powielana

ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych,

kopiujących, nagrywających i innych bez pisemnej zgody posiadaczy praw autorskich.

15-762 Białystok

ul. Antoniuk Fabr. 55/24

85 662 92 67 – redakcja

85 654 78 06 – sekretariat

85 653 13 03 – dział handlowy – hurt

85 654 78 35 – www.talizman.pl – detal

strona wydawnictwa: www.studioastro.pl

sklep firmowy: Białystok, ul. Antoniuk Fabr. 55/20

Więcej informacji znajdziesz na portalu www.psychotronika.pl

SKŁAD WERSJI ELEKTRONICZNEJ: Marcin Kapusta

konwersja.virtualo.pl

Czy miejsce czarownic nie jest na wsi?

Kiedy słyszymy wyraz „czarownica”, pierwsze skojarzenie, jakie nasuwa się nam na myśl, to stara kobiecina, żyjąca na uboczu, w maleńkiej chałupce, blisko natury. Całymi dniami pichci ona magiczne wywary, a czarny kocur łasi się nieustannie do jej nóg. To wyobrażenie jest tak głęboko zakorzenione w naszej kulturze, że kształtuje ono świat obrazów, którymi do dziś się posługujemy i które reprezentują nasze podświadome wyobrażenie ideału tego, czym „właściwie” powinna być czarownica.

Obecnie trzy czwarte niemieckiego społeczeństwa, w tym także i współczesne czarownice, żyje jednak w miastach. Co zatem począć z tym magicznym obrazkiem z dawnych czasów?

Życie oznacza nieustanną wędrówkę i ciągłą zmianę. Od zawsze tak jest i to właśnie filozofia życiowa czarownic dokładnie na to wskazuje. Niemniej jednak rozstanie się z ukochanym ideałem nie jest sprawą prostą. Powszechne wyobrażenia i obrazki kulturowe zapadają w nas bardzo głęboko. Czy i my nie wierzymy przypadkiem, że aby stać się porządną czarownicą, należy żyć w otoczeniu zieleni?

Z tymi ideałami jednak zawsze jest pewien problem, co potwierdzi również niejedna czarownica ze wsi. Bezustanne wścibstwo sąsiadów ogranicza wiele wiejskich adeptek rytuałów magicznych tak dalece, że czarownice miejskie nie potrafią sobie tego nawet wyobrazić. Już średniowiecze ukuło powiedzenie, że „powietrze miejskie niesie wolność!” i chociaż pierwotnie chodziło jedynie o kwestię poddaństwa, to przysłowie to, w pewnym sensie, zachowało swoją prawdziwość do dziś. W tym miejscu pozwolę sobie na jeszcze jeden komentarz poboczny: niewiele by z tej naszej pięknej natury pozostało, gdyby każdy nagle zapragnął posiadać domek na uboczu – ale to tylko uwaga na marginesie.

A mimo wszystko miasto, choć stanowi przestrzeń, w której na co dzień porusza się tak wielu z nas, wciąż jest traktowane jak niechciane dziecko magii. To także w dużej mierze kwestia naleciałości kulturowych: naród niemiecki, przynajmniej od czasów romantyzmu, żywi głęboko zakorzenioną miłość do lasów i natury. To upodobanie jest samo w sobie piękną cechą, nie oznacza jednak, że zaraz wszystko, co jest wytworem myśli ludzkiej, musi być automatycznie pozbawione duszy.

Niektóre kultury zdołały przystosować swoje życie duchowe do stylu miejskiego. Relikwiarze uliczne są powszechnym obrazkiem w wielu miastach Azji. W Ameryce Południowej z kolei można spotkać wydzielone na ulicy ołtarze i święte miejsca, na których, niczym prawdziwych świętych, czci się przodków i bohaterów narodowych, prosząc ich o wstawiennictwo w osobistych sprawach. Na Islandii sprawą oczywistą jest wyznaczanie tras samochodowych tak, aby omijać wielkie głazy, jeśli wiadomo, że żyją wśród nich elfy (o czym one zresztą same dobitnie komunikują – na takich obszarach bowiem robotnicy częstokroć są świadkami psucia się maszyn w niewyjaśnionych okolicznościach).

Trudno też nie dostrzec, jak monumentalizm budowli, hałas uliczny i niejednolitość ludzkiej masy, nieustannie spieszącej gdzieś obok nas, wywołuje w mieszkańcach miast poczucie wykluczenia z życia duchowego. Na szczęście i temu można zaradzić, wyostrzając własne zmysły mentalne.

Miasta również przetkane są wysepkami natury, które najczęściej przeoczamy, gdyż nie spełniają one naszych oczekiwań. Ludzki umysł chętnie dzieli postrzegane przedmioty na ładną naturę tutaj i brzydkie miasto tam, nie pozostawiając żadnej skali na to wszystko, co wznosi się pomiędzy. Jeśli zdołamy zamienić odziedziczone wyobrażenia na wolne od uprzedzeń: otwartość i ciekawość, nieraz zdarzy się nam zamilknąć ze zdumienia nad bogactwem i gamą kolorów przejawiającymi się w otaczającym nas zewsząd życiu. Ważne, aby z dobrym nastawieniem podjąć się poznawania własnego otoczenia od nowa. Kluczowy wpływ na ludzką naturę wywierają przyzwyczajenia, więc jeśli naprawdę chcemy przeżyć coś na nowo, potrzebujemy czasu, aby dorosnąć do nowego sposobu postrzegania.

O tej książce

Chociaż na kartach tej książki znalazło się wiele konkretnych porad, które mają ci ułatwić postawienie pierwszych kroków w dziedzinie magii miejskiej oraz duchowej praktyki osobistej, to poradnik ten nie jest zbiorem przepisów magicznych. Każdy z nas jest autonomiczną istotą i dlatego musimy sami wyplatać swoje czarodziejskie makatki. Urodzeni szamani częstokroć podkreślają, że rytuał magiczny nigdy nie powinien przemienić się w suchy obrządek, spełniany według określonego schematu. Należy go osobiście przeżyć, dokładając coś od siebie. Jeżeli sami nie zanurzymy się w naszych praktykach, zostanie z nich jedynie suche działanie, pozbawione naszej w nim obecności. Z tego też właśnie powodu, nawet jeśli dawne księgi magiczne każą czarownikowi trzymać się konkretnego schematu, wymagają także jedocześnie podania imienia i przedstawienia osobistych przedmiotów uczestnika obrządku.

Powinniśmy wkładać w nasze działanie więcej odwagi. W tej szerokości geograficznej to my jesteśmy autochtonami, nawet jeśli rzadko w pełni zdajemy sobie z tego sprawę, zawieszeni w niewidzialnej przestrzeni, gdzieś pomiędzy smartfonem a tabletem. Czy jesteśmy zbudowani z innego kruszca lub ulepieni według innego schematu niż „szlachetne dzikusy”, których po dziś dzień ukazuje się w promiennej chwale magii? Nie ma między nami żadnych, najmniejszych nawet różnic. Prawdą jest jednak fakt, że nie jesteśmy tak dobrze uposażeni duchowo i intuicyjnie, ponieważ w dużej mierze zaprzepaściliśmy nasze tradycje.

Na szczęście w każdej chwili można rozpocząć przygotowania własnego kolażu tradycji, dawnej wiedzy czy po prostu magii życia. Nie poprzez ślepą próbę powtarzania dawnych obyczajów, ale poprzez wykorzystanie starej mądrości do przeżywania tego, co tu i teraz. Żyjemy pośrodku miast, w centrum chaosu, ale także pośród wszystkich tych jeszcze nieodkrytych energii, powiązań i cudownych możliwości, jakie życie ma dla nas zawsze w pogotowiu.

Podzieliłam tę książkę na pięć obszarów. Pierwszy z nich poświęcony jest „Drogom do wnętrza i na zewnątrz”, co stanowi wprowadzenie do tematyki magii. Obecnie bowiem znów dużo się czaruje, ale rzadko rozprawia o wewnętrznych powiązaniach duchowych i przyczynowości.

Nawet jeśli zgodzić się ze spostrzeżeniem Bertolta Brechta, że ślepe przestrzeganie tradycji prowadzi do fuszerki, to wciąż wiele możemy się od naszych przodków nauczyć. Tradycja nie oznacza bowiem wznoszenia modlitw do garści popiołów, lecz dbałość o przechowanie żaru. Podróże do wewnętrznych, rozgwieżdżonych światów, jak to kiedyś określano, dbałość o duchowe ogrody – te stare tradycje do dziś dodają nam sił i zapewniają oparcie. Należy po prostu po nie sięgać i je praktykować.

I to tu najczęściej czegoś brakuje. Właśnie ćwiczenia duchowe najczęściej spotykają się z pospiesznym odrzuceniem lub nieprzemyślaną krytyką, niepoprzedzoną nawet próbą praktyki. A jeśli dane ćwiczenie wydaje się łatwe do wykonania, nie jest ono traktowane przez odbiorców z należytą pieczołowitością, a jak każdy wytrwały poszukiwacz spraw duchowych dobrze wie: to, co wydaje się najprostsze, często bywa najtrudniejszą sztuką.

Dzieje się tak na przykład z medytacją. Jedna z najpopularniejszych metod medytacyjnych polega na siedzeniu w bezruchu i obserwowaniu, jak własne myśli, niczym chmurki, przeciągają po niebie umysłu. Wydaje się to dziecinnie proste, prawda? A jednak niektórzy adepci medytacji porzucają sesję treningową już po kilku minutach i wstają, bo nie są w stanie wytrzymać. Przy czym chodzi tylko o to, żeby siedzieć.

Zdaję sobie sprawę z faktu, że zwłaszcza początkujące czarownice zainteresowane są raczej magią w wersji „czary-mary”: świece, zioła, przyjemny ołtarzyk i tajemnicze symbole. Nie mam nic przeciwko tym wszystkim rekwizytom, ale gdy już poukładasz wszystkie te cudeńka według własnego uznania i woli, pozwól, że z zakamarków serca wynurzy się powoli nawoływanie: Zrób sobie przysługę i zacznij od pracy duchowej. Będziesz zdziwiony, ile jeszcze możesz z siebie wycisnąć i ile potrafisz osiągnąć!

Kiedy to wszystko stanie się dla ciebie jasne, wówczas możesz zacząć swoją czarodziejską pracę i oddziaływanie na zewnątrz. Po uporządkowaniu rzeczy dość oczywistych bowiem rozpoczyna się rozdział drugi, wypełniony recepturami magicznymi – twardy dysk praktyki magicznej. Wszystkie podane przepisy są wypróbowanymi formułami, które specjalnie dobrałam tak, aby ich przygotowanie nie pochłonęło całego majątku.

Moje początki wyglądały zupełnie inaczej. Dostępne wówczas książki magiczne były mocno nacechowane ceremoniałem i rodzajem czarów swoich autorów. W młodzieńczych latach nie mogłam sobie jednak pozwolić ani na kosztowny olejek jaśminowy, ani na prawdziwy szafran, który miał służyć za kadzidło. Doskonale wiem, jak szybko można się poczuć wyłączonym z tej zabawy. Dopiero co otworzył się przede mną świat magii, a już zatrzaskiwał swe wrota z powodu braku drobnych w portfelu.

Niektórych składników trzeba jednak trochę poszukać, co nieraz staje się przyczynkiem do kolejnych odkryć duchowych. Jak w bajce, gdzie do silnego zaklęcia czarownicy potrzebny jest koniecznie rzadki składnik, w którego zdobycie trzeba włożyć dużo wysiłku.

Trzecia i czwarta część tej książki kręci się wokół tematyki żywotnych i kreatywnych rytuałów wewnętrznych i zewnętrznych, tworzących bazę twojej osobistej praktyki magicznej. Z mojego punktu widzenia doskonale wpisuje się w to także ustęp o kulcie przodków.

Na zakończenie część piąta zawiera także leksykon roślin miejskich. Chciałam mieć pewność, że żyjąc w mieście, także można się samemu zaopatrzyć we wszystkie niezbędne składniki magiczne. Rzeczywiście można.

Jeszcze jedna wskazówka

Zanim zaczniemy naszą przygodę z magią, muszę coś jeszcze zrzucić z serca: czytając przeróżne opisy rytuałów, wprowadzenia i inne poradniki magiczne, wiedza w nich zawarta zdaje się nam tak obszerna, że nieraz szybko popadamy w przeświadczenie, że dla nas czary to za dużo. Jak to wszystko przełożyć na własny język i od czego w ogóle zacząć? Szczególnie, gdy tak wielu z nas żyje w bardzo stresującej codzienności.

Wypróbuj najpierw to, co najsilniej do ciebie przemawia. Lepiej, żebyś wybrał jedną jedyną rzecz, której praktykowanie sprawia ci przyjemność i rzeczywiście odpowiada twoim potrzebom, niż gdybyś miał spróbować dziesięciu rzeczy naraz i po dwóch tygodniach znów zainteresować się czym innym. Kupiłeś tę książkę w końcu po to, żeby rzeczywiście przedsięwziąć coś dla siebie, żeby coś się w twoim życiu ruszyło.

Prawdziwa magia nie tkwi na kartach tej książki, lecz jest ukryta w chwili, w której budzisz ją w swoim życiu i zaczynasz własną praktykę duchową. Czarodziejstwo to praktyka drogi. Pod koniec lat 60., gdy ryty magiczne znów stały się popularne, brytyjski autor, Stewart Farrar, zatytułował swoją poczytną książkę: „What witches do”, czyli „Co robią czarownice”. W tych trzech słowach zawarł on całą esencją magii: Nie chodzi o to, co czarownice myślą, o czym kontemplują całymi dniami lub w co wierzą. Chodzi o to, co robią.

Na naszą kulturę ogromny wpływ miało chrześcijaństwo i jego święta księga – Biblia. Nawet jeśli nie identyfikujesz się z tą wiarą, nie powinieneś lekceważyć jej wpływu na siebie, w przeciwnym razie utkniesz nieświadomie pomiędzy niedoczytanymi księgami, ani razu nie zdecydowawszy się na świadomą praktykę.