KWIATKI W MAJU

AUTOR: JACEK KOPCIŃSKI

fot. Kinga Karpati

Czy wiecie, że w Polsce działa Związek Pisarzy ze Wsi? Organizacja jest młoda, mogliście więc przegapić jej powstanie. Wstydu nie ma, ale jest trend. Na własne uszy słyszałem, jak znany kiedyś komentator życia teatralnego w Polsce, a obecnie dyrektor stołecznego teatru, publicznie chwalił się swoim wiejskim pochodzeniem. Podczas popremierowego bankietu stał na tle słomy, malowniczo składowanej w teatrze, a wszyscy dyskretnie zerkali na buty. W innym progresywnym teatrze słomiany balot stoczył się kiedyś na mnie ze sceny, myślę więc, że ja także mam prawo przyznawać się do wiejskiego pochodzenia, przynajmniej po mieczu. Mój dziadek pracował we młynie, może więc razem z byłym krytykiem stworzymy jakiś fajny związek?

W skład Związku Pisarzy ze Wsi wchodzą głównie twórcy, za to kilku pokoleń, m.in. Marian Pilot, Zbigniew Machej, Adam Wiedemann, Marcin Polak i nasz Przemysław Pilarski, który ma na koncie sztukę Tata wiesza się w lesie i zna się na rzeczy. Są też twórczynie, ale w mniejszości: Aleksandra Zielińska, Urszula Honek i Renata Bożek. Wspólnie wydali antologię opowiadań Kwiatki polskie, które, jak formułuje to wydawca, „zaskakują czytelnika tym, jak wiele może być fabularnych skojarzeń związanych ze statyczną przecież i niezbyt z pozoru atrakcyjną roślinnością”. Związek Pisarzy ze Wsi jest oczywiście związkiem nieformalnym, ale o działalności jego członków informuje na fejsbuku. Ostatni post, z 3 maja, zaniepokoił mnie stereotypowym podejściem do ludzi wsi, ale uspokoił ogólną wymową ekopolityczną: „nasz związkowiec Przemysław Pilarski bardzo lubi nie robić, a mieć. z radością więc powitał na swoim łódzkim balkonie wyrosły nagle a niespodziewanie lubczyk. załączona fotografia przedstawia wzmiankowany krzew na tle wywieszonej z okazji święta narodowego flagi Unii Europejskiej” (pisownia oryginalna). Na fejsbuku Pisarzy ze Wsi znajdziecie też pozdrowienia od Jakuba Szeli, a także opis tradycyjnej wiejskiej infrastruktury, na przykład stodoły. Otóż stodoła, jeśli ktoś nie wie, „służy do przechowywania zboża, siana, słomy, narzędzi rolniczych, rozmaitych płodów ziemi”. Związkowcy wykazują się też pamięcią kulturową i podają, że w stodole „bywały organizowane wesela, nocowali w niej partyzanci, wieszali się chłopi. Niekiedy też palono w stodołach ludzi”. Takie to „kwiatki polskie” pielęgnują na swojej stronie Pisarze ze Wsi.

Zasadniczo jednak zajmuje ich wszelka roślinność: „dęby i brzozy, mech i perz, mlecze i lilie, balkonowe turki i doniczkowe drzewka szczęścia” (to znowu wydawca). Wszystkie te cuda polskiej natury ci zdolni twórcy „pielą, podlewają, zrywają, koszą i ścinają”, chyba natomiast nie wymieniają z nią miłosnych uścisków, choć to teraz modne. Adam Wiedemann w jednej z radiowych audycji utożsamił się z rośliną doniczkową, nie słyszałem jednak, żeby zakochał się w jakimś innym kwiatku z parapetu. Twórcy teatralni są pod tym względem znacznie odważniejsi. W Opowieściach niemoralnych Jakuba Skrzywanka w Teatrze Powszechnym w Warszawie padają ze sceny takie hasła: „Lepiej spuścić się w mysią norkę, niż spłodzić kolejne dziecko, które pampersami zanieczyści Ziemię…”. Niestety, to rewelacyjne zdanie napisał w swojej książce Łukasz Łuczaj, który naprawdę zna się na roślinach, ale do Związku Pisarzy ze Wsi chyba nie należy. A powinien, bo jego książka o pięknym, intertekstualnym tytule Seks w wielkim lesie czyni z niego lidera literatury ekologicznej.

Ekologia rzecz ważna, więc i my pytamy o nią w „Teatrze”. „Zaangażowanie ekoaktywistyczne polskiego teatru charakteryzuje się stosunkiem odwrotnie proporcjonalnym do stopnia naturalności miejsca, z którego twórcy mówią. Tym większe zainteresowanie naturą – im większe teatralne miasto” – zauważa trzeźwo Grzegorz Kondrasiuk, ale cóż w tym dziwnego? Miejscy artyści tęsknią za wsią, bo w miastach oddychają smogiem i tkwią w typowo miejskich (czytaj: ponowoczesnych) sprzecznościach. „Najbardziej przetworzone technologicznie środowisko metropolii, na czele z Warszawą, to miejsce, gdzie wyciąga się najradykalniejsze wnioski” – nie ustępuje Kondrasiuk. „Co więcej – spektakle snujących posthumanistyczne, postapokaliptyczne i proekologiczne wizje często należą do najbardziej nasyconych technologią sceniczną, a więc tworzone są w środowisku infrastrukturalnym, ekstremalnie pozbawionym natury (nie wspominając już o generowanym przez instytucję śladzie węglowym)”. I tu się z autorem artykułu Ekoteatr po naturze otwarcie nie zgodzę. W porównaniu z dawniejszymi produkcjami, teatr ekologicznie świadomy zostawia w atmosferze ślad nieznaczny. Przecież dzisiaj gra się prawie bez scenografii, w salach wielkości foyer, a kostiumy aktorom kupuje się w lumpeksach. Owszem, projekcje ciągną trochę prądu, ale co to znaczy w porównaniu z kręcącą się obrotówką czy ruchomymi sztankietami?

W ogóle uważam, że największy ślad węglowy w teatrze zostawiają za sobą wypasione bryki artystów, którzy po spektaklu pędzą do domku na wsi, żeby trochę odpocząć. No, są też tacy, którzy ze wsi nie wyjeżdżają, i to oni tworzą najbardziej ekologiczny teatr w Polsce. „Amatorski teatr obrzędowy gmin i powiatów”, który jednak – uparcie przypomina Kondrasiuk – „nie jest zbyt ekoaktywistycznie radykalny”. Ciekawe dlaczego?

Bezpłatny fragment

KWIATKI W MAJU

AUTORZY

FORUM

GŁOSY Z UKRAINY

Ukraiński teatr. Część czwarta

KATHARSIS BEZ TEATRU

TEMAT Z OKŁADKI

Ekoteatr po naturze

LUDZIE

Chciałabym zmieniać świat teatrem

Zszywanie

Tadeusz Bradecki: początek i koniec

PRZESTRZENIE TEATRU

Teatr uczy myślenia

Konduktor patrzy na torowisko

Nie możemy się doczekać swojej przestrzeni

Piękno do spodu

Z prochu powstałaś i ryknęłaś śmiechem

POCHWAŁA DECORUM

KANTOR, BECKETT, PARASOLKA

PO PREMIERZE

Błahe przyczyny

Deklamacje

Kibolskie porachunki Śląsk – Warszawa

Zagubiona Słowiańszczyzna

Smutna komedia

ROZRODCZO

PRZEGLĄD

Za kulisami i za kierownicą

Ciała wypełnione słowami

Gniew kobiet? Gniew kobiecy?

Rewolucja (bez) dzieci

RÓŻNICA

Migotliwy portret dramaturgii

Odkrywanie świata

Aktor lalkarz XXI wieku

FOKUS NA... …Martynę Wawrzyniak

Przebić szklany sufit

Z archiwum „Teatru”

AUTORZY

NATALIA BŁOK – ukraińska dramatopisarka, jej utwór Przez skórę opublikowany w książce Współczesna dramaturgia ukraińska. Od A do Ja (2018) czytany był w Laboratorium Dramatu.

MARIA BURAKOWSKA – studentka Wiedzy o Teatrze AT w Warszawie.

JACEK CIEŚLAK – krytyk teatralny i dziennikarz „Rzeczpospolitej”, redaktor „Teatru”.

PIOTR DOBROWOLSKI – literaturoznawca, estetyk, teatrolog; pracownik naukowy w Zakładzie Estetyki Literackiej UAM.

MAGDALENA DRAB – aktorka, autorka i reżyserka, obecnie w zespole Teatru Modrzejewskiej w Legnicy. Współzałożycielka Teatru Zamiast w Łodzi. Laureatka GND za dramat Słabi. Ilustrowany banał teatralny (2017).

KAROLINA FELBERG – badaczka literatury późnej nowoczesności, autorka m.in. książki Melancholia i ekstaza. Projekt totalny w twórczości Andrzeja Sosnowskiego (2009), edytorka wielotomowego wydania Dzienników i zapisków Agnieszki Osieckiej. Współtworzy „Nowy Tygodnik Kulturalny”.

KATARZYNA FLADER-RZESZOWSKA – teatrolożka, profesor UKSW, zastępca redaktora naczelnego miesięcznika „Teatr”. Autorka m.in. książki Teatr przeciwko śmierci. Kryptoteologia Tadeusza Kantora (2015).

DOMINIK GAC – krytyk teatralny, stale współpracuje z „Teatrem” i portalem teatralny.pl.

ANTONINA GRZEGORZEWSKA – plastyczka, dramatopisarka, autorka m.in. dramatów On, Ifigenia, Migrena, laureatka konkursu „Dramatopisanie”, w ramach którego napisała dramat La Pasionaria.

GRZEGORZ KONDRASIUK – teatrolog, krytyk teatralny. Pracuje na UMCS, współpracuje z Instytutem Teatralnym w Warszawie.

JACEK KOPCIŃSKI – redaktor naczelny miesięcznika „Teatr”. Profesor w IBL PAN, wykładowca UKSW i UW. Autor kilku książek o dramacie współczesnym i teatrze. Ostatnio opublikował tom Wybudzanie. Dramat polski / Interpretacje (2018).

KAROLINA KOSIERADZKA – studentka Wiedzy o Teatrze AT w Warszawie.

DOROTA KOZIŃSKA – latynistka, krytyk muzyczna i teatralna, tłumaczka, wykładowczyni, wieloletnia redaktorka „Ruchu Muzycznego”.

IRINA LAPPO – teatrolożka, slawistka, pracowniczka UMCS. Autorka m.in. książki Teatr Czechowa w Polsce (2010).

KATARZYNA LEMAŃSKA – krytyk teatralna, redaktorka. Członki redakcji czasopisma „Performer”. Publikuje w „Didaskaliach” i „Dialogu”.

KAMILA ŁAPICKA – teatrolożka, obroniła doktorat na temat dramatów historycznych Juana Mayorgi. Jej zainteresowania badawcze obejmują polski i hiszpański teatr oraz dramat współczesny.

ŁUKASZ MACIEJEWSKI – filmoznawca, krytyk, wykładowca w Szkole Filmowej w Łodzi. W 2020 roku opublikował Wpadnij, to pogadamy... – rozmowy z Krzysztofem Orzechowskim.

WOJCIECH MAJCHEREK – absolwent Wiedzy o Teatrze warszawskiej PWST. Wieloletni redaktor miesięcznika „Teatr” (1990–2005) oraz TVP Kultura (2005–2019). Kierownik literacki Teatru Dramatycznego w Warszawie.

JOANNA OSTROWSKA – pracowniczka Instytutu Kulturoznawstwa UAM i Teatru Fredry w Gnieźnie. Autorka wielu publikacji z zakresu teatru i performatyki.

ARTUR PAŁYGA – dramatopisarz, dramaturg w Teatrze Śląskim w Katowicach. Uhonorowany GND za W środku słońca gromadzi się popiół (2013).

PAWEŁ PASSINI – reżyser teatralny, dramatopisarz, kompozytor, twórca lubelskiego neTTheatre.

AGNIESZKA RATAJ – absolwentka Wydziału Polonistyki UW i Wiedzy o Teatrze AT. Dziennikarka i copywriterka, pracuje w TVP Kultura.

JOLANTA RZEGOCKA – mediewistka, historyk teatru, dziennikarka telewizyjna, adiunkt w Instytucie Neofilologii Wydziału Pedagogicznego w krakowskiej Akademii Ignatianum. Przygotowuje książkę w języku angielskim na temat jezuickiego teatru szkolnego w dawnej Rzeczypospolitej.

PIOTR SOBIERSKI – dziennikarz, publikował w „Gazecie Wyborczej”. Współprowadzi audycję Ten cały musical w Programie 2 PR. Autor książki Więcej niż musical. Teatr Wojciecha Kościelniaka (2018).

KAROL SUSZCZYŃSKI – wykładowca warszawskiej AT, filia w Białymstoku, zajmuje się historią i teorią teatru lalek, publikuje w „Teatrze Lalek”, „Scenie”, „Teatrze”.

ANNA SZYMONIK – krytyk teatralna, redaktorka „Teatru”.

WOJCIECH ŚWIDZIŃSKI – teatrolog i filmoznawca, doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Akademii Teatralnej w Warszawie. Naukowo zajmuje się recepcją filmu, związkami filmu z innymi dziedzinami sztuki oraz kinem niemym.

WIKTORIA TABAK – doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych UJ. Redaktorka internetowego magazynu „Teatralia”. Stale współpracuje z „Didaskaliami” i „Dialogiem”.

AGNIESZKA TABORSKA – pisarka, historyk sztuki, romanistka. Autorka zbiorów opowiadań, powieści kolażowych, książek o surrealizmie, relacji z podróży, bajek dla dzieci i dorosłych. Wykłada w Rhode Island School of Design.

AGATA TOMASIEWICZ – krytyk teatralna, redaktorka „Teatru”.

JACEK WAKAR – krytyk teatralny, dziennikarz. Pracował m.in. w „Życiu”, „Dzienniku”, „Przekroju” i radiowej Dwójce, był szefem działu kultury PAP. Ostatnio wydał książkę Zawód: aktor (2020).

KATARZYNA WALIGÓRA – teatrolożka, krytyk i edukatorka teatralna, współpracuje z Katedrą Teatru i Dramatu na UJ. Autorka książki „Koń nie jest nowy”. O rekwizytach w teatrze (2017), współredaktorka monografii Teatr brzydkich uczuć (2021).

ZMICER WAYNOWSKI – białoruski artysta fotografik. Represjonowany za udział w protestach antyrządowych, obecnie mieszka w Lublinie. O jego doświadczeniach opowiada spektakl Najpiękniejszy Wschód… w reżyserii Pawła Passiniego.

PRENUMERATA 2022

Instytut Książki również w 2022 roku realizuje specjalną ofertę dla Czytelników. Prenumerując jedno z czasopism IK, drugi, tańszy tytuł otrzymają Państwo z 50-procentowym rabatem. Prenumeratę można zamówić na dowolnie wybrany okres. Zamawiający nie ponosi żadnych opłat związanych z wysyłką. Promocja dotyczy tylko prenumeraty realizowanej przez Instytut Książki. Szczegółowe informacje pod numerem telefonu: +48 22 697 05 34.

„TEATR” MOŻNA ZAPRENUMEROWAĆ ONLINE:

ZA POŚREDNICTWEM INSTYTUTU KSIĄŻKI

www.instytutksiazki.pl (e-sklep) lub przez Dział Wydawnictw IK: + 48 22 697 05 34

ZA POŚREDNICTWEM FIRMY RUCH SA

Prenumerata krajowa:

Zamówienia na prenumeratę przyjmują zespoły prenumeraty właściwe dla miejsca zamieszkania klienta, www.prenumerata.ruch.com.pl, e-mail: prenumerata@ruch.com.pl

Prenumerata ze zleceniem wysyłki za granicę:

Informację o warunkach prenumeraty i sposobie zamawiania można uzyskać pod nr tel. +48 22 693 67 75, www.ruch.pol.pl, e-mail: prenumerataz@ruch.com.pl

W 2021 roku cena „Teatru” nie ulega zmianie. Cena numeru w prenumeracie – 10 zł, prenumerata kwartalna – 30 zł, półroczna – 60 zł, roczna – 120 zł.

Instytut Książki z siedzibą w Krakowie, przy ul. Z. Wróblewskiego 6, jako Administrator danych informuje, że Państwa dane osobowe będą przetwarzane wyłączenie w celu realizacji prenumeraty Czasopism Patronackich. W związku z przetwarzaniem, Administrator może podpowierzyć dane osobowe podmiotom zewnętrznym. Przysługuje Państwu prawo dostępu do treści swoich danych, ich poprawiania, cofnięcia zgody na dalsze przetwarzanie, prawo do bycia zapomnianym oraz wniesienia skargi na zasady przetwarzania danych do organu nadzorczego tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Podanie danych jest dobrowolne, lecz niezbędne w celu złożenia zamówienia na prenumeratę. W sprawach związanych z danymi osobowymi można kontaktować się z inspektorem ochrony danych – iod@instytutksiazki.pl.

Redakcja:

Jacek Kopciński

redaktor naczelny

Katarzyna Flader-Rzeszowska

zastępca red. naczelnego

Katarzyna Tokarska-Stangret

sekretarz redakcji

Jacek Cieślak, Szymon Kazimierczak,

Anna Szymonik, Agata Tomasiewicz, Grzegorz Wroniewicz Kinga Czaplarska

sekretariat

Stale współpracują:

Jarosław Cymerman, Artur Duda, Artur Grabowski, Mirosław Kocur, Jolanta Kowalska,

Dorota Kozińska, Edyta Kubikowska,

Wojciech Majcherek, Jadwiga Majewska, Małgorzata Piekut, Paweł Płoski,

Paweł Schreiber, Halina Waszkiel, Jarosław Zalesiński

Rada redakcyjna:

Janusz Degler, Małgorzata Dziewulska, Piotr Kłoczowski, Antoni Libera, Zbigniew Majchrowski, Tadeusz Nyczek, Barbara Osterloff, Marta Piwińska,

Dobrochna Ratajczakowa, Lech Sokół, Lech Śliwonik

projekt Layoutu:

Kamila Schinwelska/dizajnia

Opracowanie graficzne, okładka i redakcja techniczna:

Elżbieta Krassowska Modlinger

Rysunki:

Bogna Podbielska

Adres redakcji:

ul. Kozia 3/5 m. 6, 00-070 Warszawa tel.: +48 22 692 88 18,

+48 22 692 88 19

e-mail: teatr@teatr-pismo.pl

Wydawca:

Instytut Książki

ul. Zygmunta Wróblewskiego 6

31-148 Kraków
Dział Wydawnictw

ul. Parandowskiego 19, 01-699 Warszawa
tel.: +22 697 05 32, +22 697 05 34

e-mail: czaspatron@instytutksiazki.pl

Czasopismo patronackie Instytutu Książki wydawane na zlecenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Istnieje od 1946 roku.

TEKSTÓW NIEZAMÓWIONYCH REDAKCJA NIE ZWRACA. REDAKCJA ZASTRZEGA SOBIE PRAWO DOKONYWANIA SKRÓTÓW I ZMIAN W PUBLIKOWANYCH TEKSTACH.

FORUM

WYDARZYŁO SIĘ

Gdańskie ślady profesora Limona: wystawa i biblioteka

Od 25 maja do 25 lipca 2022 roku w Bibliotece Uniwersytetu Gdańskiego dostępna będzie unikatowa wystawa „Gdańskie ślady Szekspira: Chodowiecki & Limon” (towarzyszy jej ambitny katalog – dwujęzyczne wydawnictwo, w którym pomieszczono teksty teatrologów, szekspirologów i muzealników). Ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku skolekcjonowano ryciny osiemnastowiecznego malarza i rysownika Daniela Chodowieckiego, m.in. rzadko pokazywane razem cykle ilustracji do Szekspirowskich dramatów (Hamleta, Makbeta, Koriolana czy Wesołych kumoszek z Windsoru). Pozostałe eksponaty pochodzą ze zbiorów Jerzego Limona – gdzie z kolei znajdziemy grafiki Chodowieckiego do Burzy, a prócz rycin także na przykład obrazy Kiejstuta Bereźnickiego, Andrzeja Markowicza, Rafała Olbińskiego, Mariana Kołodzieja, Andrzeja Taranka, Kazimierza Kalkowskiego. Uwagę zwraca pochodząca z drugiej połowy XVII wieku kolorowa grafika Petera Willera Der Stadthoff, pokazująca Szkołę Fechtunku w Gdańsku.

Biblioteka Jerzego Limona; fot. Dawid Linkowski

Szkoła Fechtunku to pierwszy w Polsce teatr publiczny, gdzie obecnie stoi Gdański Teatr Szekspirowski. Właśnie w jego najstarszej części 23 kwietnia br. otwarto Bibliotekę Jerzego Limona. Księgozbiór profesora dostępny jest dla czytelników na miejscu. Podzielono go na działy: kultura renesansu, kultura Wysp Brytyjskich, humanistyka, historia, filozofia, teoria teatru i sztuk performatywnych, językoznawstwo, literaturoznawstwo, sztuka i architektura, teoria sztuki, kultura audiowizualna, dramat, poezja i proza, Gdańsk i Pomorze. Pomieszczenie zdobią oryginalne belki ze Szkoły Fechtunku, które z tej okazji przekazało teatrowi Muzeum Archeologiczne w Gdańsku. Rok od śmierci założyciela Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego w murach teatru odbędzie się też konferencja naukowa „Jerzy Limon. Inspiracje. Dialog. Polemika” (27–28 maja).

Książka o teatrze 2021

Monografia Dejmek Magdaleny Raszewskiej otrzymała Nagrodę Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych za najlepszą publikację książkową z zakresu wiedzy o dramacie, teatrze i widowiskach, wydaną w roku 2021. „Licząca ponad sześćset stron biografia wybitnego reżysera, jest imponującym, mozaikowym portretem nieszablonowego artysty i człowieka, współtwórcy Nowego w Łodzi, dyrektora Narodowego i Polskiego w Warszawie, reżysera słynnych Dziadów” – pisał na łamach „Teatru” Jacek Cieślak. Recenzję przeczytać można w numerze 1/2022.

Międzynarodowy Dzień Teatru Tańca po raz czterdziesty

W rocznicę urodzin wybitnego choreografa Jeana-Georges’a Noverre’a, przypadającą 29 kwietnia, obchodzony jest od 1982 roku Międzynarodowy Dzień Tańca. Z tej okazji pojawiają się tradycyjne orędzia, które tym razem w imieniu polskiego środowiska tanecznego wygłosiła Anna Hop, tancerka, choreografka i edukatorka związana ze stołecznym Teatrem Wielkim – Operą Narodową. Podkreśliła ona, że taniec nie pozostaje obojętny na rzeczywistość – operując zaś uniwersalnym dla wszystkich ludzi językiem, ma wielką moc. „Sztuka łączy, konsoliduje, rozwija, przynosi ukojenie, dobre przeżycia, jest wentylem emocji, pomaga oczyszczać i zrozumieć, oderwać się na chwilę od rzeczywistości i problemów nas otaczających” – przypomniała artystka. W Instytucie Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego święto tańca obchodzone było w duchu solidarności z Ukrainą – odbyły się m.in. pokazy taneczne, panel dyskusyjny i warsztaty dla dzieci. Ukraińskie orędzie przygotował przebywający w Kijowie Anton Ovchinnikov – tancerz, choreograf, reżyser, performer i edukator. Artysta wybrał formę wiersza:

oto jak pędzą przez stepy przez pola konie nieokiełznane ziemię rwą na kawałki piją wiatr depczą trawy zmięte

oto jak chodzą po miastach z kamieni ludzie o twarzach nieznanych światłość pozostawiając tam gdzie o światłości już nikt nie pamięta […]

Cały tekst w przekładzie można odnaleźć na wortalu e-teatr.

NOWOŚCI

Nasi nauczyciele: Marta Fik (1937–1995)

W galerii Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego można obejrzeć ciekawą wystawę „Nasi nauczyciele: Marta Fik”, przygotowaną w związku z osiemdziesiątą piątą rocznicą jej urodzin. To okazja, by przyjrzeć się dorobkowi i sylwetce jednej z najbardziej cenionych krytyczek teatralnych w powojennej Polsce (autorki m.in. zbioru Trzydzieści pięć sezonów), wykładowczyni Wiedzy o Teatrze warszawskiej PWST oraz teatrologii w krakowskiej Szkole Teatralnej i na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zbiory – przede wszystkim nagrane głosy rodziny, przyjaciół, współpracowników i uczniów – zarysowują też, co warto podkreślić, prywatny portret profesor Fik.

fot. materiały prasowe

ODESZLI

Halina Winiarska – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, pedagog w Teatrze Muzycznym w Gdyni. W latach 1966–2003 związana z Teatrem Wybrzeże w Gdańsku.

W TOKU

Najlepsze inscenizacje polskiej sztuki współczesnej

Alte Hajm / Stary Dom; fot. Monika Stolarska / Teatr Nowy w Poznaniu

Zakończyła prace Komisja Artystyczna Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej w składzie Jacek Sieradzki (przewodniczący), Paweł Kluszczyński, Katarzyna Lemańska, Andrzej Lis, Wiktoria Tabak, KatarzynaTokarska- -Stangret i Agnieszka Wójtowicz. W XXVIII edycji spośród przyjętych 131 spektakli ocenie podlegało 119 – decyzją komisji 46 z nich może ubiegać się o refundację kosztów produkcji, ponadto 13 zakwalifikowanych do finału powalczy o nagrody jury, w tym o Grand Prix. Są to: Alte Hajm / Stary Dom z Teatru Nowego im. Tadeusza Łomnickiego w Poznaniu; lalkowy Beton z gdańskiej Miniatury; Bezmatek z Teatru Ludowego; Biruta i tajemnica rzeki z Teatru „Maska” w Rzeszowie; Ciemna Woda wystawiona w Nowym Teatrze w Słupsku; Madagaskar – koprodukcja Teatru Papahema i Teatru Żydowskiego im. Estery Rachel i Idy Kamińskich – Centrum Kultury Jidysz; gnieźnieńskie Mrowisko: z życia dobrej służącej; Odlot, który Anna Augustynowicz wyreżyserowała na zakończenie swojej dyrekcji w Teatrze Współczesnym w Szczecinie; dyplom wrocławskiej filii Akademii Sztuk Teatralnych POMIŁOŚĆ. Przeraźliwie kiczowate i banalne historie; Słabi z Teatru Jaracza w Łodzi; Sztuka intonacji z Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy; poznański projekt Fundacji Na Marginesie Tutaj, czyli gdzie? Rzecz o (nie)pamięci; a także łódzki spektakl Wszyscy jesteśmy dziwni, powstały w ramach prężnie rozwijającego się projektu „Nowy i Młodzi”. Ogłoszenie laureatów zaplanowano na początek lipca.

Przegląd oper Szczęśniak i Warlikowskiego

Od marca br. w Nowym Teatrze w Warszawie raz w miesiącu – na dużym ekranie i profesjonalnie nagłośnione – prezentowane są opery wyreżyserowane przez Krzysztofa Warlikowskiego ze scenografią i kostiumami Małgorzaty Szczęśniak, ubiegłorocznej laureatki International Opera Awards. Przegląd rozpoczęła Lady Makbet Dymitra Szostakowicza z Opéra National de Paris, w kwietniu wyświetlono Wozzecka Albana Berga z Dutch National Opera w Amsterdamie, w maju można było zobaczyć Elektrę Richarda Straussa, która w 2020 roku otworzyła setną edycję Salzburger Festspiele. Połowa puli bezpłatnych wejściówek dostępna jest na stronie teatru, druga połowa przed pokazem w kasie.

Elektra, reż. K. Warlikowski; fot. Bernd Uhlig / Salzburger Festspiele

Debata o dramaturgii dla młodej widowni

W dniach 15–18 września br. odbędzie się w Poznaniu forum poświęcone współczesnej dramaturgii dla młodej widowni w Polsce. Inicjatorem jest Centrum Sztuki Dziecka, które od lat prowadzi projekty dotyczące tej tematyki, m.in. cykliczne wydawnictwo „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, Konkurs na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży czy aktualizowany katalog nowesztuki.pl. Siedemnaście lat po Kongresie Polskiego Teatru dla Dzieci i Młodzieży organizatorzy chcą zapytać, co zmieniło się przez ten czas, jak ewoluowała dramaturgia i jakie nowe formy teatru się pojawiły – oraz jak z tymi zmianami współpracować. Prócz paneli dyskusyjnych będą odbywać się spotkania grup roboczych poświęcone konkretnym sprawom, networking, a także prezentacja raportu socjologicznego dotyczącego głównego tematu forum.

KADRY

Kowalewski zostaje sam?

Współtwórcy programu przedstawionego przez Macieja Kowalewskiego w konkursie na stanowisko dyrektora Północnego Centrum Sztuki – Teatru Komedia, czyli dramatopisarka Małgorzata Sikorska-Miszczuk i reżyser Wawrzyniec Kostrzewski, zadeklarowani w eksplikacji jako zastępca dyrektora ds. artystycznych i edukacyjnych oraz jako dyrektorka literacka, wycofali chęć współpracy i poparcie dla tego kandydata (pismo skierowane do Prezydenta m.st. Warszawy Rafała Trzaskowskiego wpłynęło do urzędu 29 kwietnia). Jako powód podają zarówno utratę zaufania do osoby przyszłego dyrektora, jak i brak wiary w to, że zamierza on realizować wspólnie wypracowany program. Kowalewski ma objąć Komedię 1 września – niezbyt zabawny początek.

Teatr Żeromskiego z odwołaniami w tle

Trwający spór między Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków a dyrekcją Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach o sąsiadującą z nim kamienicę znalazł rozwiązanie w postaci odwołania Anny Żak, która nie zgadzała się na wyburzenie budynku, kosztem którego zamierzano powiększyć remontowany teatr. Oznacza to, że trwający od miesięcy pat zostanie wkrótce przezwyciężony, prawdopodobnie na korzyść kieleckiej sceny. Miejmy nadzieję, że doczeka tego Michał Kotański, którego odwołania po kwietniowej premierze spektaklu Ale z naszymi umarłymi według Jacka Dehnela i w reżyserii Michała Kmiecika domagał się z kolei poseł Mariusz Gosek z Solidarnej Polski. Remont ma zostać zakończony we wrześniu 2023.

Kamienica sąsiadująca z siedzibą Teatru Żeromskiego;
fot. Wojciech Habdas / Agencja Gazeta