Dane oryginału
COMPLETE BUSINESS STATISTICS
Amir D. Aczel, Jayavel Sounderpandian
Seventh edition
McGraw-Hill/Irwin

Projekt okładki i stron tytułowych
Małgorzata Smogorzewska

Wydawca
Dorota Siudowska-Mieszkowska

Koordynator ds. redakcji
Renata Ziółkowska

Redaktor
Barbara Jaworska

Koordynator produkcji
Mariola Iwona Keppel

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwa Naukowego PWN

Katarzyna Błaszczyk, Woblink

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo.

Więcej na www.legalnakultura.pl

Polska Izba Książki

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2000, 2018

Original edition copyright © 2009, 2006, 2002, 1999, 1996, 1993, 1989 by McGraw-Hill/Irwin, a business unit of The McGraw-Hill Companies, Inc., 1221 Avenue of the Americas, New York, NY, 10020. All rights reserved.
Polish edition copyright © 2018 by Wydawnictwo Naukowe PWN. All rights reserved.

ISBN 978-83-01-19537-3

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2018 r., (wyd. II)

Warszawa 2018

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 288

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl; reklama@pwn.pl

www.pwn.pl

Spis treści

Przedmowa

O Autorach

Przedmowa od Tłumacza

Rozdział 1 Wprowadzenie i statystyka opisowa

1.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

1.2. Percentyle i kwartyle

1.3. Miary tendencji centralnej

1.4. Miary zmienności

1.5. Grupowanie danych i histogramy

1.6. Skośność i kurtoza

1.7. Związek między średnią a odchyleniem standardowym

1.8. Metody prezentacji danych

1.9. Wstępna analiza danych

1.10. Wykorzystanie komputera

1.11. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 1: Wahania NASDAQ

Rozdział 2 Prawdopodobieństwo

2.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

2.2. Podstawowe definicje: zdarzenia, przestrzeń prób i prawdopodobieństwa

2.3. Podstawowe reguły prawdopodobieństwa

2.4. Prawdopodobieństwo warunkowe

2.5. Niezależność zdarzeń

2.6. Zagadnienia z kombinatoryki

2.7. Prawdopodobieństwo całkowite i twierdzenie Bayesa

2.8. Tabela prawdopodobieństwa łącznego

2.9. Wykorzystanie komputera

2.10. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 2: Podania o pracę

Rozdział 3 Zmienne losowe

3.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

3.2. Wartość oczekiwana skokowej zmiennej losowej

3.3. Suma i kombinacje liniowe zmiennych losowych

3.4. Rozkład zero-jedynkowy

3.5. Zmienna losowa o rozkładzie dwumianowym

3.6. Rozkład ujemny dwumianowy

3.7. Rozkład geometryczny

3.8. Rozkład hipergeometryczny

3.9. Rozkład Poissona

3.10. Zmienne losowe ciągłe

3.11. Rozkład jednostajny

3.12. Rozkład wykładniczy

3.13. Wykorzystanie komputera

3.14. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 3: Testowanie koncepcji

Rozdział 4 Rozkład normalny

4.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

4.2. Własności rozkładu normalnego

4.3. Standardowy (standaryzowany) rozkład normalny

4.4. Przekształcenia normalnej zmiennej losowej

4.5. Przekształcenie odwrotne

4.6. Szablon w arkuszu kalkulacyjnym

4.7. Rozkład normalny jako przybliżenie rozkładu dwumianowego

4.8. Wykorzystanie komputera

4.9. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 4: Gwoździe do przyjęcia

Studium przypadku 5: Decyzja wielowalutowa

Rozdział 5 Dobór próby i rozkłady statystyk z próby

5.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

5.2. Statystyki z próby jako estymatory parametrów populacji

5.3. Rozkłady statystyk z próby

5.4. Estymatory i ich własności14

5.5. Stopnie swobody

5.6. Wykorzystanie komputera

5.7. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 6: Produkcja kołków – dobieranie próby

Rozdział 6 Przedziały ufności

6.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

6.2 Przedział ufności dla średniej z populacji, kiedy znane jest odchylenie standardowe w populacji

6.3. Przedziały ufności dla µ, gdy σ jest nieznane. Rozkład t

6.4. Przedziały ufności dla frakcji populacji, gdy próba jest duża

6.5. Przedziały ufności dla wariancji w populacji

6.6. Wyznaczanie liczebności próby

6.7. Szablon w arkuszu kalkulacyjnym

6.8. Wykorzystanie komputera

6.9. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 7: Sondaż kandydata na prezydenta

Studium przypadku 8: Problem prywatności

Rozdział 7 Weryfikacja hipotez statystycznych

7.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

7.2. Podstawowe idee związane z weryfikacją hipotez

7.3. Wyznaczanie wartości p

7.4. Testy statystyczne

7.5. Decyzje oparte na testach wstępnych

7.6. Wykorzystanie komputera

Wykorzystanie programu MINITAB do weryfikacji hipotez opartych na próbie z pojedynczej populacji

7.7. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 9: Zużyte opony 1

Rozdział 8 Porównywanie dwóch populacji

8.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

8.2. Porównywanie wyników obserwacji zestawionych w pary

8.3. Testowanie różnicy między średnimi w dwóch populacjach na podstawie niezależnych prób losowych

8.4. Test dla frakcji w dwóch populacjach w przypadku dużych prób

8.5. Rozkład F i test dla wariancji w dwóch populacjach

8.6. Wykorzystanie komputera

8.7. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 10: Zużyte opony 2

Rozdział 9 Analiza wariancji

9.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

9.2. Weryfikacja hipotez w analizie wariancji

9.3. Teoria i obliczenia ANOVA

9.4. Tablica ANOVA i przykłady

9.5. Dalsza analiza

9.6. Modele, czynniki, układy eksperymentów

9.7. Dwuczynnikowa (podwójna) analiza wariancji

9.8. Układ blokowy

9.9. Wykorzystanie komputera

9.10. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 11: Ocenianie win

Studium przypadku 12: Sprawdzanie kas

Rozdział 10 Regresja liniowa prosta i korelacja

10.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

10.2. Model regresji liniowej prostej

10.3. Szacowanie (estymacja): metoda najmniejszych kwadratów

10.4. Wariancja resztowa i błędy standardowe estymatorów regresji

10.5. Korelacja

10.6. Testy hipotez związanych z regresją

10.7. Na ile dobra jest regresja?

10.8. Tablica analizy wariancji i test F w modelu regresji

10.9. Analiza reszt i sprawdzanie poprawności modelu

10.10. Wykorzystywanie modelu regresji do prognozowania (przewidywania)

10.11. Wykorzystanie komputera

10.12. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 13: Dźwignia finansowa przedsiębiorstwa a prawa akcjonariuszy

Studium przypadku 14: Ryzyko i stopa zwrotu

Rozdział 11 Regresja wieloraka

11.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

11.2. Model regresji wielorakiej z k zmiennymi objaśniającymi

11.3. Test F w modelu regresji wielorakiej

11.4. Na ile dobre jest równanie regresji?

11.5. Testy istotności poszczególnych zmiennych objaśniających

11.6. Sprawdzanie poprawności modelu regresji

11.7. Zastosowanie modelu regresji wielorakiej w celach prognostycznych

11.8. Jakościowe zmienne objaśniające

11.9. Regresja wielomianowa

11.10. Modele nieliniowe i ich przekształcenia

11.11. Współliniowość

11.12. Autokorelacja składnika losowego i test Durbina–Watsona

11.13. Częściowy test F i metody doboru zmiennych objaśniających

11.14. Wykorzystanie komputera

11.15. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 15: Zwroty z kapitału w czterech sektorach

Rozdział 12 Szeregi czasowe, prognozowanie i indeksy

12.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

12.2. Analiza trendu

12.3. Sezonowość i cykliczność

12.4. Metoda średniej ruchomej

12.5. Metody wygładzania wykładniczego

12.6. Wskaźniki (indeksy)

12.7. Wykorzystanie komputera

12.8. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 16: Prognozowanie sprzedaży części samochodowych

Rozdział 13 Kontrola i poprawa jakości

13.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

13.2. W. Edwards Deming instruuje

13.3. Statystyka i jakość

13.4. Karta kontrolna

13.5. Karta kontrolna R i karta kontrolna s

13.6. Karta kontrolna p

13.7. Karta kontrolna c

13.8. Karta kontrolna x

13.9. Wykorzystanie komputera

13.10. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 17: Kontrola i poprawa jakości w Nashua Corporation7

Rozdział 14 Metody nieparametryczne i testy chi-kwadrat

14.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

14.2. Test znaków

14.3. Test serii – test losowości

14.4. Test U Manna–Whitneya

14.5. Test rangowanych znaków Wilcoxona

14.6. Test Kruskala–Wallisa – nieparametryczna alternatywa dla jednokierunkowej ANOVA

14.7. Test Friedmana dla ulosowionego (zrandomizowanego), zblokowanego planu eksperymentu

14.8. Współczynnik korelacji rang Spearmana

14.9. Test zgodności chi-kwadrat18

14.10. Analiza tablic wielodzielczych – test niezależności chi-kwadrat

14.11. Test równości frakcji (test jednorodności) chi-kwadrat

14.12. Wykorzystanie komputera

14.13. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 18: Dziewięć krain Ameryki Północnej

Rozdział 15 Statystyka bayesowska i analiza decyzji

15.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

15.2. Twierdzenie Bayesa dla dyskretnych modeli probabilistycznych

15.3. Twierdzenie Bayesa dla ciągłych rozkładów prawdopodobieństwa

15.4. Wyznaczanie subiektywnych prawdopodobieństw

15.5. Analiza decyzji: przegląd ogólny

15.6. Drzewa decyzyjne

15.7. Korzystanie z dodatkowych informacji za pomocą twierdzenia Bayesa

15.8. Użyteczność

15.9. Wartość informacji

15.10. Wykorzystanie komputera

15.11. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 19: „Pizzas ‘R’ Us”

Studium przypadku 20: Opracowanie nowego leku

Rozdział 16 Metody doboru próby

16.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

16.2. Nielosowy dobór próby i błąd obciążenia

16.3. Losowanie warstwowe

16.4. Losowanie zespołowe

16.5. Losowanie systematyczne

16.6. Odmowy odpowiedzi

16.7. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 21: Urząd ds. Przebudowy Bostonu

Rozdział 17 Analiza wielowymiarowa

17.1. Praktyczne zastosowanie statystyki

17.2. Wielowymiarowy rozkład normalny

17.3. Analiza dyskryminacyjna

17.4. Składowe główne oraz analiza czynnikowa

17.5. Wykorzystanie komputera

17.6. Podsumowanie i przegląd głównych pojęć

Studium przypadku 22: Przewidywanie upadku firmy

Dodatek A. Bibliografia

Dodatek B. Odpowiedzi do większości zadań o numerach nieparzystych

Dodatek C. Tablice statystyczne

Wprowadzenie do podstaw Excela

Praca z szablonami

Przypisy

PRZEKŁAD

Katarzyna Bech

Rozdział II, XV

Michał Bernardelli

Rozdział V, XIII, XVII

Anna Decewicz

Rozdział I, VIII

Łukasz Goczek

Rozdział IX, XII

Mariusz Próchniak

Rozdział X, przedmowa, szablony, dodatki

Emilia Tomczyk

Rozdział XI

Andrzej Torój

Rozdział XIV, XVI

Zuzanna Wośko

Rozdział III, VI

Bartosz Witkowski

Rozdział IV, VII

Przedmowa

Profesor Jayavel Sounderpandian zmarł niestety przed korektą podręcznika. Był mistrzem tej książki: najpierw jako wierny użytkownik, a później jako wydajny współautor. Będzie nam brakowało jego licznych uzupełnień do podręcznika i zaraźliwego entuzjazmu. W siódmej edycji publikacji Statystyka w zarządzaniu skupiamy się na wielu ulepszeniach w tekście, których źródłem są przede wszystkim zalecenia od użytkowników oraz innych osób, które uczą statystyki w zarządzaniu. W swoich opiniach profesorowie sugerowali kierunki poprawy książki – poprzez włączenie pakietu komputerowego MINITAB (przy zachowaniu odwołań do Excela), jak również poprzez dodanie nowych treści i zadań oraz aktualizację materiałów źródłowych. Dodatkowo, w tej edycji zwiększono nacisk na wszechstronne zastosowania statystyki oraz uwzględniono wiele doskonałych zadań dotyczących rzeczywistych problemów. Książka nadal próbuje zaszczepić w czytelnikach głębokie zrozumienie metod i pojęć statystycznych.

Siódma edycja, podobnie jak poprzednie, zachowuje swój uniwersalny charakter, utrzymując pozycję lidera w międzynarodowych aspektach biznesu. Gospodarki krajów na całym świecie są coraz bardziej ze sobą powiązane. Wydarzenia społeczno-polityczne w Azji i na Bliskim Wschodzie mają bezpośredni wpływ na notowania na nowojorskiej giełdzie na Wall Street, a zmiany w gospodarce rosyjskiej idące w kierunku kapitalizmu mają bezpośredni wpływ na zmiany gospodarcze w Europie i w Stanach Zjednoczonych. Przemysł wydawniczy, w którym duże międzynarodowe koncerny nabyły całe przedsiębiorstwa; sektor finansowy, w którym akcje są obecnie notowane bez przerwy na rynkach na całym świecie; a także handel detaliczny, oferujący towary konsumpcyjne produkowane w wielu różnych miejscach na świecie świadczą o wszechobecnej globalizacji gospodarki światowej.

Znaczna część zadań i przykładów w nowym wydaniu dotyczy zagadnień międzynarodowych. Mamy nadzieję, że nauczyciele będą zadowoleni z tego podejścia, gdyż w coraz większym stopniu odzwierciedla to kontekst niemal wszystkich zagadnień biznesowych.

Wiele osób przyczyniło się w dużym stopniu do powstania siódmej edycji i jesteśmy wdzięczni im wszystkim. Głównymi recenzentami podręcznika są:

C. Lanier Benkard, Stanford University

Robert Fountain, Portland State University

Lewis A. Litteral, University of Richmond

Tom Page, Michigan State University

Richard Paulson, St. Cloud State University

Simchas Pollack, St. John’s University

Patrick A. Thompson, University of Florida

Cindy van Es, Cornell University

Chcielibyśmy podziękować wyżej wymienionym osobom, jak również autorom suplementów, które towarzyszą temu podręcznikowi. Lou Patille z Keller Graduate School of Management zaktualizował Pomocnik nauczyciela (Instructor’s Manual) oraz Pomocnik do rozwiązywania zadań (Student Problem Solving Guide). Alan Cannon z University of Texas–Arlington zaktualizował Zbiór zadań (Test Bank), a Lloyd Jaisingh z Morehead State University utworzył pliki z danymi i zaktualizował prezentacje PowerPoint. P. Sundararaghavan z University of Toledo skontrolował dokładność korekty. Specjalne podziękowania należą się także Davidowi Doane, Ronaldowi Tracy i Kieranowi Mathiesonowi (wszyscy z Oakland University), którzy zgodzili się na włączenie ich pakietu statystycznego, Visual Statistics, na płytę CD towarzyszącą temu podręcznikowi[1].

Jesteśmy także winni podziękowania pracownikom wydawnictwa McGraw-Hill/Irwin. Wyrażamy wdzięczność Scottowi Isenbergowi, redaktorowi naczelnemu, za jego strategiczne wytyczne w aktualizacji podręcznika do siódmej edycji. Doceniamy wielki wkład Wandy Zeman, starszej redaktor, która dobrze kierowała projektem, dbała o harmonogram i utrzymywała koszty w ramach budżetu. Jesteśmy wdzięczni zespołowi produkcyjnemu McGraw-Hill/Irwin za wysokiej jakości redakcję, skład i druk. Szczególne podziękowania należą się dla Saeideh Fallah Fini za jej wspaniałą pracę na programach komputerowych.

Amir D. Aczel

Boston University

O Autorach

Amir D. Aczel, związany z Centrum Filozofii i Historii Nauki w Boston University oraz University of New Hampshire, okazjonalny komentator biznesu dla CNN. Otrzymał tytuł licencjata z matematyki i tytuł magistra z badań operacyjnych na University of California-Berkeley, a stopień doktora w dziedzinie statystyki na University of Oregon. Przed objęciem obecnego stanowiska, Aczel mieszkał i nauczał w Kalifornii, na Alasce, w Europie oraz na Bliskim i Dalekim Wschodzie.

Jest autorem 14 książek z matematyki, biznesu i statystyki. Jego najbardziej znana książka Ostatnie Twierdzenie Fermata (Fermat’s Last Theorem) omawia poszukiwanie dowodu dotychczas niedającego się udowodnić twierdzenia matematycznego. Ostatnio opublikowana książka Szansa (Chance) jest popularnym opisem teorii prawdopodobieństwa.

Szerokie zainteresowania Aczela, uwidocznione w Statystyce w zarządzaniu, odzwierciedlają międzynarodowe doświadczenia autora, jego gruntowne wykształcenie oraz umiejętności praktyczne, jakie prezentował w innych swoich pracach. Aczel mieszka z żoną i córką w Bostonie.

Jayavel Sounderpandian, już nieżyjący, był profesorem metod ilościowych na University of Wisconsin-Parkside, gdzie uczył statystyki w biznesie oraz zarządzania operacyjnego przez 24 lata. Uzyskał stopień doktora i tytuł magistra w dziedzinie biznesu na Kent State University oraz otrzymał tytuł licencjata z inżynierii mechanicznej na Indian Institute of Technology w Madras. Przed przejściem do środowiska akademickiego, Sounderpandian pracował przez siedem lat jako inżynier w przedsiębiorstwie produkującym samoloty w Indiach.

Poza niniejszym podręcznikiem, Sounderpandian napisał cztery uzupełniające podręczniki, które koncentrują się na wykorzystaniu arkuszy kalkulacyjnych w statystyce biznesowej, badaniach rynku i zarządzaniu operacyjnym. Poświęcił się stosowaniu szablonów arkusza kalkulacyjnego podczas zajęć i wykorzystał doświadczenie w zaprojektowaniu ponad 100 szablonów do tego podręcznika. Jego zainteresowania naukowe obejmowały analizę ryzyka i decyzji. Szeroko publikował w wiodących czasopismach, takich jak: „Operations Research”, „Abacus”, „Journal of Risk and Uncertainty”, „International Journal of Production Economics” oraz „Interfaces”.

Zainteresowanie profesora Sounderpandiana w tworzeniu i rozwiązywaniu zagadek matematycznych zostało wykorzystane w wielu studiach przypadku w tym podręczniku. On i jego żona mieszkali w Racine w stanie Wisconsin, gdzie wychowali trzy córki.

Przedmowa od Tłumacza

Zapewne większość przedmiotów, które na różnych poziomach wykłada się na uczelniach albo uczy w szkole, doczekało się podręczników, o których wszyscy słyszeli, a większość wykorzystywała. Tak było z powstałym wiele lat temu podręcznikiem biologii Villego, czy podstawowym podręcznikiem do rachunku prawdopodobieństwa Fisza. Kiedy niemal rok temu otrzymaliśmy z WN PWN propozycję przetłumaczenia nowego wydania Statystyki w zarządzaniu Amira Aczela, po prostu nie mogliśmy odmówić – tak jak podstawy analizy matematycznej miały swój podręcznik Krysickiego i Włodarskiego, tak statystyka menedżerska ma swój podręcznik autorstwa właśnie Aczela. O powodach entuzjazmu zespołu tłumaczy można by pisać wiele, ale w największym skrócie, dwa z nich były kluczowe.

Po pierwsze, jak już wspomniałem, stare wydanie, którego nakład został wyczerpany tak dawno, że w wielu bibliotekach nie można znaleźć już nawet jednego egzemplarza, było bez wątpienia podręcznikiem kultowym; książką, z której wielu dzisiejszych, dojrzałych już ekonomistów i menedżerów uczyło się zastosowań statystyki. Wśród nich było także wielu dzisiejszych trudniących się metodami ilościowymi w ekonomii i zarządzaniu wykładowców światowych, w tym też polskich uczelni, a w szczególności – większość zespołu, który przygotowywał przekład, który Czytelnik właśnie trzyma w rękach. Stare wydanie było bodaj jedynym „zachodnim” podręcznikiem przedmiotu wydanym po polsku, a przy tym – jednym z bardzo niewielu wydanych w ogóle na świecie podręczników prezentujących nie tylko teorię, ale także zastosowania statystyki na przystępnym poziomie. O ile dziś na polskim rynku można znaleźć pojedyncze przekłady zachodnich podręczników poświęconych szeroko pojętym metodom ilościowym w ekonomii i zarządzaniu (jak choćby podręcznik Ekonometria G.S. Maddali, wydany również przez WN PWN), o tyle wciąż nie doczekaliśmy się alternatywnej pozycji prezentującej ich powszechne zastosowania.

Po drugie, złożony z pracowników Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie oraz Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego zespół tłumaczy, jaki udało się zbudować, składa się z osób, które metodami ilościowymi zajmują się na co dzień. Przekazywanie posiadanej wiedzy jest dla nich pasją, a to zawsze bardzo ułatwia współpracę, zwłaszcza w tak dużym zespole. Wprawdzie, jako tłumacze nie mogliśmy interweniować w logikę wykładu profesora Aczela, mogliśmy jednak dołożyć – i dołożyliśmy – starań, aby jego polska wersja była dla Czytelnika jak najbardziej przystępna.

Zapewne większość Czytelników nie zna lub nie pamięta poprzedniego wydania podręcznika. Gdyby jednak udało się na nie natrafić, czym różniłoby się ono od obecnego przekładu? Wbrew ogólnej tendencji, Autor nie uległ pokusie unowocześnienia książki poprzez proste dodanie nowych rozdziałów, poszerzających znacznie jej zakres. W istocie, niektóre dalsze rozdziały to częściowo novum, jednak nie stanowią one dominującej części, zaś objętość podręcznika niemal się nie zmieniła w stosunku do wydań poprzednich. Podstawowe zmiany, jakich dokonał Amir Aczel dotyczą sposobu prezentacji materiału i położonego nacisku. W odróżnieniu od przełożonego wiele lat temu na język polski wydania, w którym poszczególne problemy rozwiązywano przy użyciu kartki i długopisu, w obecnym wydaniu Autor prezentuje z reguły pojedyncze przykłady tego, w jaki sposób można by rozwiązać problem na papierze, korzystając z odpowiednich wzorów, dalej jednak pokazuje, w jaki sposób zinterpretować wyniki, które Czytelnik uzyska, korzystając z załączonych do podręcznika szablonów opracowanych w arkuszu kalkulacyjnym. Tym samym, zmieniony został nacisk – z „jak to policzyć” na „jakie wnioski można wyciągnąć z tego, co policzymy przy użyciu programu”. Ta zmiana z pewnością spotka się z zainteresowaniem przede wszystkim ze strony praktyków, z myślą o których w książce pojawiło się także jeszcze więcej przykładów, zaś wiele z przytoczonych już wcześniej zostało unowocześnionych i dostosowanych do realiów współczesnego biznesu. Tak więc część zmian dotyczy zakresu prezentowanego materiału, jednak w istocie nie one są dla podręcznika najważniejsze.

Z drugiej strony, przygotowując nową wersję przekładu podręcznika, staraliśmy się w możliwie największym stopniu ujednolicić używane w nim określenia statystyczne, dostosowując je do kanonu wykładanego na polskich uczelniach, unikając anachronizmów czy niejasności leksykalnych. W szczególności, w miejscach, które wydawały nam się potencjalnie niejasne dla Czytelnika przyzwyczajonego do polskiego piśmiennictwa, staraliśmy się – w formie przypisów od tłumacza – dostarczyć stosowne wyjaśnienia (rzecz jasna, nie ingerując w treść samego podręcznika).

Mam nadzieję, że obecne wydanie Statystyki w zarządzaniu spotka się z zainteresowaniem nie mniejszym, niż poprzednie, z którym ponad 20 lat temu mogli zapoznać się polscy czytelnicy (włączając w to podpisanego poniżej). W szczególności liczę, że niniejsza książka zapełnia wspomnianą wcześniej niszę, jaką stanowią pozycje napisane dla ludzi stosujących metody ilościowe, niekoniecznie zaś zajmujących się stojącą za nimi głęboką teorią, choć i owej teorii – jak się wydaje – w podręczniku Amira Aczela nie brakuje.

Bartosz Witkowski

Przypisy

Przedmowa

1 Polskie wydanie podręcznika nie zawiera płyty CD – materiały można natomiast znaleźć na stronie www.dopobrania.pwn.pl.