Rabbi Izaak Cylkow

Tora Rabina Cylkowa

Przetłumaczona bezpośrednio
z Języka Hebrajskiego na Język Polski

Warszawa 1895

Wersja Demonstracyjna

Tekst ręcznie przepisany: (ze źródeł będących kopią 

oryginalnego XIX wydania Tory) Mirek Sopek

Łódź 2008 - 2010

Wydawca:

World Without End Publishing
Łódź – Polska
2015

www.cylkow.pl

ISBN: 978-83-942544-2-1
ISBN wersji drukowanej: 978-83-942544-0-7

Pamięci Romana Sopka – Naszego Ojca, 

niniejsze Wydanie Pięcioksięgu  Mojżeszowego, 

w tłumaczeniu Rabina Izaaka Cylkowa, 

poświęcam:

Mirek Sopek

Tora dla Polaków i Żydów

Uwaga: Czytasz wersję Demo Tory Cylkowa. Informacje o wersji pełnej: www.cylkow.pl 

Wstęp

Z ogromną radością i wzruszeniem przekazuję na ręce czytelników elektroniczne wydanie Tory – Pięcioksięgu Mojżeszowego, czyli pierwszych pięciu ksiąg Biblii Hebrajskiej w przekładzie Izaaka Cylkowa. Wydanie to ukazuje się jednocześnie jako książka całkowicie elektroniczna (eBook), jako książka mówiona (audioBook) oraz w druku tradycyjnym przygotowanym również elektronicznie. Historię niniejszego wydania opisuję w dalszej cześci wstępu.

Zanim jednak tę historię przedstawię, niezbędne jest wyjaśnienie czytelnikom jak i kiedy powstał ten przekład i kim był jego autor, rabin Izaak Cylkow...

Rok 1895 – Kraków ...

Wydawnictwo Józefa Fiszera. Ukazuje się dzieło „Pięcioksiąg Mojżesza” które „tłomaczył i podług najlepszych źródeł objaśnił, Dr I. Cylkow”. Książka została wydana „Nakładem Tłomacza”. Tłumaczenie Tory - najważniejszych pięciu ksiąg Bibili Hebrajskiej nie było pierwszym przedsięwzięciem warsawskiego rabina. W roku 1883 drukarnia Aleksandra Ginsa wydaje „Psalmy”, które również „Tłumaczył i objaśnił Dr. J. Cylkow”[1]. Nie było też ostatnim – na przełomie XIX i XX wieku wydana została większość Ksiąg Proroczych (Newiim) i Pism (Ketuwim). Kilka ksiąg wydano już po śmierci Cylkowa, a księgi (Pisma) Daniela, Ezry, Kronik i Nechemiasza, kompletujące całość tłumaczenia Tanachu (czyli wszystkich ksiąg Biblii Hebrajskiej), które Cylkow pozostawił w rękopisie zaginęły podczas Zagłady w Warszawie ...Poza księgami biblijnymi, Cylkow tłumaczył również modlitewnik Machzor oraz Kazania i Nauki. Dziś zadanie wydawania (jako faksymile) dzieł Cylkowa podejmuje się krakowskie wydawnictwo Austeria[2].

Rok 1878 – Warszawa ...

Spójrzmy na kontekst – osobisty i historyczny dzieła Cylkowa. Nie ma bowiem wątpliwości, że tłumaczenie Pięcioksięgu było przedsięwzięciem najważniejszym w całej jego działalności translacyjnej. Podstawowego znaczenia Tory dla Żydów nie trzeba wyjaśniać. Ale już jej tłumaczenie na język polski i to w specyficznych warunkach Polski końca XIX wieku –pozbawionej sto lat wcześniej państwowości – było przedsięwzięciem niezwykłym. Łączyło w sobie przywiązanie do żydowskiej tradycji i religii z umiłowaniem języka polskiego – niewątpliwie języka ojczystego dla ogromnej części społeczności polskich żydów.

Miało też ono znaczenie historyczne i polityczne, podkreślało patriotyczne zaangażowanie Rabina. Nie sposób nie zauważyć tego w kontekście zdumiewającego wydarzenia z 26 września 1878 roku, kiedy to Cylkow, mimo surowego zakazu władz carskich wygłosił, podczas uroczystości otwarcia Synagogi na Tłomackiem, kazanie po Polsku – i tym samym wymusił akceptację władz carskich dla tej praktyki!

Z kazania tego pochodzi ten niezwykły i jakże aktualny do dziś fragment [3]:

„(...) religie nie po to istnieją, aby jątrzyć i roznamiętniać, aby ludzi rozdwajać i rozdzielać, i ziarna niezgody miedzy nimi rozsiewać, lecz po to jedynie, żeby uspokajać i miarkować, żeby ich zbliżać do siebie i do jednomyślnego działania ku wspólnemu dobru pobudzać.

(...) religia nie powinna być burzą, która wykorzenia i niszczy, ale słońcem, które oświeca i ogrzewa, i kwiaty, i owoce rozwija (...) prawdziwą religią jest ta, która w każdej religii prawdę uznaje i w każdej wierze wiarę szanuje (...) nikt wyłącznego przywileju do nieba nie nabył, ani też wyłącznego przywileju do ziemi (...) na niebie i na ziemi jeden tylko panuje Bóg, który jedną tylko ma miłość dla wszystkich i jedną tylko sprawiedliwość dla wszystkich...”

Rok 1854 – Warszawa-Berlin

W wieku 13 lat (w 1854) cała rodzina Cylkowów przenosi się do Warszawy, gdzie ojciec Izaaka otrzymuje posadę nauczyciela Talmudu w Warszawskiej Szkole Rabinów. W tej szkole kształci się też młody Izaak. Po zakończeniu nauki w Szkole Rabinów, Izaak wstępuje do Cesarsko-Królewskiej Medyko-Chirurgicznej Akademii w Warszawie z zamiarem zostania lekarzem. Wkrótce jednak zmienia zdanie i z pomocą ojca wyjeżdża na stypendium zagraniczne do Berlina. W Berlinie finalizuje studia uniwersyteckie i doktoryzuje się w zakresie filozofii i lingwistyki. Do Warszawy wraca w roku powstania styczniowego (1863) i rozpoczyna służbę społeczną. Zostaje opiekunem żydowskich szkół dla dzieci, rozpoczyna działalność kaznodziei (synagoga przy ul. Daniłowiczowskiej). Wspólnie z innymi wybitnymi przedstawicielami społeczności żydowskiej pomaga w reformie warszawskich szkół Talmud-Tora, przywraca do życia szkółki religijne przy synagodze. Lista działań Izaaka Cylkowa jest długa, nie ma jednak wątpliwości, iż podjęte właśnie w tamtych latach dzieło tłumaczenia Psalmów, Tory a następnie również wszystkich pozostałych ksiąg Tanachu jest największym ze wszystkich dokonań Cylkowa i prawdziwym dziełem jego życia.

Rok 1841 – Bieżuń ...

Izaak Cylkow urodził się na Mazowszu w miasteczku Bieżuń w 1841 roku w rodzinie Mojżesza Aarona Cylkowa (1813-1884) – powszechnie poważanego znawcy Talmudu, człowieka niezwykle skromnego i mądrego. Mazowsze było prawdziwą ojczyzną dla rodziny Cylkowów – od lat trzydziestych XIX wieku dzielili czas pomiędzy Bieżuń, Warszawę i Kuchary (obecnie Kuchary Żydowskie) gdzie ojciec Izaaka był nauczycielem i zarządcą w majątku Salomona Posnera. I Bieżuń i Kuchary leżą nad tą samą piękną mazowiecką rzeką Wkrą otoczoną mokradłami i łąkami...

Nie sposób nie pamiętać o tym otoczeniu i specyficznym klimacie czytając dziś Cylkowa i kontemplując jego polszczyznę ...

Nie sposób też nie pamiętać o tym, iż Mojżesz Aaron Cylkow wychowywał młodych Żydów, w tym synów Salomona Posnera i własnego syna Izaaka - na Polaków Wyznania Mojżeszowego – zwolenników postępu i asymilacji kulturowej ale zawsze z zachowaniem wiary przodków...

Rok 1908 – Warszawa

rzeszliśmy tu ścieżką życia Izaaka Cylkowa wstecz – od przyszłości do przeszłości. Nieubłagany los spina tę drogę klamrą śmierci – Izaak Cylkow umarł, po poważnej chorobie serca, dnia 1 grudnia 1908 roku w Warszawie... Był aktywny do końca – na kilka dni przed śmiercią wraz z Bolesławem Prusem, oraz katolickimi i protestanckimi księżmi aktywnie uczestniczył jeszcze w pracach towarzystwa Higiena Praktyczna...

W mowie pogrzebowej wygłoszonej przez dr Henryka Nusbauma czytamy [4]:

„Izaak Cylkow, głęboki znawca wiedzy judaistycznej i starohebrajskiej literatury, znał, cenił i kochał arcydzieła literatury polskiej i umiał cenić iście podniosłe prądy sprawiedliwości, bezwzględnej tolerancji i wszechmiłości ducha kultury polskiej. Ubolewał szczerze nad bezpłodnymi i nietwórczymi objawami antysemityzmu w społeczeństwie polskim”. W dalszej części mowy pogrzebowej dr Nusbaum zwracał uwagę, na idealną harmonię w działalności zmarłego pomiędzy świętą czcią dla religii praojców i dziejów narodu żydowskiego a umiłowaniem „wspólnej, naszej drogi i świętej ziemi ojczystej (...) miłością i wyrozumiałością względem braci naszych innowierców i odwiecznych ziemi tej dzieci!”.

Zadumani nad tym cytatem, nie możemy zapomnieć słów papieża Jana Pawła II zwróconych, prawie 100 lat później w tę „drugą” stronę – do Żydów: „Przede wszystkim obie nasze religie, w pełni świadome licznych łączących je więzów, (...) chcą być uznawane i respektowane, każda w swej własnej tożsamości, bez jakiegokolwiek synkretyzmu i dwuznacznego przywłaszczania.”[5] 

Lata 2004 – 2014 – Łódź ... czyli jak powstało to wydanie Tory Cylkowa?

Historia tego wydania rozpoczyna się w roku 2004 w łódzkim Klubie Fundacji Ronalda S. Laudera. Tam odkryłem, wydane metodą kserograficzną kopie (wykonane z mikrofilmów) Tory Izaaka Cylkowa (W tym czasie wydania Austerii nie były jeszcze dostępne). Od samego początku byłem zafascynowany niezwykłym, archaicznym, ale pięknym językiem przekładu, z którym postanowiłem coś zrobić. Wiedziałem, że jedyne co mógłbym zrobić, to wydać w formie elektronicznej Torę Cylkowa – elektronicznie czyli w formie eBooka oraz koniecznie audiobooka. Systematycznie do pracy zabrałem się jednak dopiero na początku 2008 roku. Tu małe wyjaśnienie – głównym obszarem mojej pracy jest działalność w sferze biznesu i na pograniczu pracy naukowej, miałem zatem naprawdę niewiele czasu. Postanowiłem problem rozwiązać jedyną dostępną mi metodą – systematycznej i regularnej pracy, nie angażującej dziennie więcej niż 15 minut – ale za to wykonywanej każdego dnia...

Ręczne przepisanie ...

... I tak zacząłem ręcznie przepisywać tekst Tory.

Zadanie nie było łatwe ... Po pierwsze w tekście Tory występował polski znak „diakrytyczny”, kreskowane é - niewystępujący już we współczesnej polszczyźnie [6]. Wprowadzanie tego znaku wymagało ode mnie zmodyfikowania programu obsługi klawiatury komputera jakiego używałem do pisania. Ponadto, przewidując już wtedy różnorodne elektroniczne wydania Tory Cylkowa, musiałem wybrać format który pozwałby na łatwe elektroniczne przetwarzanie jej tekstu. Wybrałem format „Zefania XML” [7].

Wpisywanie tekstu Tory zajęło mi w ten sposób łącznie prawie trzy lata. Notowałem zawsze też nazwy miejsc gdzie pisałem i dziś są tam miasta począwszy od Aleksandrowa Łódzkiego, gdzie mieszkają dziś moi rodzice, poprzez najważniejsze miasta Europy, Jerozolimę aż do wielkich miast Ameryki Północnej i Kanady. Jednak kiedy już wpisałem ostatnie wersy Tory (31 grudnia 2010 w Synagodze Remu w Krakowie) nie zdawałem sobie sprawy jak poważnym i ważnym przedsięwzięciem będzie korekta tekstu...

Błędy i pomyłki ...

Ponieważ cały tekst wpisywany był ręcznie, a pisanie rozciągnięte w czasie, oczywiście najpoważniejszym źródłem błędów było ... samo wpisywanie. Zwykłe pomyłki, przemieszane z podświadomym „zbaczaniem” w kierunku współczesnej polszczyzny (np. uparte wpisywanie „siedemdziesiąt” zamiast „siedmdziesiąt”) spowodowały potrzebę wielokrotnego czytania tekstu – w oryginalnym formacie Zefania, w reprezentacji HTML na stronie cylkow.pl czy wreszcie z wydruku składu książki. Sporą ilość drobnych błędów wykryłem podczas nagrywania wersji czytanej (audiobook) Tory. A na koniec gdy za pomocą własnoręcznie napisanego oprogramowania przeanalizowałem i zindeksowałem słowa całej Tory – jeszcze odkryłem kilka błędów!

Poczułem się z tym nieco lepiej, gdy okazało się, że w oryginalnym wydaniu Cylkowa też znalazły się błędy! Najważniejszym, wykrytym przeze mnie błędem jest brak partykuły „nie” w wersie 17 rozdziału 13 Księgi Wyjścia. U Cylkowa wers ten brzmi:

"I stało się, gdy uwolnił Faraon lud, że prowadził ich Bóg drogą ziemi Pelisztów, chociaż bliższą była; bo mówił Bóg: „By nie pożałował lud, gdy zobaczy wojnę, a nie powrócił do Micraim!”

Gdy tymczasem sens tego wersu staje się zgoła inny dopiero z partykułą:

"I stało się, gdy uwolnił Faraon lud, że nie prowadził ich Bóg drogą ziemi Pelisztów, chociaż bliższą była; bo mówił Bóg: „By nie pożałował lud, gdy zobaczy wojnę, a nie powrócił do Micraim!”

Co ciekawe błąd ten został mechanicznie powtórzony w wydaniu Tory w ramach „Świętych Ksiąg Religii Monoteistycznych” Gazety Wyborczej [8]!

W sumie znalazłem, a następnie upewniając się co do poprawnej formy (zarówno w oryginale hebrajskim jak i wydaniach w języku angielskim oraz innych polskich wydaniach) – skorygowałem cztery dość znaczące błędy Cylkowa. Dążenie do wierność oryginałowi Cylkowa, za wyjątkiem zupełnie oczywistych błędów, było najważniejszym motywem mojej pracy. To pozwoliło mi uświadomić sobie jak absolutnie niezwykłą pracę wykonywały od wieków pokolenia żydowskich skrybów pilnujących w zwojach Tory kształtu każdego indywidualnego znaku, słowa a nawet długości odstępu. Zważywszy na to, że dziś mamy komputery i oprogramowanie, a mimo to popełniamy błędy, możemy sobie tylko wyobrażać i podziwiać jakim wysiłkiem było zachowanie absolutnej wierności literze Tory.

Podział na Parsze

Jedyną istotną zmianą w tym wydaniu Tory Cylkowa w stosunku do polskiego tekstu oryginalnego wydania jest zaznaczenie w niej miejsc dzielących cały jej tekst na sekcje, zwane Parszami (w języku aramejskim Parsza ma nazwę jest Sidra co oznacza „porządek”). Podział tekstu Tory na Parsze wywodzi się z tradycyjnego (zwanego masoreckim) przekazu tekstu świętych ksiąg Judaizmu. Parsza stanowi podstawową jednostkę tygodniowego podziału tekstu Tory umożliwiając przeczytanie całego jej tekstu w pełnym roku liturgicznym, który według kalendarza księżycowo-słonecznego (będącego podstawą kalendarza żydowskiego) ma 54 tygodnie.

Moja decyzja wynikała z faktu, iż wprowadzenie takiego podziału w żaden sposób nie narusza oryginalnego tekstu przekładu Tory Cylkowa. W krótkich notatkach u początku Parszy podałem tylko jej lokalizację w całości Tory oraz kiedy jest odczytywana, starając się unikać jakiegokolwiek komentowania, do którego czułem się absolutnie nieuprawniony. W ten sposób Tora w niniejszym wydaniu posiada równoległy podział żydowski (Parsze) oraz późniejszy, pochodzący ze średniowiecza, popularny podział chrześcijański (na rozdziały i wersy).

Warto tu wspomnieć, iż większość fundamentalnych dzieł komentatorskich w Judaizmie przyjmuje parszę jako jednostkę. Współcześnie jednym z najciekawszych przedsięwzięć tego typu jest adaptacja nauk Rabbiego Menachem Mendel Schneerson’a ("Lubavitcher Rebbe") przez naczelnego rabina Wielkiej Brytani Jonathana Sacks’a [9]. We współczesnej Polsce doczekaliśmy się też interesujących komentarzy Konstantego Geberta [10] i Stanisława Krajewskiego [11].

Czytanie a uczenie się Tory po Polsku

Nie mam wątpliwości, iż współcześnie jednym z najciekawszych przedsięwzięć translatorskich Tory w Polsce jest dzieło Rabina Saszy Pecarica – Tora Pardes Lauder. Przede wszystkim dlatego, że wprowadza coś czego bardzo brakowało Polakom zainteresowanym Judaizmem: ściśle związaną (w tradycji żydowskiej) z Torą Pisaną – wykładnią Tory Ustnej. Tora Ustna to w najprostszym ujęciu całość tradycji interpretacyjnej Tory Pisanej. Zawarte w niej są Talmud, Prawo Żydowskie (Halacha), rozliczne komentarze i Midrasze.

Pecaric podjął się dzieła zdawałoby się niemożliwego – wyrażenia w języku polskim bogactwa tradycji interpretacyjnej Tory zawartej w myśli żydowskiej. Dla mnie osobiście dzieło Pecarica znane było zanim poznałem Cylkowa i zanim podjąłem się opisanej tu pracy. Było ono przy tym wielkim odkryciem oceanu głębokiej myśli i mądrości.

Dlaczego piszę o tym we wstępie do mojego wydania Tory Cylkowa?

Otóż pomiędzy „zwolennikami” (o ile tak można w ogóle powiedzieć) tłumaczenia Cylkowa a „zwolennikami” tłumaczenia Pecarica (a nawet samym Rabinem Pecariciem) występuje swoisty spór. Rabin Pecaric ujawnił niedawno [12], że kiedy pojawił się w Polsce, był przeciwny wydaniu dzieł Cylkowa. Z drugiej strony wybitny znawca Cylkowa, Piotr Paziński [13] uważa przekład Pecarica za projekt ambitny i potrzebny ale ostatecznie nieudany.

Jak często bywa, obie strony tego sporu nie mają w pełni racji. Oczywiście, nie czuję się uprawniony do wskazywania szczególnych aspektów tego „braku racji” ani do wydawania sądów.

Pozwolę sobie jedynie na pewne osobiste wyznanie: jeśli w jakimś, nawet bardzo skromnym zakresie, „nauczyłem się” Tory po Polsku, a może zaledwie z daleka zobaczyłem jaki może być jej sens dla mnie, gdybym był w stanie ją naprawdę studiować – stało się to za pośrednictwem głębokiego namysłu Pecarica i jego zakotwiczonej w tradycji żydowskiej Tory Pardes Lauder!

Ale muszę też przyznać, że jeśli udało mi się odczuć i uchwycić, często z pozoru niewytłumaczalny sens wielu opowieści i wątków Tory, w ich pierwotnym żywiole i z jakąś ich głębszą ważnością, nie przekładalną zbyt łatwo na słowa – stało się tak być może dzięki archaicznej, ale też do głębi autentycznej polszczyźnie Cylkowa.

Nie sądzę zatem aby jeden z tych projektów był gorszy lub lepszy od drugiego – oba powinny być dla nas powodem do dumy, dumy zarówno z niezwykłej przeszłości żydowskiego życia w Polsce ale i dumy z niezwykłości teraźniejszego spotkania Polaków z interpretacyjną myślą żydowską.

To wszystko stało się tu, w miejscu naznaczonym tragedią Shoach – ale też w miejscu gdzie pomimo wszystko, według słów poety „ziemia taka czysta, jakby umieciona skrzydłem aniołów” ...

Projekty, eBook i Audiobook ...

W tym miejscu warto wspomnieć, że niniejsze wydanie nie jest jedynie moi dziełem. Projekty graficzne wydania drukowanego jak i elektronicznego wykonała Beata Wawrzecka. Beata również wykonała skład typograficzny wydania. Wydanie elektroniczne, wykonałem samodzielnie stosując różne pomocnicze programy jakie sam tworzyłem oraz darmowe narzędzie o nazwie Sigil [14]. Nagranie dźwiękowe (audiobook) to dzieło łódzkiego aktora Łukasza Bzury. Zostało wykonane w studiu dźwiękowym „Studio Sonar” Adama Potęgi w Łodzi [15]. Adam jest również autorem kompozycji muzycznej, której fragmenty oddzialają od siebie nagrania rozdziałów i Parsz Tory...

Coda

Mam nadzieję, że to wydanie pozwoli spojrzeć inaczej na dzieło Cylkowa, a jego obecność w nowoczesnych mediach elektronicznych (eBooki, audiobooki) ostatecznie zaprzeczy stwierdzeniu Czesława Miłosza, który twierdził, że „dzieło Cylkowa, trwa jako samotny monument na cmentarzysku polskich Żydów”[16].

A pierwszym, kto z wysokości niebios albo ze świata jaki ma nadejść, cieszyć się z tego będzie – jest sam Czesław Miłosz ...

Mirek Sopek

Łódź, 6 wrzesień 2014

Księga 1 — Bereszit — בראשית — Genesis — Księga Rodzaju

Parsza 1: Bereszyth — בראשית

Słowo Bereszit oznacza po Hebrajsku „Na Początku" i jest pierwszym słowem całej Tory oraz pierwszej Parszy — cotygodniowego odczytu w żydowskim rocznym cyklu czytania Tory. Na pierwszą Parszę Księgi Rodzaju składają się jej wersy od numeru 1:1 do 6:8. Parsza czytana jest podczas pierwszego Szabatu następującego po święcie Simcha Tora, zwykle w październiku.

Rozdział 1

¹Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię.  ²Ziemia zaś była zamętem i bezładem, a ciemność nad otchłanią; a duch Boży unosił się nad powierzchnią wód.  ³I rzekł Bóg: „Niech się stanie światło!” I stało się światło.  ⁴I widział Bóg światło, że dobre; i rozdzielił Bóg między światłem a ciemnością.  ⁵I nazwał Bóg światło dniem, a ciemność nazwał nocą. I był wieczór i był ranek — dzień jeden.  ⁶I rzekł Bóg: „Niech będzie przestwór w pośrodku wód, a niech przedzieli między wodami a wodami!”  ⁷I uczynił Bóg przestwór i przedzielił między wodami, które pod przestworem, a wodami, które nad przestworem. I stało się tak.  ⁸I nazwał Bóg przestwór niebem. I był wieczór i był ranek — dzień wtóry.  ⁹I rzekł Bóg: „Niech się zbiorą wody z pod nieba w jedno miejsce, a niech się ukaże ląd!” I stało się tak.  ¹⁰I nazwał Bóg ląd ziemią, a zbiór wód nazwał morzami. I widział Bóg, że dobrze.  ¹¹I rzekł Bóg: „Niech porośnie ziemia rośliną, zielem rozsiewającém nasienie, drzewem owocowém, rodzącém owoc podług rodzaju swojego, w któremby nasienie jego było, na ziemi!” I stało się tak.  ¹²I wydała ziemia roślinę, — zielę, rozsiewające nasienie podług rodzaju swojego i drzewo rodzące owoc, w którém nasienie jego było, podług rodzaju swojego. I widział Bóg, że dobrze.  ¹³I był wieczór i był ranek — dzień trzeci.  ¹⁴I rzekł Bóg: „Niech będą światła na przestworze nieba, aby przedzielać między dniem a nocą; a niech służą jako znamiona i pory i dni i lata;  ¹⁵I niech będą światłami na przestworze nieba, dla przyświecania ziemi!” I stało się tak.  ¹⁶I utworzył Bóg dwa owe światła wielkie: światło większe dla panowania dniem, a światło mniejsze dla panowania nocą, i gwiazdy.  ¹⁷I umieścił je Bóg na przestworze nieba, dla przyświecania ziemi.  ¹⁸I aby panować dniem i nocą i przedzielać między światłem a ciemnością. I widział Bóg, że dobrze.  ¹⁹I był wieczór i był ranek — dzień czwarty.  ²⁰I rzekł Bóg: „Niech się zaroją wody rojem jestestw żyjących, a ptactwo niech się unosi nad ziemią, na przestworze niebios!”  ²¹I stworzył Bóg owe potwory wielkie i wszelkie jestestwo żyjące, poruszające się, którém zaroiły się wody podług rodzaju swego, i wszelkie ptactwo skrzydlate podług rodzaju swojego. I widział Bóg, że dobrze.  ²²I pobłogosławił im Bóg i rzekł: „Rozradzajcie się i rozmnażajcie i napełniajcie wody w morzach, a ptactwo niech się rozmnaża na ziemi!”  ²³I był wieczór i był ranek — dzień piąty.  ²⁴I rzekł Bóg: „Niech wyda ziemia jestestwa żyjące podług rodzajów swoich: bydło i płazy i zwierzęta lądowe podług rodzajów swoich!” I stało się tak.  ²⁵I utworzył Bóg zwierzęta lądowe podług rodzajów swoich, i bydło podług rodzaju swojego, i wszelki płaz ziemny podług rodzaju swojego. W widział Bóg, że dobrze.  ²⁶I rzekł Bóg: „Uczyńmy ludzi na obraz Nasz i podług podobieństwa Naszego, a niech panują nad rybami morza, i nad ptactwem nieba, i nad bydłem, i nad wszystką ziemią, i nad wszelkim płazem, który pełza po ziemi!”  ²⁷I stworzył Bóg człowieka na obraz Swój, na obraz Boga stworzył go; mężczyznę i niewiastę stworzył ich.  ²⁸I błogosławił im Bóg, i rzekł do nich Bóg: „Rozradzajcie się i rozmnażajcie, i napełniajcie ziemię, i zawładnijcie nią, i panujcie nad rybami morza, i nad ptactwem nieba, i nad wszelkim zwierzem, który się porusza na ziemi!”  ²⁹I rzekł Bóg: „Oto oddaję wam wszelkie ziele rozsiewające nasienie, będące na powierzchni całej ziemi, i wszelkie drzewo, na którém jest owoc drzewny, rozsiewający nasienie: wam niechaj będą na pokarm.  ³⁰A wszelkiemu zwierzowi lądowemu, i wszelkiemu ptactwu nieba, i wszystkiemu, co się porusza na ziemi, w którém jest dusza żyjąca wszelką zieloną roślinę — na pokarm!” I stało się tak.  ³¹I obejrzał Bóg wszystko, co uczynił, i oto było bardzo dobre. I był wieczór i był ranek — dzień szósty.  

Rozdział 2

¹I spełnione były niebo i ziemia i wszystek zastęp ich.  ²I skończył Bóg dnia siódmego dzieło Swoje, które uczynił, i odpoczął dnia siódmego po całém dziele Swojém, które uczynił.  ³I pobłogosławił Bóg dzień siódmy i poświęcił go; albowiem w nim zaprzestał Bóg czynić wszystkie dzieła Swoje, które stworzył.  ⁴Oto zrodzenie się nieba i ziemi, przy stworzeniu ich, czasu w którym uczynił Wiekuisty Bóg niebo i ziemię.  ⁵Zanim zaś jaki krzew polny był na ziemi, i jakie ziele polne zanim weszło,— nie spuścił też Wiekuisty Bóg deszczu na ziemię; człowieka też nie było, aby uprawiał ziemię;  ⁶Ale para wzniosła się z ziemi, i zrosiła całą powierzchnię ziemi.  ⁷I tak utworzył Wiekuisty Bóg człowieka z prochu ziemi, i tchnął w nozdrza jego dech żywota, i stał się człowiek istotą żyjącą.  ⁸A zasadziwszy Wiekuisty Bóg ogród w Edenie od dawna; umieścił tam człowieka, którego utworzył.  ⁹I wywiódł Wiekuisty Bóg z ziemi wszelakie drzewo urocze na wejrzenie i smaczne ku spożyciu,— drzewo też życia w pośrodku ogrodu, i drzewo poznania dobrego i złego.  ¹⁰A strumień wypływa z Edenu dla zraszania ogrodu, a ztamtąd też rozdziela się i rozpada na cztery odnogi.  ¹¹Nazwa jednej: Piszon; to ten który okrąża całą ziemię Chawila, gdzie złoto.  ¹²A złoto kraju tego wyborowe; tamże jest bdellion i kamień berylowy.  ¹³A nazwa strumienia drugiego: Gichon; to ten, który okrąża całą ziemię Kusz.  ¹⁴A nazwa strumienia trzeciego: Chidekel; to ten, który płynie ku wschodowi Aszuru. A strumieniem czwartym jest Frat.  ¹⁵I wziął Wiekuisty Bóg człowieka i osadził go w ogrodzie Eden, aby go uprawiał i dozorował.  ¹⁶I przykazał Wiekuisty, Bóg, człowiekowi i rzekł: „Z każdego drzewa ogrodu pożywać możesz;  ¹⁷Ale z drzewa poznania dobrego i złego, — pożywać zeń nie będziesz; bo gdy spożyjesz z niego — umrzesz!”  ¹⁸I rzekł Wiekuisty, Bóg: „Nie dobrze, aby pozostał człowiek samotnym; uczynię mu pomoc, odpowiednią jemu!”  ¹⁹A utworzył był Bóg Wszechmocny z ziemi wszystkie zwierzęta dzikie, i wszystkie ptactwo nieba, i przywiódł do człowieka, aby obaczył, jak je nazwie; a jak bądź nazwie człowiek każde jestestwo żywe, — taką będzie nazwa jego.  ²⁰I nadał człowiek nazwy wszelkiemu bydłu, i ptactwu nieba, i wszelkiemu zwierzowi dzikiemu; ale dla człowieka nie znalazł pomocy, odpowiedniej jemu.  ²¹I przypuścił Wiekuisty Bóg odurzenie na człowieka, i zasnął on; i wyjął jedno z żeber jego, i zwarł ciało za niém.  ²²I ukształtował Wiekuisty Bóg żebro, które wyjął z człowieka, na niewiastę, i przywiódł ją do człowieka.  ²³I rzekł człowiek: „Tym razem jest to kość z kości moich, i ciało z ciała mojego; tę nazywać mężatką, bo z męża wzięta ona!”  ²⁴Przeto opuszcza mąż ojca swojego i matkę swoją, a łączy się z żoną swoją, i stają się ciałem jedném.  ²⁵A byli oboje nadzy, człowiek i żona jego, a nie wstydzili się.  

Rozdział 3

¹A wąż był chytry, bardziej niż wszelki zwierz dziki, który był uczynił Wiekuisty Bóg; i rzekł do niewiasty: „Alboż powiedział także Bóg: Nie pożywać wam z żadnego drzewa ogrodu?”  ²I rzekła niewiasta do węża: Z owocu drzew ogrodu pożywać możemy.  ³Tylko z owocu drzewa, co w pośrodku ogrodu, rzekł Bóg: „nie pożywajcie z niego i nie dotykajcie się go, — abyście nie umarli”.  ⁴I rzekł wąż do niewiasty: „Umrzeć nie umrzecie.  ⁵Ale wie Bóg, iż dnia, którego pożywać zeń będziecie, otworzą się oczy wasze i staniecie się jako Bóg, poznawającymi dobre i złe”.  ⁶I widząc niewiasta, że smaczném jest drzewo ku spożyciu, że rozkoszą jest dla oczu, a uroczém drzewo do oglądania, wzięła z owocu jego i jadła, i dała też mężowi swojemu przy sobie i jadł.  ⁷I otworzyły się oczy obojga, i poznali, że są nagimi! I spletli liście figowe, i poczynili sobie przepaski.  ⁸I usłyszeli głos Wiekuistego Boga, rozlegający się po ogrodzie, z powiewem dziennym; i skrył się człowiek i żona jego przed obliczem Wiekuistego Boga, między drzewa ogrodu.  ⁹I zawołał Wiekuisty, Bóg, człowieka i rzekł do niego: „Gdzie jesteś?”  ¹⁰I rzekł: „Głos Twój słyszałem w ogrodzie, i uląkłem się, bo nagi jestem, i skryłem się”.  ¹¹I rzekł: „Któż powiedział ci, że nagi jesteś? Czyż z drzewa, o którém ci przykazałem nie jeść z niego, jadłeś?”  ¹²I rzekł człowiek: „Niewiasta, którą umieściłeś przy mnie, ona to dała mi z drzewa, i jadłem”.  ¹³I rzekł Wiekuisty, Bóg, do niewiasty: „Cóżeś ty uczyniła!” I rzekła niewiasta: „wąż skusił mnie i jadłam”.  ¹⁴I rzekł Wiekuisty, Bóg, do węża: „Żeś uczynił to, przeklętym bądź z pomiędzy wszelkiego bydła i wszelkiego zwierza dzikiego; na brzuchu twoim czołgać się będziesz, i prochem się żywić, po wszystkie dni życia twojego.  ¹⁵A nienawiść wzniecę między tobą, a niewiastą, i między nasieniem twojém, a nasieniem jej; ono porazi ci głowę, a ty mu porazisz piętę!”  ¹⁶Do niewiasty rzekł: „Wielce, wielce pomnożę męki brzemienności twojej; w bólach rodzić będziesz dzieci; a do męża twego żądza twoja, a on panować będzie nad tobą.”  ¹⁷A do Adama rzekł: „Żeś usłuchał głosu żony twojej, a jadł z drzewa, o którém ci przykazałem mówiąc: nie będziesz jadł z niego; przeklętą niech będzie ziemia gwoli tobie, w utrapieniu żywić ci się z niej, po wszystkie dni żywota twojego.  ¹⁸A cierń i oset rodzić ci będzie, a żywić ci się zielem polném.  ¹⁹W pocie oblicza twego będziesz pożywał chleb, aż powrócisz do ziemi, bo z niej wziętym jesteś; bo prochem ty, i w proch się obrócisz!”  ²⁰I nazwał Adam imię żony swojej: Chawa, gdyż ona stała się matką wszystkich żyjących.  ²¹I sprawił Wiekuisty, Bóg, Adamowi i żonie jego szaty skórzane, i przyodział ich.  ²²I rzekł Wiekuisty, Bóg: „Oto człowiek stał się jako jeden z Nas, co do wiedzy dobrego i złego. A teraz może sięgnie ręką swoją i weźmie także z drzewa życia i spożyje, aby żył na wieki..!”  ²³I wydalił go Wiekuisty, Bóg, z ogrodu Eden, aby uprawiał ziemię, z której wzięty.  ²⁴I tak wygnał człowieka; i usadowił na wschód od ogrodu Eden Cherubów, i płomienny miecz, wirujący, dla strzeżenia drogi do drzewa życia.  

Rozdział 4

¹A Adam poznał Chawę, żonę swoją, i poczęła, i urodziła Kaina; bo rzekła: „Nabyłam mężczyznę od Wiekuistego.”  ²I urodziła jeszcze brata jego, Hebla; i był Hebel pasterzem trzód, a Kain był uprawiaczem roli.  ³I stało się po niejakim czasie, iż przyniósł Kain z owocu ziemi dar Wiekuistemu;  ⁴A Hebel przyniósł również z pierworodnych trzody swojej i z tłuszczu ich. I wejrzał Wiekuisty na Hebla i na dar jego;  ⁵Ale na Kaina i na dar jego nie wejrzał. I gniewało to Kaina bardzo, i zapadły lica jego.  ⁶I rzekł Wiekuisty do Kaina: „Czemu się gniewasz i czemu zapadły lica twoje?  ⁷Wszak, jeżeli się poprawisz, pierwszeństwo twoje, a jeżeli się nie poprawisz, u drzwi grzech leży; a ma on skłonność do ciebie, a ty panować masz nad nim.”  ⁸I powiedział to Kain Heblowi, bratu swojemu. I stało się gdy byli na polu, że powstał Kain na Hebla, brata swojego i zabił go.  ⁹I rzekł Wiekuisty do Kaina: „Gdzież Hebel brat twój?” I odpowiedział: „Niewiem; alboż to stróżem brata mego ja?”  ¹⁰I rzekł: „Cóżeś uczynił! Głos krwi brata twego woła do Mnie z ziemi!  ¹¹A teraz wyklętym bądź z ziemi, która otworzyła paszczę swoją, aby przyjąć krew brata twego z ręki twojej.  ¹²Gdy uprawiać będziesz rolę, nie wyda więcej siły swej tobie; tułaczem i zbiegiem będziesz na ziemi!”  ¹³I rzekł Kain do Wiekuistego: „Zbyt wielką kara moja, abym ją zniósł.  ¹⁴Oto wypędzasz mnie dzisiaj z oblicza tej ziemi, abym się ukrywał przed obliczem Twojém, a był tułaczem i zbiegiem na ziemi; wszak ktokolwiek mnie spotka, zabije mnie!”  ¹⁵I rzekł doń Wiekuisty: „Zaiste, ktokolwiek by zabił Kaina, siedmiokrotną poniesie pomstę.” I uczynił Wiekuisty dla Kaina znak, aby go nie zabijał każdy, kto go spotka.  ¹⁶I tak uszedł Kain z przed oblicza Wiekuistego, i osiadł w krainie Nod, na wschód od Edenu.  ¹⁷I poznał Kain żonę swoją, i poczęła, i urodziła Chanocha; a budując wtedy miasto, nadał miano temu miastu od imienia syna swego: Chanoch.  ¹⁸I urodził się Chanochowi Irad; Irad zaś spłodził Mechujaela, a Mechujael spłodził Metuszaela, a Metuszael spłodził Lemecha.  ¹⁹I pojął sobie Lemech dwie żony: imię jednej: Ada, a imię drugiej: Cylla.  ²⁰I urodziła Ada Jabala; on to stał się ojcem mieszkających w namiotach, przy hodowli bydła.  ²¹A imię brata jego,—Jubal; ten stał się ojcem władających cytrą i podwójnym fletem.  ²²A Cylla, ona również urodziła Tubal-Kaina, który wykuwał wszelkie narzędzia rolnicze z miedzi i żelaza. Siostrą zaś Tubal-Kaina była Naama.  ²³I rzekł Lemech do żon swoich: „Ado i Cyllo, słuchajcie głosu mojego, żony Lemecha dajcie ucho mowie mojej! Oto mężów zabiłem za ranę moją, a młodzieńce za siniec mój.  ²⁴Jeżeli siedmkroć pomszczonym był Kain, to Lemech siedmdziesiąt i siedm kroć!”  ²⁵I poznał Adam jeszcze żonę swą, i urodziła syna, i nazwała imię jego Szet: — „bo dał mi Bóg potomstwo inne, zamiast Hebla, którego zabił Kain.”  ²⁶A Szetowi również urodził się syn, i nazwał imię jego Enosz. Wtedy to zaczęto wzywać imienia Bożego.  

Rozdział 5

¹Oto rodopis potomków Adama: Czasu, którego stworzył Bóg Adama, na podobieństwo Boże uczynił go.  ²Mężczyznę i niewiastę stworzył ich, i błogosławił im, i nazwał imię ich Adam, czasu którego stworzeni zostali.  ³I przeżył Adam sto trzydzieści lat, i spłodził na podobieństwo i obraz swój, i nazwał imię jego: Szet.  ⁴I były dni Adama po spłodzeniu Szeta ośmset lat; i spłodził synów i córki.  ⁵A były wszystkie dni Adama, które przeżył: dziewięćset trzydzieści lat; i umarł.  ⁶I przeżył Szet sto pięć lat, i spłodził Enosza.  ⁷I żył Szet po spłodzeniu Enosza ośmset siedm lat, i spłodził synów i córki.  ⁸A były wszystkie dni Szeta: dziewięćset dwanaście lat; i umarł.  ⁹I przeżył Enosz dziewięćdziesiąt lat, i spłodził Kenana.  ¹⁰I żył Enosz, po spłodzeniu Kenana, ośmset piętnaście lat, i spłodził synów i córki.  ¹¹A były wszystkie dni Enosza: dziewięćset pięć lat; i umarł.  ¹²I przeżył Kenan siedmdziesiąt lat, i spłodził Mahalalela.  ¹³I żył Kenan po spłodzeniu Mahalalela ośmset czterdzieści lat, i spłodził synów i córki.  ¹⁴A były wszystkie dni Kenana: dziewięćset dziesięć lat; i umarł.  ¹⁵I przeżył Mahalalel sześćdziesiąt pięć lat, i spłodził Jereda.  ¹⁶I żył Mahalalel, po spłodzeniu Jereda, ośmset trzydzieści lat, i spłodził synów i córki.  ¹⁷A były wszystkie dni Mahalalela: ośmset dziewięćdziesiąt pięć lat; i umarł.  ¹⁸I przeżył Jered sto sześćdziesiąt i dwa lata, i spłodził Chanocha.  ¹⁹I żył Jered, po spłodzeniu Chanocha, ośmset lat, i spłodził synów i córki.  ²⁰A były wszystkie dni Jereda: dziewięćset sześćdziesiąt i dwa lata; i umarł.  ²¹I przeżył Chanoch sześćdziesiąt i pięć lat, i spłodził Metuszelacha.  ²²I postępował Chanoch z Bogiem, po spłodzeniu Metuszelacha, jeszcze trzysta lat, i spłodził synów i córki.  ²³A były wszystkie dni Chanocha: trzysta sześćdziesiąt pięć lat.  ²⁴I tak postępował Chanoch z Bogiem, a nie było go, bo zabrał go Bóg.  ²⁵I przeżył Metuszelach sto ośmdziesiąt siedm lat, i spłodził Lemecha.  ²⁶I żył Metuszelach, po spłodzeniu Lemecha, siedmset ośmdziesiąt i dwa lata, i spłodził synów i córki.  ²⁷A był wszystkie dni Metuszelacha: dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć lat; i umarł.  ²⁸I przeżył Lemech sto ośmdziesiąt i dwa lata, i spłodził syna.  ²⁹I nazwał imię jego Noach, mówiąc: „Ten niechaj pocieszy nas z pracy naszej i z trudów rąk naszych, na ziemi, którą przeklął Bóg!”  ³⁰I żył Lemech, po spłodzeniu Noacha, pięćset dziewięćdziesiąt pięć lat, i spłodził synów i córki.  ³¹A były wszystkie dni Lemecha: siedmset siedmdziesiąt siedm lat; i umarł.  ³²I był Noach w wieku pięciuset lat, gdy spłodził Noach Szema, Chama i Jafeta.  

Rozdział 6

¹I stało się, gdy poczęli się ludzie rozmnażać na ziemi, a córki im się narodziły,—  ²Że ujrzawszy synowie Boscy córki ludzkie, iż piękne były, pojęli sobie żony ze wszystkich, które sobie upodobali.  ³I rzekł Bóg: „nie walczyć duchowi Mojemu w człowieku długo, jest on wszakże i ciałem; i niechaj będą dni jego sto dwadzieścia lat.”  ⁴Olbrzymi byli na ziemi w czasy one; i także w następstwie, bo przychodzili synowie Boscy do cór ludzkich, a rodziły im: Są to owi mocarze, którzy od wieków byli mężami sławy.  ⁵A widząc Wiekuisty, że wzmogła się niegodziwość człowieka na ziemi, a wszystkie knowania i zamysły serca jego tylko niegodziwe wciąż;  ⁶Pożałował wtedy Wiekuisty, że utworzył człowieka na ziemi, i ubolewał w sercu Swojém.  ⁷I rzekł Wiekuisty: „Zgładzę ludzi, których stworzyłem, z oblicza ziemi, tak człowieka jak i bydlę, tak robactwo jak i ptactwo nieba; bo żałuję, żem utworzył je.”  ⁸Noach zaś znalazł łaskę w oczach Boga.  

(...)

Wersja Demo zawiera tylko pierwszą część (Parszę) każdej księgi.

Księga 2 — Szemoth — שמות — Exodus — Księga Wyjścia

Parsza 13: Szemoth — שמות

„Szemoth” to po Hebrajsku "Imiona" i jest to literalnie drugie a pierwsze charakterystyczne słowo trzynastego odczytu tygodniowego w żydowskim rocznym cyklu czytania Tory. Na tę pierwszą Parszę Księgi Wyjścia składają się rozdziały od numeru 1:1 do 6:1. Parsza czytana jest podczas trzynastego Szabatu następującego po święcie Simcha Tora, zwykle w końca grudniu lub w początku stycznia.

Rozdział 1

¹Oto imiona synów Israela, przybyłych do Micraim: z Jakóbem, każdy z domem swoim, weszli:  ²Reuben, Szymon, Lewi i Jehuda;  ³Isachar, Zebulun i Binjamin,  ⁴Dan i Naftali, Gad i Aszer.  ⁵A było wszystkich dusz, wyszłych z biodra Jakóba, siedmdziesiąt dusz; a Josef był już w Micraim.  ⁶I umarł Josef i wszyscy bracia jego, i całe pokolenie owo.  ⁷A synowie Israela rozplenili się, i rozrodzili, i rozmnożyli, i wzmogli się wielce, i napełniła się ziemia nimi.  ⁸I powstał król nowy nad Micraim, który nie znał Josefa.  ⁹I rzekł do ludu swego: „Oto lud synów Israela zbyt liczny i silny dla nas.  ¹⁰Otóż pocznijmy sobie mądrze z nim, aby się nie rozmnożył; bo gdy przypadnie wojna, przyłączy się i on do nieprzyjaciół naszych, i będzie walczył przeciw nam, i — ujdzie z tej ziemi.”  ¹¹I ustanowili nad nim nadzorców robocizny, aby go dręczyli ciężkimi robotami, i zbudował on miasta na zapasy dla Faraona: Pithom i Raamses.  ¹²Ale im bardziej go udręczali, tém bardziej się rozmnażał, i tém bardziej się rozrastał: i zatrwożyli się wobec synów Israela.  ¹³I ujarzmili Micrejczycy synów Israela srogo.  ¹⁴I czynili gorzkiém życie ich, robotą ciężką około gliny i cegieł, i wszelką robotą na polu, i wszelaką robotą, do której ujarzmiali ich srogo.  ¹⁵I powiedział król Micraimu do położniczek Ibrejskich, z której imię jednej: Szyfra, a imię drugiej: Pua,  ¹⁶I rzekł: „Gdy będziecie położniczyć Ibrejkom, baczcie na krzesło porodowe: jeżeli to syn, zabijcie go, a jeżeli córka, niechaj żyje.”  ¹⁷Ale obawiały się położniczki Boga, i nie czyniły tak, jak mówił im król Micraimu; i zostawiały dzieci przy życiu.  ¹⁸I wezwał król Micraimu położniczki i rzekł do nich: „Czemuście to uczyniły, a zostawiały dzieci przy życiu?”  ¹⁹I rzekły położniczki do Faraona: „Dlatego, że nie jako niewiasty Micrejskie są Ibrejki, bo zdrowe one: zanim przyjdzie do nich położniczka, już urodziły.”  ²⁰I dał Bóg powodzenie położniczkom; a lud mnożył się i wzmacniał wielce.  ²¹A ponieważ obawiały się położniczki Boga, pobudował im domy.  ²²I rozkazał Faraon całemu ludowi swojemu tak: „Każdego nowonarodzonego syna wrzućcie do rzeki, każdą zaś córkę zostawcie przy życiu.”  

Rozdział 2

¹I poszedł był pewien mąż z domu Lewi i pojął córkę Lewiego.  ²I poczęła owa niewiasta i urodziła syna; a widząc jak był pięknym, ukrywała go przez trzy miesiące.  ³Ale nie mogła go dłużej ukrywać, i wzięła dlań czółenko z trzciny, i wylepiła je asfaltem i smołą, a włożywszy w nie dziecię, postawiła w sitowiu nad brzegiem rzeki.  ⁴Stanęła zaś siostra jego opodal, aby wiedzieć co się stanie z nim.  ⁵I zeszła córka Faraona, aby się kąpać, ku rzece, a służebne jej przechadzały się nad brzegiem rzeki. I spostrzegła czółenko wśród sitowia, i posłała służebnicę swą, a ta wzięła je.  ⁶I otworzyła, i obaczyła dziecię, a oto był to chłopiec płaczący! I ulitowała się nad nim; lecz rzekła: „Z dzieci Ibrejskich jest ten!”  ⁷I rzekła siostra jego do córki Faraona: „Mamże pójść i zawołać ci kobietę, karmiącą z Ibrejek, aby karmiła ci to dziecię?”  ⁸I rzekła do niej córka Faraona: „Idź.” I poszła dziewczynka, i zawołała matkę dziecięcia.  ⁹I rzekła do niej córka Faraona: „Zabierz oto to dziecię, i wykarm mi je, a ja dam ci wynagrodzenie twoje.” I zabrała kobieta dziecię, i karmiła je.  ¹⁰I wyrosło dziecię, i przywiodła je do córki Faraona i stał się jej synem, i nazwała imię jego Mosze, mówiąc: „Bo z wody wydobyłam go.”  ¹¹I stało się za onych dni, gdy urósł Mojżesz, że wyszedł do braci swoich i widział ciężkie roboty ich; i widział Micrejczyka, bijącego jednego z Ibrejczyków, braci jego.  ¹²I obejrzał się tu i tam, a widząc, że niema nikogo, zabił Micrejczyka i zagrzebał go w piasku.  ¹³I wyszedł dnia drugiego, a oto dwaj Ibrejczycy kłócili się. I rzekł do krzywdziciela: „Czemu bijesz bliźniego swego?”  ¹⁴I rzekł: „Któż ustanowił cię przełożonym i sędzią nad nami? Alboż zabić mnie myślisz, jakoś zabił Micrejczyka?” I uląkł się Mojżesz, i rzekł: „Tak tedy wyjawiła się ta sprawa!”  ¹⁵I usłyszał Faraon o sprawie tej, i zamierzał uśmiercić Mojżesza; i uszedł Mojżesz przed Faraonem i zatrzymał się w ziemi Midjan; i bywało siadał przy studni.  ¹⁶A kapłan Midjanu miał siedm córek. I przyszły one i naczerpały wody i napełniły koryta, aby napoić trzodę ojca swojego.  ¹⁷Ale nadeszli pasterze i odpędzili je. Wtedy powstał Mojżesz i obronił je, i napoił trzodę ich.  ¹⁸A gdy wróciły do Reguela, ojca swego, rzekł: „Czemuście tak prędko wróciły dzisiaj?”  ¹⁹I odpowiedziały: „Jakiś Micrejczyk oswobodził nas z ręki pasterzy, i téż naczerpał nam i napoił trzodę.”  ²⁰I rzekł on do córek swoich: „A gdzież jest? Czemuście opuściły tego człowieka? Zawołajcie go, aby się posilił chlebem.”  ²¹I postanowił Mojżesz pozostać u tego człowieka i dał on córkę swą, Cypporę, Mojżeszowi.  ²²I urodziła syna; i nazwał imię jego: Gerszom, rzekł bowiem: „Przychodniem byłem w ziemi cudzej.”  ²³I stało się w przebiegu długich tych czasów, że umarł król Micraimu. I jęczeli synowie Israela z powodu roboty, i narzekali, i doszło wołanie ich do Boga z powodu roboty.  ²⁴I usłyszał Bóg jęk ich, i wspomniał Bóg na przymierze Swoje z Abrahamem, Ic’hakiem i Jakóbem.  ²⁵I spojrzał Bóg na synów Israela, i poznał Bóg ...  

Rozdział 3

¹A Mojżesz pasał trzodę Ithry, teścia swojego, kapłana Midjańskiego. I poprowadził trzodę na drugą stronę pustyni, i doszedł do góry Bożej, do Chorebu.  ²I ukazał mu się anioł Wiekuistego w płomieniu ognistym, z pośród ciernia. I spojrzał, a oto cierń gorzał ogniem, a cierń nie zgorzał.  ³I rzekł Mojżesz: „Zajdę téż i zobaczę to zjawisko wielkie: czemu nie zgoreje ten cierń?”  ⁴A widział Wiekuisty, iż szedł patrzeć i zawołał doń Bóg z pośród cierniska i rzekł: „Mojżeszu, Mojżeszu!” I odpowiedział: „Oto jestem!”  ⁵I rzekł: „Nie przystępuj tutaj; zzuj obówie twe z nóg twoich, gdyż miejsce na którem stoisz, ziemią jest świętą.”  ⁶I rzekł: „Jam Bóg ojca twojego, Bóg Abrahama, Bóg Ic’haka i Bóg Jakóba.” I zakrył Mojżesz oblicze swoje, obawiał się bowiem spojrzeć ku Bogu.  ⁷I rzekł Wiekuisty: „Widziałem, widziałem Ja nędzę ludu Mojego, co w Micraim, a wołanie ich słyszałem przed ciemięzcami jego, gdyż poznałem cierpienia jego;  ⁸I idę ocalić go z ręki Micrejczyków, i wyprowadzić go z ziemi tej, do ziemi pięknej i przestronnej, do ziemi opływającej mlekiem i miodem, do siedziby Kanaanejczyków, i Chittejczyków, i Emorejczyków, i Peryzejczyków, i Chiwitów i Jebusytów.  ⁹A teraz, — oto wołanie synów Israela doszło do Mnie, i widziałem téż ucisk, którym Micrejczycy uciskają ich.  ¹⁰I tak pójdź, — Ja poszlę cię do Faraona — a wyprowadź lud Mój, synów Israela, z Micraim.”  ¹¹I rzekł Mojżesz do Boga: „Któż ja jestem, abym poszedł do Faraona, a wywiódł synów Israela z Micraimu?”  ¹²I rzekł: „Wszak będę z tobą: a to ci znakiem, żem Ja cię posłał! ... Gdy zaś wywiedziesz lud z Micraim, będziecie służyli Bogu przy górze tej.”  ¹³I rzekł Mojżesz do Boga: „Oto przyjdę do synów Israela i powiem im: Bóg ojców waszych posłał mnie do was; a gdy powiedzą mi: Jakie imię Jego? Cóż odpowiem im?”  ¹⁴I rzekł Bóg do Mojżesza: „Będę, który będę.” I rzekł: „Tak powiesz synom Israela: „Wieczny posyła mnie do was!”  ¹⁵I rzekł dalej Bóg do Mojżesza: „Tak powiesz synom Israela: Wiekuisty Bóg ojców waszych, Bóg Abrahama, Bóg Ic’haka, i Bóg Jakóba, posłał mnie do was. Oto imię Moje na wieki i oto wspomnienie o Mnie od pokolenia do pokolenia!  ¹⁶Idź, a zgromadź starszych Israela i powiedz im: Wiekuisty, Bóg ojców waszych, objawił mi się, Bóg Abrahama, Ic’haka i Jakóba, i rzekł: Wejrzałem na was i na to co uczyniono wam w Micraim.  ¹⁷I rzekłem: Wywiodę was z nędzy Micraimu — do ziemi Kanaanejczyków, i Chiwitów i Jebusytów, do ziemi opływającej mlekiem i miodem.  ¹⁸I usłuchają głosu twojego; a przyjdziesz ty i starsi Israela do króla Micraimu, i powiecie mu: Wiekuisty, Bóg Ibrejczyków, objawił się nam; a przeto chcielibyśmy pójść drogą trzech dni do pustyni, by ofiarować Wiekuistemu, Bogu naszemu.  ¹⁹Ale Ja wiem, iż nie pozwoli wam król Micraimu odejść, nawet mimo ręki przemożnej ...  ²⁰A tak wyciągnę rękę Moję i porażę Micraim wszystkiemi cudami Mojemi, których dokonam w pośród niego; a potém wypuści was.  ²¹I dam łaskę ludowi temu w oczach Micrejczyków, i będzie, że gdy pójdziecie, nie pójdziecie z niczém.  ²²Lecz wyprosi każda niewiasta u sąsiadki swojej i u mieszkanki domu swego — naczyń srebrnych i naczyń złotych i szat, i włożycie to na synów waszych i na córki wasze, i wypróżnicie Micrejczyków.”  

Rozdział 4

¹I odpowiedział Mojżesz i rzekł: „Jeżeli nie uwierzą mi, i nie usłuchają głosu mojego; jeżeli powiedzą: nie ukazał ci się Wiekuisty ...?”  ²I rzekł doń Wiekuisty: „Co to w ręku twoim?” I odpowiedział: „Laska.”  ³I rzekł: „Rzuć ją na ziemię!” I rzucił ją na ziemię, a zamieniła się w węża; i uciekł Mojżesz przed nim.  ⁴I rzekł Wiekuisty do Mojżesza: „Wyciągnij rękę twoję, a pochwyć go za ogon!” I wyciągnął rękę swoję i pochwycił go, i zamienił się w laskę w dłoni jego.  ⁵„Aby uwierzyli, iż objawił ci się Wiekuisty, Bóg ojców ich, Bóg Abrahama, Bóg Ic’haka i Bóg Jakóba.”  ⁶I rzekł Wiekuisty dalej do niego: „Włóżże rękę twoję w zanadrze twe.” I włożył rękę swoję w zanadrze swe, a wyjąwszy ją, — a oto ręka jego trędowata, jako śnieg.  ⁷I rzekł: „Włóż napowrót rękę twoję w zanadrze swe,” a wyjąwszy ją z zanadrza swojego — a oto stała się znowu jako ciało jego.  ⁸„I będzie — jeżeli nie uwierzą ci, i nie usłuchają głosu znaku pierwszego, to uwierzą głosowi znaku ostatniego.  ⁹A jeżeli nie uwierzą i dwom tym znakom, i nie usłuchają głosu twojego, to weźmiesz wody z rzeki i wylejesz na ląd; a wtedy przemieni się woda, którą weźmiesz z rzeki, i obróci się w krew na lądzie.”  ¹⁰I rzekł Mojżesz do Wiekuistego: „Wybacz Panie, nie jestem ja człowiekiem wymowy, i nie byłem takim ni wczoraj, ni onegdaj, ni odkąd począłeś mówić ze sługą Twoim, gdyż ociężałych ust i ociężałego języka jestem.”  ¹¹I rzekł Wiekuisty do niego: „Kto dał usta człowiekowi, albo kto czyni niemym, albo głuchym, albo widzącym, albo ślepym? Czyż nie Ja, Wiekuisty?  ¹²I tak idź, a Ja będę z usty twojemi i nauczę cię, co mówić masz.”  ¹³I rzekł: „Wybacz Panie! poszlij kogo bądź posłać chcesz.”  ¹⁴I zapłonął gniew Wiekuistego na Mojżesza, i rzekł: „Oto Ahron, brat twój, Lewita; wiem, że on dobrze mówi, a oto téż wyjdzie na spotkanie twoje, i zobaczy cię, i ucieszy się w sercu swojém;  ¹⁵I tak będziesz mówił z nim, i wkładał słowa w usta jego, a Ja będę z usty twojemi i z usty jego, i nauczę was, co wam uczynić.  ¹⁶I będzie przemawiał za ciebie do ludu; i tak posłuży on ci za usta, a ty mu będziesz miasto Boga.  ¹⁷A laskę tę weźmiesz w rękę twoję; nią owe znaki wykonasz.”  ¹⁸I poszedł Mojżesz, i wrócił do Jthry, teścia swojego, i powiedział mu: „Chciałbym téż pójść, i powrócić do braci moich, co w Micraim, i zobaczyć, czy jeszcze żywi.” I rzekł Jthro do Mojżesza: „Idź w pokoju!”  ¹⁹I rzekł Wiekuisty do Mojżesza w Midjan: „Idź, wróć do Micraim, gdyż pomarli wszyscy ludzie, czyhający na życie twoje.”  ²⁰I wziął Mojżesz żonę swoję i synów swoich, i wsadził ich na osła, i wrócił do ziemi Micraim. I wziął Mojżesz laskę Bożą w rękę swoję.  ²¹I rzekł Wiekuisty do Mojżesza: „Skoro pójdziesz, by wrócić do Micraim, uważaj: wszystkie cuda, które podałem w rękę twoję, spełnij je, w obliczu Faraona. A ja ukrnąbrnię serce jego i nie uwolni ludu.  ²²I powiesz Faraonowi: tak rzecze Wiekuisty: Syn Mój, pierworodny Mój, jest Israel.  ²³A powiadam tobie: uwolnij syna Mojego, aby Mi służył; a jeżeli nie zechcesz go uwolnić, to oto zabiję Ja syna twojego, pierworodnego twojego.”  ²⁴I stało się w drodze, na gospodzie, że spotkał go Wiekuisty i zamierzał go zabić.  ²⁵I wzięła Cyppora krzemień ostry, i obrzezała napletek syna swego, i dotknęła nóg jego, i rzekła: „Tak, oblubieńcem krwi jesteś mi!”  ²⁶I odstąpił od niego. Wtedy rzekła: „Oblubieniec krwi przez obrzezanie!”  ²⁷I rzekł Wiekuisty do Ahrona: „Wyjdź naprzeciw Mojżesza do pustyni.” I poszedł i spotkał go przy górze Bożej, i ucałował go.  ²⁸I opowiedział Mojżesz Ahronowi wszystkie słowa Wiekuistego, który go posłał, i wszystkie znaki, które mu polecił.  ²⁹I poszli Mojżesz i Ahron, i zgromadzili wszystkich starszych synów Israela.  ³⁰I odpowiedział Ahron wszystkie słowa, które wyrzekł Wiekuisty do Mojżesza, i wykonał znaki owe, w oczach ludu.  ³¹I uwierzył lud; a słysząc, że wejrzał Wiekuisty na synów Israela, i że zobaczył nędzę ich, ukorzyli się i pokłonili.  

Rozdział 5

¹A następnie przyszli Mojżesz i Ahron, i rzekli do Faraona: „Tak rzecze Wiekuisty, Bóg Israela: uwolnij lud Mój, aby Mi obchodzili święto na puszczy.”  ²I rzekł Faraon: „Któż jest Wiekuisty, żebym słuchał głosu Jego, by uwolnić Israela? Nie znam Wiekuistego, a Israela téż nie uwolnię.”  ³I rzekli: „Bóg Ibrejczyków objawił się nam. Chcielibyśmy pójść drogą trzech dni, do pustyni, i ofiarować Wiekuistemu Bogu naszemu, — aby nie nawiedził nas morem lub mieczem.”  ⁴I rzekł do nich król Micraimu: „Czemu to, Mojżeszu i Ahronie, odwodzicie lud od zatrudnień jego? — Idźcie do robót waszych!”  ⁵I rzekł Faraon: „Wszak licznym już lud ziemi, a wy chcecie ich oderwać od robót ich?”  ⁶I rozkazał Faraon tegoż dnia naganiaczom ludu i nadzorcom jego, mówiąc:  ⁷„Nie dawajcie nadal słomy ludowi do wyrabiania cegieł, jak wczoraj i onegdaj; sami niech idą i zbierają sobie słomę.  ⁸A wyznaczoną ilość cegieł, którą wyrabiali wczoraj i onegdaj, nałożycie na nich, nie ujmiecie z niej; bo leniwi są, a przeto wołają, mówiąc: pójdziemy, będziemy ofiarowali Bogu naszemu!  ⁹Niechaj zacięży robota na tych ludziach, i niech się zajmą nią, a nie będą się oglądali na mowy puste!”  ¹⁰I wyszli naganiacze ludu i dozorcy jego i rzekli do ludu, mówiąc: „Tak rzecze Faraon: nie daję wam słomy.  ¹¹Sami idźcie, bierzcie sobie słomę, gdzie znajdziecie, choć z roboty waszej nic się nie ujmie!”  ¹²I rozproszył się lud po całej ziemi Micraim, aby zbierać ścierń miasto słomy.  ¹³A naganiacze przynaglali mówiąc: „Spełniajcie roboty wasze, robotę każdodzienną, dnia swojego, jako wówczas, gdy była słoma.”  ¹⁴I bici byli nadzorcy synów Israela, których ustanowili nad nimi naganiacze Faraona, mówiąc: „Czemu nie spełniliście powinności waszej w wyrabianiu cegieł jak onegdaj, i wczoraj i dzisiaj?”  ¹⁵I przyszli nadzorcy synów Israela i wołali do Faraona, mówiąc: „Czemu czynisz tak sługom twoim?  ¹⁶Słomy nie daje się sługom twoim, a cegły, powiadają nam, wyrabiajcie, a oto słudzy twoi bici są, a czémże zgrzeszył lud twój?”  ¹⁷I rzekł: „Leniwcy jesteście, leniwcy; przeto powiadacie: pójdziemy, będziemy ofiarowali Wiekuistemu!  ¹⁸I tak idźcie, róbcie, a słomy nie da się wam; ale naznaczonej ilości cegieł dostarczajcie!”  ¹⁹I ujrzeli się dozorcy synów Israela w biedzie, gdy im mówiono: nie ujmujcie z cegieł waszych, z roboty każdodziennej, dnia swojego.  ²⁰I spotkali Mojżesza i Ahrona, stojących na drodze, gdy wychodzili od Faraona,  ²¹I rzekli do nich: „Niechaj wejrzy Wiekuisty na was, a rozsądzi, żeście obmierzili nas w oczach Faraona i w oczach sług jego, podawszy miecz w rękę ich, by zabili nas!”  ²²I zwrócił się Mojżesz do Wiekuistego i rzekł: „Panie! czemuś to zło wyrządził ludowi temu, czemu posłałeś mnie?  ²³Wszak od chwili, gdym przyszedł do Faraona, by przemawiać w imieniu Twojém, gorzej się obchodzi z ludem tym; a ocalić — nie ocaliłeś ludu Twojego!”  

Rozdział 6

¹I rzekł Wiekuisty do Mojżesza: „Teraz zobaczysz, co uczynię Faraonowi! Gdyż dla ręki przemożnej uwolni ich i dla ręki przemożnej wypędzi ich z ziemi swojej!”  

(...)

Wersja Demo zawiera tylko pierwszą część (Parszę) każdej księgi.

Księga 3 — Wajikra — ויקרא — Leviticus — Księga Kapłańska

Parsza 24: Wajikra — ויקרא

Słowo „Wajikra” oznacza po Hebrajsku „I zawołał". Jest to pierwsze słowo dwudziestego czwartego odczytu tygodniowego w żydowskim rocznym cyklu czytania Tory. Na tę pierwszą Parszę Księgi Kapłańskiej składają się rozdziały od numeru 1:1 do 5:26. Parsza czytana jest podczas dwudziestego trzeciego lub dwudziestego czwartego Szabatu następującego po święcie Simcha Tora, zwykle w marcu lub początku kwietnia.

Rozdział 1

¹I wezwawszy Mojżesza rzekł do niego Wiekuisty z przybytku zboru, w te słowa:  ²„Oświadcz synom Israela, a powiedz im: gdyby który z was chciał przynieść ofiarę Wiekuistemu: z bydła, rogacizny i trzód przyniesiecie ofiarę waszą.  ³Jeżeli ofiara jego całopalenie z rogacizny: samca zdrowego niechaj przyniesie; do wejścia przybytku zboru niechaj go sprowadzi, aby znalazł upodobanie przed Wiekuistym.  ⁴I położy rękę swą na głowę całopalenia, aby przyjętém było z upodobaniem, dla rozgrzeszenia go.  ⁵I zarzną cielca przed obliczem Wiekuistego i przyniosą synowie Ahrona, kapłani, krew, a pokropią krwią tą w około ofiarnicę, będącą u wejścia przybytku zboru;  ⁶A zdjąwszy skórę z całopalenia pokrają je na części;  ⁷I nałożą synowie Ahrona, kapłana, ogień na ofiarnicę a ułożą drwa na ogniu;  ⁸I ułożą synowie Ahrona, kapłani, one części, z głową i tłuszczem na drwach, które na ogniu, na ofiarnicy.  ⁹A trzewa i golenie jego opłócze wodą, i puści z dymem kapłan to wszystko na ofiarnicy: całopalenie to, ogniowa ofiara, woń przyjemna Wiekuistemu.  ¹⁰A jeżeli z trzody ofiara jego, — z owiec albo z kóz na całopalenie, — samca zdrowego niechaj przyniesie.  ¹¹I zarzną go po stronie ofiarnicy, ku północy, przed obliczem Wiekuistego; a pokropią synowie Ahrona, kapłani, krwią jego ofiarnicę, w około.  ¹²I rozrąbią go na części, a wraz z głową i tłuszczem ułoży je kapłan na drwach, które na ogniu, na ofiarnicy.  ¹³Trzewa zaś i golenie opłócze wodą, i przyniesie kapłan to wszystko i puści z dymem na ofiarnicy: całopalenie to, ogniowa ofiara, woń przyjemna Wiekuistemu.  ¹⁴A jeżeli z ptactwa całopalna ofiara jego Wiekuistemu, — niechaj przyniesie z turkawek albo z młodych gołębi ofiarę swoję.  ¹⁵I przyniesie ją kapłan do ofiarnicy i naderwie głowę jej i puści z dymem na ofiarnicy, wycisnąwszy krew jej przy ścianie ofiarnicy;  ¹⁶I odjąwszy gardziel z pierzem jej, rzuci ją podle ofiarnicy, ku stronie wschodniej, na popielisko.  ¹⁷I nadłamie ją w skrzydłach jej, nie odrywając, i puści ją z dymem kapłan na ofiarnicy, na drwach, co na ogniu: całopalenie to, ogniowa ofiara, woń przyjemna Wiekuistemu.  

Rozdział 2

¹A gdyby kto chciał przynieść ofiarę śniedną Wiekuistemu, — przednia mąka niechaj będzie ofiarą jego; i poleje ją oliwą, i nałoży na nią kadzidła, —  ²I przyniesie ją do synów Ahrona, kapłanów; a nabierze z niej tenże pełną garść swoję mąki i oliwy z wszystkiem kadzidłem jej, i puści z dymem kapłan, ten „znak przypomnienia”, na ofiarnicy: ogniowa to ofiara, woń przyjemna Wiekuistemu.  ³A pozostałe z owej ofiary śniednej będzie dla Ahrona i dla synów jego: świętem to świętości z ogniowych ofiar Wiekuistego.  ⁴A jeżeli przyniesiesz ofiarę śniedną z wypieczonego w piecu, będą to z przedniej mąki kołacze przaśne, zaczynione w oliwie, albo ołatki przaśne posmarowane oliwą.  ⁵Jeżeli zaś ofiarą śniedną z panwi ofiara twoja, — z mąki przedniej, zaczynionej w oliwie, przaśne niechaj będzie;  ⁶Rozdrobisz ją na kawałki i polejesz ją oliwą: ofiara to śniedna.  ⁷A jeżeli ofiarą śniedną z rądla ofiara twoja, — z mąki przedniej z oliwą przyrządzoną będzie.  ⁸I przyniesiesz ofiarę śniedną, z tych rzeczy przyrządzoną, Wiekuistemu; i przedstawią ją kapłanowi, a odniesie ją na ofiarnicę.  ⁹A zdjąwszy kapłan ze śniednej ofiary „znak przypomnienia”, puści ją z dymem na ofiarnicy: ogniowa to ofiara, woń przyjemna Wiekuistemu.  ¹⁰A pozostałe z ofiary śniednej będzie dla Ahrona i dla synów jego: świętem to świętości z ogniowych ofiar Wiekuistego.  ¹¹Żadna ofiara śniedna, którą przynosić będziecie Wiekuistemu, niechaj przyrządzaną nie będzie z kiszonego, gdyż żadnego zakisu i żadnego miodu nie puścicie z dymem jako ofiarę ogniową Wiekuistemu.  ¹²W ofierze pierwocin przynosić to możecie Wiekuistemu, ale na ofiarnicę nie wejdą, jako woń przyjemna.  ¹³Wszelką téż ofiarę twą śniedną solą posolisz; a nie pozbawisz soli przymierza Boga twojego, — śniednej ofiary twojej: przy każdej ofierze twojej zaofiarujesz sól.  ¹⁴A jeżeli przyniesiesz ofiarę z pierwocin Wiekuistemu, — kłosy suszone nad ogniem, krupę świeżą przyniesiesz w darze od pierwocin twoich.  ¹⁵I nalejesz na nią oliwy, i nałożysz na nią kadzidła: śniedna to ofiara.  ¹⁶I puści z dymem kapłan „znak przypomnienia” z krupy jej i z oliwy jej, ze wszystkiém kadzidłem jej: ogniowa to ofiara Wiekuistemu.  

Rozdział 3

¹A jeżeli ofiarą opłatną ofiara jego, to jeżeli z rogacizny przynosi, — samca albo samicę zdrową niechaj przyniesie przed oblicze Wiekuistego.  ²I położy rękę swą na głowę ofiary swojej, i zarzną ją u wejścia do przybytku zboru, i pokropią synowie Ahrona, kapłani, krwią ofiarnicę w około.  ³I przyniesie z ofiary opłatnej, jako ofiarę ogniową Wiekuistemu, — łój pokrywający trzewa, i wszystek łój, który nad trzewami;  ⁴Obie téż nerki z łojem, który na nich, który nad połędwicami, i przeponę, która na wątrobie, wraz z nerkami ją oddzieli.  ⁵I puszczą to z dymem synowie Ahrona na ofiarnicy wraz z całopaleniem, co na drwach, na ogniu: ofiara to ogniowa, woń przyjemna Wiekuistemu.  ⁶A jeżeli z trzody ofiara jego na „opłatną” Wiekuistemu, — samca albo samicę zdrową niechaj przyniesie.  ⁷Jeżeli jagnię przynosi na ofiarę swoję; niechaj przyniesie je przed oblicze Wiekuistego.  ⁸I położy rękę swą na głowę ofiary swojej, i zarzną ją u wejścia do przybytku zboru, i pokropią synowie Ahrona krwią jej ofiarnicę, w około.  ⁹I przyniesie z ofiary opłatnej jako ofiarę ogniową Wiekuistemu najlepszą część jej, — ogon cały, po samą krzyżową kość go odciąwszy, również łój pokrywający trzewa, i wszystek łój, który nad trzewami.  ¹⁰Obie téż nerki z łojem, który na nich, który na połędwicach, i przeponę, która na wątrobie, wraz z nerkami ją oddzieli.  ¹¹I puści to z dymem kapłan na ofiarnicy, — pokarm to, ofiara ogniowa Wiekuistemu.  ¹²A jeżeli ofiara jego koza; niechaj przyniesie ją przed oblicze Wiekuistego.  ¹³I położy rękę swą na głowę jej, i zarzną ją przed przybytkiem zboru, i pokropią synowie Ahrona krwią jej ofiarnicę, w około.  ¹⁴I przyniesie z niej ofiarę swą, jako ofiarę ogniową Wiekuistemu: — łój pokrywający trzewa, i wszystek łój, który nad trzewami.  ¹⁵Obie téż nerki z łojem, który na nich, który nad połędwicami, i przeponę, która na wątrobie, wraz z nerkami ją oddzieli.  ¹⁶I puści je z dymem kapłan na ofiarnicy: pokarm to, ogniowa ofiara, woń przyjemna: wszystek łój Wiekuistemu.  ¹⁷Ustawa to wieczna w pokoleniach waszych, we wszystkich siedzibach waszych: żadnego łoju i żadnej krwi jeść nie będziecie!”  

Rozdział 4

¹I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi, i rzekł:  ²„Powiedz synom Israela tak: gdyby kto zgrzeszył niebacznie przeciw któremu ze wszystkich przykazań Wiekuistego, wzbraniających cokolwiek czynić, a przekroczyłby przeciw jednemu z nich; —  ³Jeżeliby kapłan namaszczony zgrzeszył, dla wprowadzenia ludu w winę: niech wtedy przyniesie za grzech swój, którego się dopuścił, cielca młodego, zdrowego, Wiekuistemu na ofiarę zagrzeszną.  ⁴I przywiedzie cielca onego do wejścia przybytku zboru, przed oblicze Wiekuistego, a położy rękę swą na głowę cielca, i zarzną cielca przed Wiekuistym.  ⁵I weźmie kapłan namaszczony nieco krwi cielca i wniesie ją do przybytku zboru.  ⁶I zamoczy kapłan palec swój we krwi, a pokropi krwią ową siedmkroć przed obliczem Wiekuistego, przed zasłoną świątyni.  ⁷I pomaże kapłan krwią narożniki ołtarza do kadzidła wonnego, który w przybytku zboru przed Wiekuistym; wszystką zaś pozostałą krew cielca wyleje u podstawy ofiarnicy całopaleń, która u wejścia przybytku zboru.  ⁸I wszystek łój cielca ofiary zagrzesznej zdejmie zeń, — łój pokrywający trzewa, i wszystek łój, który nad trzewami;  ⁹Obie téż nerki z łojem, który na nich, który nad połędwicami, i przeponę, która na wątrobie, wraz z nerkami ją oddzieli, —  ¹⁰Jako odjętym zostaje z wołu ofiary opłatnej; i puści je z dymem kapłan na ofiarnicy całopaleń.  ¹¹A skórkę cielca, i całe mięso jego z głową i goleniami, i trzewa jego, i nieczystość jego, —  ¹²Całego cielca wyniesie po za obóz na miejsce czyste, na skład popiołu i spali go na drwach ogniem; przy składzie popiołu spalonym będzie.  ¹³A jeżeliby cały zbór Israelski niebacznie zgrzeszył, a zakryta była rzecz od oczu zgromadzenia, a tak przekroczyłby przeciw jednemu z przykazań Wiekuistego, wzbraniających cokolwiek czynić, i popadłby w winę;  ¹⁴I poznanym by został grzech, którym zgrzeszyli: przyniesie wtedy zgromadzenie młodego cielca na ofiarę zagrzeszną, a sprowadzą go przed przybytek zboru.  ¹⁵I położą starsi zboru rękę swą na głowę cielca, przed Wiekuistym, i zarzną cielca przed obliczem Wiekuistego.  ¹⁶I wniesie kapłan namaszczony nieco krwi cielca do przybytku zboru;  ¹⁷I zamoczy kapłan palec swój we krwi, a pokropi krwią ową siedmkroć przed obliczem Wiekuistego, przed zasłoną.  ¹⁸A częścią krwi pomaże narożniki ołtarza, który przed obliczem Wiekuistego w samym przybytku zboru, wszystką zaś pozostałą krew wyleje u podstawy ofiarnicy całopaleń, która u wejścia przybytku zboru.  ¹⁹I wszystek łój jego zdejmie zeń i puści z dymem na ofiarnicy.  ²⁰I postąpi z tym cielcem jak postąpił z cielcem zagrzesznym; tak samo postąpi z nim, — i tém rozgrzeszy ich kapłan, i odpuszczoném im będzie.  ²¹I każe wynieść cielca po za obóz i spali go jako spalił cielca pierwszego: ofiara to zagrzeszna zgromadzenia.  ²²A jeżeliby zgrzeszył książę, a wykroczyłby przeciw jednemu z przykazań Wiekuistego, Boga swojego, wzbraniających cokolwiek czynić, a to niebacznie, a przewiniłby;  ²³Jeżeli mu tedy ujawni się grzech jego, którym zgrzeszył, to przywiedzie na ofiarę swą kozła, samca zdrowego.  ²⁴I położy rękę swą na głowę kozła, i zarzną go na miejscu, gdzie zarzynają całopalenia przed Wiekuistym: ofiara to zagrzeszna.  ²⁵I weźmie kapłan nieco krwi ofiary zagrzesznej na palec swój, a pomaże narożniki ofiarnicy całopaleń, pozostałą zaś krew jego wyleje u podstawy ofiarnicy całopaleń.  ²⁶A wszystek łój jego puści z dymem na ofiarnicy, podobnie jak łój ofiary opłatnej; i tak rozgrzeszy go kapłan z grzechu jego, i odpuszczoném mu będzie.  ²⁷A jeżeliby kto zgrzeszył niebacznie z ludu pospolitego wykroczywszy przeciw jednemu z przykazań Wiekuistego, wzbraniających cokolwiek czynić, a przewiniłby;  ²⁸Jeżeli mu tedy ujawni się grzech jego, którem zgrzeszył, to przywiedzie na ofiarę swą kozę, zdrową samicę za grzech, którego się dopuścił.  ²⁹I położy rękę swą na głowę „zagrzesznej” — i zarzną tę ofiarę zagrzeszną na miejscu ofiar całopalnych.  ³⁰I weźmie kapłan nieco krwi jej na palec swój, a pomaże narożniki ofiarnicy całopaleń, pozostałą zaś krew jej wyleje u podstawy ofiarnicy.  ³¹Wszystek téż łój jej zdejmie, jak zdejmuje się łój z ofiary opłatnej, i puści go z dymem kapłan na ofiarnicy, na woń przyjemną Wiekuistemu; i tak rozgrzeszy go kapłan, i odpuszczoném mu będzie.  ³²A jeżeli z owiec przynosi na ofiarę swą zagrzeszną, samicę zdrową niechaj przyniesie.  ³³I położy rękę swą na głowę „zagrzesznej”, i zarzną ją jako ofiarę zagrzeszną na miejscu, gdzie zarzynają całopalenia.  ³⁴I weźmie kapłan nieco krwi ofiary zagrzesznej na palec swój, a pomaże narożniki ofiarnicy całopaleń, pozostałą zaś krew jej wyleje u podstawy ofiarnicy całopaleń.  ³⁵A wszystek łój jej zdejmie, jak się zdejmuje łój baranka z ofiary opłatnej, i puści to z dymem kapłan na ofiarnicy przy ofiarach ogniowych Wiekuistemu; i tak rozgrzeszy go kapłan z grzechu, którego się dopuścił, — i odpuszczoném mu będzie.  

Rozdział 5

¹Jeżeliby téż kto zgrzeszył, że słysząc słowo zaklęcia, a będąc świadkiem widzącym albo wiedzącym, a nie oznajmił, i tak uniósłby na sobie winę swą:  ²Albo — jeżeliby się kto dotknął jakiejkolwiek rzeczy nieczystej, bądź padliny zwierza nieczystego, bądź padliny bydlęcia nieczystego, bądź padliny gadu nieczystego, a byłoby to tajne przed nim, tak że nieczystym będzie i winnym;  ³Albo — jeżeliby się kto dotknął nieczystości człowieczej, jakakolwiek by to była nieczystość, przez którą się zanieczyszcza, a byłoby to tajne przed nim, on zaś dowiedziałby się, i byłby winien;  ⁴Albo jeżeliby kto przysiągł, a wymknęło mu się z ust, aby wyrządził sobie co złego, albo dobrego, we wszystkiém, co wymyka się człowiekowi w przysiędze, a uszłoby z świadomości jego, — on zaś dowiedziałby się, i byłby winien w jakiejkolwiek z tych rzeczy;  ⁵Kto tedy zawini w jakiejkolwiek z tych rzeczy, niechaj wyspowiada się, w czém zgrzeszył;  ⁶I niech przyniesie pokutę Wiekuistemu za grzech swój, którego się dopuścił, samicę z trzody; owcę albo kozę — jako ofiarę zagrzeszną, a rozgrzeszy go kapłan z grzechu jego.  ⁷A gdyby go nie stało na owcę, to przyniesie jako pokutę za grzech, którego się dopuścił, parę turkawek albo parę młodych gołąbków Wiekuistemu, — jednego na „zagrzeszną”, a drugiego na „całopalną,”  ⁸I przyniesie je do kapłana, który złoży najprzód tego, co za grzech, i naderwie głowę jego nad karkiem, ale jej nie oderwie.  ⁹I pokropi krwią tej „zagrzesznej” ścianę ofiarnicy, a pozostałą krew wyciśnie u podstawy ofiarnicy: ofiara to zagrzeszna.  ¹⁰Drugiego zaś zużyje na całopalenie, wedle przepisu, i tak rozgrzeszy go kapłan z grzechu jego, którego się dopuścił, a odpuszczoném mu będzie.  ¹¹A gdyby go nie stało na dwie turkawki, albo na dwa młode gołąbki, niechaj przyniesie za grzech, którego się dopuścił, dziesiątą część efy przedniej mąki, jako ofiarę zagrzeszną; nie naleje na nią oliwy, ani włoży na nią kadzidła, bo ofiara to zagrzeszna.  ¹²I przyniesie ją do kapłana; i nabierze z niej kapłan pełną garść swoję, w „znak przypomnienia”, i puści z dymem na ofiarnicy przy ofiarach ogniowych Wiekuistemu: ofiara to zagrzeszna.  ¹³I tak rozgrzeszy go kapłan z grzechu jego, którego się dopuścił w którejkolwiek z tych rzeczy, a odpuszczoném mu będzie; pozostałość zaś będzie dla kapłana, jak przy ofierze śniednej.”  ¹⁴I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi i rzekł:  ¹⁵„Jeżeliby kto dopuścił się przeniewierstwa, a zgrzeszył niebacznie przeciw świętościom Wiekuistego, przywiedzie wtedy na pokutę Wiekuistemu barana zdrowego z trzody, według oszacowania twojego na srebrne szekle, wedle szekla świętego, — jako ofiarę pokutną.  ¹⁶A co zgrzeszył przeciw świętości wróci, i piątą część nadto dołoży, i odda kapłanowi; kapłan zaś rozgrzeszy go baranem pokutnym, a odpuszczoném mu będzie.  ¹⁷A jeżeliby kto zgrzeszył, a wykroczył przeciw któremu ze wszystkich przykazań Wiekuistego, wzbraniających cokolwiek czynić, a nie wiedział, i stał się winnym, i tak uniósł na sobie winę swą:  ¹⁸Niechaj tedy przyprowadzi barana zdrowego z trzody, według oszacowania twojego, na ofiarę pokutną, do kapłana, i rozgrzeszy go kapłan z uchybienia, którego niebacznie się dopuścił, sam nie wiedząc, a odpuszczoném mu będzie.  ¹⁹Ofiara to pokutna, — zawinić zawinił Wiekuistemu.”  ²⁰I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi i rzekł:  ²¹„Jeżeliby kto zgrzeszył, a dopuścił się przeniewierstwa przed Wiekuistym, tém, że zaparł się wobec bliźniego swego co do rzeczy sobie powierzonej, albo wręczonej, albo mu wydartej, albo by ograbił bliźniego swego,  ²²Albo by znalazł zgubę, a zaparł się jej, albo téż przysiągł fałszywie o cokolwiek ze wszystkich rzeczy, których dopuszczając się człowiek, grzeszy przez nie;  ²³Gdyby tedy zgrzeszył, a stał się winnym, niechaj zwróci zdzierstwo, które wydarł, albo grabież, którą zagrabił, albo rzecz powierzoną, która powierzona mu została, albo zgubę, którą znalazł, —  ²⁴Albo téż to, o cokolwiek fałszywie przysiągł: zwróci to w pełnej wartości, a piątą część dołoży do tego; odda je zaś temu, czyje jest, w dzień pokuty swojej.  ²⁵A pokutę swoję przywiedzie Wiekuistemu, barana zdrowego z trzody, według oszacowania twego, jako ofiarę pokutną, do kapłana.  ²⁶I rozgrzeszy go kapłan przed Wiekuistym, a odpuszczoném mu będzie w każdej z tych wszystkich rzeczy, którą popełnił, zawiniwszy przez nią.”  

(...)

Wersja Demo zawiera tylko pierwszą część (Parszę) każdej księgi.

Księga 4 — Bemidbar — במדבר — Numbers — Księga Liczb

Parsza 34: Bemidbar — במדבר

Słowo „Bemidbar” oznacza po Hebrajsku „na pustyni”. Jest to literalnie piąte, ale pierwsze charakterystyczne słowo trzydziestego czwartego odczytu tygodniowego w żydowskim rocznym cyklu czytania Tory. Na tę pierwszą Parszę Księgi Liczb składają się rozdziały od numeru 1:1 do 4:20. Parsza czytana jest zwykle w końcu maja lub na początku czerwca.

Rozdział 1

¹I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi na pustyni Synai, w przybytku zboru, pierwszego dnia miesiąca wtórego, roku wtórego po wyjściu ich z ziemi Micraim, i rzekł:  ²„Zbierzcie poczet całego zboru synów Israela podług rodzin ich, podług domów ich rodowych — wykaz imienny wszelkiego pogłowia ich męzkiego.  ³Od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni w Israelu; tych uczynicie przegląd podług zastępów ich, ty i Ahron.  ⁴Przy was zaś niechaj będzie po jednym mężu z każdego pokolenia; mąż na czele domu swego rodowego będący.  ⁵A oto imiona mężów, którzy staną przy was: od Reubena — Elicur, syn Szedeura;  ⁶Od Szymeona — Szelumiel, syn Curyszaddaja;  ⁷Od Jehudy — Nachszon, syn Amminadaba;  ⁸Od Issachara — Nethaneel, syn Cuara;  ⁹Od Zebuluna — Eliab, syn Chelona;  ¹⁰Od synów Josefa: od Efraima — Eliszama, syn Amihuda; od Menaszy — Gamliel, syn Pedacura;  ¹¹Od Binjamina — Abidan, syn Gideoni;  ¹²Od Dana — Achiezer, syn Ammiszadaja;  ¹³Od Aszera — Pagiel, syn Ochrona;  ¹⁴Od Gada — Eljasaf, syn Deuela;  ¹⁵Od Naftali — Achira, syn Enana;  ¹⁶Oto ci powinni być powołani od zboru jako naczelnicy pokoleń ojców swoich; wodzowie to tysięcy Israela.”  ¹⁷I przyjęli Mojżesz i Ahron mężów tych, wyłuszczonych po imieniu;  ¹⁸Cały téż zbór zgromadzili pierwszego dnia miesiąca wtórego, i zaczęli się wykazywać podług rodzin swych, podług domów rodowych swoich, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, podług głów swoich;  ¹⁹Jako rozkazał Wiekuisty Mojżeszowi, — odbył on przegląd ich na pustyni Synai.  ²⁰I okazało się synów Reubena, pierworodnego Israela, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, wszystkiego pogłowia męzkiego od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ²¹Spisowych tych w pokoleniu Reubena: czterdzieści sześć tysięcy pięćset.  ²²Synów Szymeona, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, popisowych jego podług wykazów imiennych, wszystkiego pogłowia męzkiego od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ²³Spisowych tych w pokoleniu Szymeona: pięćdziesiąt dziewięć tysięcy trzysta.  ²⁴Synów Gada, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ²⁵Spisowych tych w pokoleniu Gada: czterdzieści pięć tysięcy sześćset pięćdziesiąt.  ²⁶Synów Jehudy, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ²⁷Spisowych tych w pokoleniu Jehudy: siedmdziesiąt cztery tysiące sześćset.  ²⁸Synów Isachara, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ²⁹Spisowych tych w pokoleniu Isachara: pięćdziesiąt cztery tysiące czterysta.  ³⁰Synów Zebuluna, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ³¹Spisowych tych w pokoleniu Zebuluna: pięćdziesiąt siedm tysięcy czterysta.  ³²Synów Josefa: synów Efraima, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ³³Spisowych tych w pokoleniu Efraima: czterdzieści tysięcy pięćset.  ³⁴Synów Menaszy, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ³⁵Spisowych tych w pokoleniu Menaszy: trzydzieści dwa tysiące dwieście.  ³⁶Synów Binjamina, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ³⁷Spisowych tych w pokoleniu Binjamina: trzydzieści pięć tysięcy czterysta.  ³⁸Synów Dana, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ³⁹Spisowych tych w pokoleniu Dana: sześćdziesiąt dwa tysiące siedmset.  ⁴⁰Synów Aszera, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ⁴¹Spisowych tych w pokoleniu Aszera: czterdzieści jeden tysięcy pięćset.  ⁴²Synów Naftali, podług powinowactwa rodzinnego, podług domów ich rodowych, podług wykazów imiennych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni, —  ⁴³Spisowych tych w pokoleniu Naftali: pięćdziesiąt trzy tysiące czterysta.  ⁴⁴Oto spisowi, których przegląd odbył Mojżesz i Ahron i książęta Israela, dwunastu mężów, po jednemu z każdego domu swego rodowego było ich.  ⁴⁵I tak było wszystkich spisowych synów Israela podług domów ich rodowych, od wieku lat dwudziestu i wyżej, wszystkich stawających do broni w Israelu, —  ⁴⁶Wszystkich spisowych tych: sześćkroć trzy tysiące trzysta pięćdziesiąt.  ⁴⁷Lewici zaś podług szczepu rodowego nie stawili się do przeglądu między nimi.  ⁴⁸Albowiem oświadczył był Wiekuisty Mojżeszowi tak:  ⁴⁹„Tylko pokolenia Lewi nie obejmiesz spisem, a pocztu ich nie zbierzesz wraz z synami Israela;  ⁵⁰A ustanowisz ty Lewitów nad przybytkiem świadectwa i całym przyborem jego i nad wszystkiem, co doń należy; oni nosić będą przybytek i wszystkie przybory jego; oni téż usługiwać przy nim będą, a wokoło przybytku rozłożą obóz swój.  ⁵¹Ile razy wyruszy przybytek, złożą go Lewici, a ile razy stanie przybytek, ustawią go Lewici; postronny zaś, któryby przystąpił, śmierć poniesie.  ⁵²I stawać będą synowie Israela każdy w obozie swoim i każdy przy chorągwi swojej podług zastępów swych.  ⁵³Lewici zaś rozłożą się obozem wokoło przybytku świadectwa aby nie przyszedł gniew na zbór synów Israela; i stawać będą Lewici na straży u przybytku świadectwa.”  ⁵⁴I uczynili to synowie Israela; stosownie do wszystkiego, co rozkazał Wiekuisty Mojżeszowi, tak uczynili.  

Rozdział 2

¹I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi i Ahronowi, i rzekł:  ²„Każdy przy chorągwi swojej, przy znakach domów swych rodowych, niechaj staną obozem synowie Israela; opodal, naokoło przybytku zboru niechaj staną obozem.  ³A rozłoży się obozem: na przedzie ku wschodowi chorągiew obozu Jehudy, podług zastępów swych: wodzem zaś synów Jehudy — Nachszon, syn Amminadaba.  ⁴A zastęp jego i spisowych w nim — siedmdziesiąt cztery tysiące sześćset.  ⁵A rozłoży się obozem przy nim pokolenie Isachara; wodzem zaś synów Isachara — Nethaneel, syn Cuara.  ⁶A zastęp jego i spisowych w nim pięćdziesiąt cztery tysiące czterysta.  ⁷Następnie pokolenie Zebuluna; wodzem zaś synów Zebuluna — Eliab, syn Chelona.  ⁸A zastęp jego i spisowych w nim — pięćdziesiąt siedm tysięcy czterysta.  ⁹Wszystkich spisowych z obozu Jehudy: sto ośmdziesiąt sześć tysięcy czterysta według zastępów ich; — ci pierwsi wyruszą.  ¹⁰Chorągiew obozu Reubena — ku południowi, według zastępów swych, wodzem zaś synów Reubena — Elicur, syn Szedeura.  ¹¹A zastęp jego i spisowych w nim: czterdzieści sześć tysięcy pięćset.  ¹²A rozłoży się obozem przy nim pokolenie Szymeona; wodzem zaś synów Szymeona — Szelumiel, syn Curyszaddaja.  ¹³A zastęp jego i spisowych w nim pięćdziesiąt dziewięć tysięcy trzysta.  ¹⁴A następnie pokolenie Gada; wodzem zaś synów Gada — Eljasaf, syn Reuela.  ¹⁵A zastęp jego i spisowych w nim: czterdzieści pięć tysięcy sześćset pięćdziesiąt.  ¹⁶Wszystkich spisowych z obozu Reubena: sto pięćdziesiąt jeden tysięcy czterysta pięćdziesiąt według zastępów ich; — a ci w rzędzie wtórym wyruszą.  ¹⁷Następnie wyruszy z przybytkiem zboru obóz Lewitów w pośrodku tych obozów; jakim porządkiem spoczywać będą, takim i wyruszą, każdy w szyku swoim, przy chorągwiach swoich.  ¹⁸Chorągiew obozu Efraima według zastępów swych — ku zachodowi; wodzem zaś synów Efraima — Eliszama, syn Amihuda.  ¹⁹A zastęp jego i spisowych w nim: czterdzieści tysięcy pięćset.  ²⁰A przy nim pokolenie Menaszy; wodzem zaś synów Menaszy — Gamliel, syn Pedacura.  ²¹A zastęp jego i spisowych w nim: trzydzieści dwa tysiące dwieście.  ²²A następnie pokolenie Binjamina; wodzem zaś synów Binjamina — Abidan, syn Gideoni.  ²³A zastęp jego i spisowych w nim: trzydzieści pięć tysięcy czterysta.  ²⁴Wszystkich spisowych z obozu Efraima: sto ośm tysięcy sto, według zastępów ich; — a ci w trzecim rzędzie wyruszą.  ²⁵Chorągiew obozu Dana — ku północy, według zastępów swych; wodzem zaś synów Dana — Achiezer, syn Ammiszadaja.  ²⁶A zastęp jego i spisowych w nim: sześćdziesiąt dwa tysiące siedmset.  ²⁷A rozłoży się obozem przy nim pokolenie Aszera; wodzem zaś synów Aszera — Pagiel, syn Ochrana.  ²⁸A zastęp jego i spisowych w nim: czterdzieści jeden tysięcy pięćset.  ²⁹A następnie pokolenie Naftali; wodzem zaś synów Naftali — Achira, syn Enana.  ³⁰A zastęp jego i spisowych w nim: pięćdziesiąt trzy tysiące czterysta.  ³¹Wszystkich spisowych z obozu Dana: sto pięćdziesiąt siedm tysięcy sześćset; — a ci na ostatku wyruszą, przy chorągwiach swoich”.  ³²Oto spisowi synów Israela według domów ich rodowych: wszystkich spisowych w obozach według zastępów ich — sześćkroć trzy tysiące pięćset pięćdziesiąt.  ³³Lewici zaś nie stawili się do przeglądu między synami Israela, jako rozkazał Wiekuisty Mojżeszowi.  ³⁴I uczynili tak synowie Israela; jako rozkazał Wiekuisty Mojżeszowi, tak rozłożyli się obozem przy chorągwiach swoich, i tak téż wyruszyli, każdy według rodzin swoich, przy domu swym rodowym.  

Rozdział 3

¹A oto rodowód Ahrona i Mojżesza, czasu którego przemawiał Wiekuisty do Mojżesza u góry Synai.  ²Oto synowie Ahrona: pierworodny — Nadab, następnie Abihu, Elazar i Ithamar.  ³Oto imiona synów Ahrona, kapłanów namaszczonych, których upełnomocnił dłoń do piastowania kapłaństwa.  ⁴Umarli wszakże Nadab i Abihu przed Wiekuistym, gdy przynieśli ogień nieuświęcony przed oblicze Wiekuistego — na pustyni Synai; potomstwa zaś nie mieli; a tak piastowali kapłaństwo Elazar i Ithamar przy Ahronie, ojcu swoim.  ⁵I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi, i rzekł:  ⁶„Przywiedź pokolenie Lewiego, a ustanów je przed obliczem Ahrona, kapłana, aby usługiwali mu;  ⁷I aby pełnili straż jego i straż całego zboru przed przybytkiem zboru, sprawując służbę przybytku;  ⁸I aby strzegli wszystkich przyborów przybytku i straż synów Israela, sprawując służbę przybytku.  ⁹I przydasz Lewitów Ahronowi i synom jego; jako dar przydani mu będą z pośród synów Israela;  ¹⁰Ahrona zaś i synów jego ustanowisz, aby strzegli urzędu swego kapłańskiego; postronny zaś, któryby przystąpił, śmierć poniesie”.  ¹¹I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi, i rzekł:  ¹²„Ja oto wziąłem Lewitów z pośród synów Israela miasto wszelkiego pierworodnego, rozwierającego łono z synów Israela; niechaj przeto będą Lewici Moimi.  ¹³Gdyż Mojém wszelkie pierworodne; od dnia, któregom poraził wszystkich pierworodnych w ziemi Micraim, poświęciłem sobie każde pierworodne w Israelu, tak człowieka jak i bydlę; Moimi niechaj będą”.  ¹⁴I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi na pustyni Synai, i rzekł:  ¹⁵„Policz synów Lewiego według domów ich rodowych, według rodzin ich; wszystkich płci męzkiej od miesiąca i wyżej policz ich”.  ¹⁶I policzył ich Mojżesz według słowa Wiekuistego, jak rozkazano.  ¹⁷A byli oto synowie Lewiego podług imion ich: Gerszon, Kehath i Merary.  ¹⁸A oto imiona synów Gerszona według rodzin ich: Libni i Szymei.  ¹⁹A synowie Kehatha według rodzin ich: Amram i Ic’har, Chebron i Uzyel.  ²⁰A synowie Merarego podług rodzin ich: Machli i Muszy. Oto rodziny Lewiego według domów swych rodowych.  ²¹Od Gerszona rodzina Libni i rodzina Szymei: te są rodziny Gerszonidów.  ²²Spisowych ich według liczby wszystkich płci męzkich od miesiąca i wyżej — spisowych ich siedm tysięcy pięćset.  ²³Rodziny Gerszonidów za przybytkiem obozować będą, ku zachodowi.  ²⁴Naczelnikiem zaś domu rodowego Gerszonidów — Eljasaf, syn Laela.  ²⁵A pod strażą synów Gerszona w przybytku zboru będzie przybytek i namiot; pokrowiec jego i kotara u wnijścia do przybytku zboru;  ²⁶I zapony dworca i kotara u wnijścia do dworca, otaczającego przybytek i ołtarz wokoło, i powrozy ze wszystkiém urządzeniem ich.  ²⁷A od Kehatha — rodzina Amrama i rodzina Ic’hara i rodzina Chebrona i rodzina Uzyela: oto rodziny Kehatydów.  ²⁸Podług wykazu wszystkich płci męzkiej od miesiąca i wyżej — ośm tysięcy sześćset pełniących straż przy świątyni.  ²⁹Rodziny synów Kehatha stawać będą obozem po stronie przybytku, ku południowi;  ³⁰Naczelnikiem zaś rodowego domu rodzin Kehatha — Elicafan, syn Uzyela.  ³¹A pod strażą ich — arka i stół i świecznik i ołtarze i naczynia święte, któremi służbę pełnić będą, i zasłona i całe urządzenie jej.  ³²Naczelnikiem zaś nad naczelnikami Lewitów — Elazar, syn Ahrona, kapłana, ma on nadzór nad pełniącymi straż przy świątyni.  ³³Od Merarego — rodzina Machlidów i rodzina Muszydów: oto rodziny Merarego.  ³⁴A spisowych ich według liczby wszystkich płci męzkiej od miesiąca i wyżej — sześć tysięcy dwieście.  ³⁵Naczelnikiem zaś rodowego domu rodzin Merarego — Curiel, syn Abichaila; u boku przybytku stawać będą obozem, ku północy.  ³⁶A pod nadzorem i strażą synów Merarego: bale przybytku i wrzeciądze, i słupy, i podsłupia i wszystkie przybory jego, i całe urządzenie jego;  ³⁷I słupy dworca wokoło, i podsłupia ich, i kołki i powrozy ich.  ³⁸Obozującymi zaś z przedniej strony przybytku, przed przybytkiem zboru, ku wschodowi, będą Mojżesz i Ahron i synowie jego; trzymać im straż przy świątyni dla ochraniania synów Israela, albowiem postronny, któryby przystąpił, śmierć poniesie.  ³⁹Wszystkich spisowych Lewitów, których zliczył Mojżesz i Ahron z rozkazu Wiekuistego, według rodzin ich, wszystkich płci męzkiej i wyżej — dwadzieścia dwa tysiące.  ⁴⁰I rzekł Wiekuisty do Mojżesza: „Oblicz wszystkich pierworodnych płci męzkiej z synów Israela od miesiąca i wyżej i sporządź wykaz imion ich.  ⁴¹I przyjmiesz Lewitów dla Mnie, Wiekuistego, miasto wszystkich pierworodnych z synów Israela; bydło zaś Lewitów miasto wszelkiego pierworodnego w bydle synów Israela.  ⁴²I obliczył Mojżesz jako mu rozkazał Wiekuisty wszystkich pierworodnych między synami Israela.  ⁴³A było wszystkich pierworodnych płci męzkiej, według wykazu imiennego, od miesiąca i wyżej, spisowych ich: dwadzieścia dwa tysiące dwieście siedmdziesiąt i trzy.  ⁴⁴I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi, i rzekł:  ⁴⁵„Przyjm Lewitów miasto wszystkich pierworodnych z synów Israela, a bydło Lewitów — miasto bydła ich, — a niechaj będą Moimi Lewici, — Jam Wiekuisty.  ⁴⁶A jako okup owych dwustu siedmdziesięciu trzech, zbywających nad liczbę Lewitów, z pierworodnych synów Israela, —  ⁴⁷Weźmiesz po pięć szekli za głowę, wedle szekla uświęconego weźmiesz, po dwadzieścia ger w szeklu.  ⁴⁸I oddasz te pieniądze Ahronowi i synom jego, jako okup zbywających nad liczbę ich.”  ⁴⁹I tak wziął Mojżesz pieniądze okupu od zbywających nad liczbę okupionych przez Lewitów;  ⁵⁰Od pierworodnych synów Israela wziął pieniędzy tych: tysiąc trzysta sześćdziesiąt i pięć szekli, według szekla uświęconego.  ⁵¹I oddał Mojżesz te pieniądze okupu Ahronowi i synom jego, na wyrzeczenie Wiekuistego, jako rozkazał Wiekuisty Mojżeszowi.  

Rozdział 4

¹I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi i Ahronowi, i rzekł:  ²„Zebrać poczet synów Kehatha z pomiędzy synów Lewiego według rodzin ich, według domów ich rodowych.  ³Od trzydziestu lat i wyżej do pięćdziesięciu lat, wszystkich zdolnych wstąpić do służby, aby pełnili posługę w przybytku zboru.  ⁴Oto przedmiot służby synów Kehatha w przybytku zboru: świętość świętości.  ⁵I wejdzie Ahron i synowie jego, gdy będzie miał ruszyć obóz i zdejmą zaponę zasłaniającą i okryją nią arkę świadectwa;  ⁶I włożą na nią pokrowiec ze skóry borsuczej i rozciągną oponę całą z błękitu z wierzchu i założą drążki jej.  ⁷A téż na stół wystawny rozłożą oponę z błękitu i położą na nim misy i kadzielnice i dzbany i czasze do nalewania, a chléb jego ustawiczny powinien być na nim.  ⁸I rozciągną nad tém oponę karmazynową a przykryją ją pokrowcem ze skóry borsuczej i założą drążki jego;  ⁹Wezmą téż oponę błękitną i nakryją świecznik dla oświetlania i lampy jego, i szczypczyki i popielniczki i wszystkie téż naczynia jego do oleju, których używają przy nim;  ¹⁰I włożą go i wszystkie przybory jego w pokrowiec ze skóry borsuczej i położą na nosze.  ¹¹Na ołtarz téż złoty rozciągną oponę z błękitu i nakryją go pokrowcem ze skóry borsuczej, i założą drążki jego;  ¹²I wezmą wszystkie przybory służbowe, któremi posługują się w świątyni i włożą w oponę z błękitu i nakryją je pokrowcem ze skóry borsuczej i położą na nosze;  ¹³I oczyszczą ofiarnicę z popiołu i rozciągną na niej oponę purpurową;  ¹⁴I włożą na nią wszystkie przybory jej, któremi posługują się przy niej, — węglarki i widełki i łopatki i kropielnice, — wszystkie przybory ofiarnicy i rozciągną na niej pokrowiec ze skóry borsuczej i założą drążki jej;  ¹⁵A gdy dopełni Ahron i synowie jego okrycia świątyni i wszystkich przyborów świątyni przy wyruszeniu obozu, wtedy przystąpią synowie Kehatha, aby nieść; lecz nie będą dotykali się świątyni, aby nie pomarli. Oto brzemię synów Kehatha przy przybytku zboru.  ¹⁶A pod nadzorem Elazara, syna Ahrona, kapłana — olej do oświetlania i kadzidło wonne i śniedna ofiara ustawiczna, i olej namaszczenia: nadzór całego przybytku i wszystkiego co w nim, świątyni i przyborów jej.”  ¹⁷I oświadczył Wiekuisty Mojżeszowi i Ahronowi, i rzekł:  ¹⁸„Nie podcinajcie szczepu rodzin Kehatha z pośród Lewitów;  ¹⁹A oto co uczynić wam dla nich, aby żyli a nie wymierali, gdy przystępować będą do przenajświętszego: Ahron i synowie jego niechaj przyjdą i ustanowią ich, — każdego przy służbie swojej i przy brzemieniu swojém;  ²⁰Ale niechaj nie przyjdą, by przypatrywać się rozbiórce świątyni, aby nie pomarli.”  

(...)

Wersja Demo zawiera tylko pierwszą część (Parszę) każdej księgi.

Księga 5 — Dewarim — דְּבָרִים — Deuteronomy — Księga Powtórzonego Prawa

Parsza 44: Debarym — דברים

Słowo „Debarym (Dewarim)” oznacza w języku Hebrajskim „Słowa”. Jest to literalnie drugie, ale pierwsze charakterystyczne słowo czterdziestego czwartego odczytu tygodniowego w żydowskim rocznym cyklu czytania Tory. Na tę pierwszą Parszę Księgi Powtórzonego Prawa składają się rozdziały od numeru 1:1 do 3:22. Parsza czytana jest zwykle w lipcu lub w sierpniu. Jest ona zawsze czytana podczas specjalnego szabatu Chazon poprzedzającego święto Tisza be-Aw, które związane jest z pamięcią zburzenia Świątyni Jerozolimskiej.

Rozdział 1

¹Oto słowa, które wygłosił Mojżesz przed całym Israelem, po tej stronie Jardenu, na puszczy, w Arabie, naprzeciw Suf, między Paran i Tofel, i Laban, i Chacerot, i Dy-Zahab; ²Na jedenaście dni od Chorebu, drogą przez górę Seir, do Kadesz-Barnea. ³I stało się czterdziestego roku, jedenastego miesiąca, pierwszego dnia tegoż miesiąca, przemówił wtedy Mojżesz do synów Israela o wszystkim, co mu poruczył Wiekuisty względem nich; ⁴Gdy był poraził Sychona, króla Emorei, który zasiadał w Cheszbonie, i Oga, króla Baszanu, który zasiadał w Asztaroth, pod Edrei; ⁵Po tej stronie Jardenu, na ziemi Moab, począł Mojżesz wykładać naukę tę, i rzekł: ⁶„Wiekuisty, Bóg nasz, oświadczył nam na Chorebie, mówiąc: „Dość wam pozostawać przy tej górze; ⁷Zabierzcie się, i wyruszcie, a pójdźcie do góry Emorejczyka, i do wszystkich sąsiadów jego na stepie, na górze, i w nizinie, i na południu, i nad brzegiem morza, do ziemi Kanaanejczyka i Libanu, do rzeki wielkiej, rzeki Frath. ⁸Oto oddaję wam ziemię tę; idźcie a zdobądźcie ziemię, o której zaprzysiągł Wiekuisty ojcom waszym, Abrahamowi, Ic’hakowi, i Jakóbowi, iż ją odda im, i potomstwu ich po nich.” ⁹I powiedziałem wam podówczas, i rzekłem: Nie mogę ja sam jeden udźwignąć was; ¹⁰Wiekuisty, Bóg wasz, rozmnożył was, a otoście dziś jako gwiazdy nieba w mnóstwie! ¹¹Wiekuisty, Bóg ojców waszych, niechaj rozmnoży was, ilu was jest, tysiąckrotnie, i niech błogosławi was, jako przyobiecał wam; ¹²Jakże mi unieść samemu troskę o was, i brzemię wasze, i spory wasze? ¹³Dostarczcie z pośród siebie mężów mądrych i roztropnych i znanych według pokoleń waszych, — a postawię ich na czele waszém! ¹⁴Tedyście odpowiedzieli mi, i rzekli: „Dobra to rzecz, którąś polecił, aby ją uczynić!” ¹⁵I wziąłem ja przedniejszych z pokoleń waszych, mężów mądrych i znanych, i ustanowiłem ich naczelnikami waszymi, — tysiącznikami, i setnikami, i pięćdziesiętnikami, i dziesiętnikami, i nadzorcami podług pokoleń waszych. ¹⁶I rozkazałem sędziom waszym podówczas, mówiąc: Wysłuchajcie między bracią waszą, i rozsądzajcie sprawiedliwie między człowiekiem a powinowatym jego, a cudzoziemcem przy nim. ¹⁷Nie uwzględniajcie osób na sądzie; tak małego jako wielkiego wysłuchajcie; nie obawiajcie się nikogo, albowiem sąd od Boga jest; sprawę zaś, któraby za trudną była dla was, odnieście do mnie, a przesłucham ją. ¹⁸I tak nakazałem wam podówczas wszystko, co wam czynić należy. ¹⁹I wyruszyliśmy od Chorebu, i przeszliśmy całą ową pustynię wielką i straszną, którąście widzieli, po drodze ku górze Emorejskiej, — jako rozkazał nam Wiekuisty, Bóg nasz, — i doszliśmy do Kadesz-Barnea. ²⁰I rzekłem do was: Doszliście do góry Emorejskiej, którą Wiekuisty, Bóg nasz, oddaje nam; ²¹Patrz, podaje Wiekuisty, Bóg twój przed tobą tę ziemię: wnijdźże, a zdobądź, jako zapowiedział ci Wiekuisty, Bóg ojców twoich; nie obawiaj się, ani się lękaj! ²²Tedyście przystąpili do mnie wszyscy, a rzekli: „Wyszlijmy ludzi przed sobą, aby zbadali nam tę ziemię, i zdali nam sprawę o drodze, po której wnijść mamy, i o miastach, do których wejdziemy!” ²³I okazało się to dobrém w oczach moich; i wziąłem z was dwunastu mężów, po mężu jednym z każdego pokolenia; ²⁴I zabrali się, i wstąpili na górę, i doszli do doliny Eszkol, i wypatrzyli ją. ²⁵Nabrali téż ze sobą owoców owej ziemi, i zdali nam sprawę, i rzekli: „Dobrą ziemia, którą Wiekuisty Bóg nasz daje nam.” ²⁶Wszakże nie chcieliście wnijść, a sprzeciwiliście się słowu Wiekuistego, Boga waszego; ²⁷I szemraliście w namiotach waszych, mówiąc: „Z nienawiści ku nam wywiódł nas Wiekuisty z ziemi Micraim, aby nas podać w ręce Emorejczyka, aby nas wytępić. ²⁸Dokąd nam pójść? Bracia nasi strwożyli serca nasze, mówiąc: Lud to większy i roślejszy od nas, miasta wielkie i warowne aż do nieba, i téż syny Enakitów widzieliśmy tam.” ²⁹A powiedziałem wam: Nie drżyjcie, a nie lękajcie się ich! ³⁰Wiekuisty, Bóg wasz, który kroczy przed wami, On walczyć będzie za was, tak jako wam czynił w Micraim, w oczach waszych, — ³¹I na pustyni gdzie widziałeś, że cię nosił Wiekuisty, Bóg twój, jako nosi człowiek syna swojego, — na całej drodze, którąście przeszli, ażeście przybyli na to miejsce; ³²Ale i przy tém nie ufacie Wiekuistemu, Bogu waszemu, — ³³Który idzie przed wami po drodze, by wypatrzyć wam miejsce obozowania: w ogniu — nocą, aby wskazywać wam drogę, którą iść macie, — a w obłoku dniem! ³⁴I usłyszał Wiekuisty głos mów waszych, i rozgniewał się, i zaprzysiągł, i rzekł: ³⁵„Zaprawdę, nie ujrzy nikt z ludzi tych, z tego rodu niegodziwego, ziemi pięknej, którąm zaprzysiągł oddać ojcom waszym, ³⁶Tylko Kaleb, syn Jefunny: on ją zobaczy, i jemu dam ziemię, po której przechodził, i synom jego, — za to, że szedł zupełnie za Wiekuistym.” ³⁷I na mnie rozgniewał się Wiekuisty z przyczyny waszej, mówiąc: I ty nie wejdziesz tam; ³⁸Jehoszua, syn Nuna, który stoi przed tobą, on wejdzie tam; jego utwierdzaj, gdyż on ją odda w posiadanie Israelowi; ³⁹Dzieci zaś wasze, o którycheście mówili, że łupem zostaną, — i synowie wasi, którzy jeszcze nie poznali dzisiaj, co dobre, a co złe, — oni to wnijdą tam, i im ją oddam, i oni ją posiędą; ⁴⁰Wy zaś zabierzcie się, i wyruszcie ku pustyni, drogą ku morzu Sitowemu!” ⁴¹I odpowiedzieliście mi mówiąc: „Zgrzeszyliśmy Wiekuistemu; pójdziemy i będziemy walczyli jako rozkazał Wiekuisty, Bóg nasz!” I przypasaliście każdy broń swą wojenną, i porwaliście się, by wstąpić na górę; ⁴²Lecz Wiekuisty rzekł do mnie: „Powiedz im: nie wstępujcie i nie walczcie, gdyż niema Mnie wpośród was, abyście nie byli porażeni od wrogów waszych!” ⁴³I mówiłem wam, aleście nie słuchali, i sprzeciwiliście się słowu Wiekuistego, i zawrzeliście, i weszliście na górę. ⁴⁴Ale wystąpił Emorejczyk, osiadły na górze onej przeciw wam, i ścigali was, tak jako czynią pszczoły, i porazili was w Seirze aż do szczętu; ⁴⁵Tedyście wrócili, i płakali przed Wiekuistym; ale nie wysłuchał Wiekuisty głosu waszego, a nie skłonił uszu Swoich do was; ⁴⁶I przebyliście w Kadesz długie czasy: jakiemi były czasy, któreście przebyli tam!

Rozdział 2

¹Tedyście się zwrócili i wyruszyli ku pustyni, drogą ku morzu Sitowemu, jako powiedział Wiekuisty do mnie; i okrążaliśmy górę Seir długie czasy. ²I oświadczył mi Wiekuisty, i rzekł: ³„Dość wam okrążać górę tę, zwróćcie się ku północy! ⁴Ludowi zaś rozkażesz i powiesz: Przejdziecie mimo granicy braci waszych, synów Esawa, osiadłych na Seirze; — a choć ulękną się was, jednak strzeżcie się bardzo. ⁵Nie wszczynajcie z nimi walki; gdyż nie oddam wam z ziemi ich ani na stopę nogi, bom w dziedzictwo oddał Esawowi górę Seir; ⁶Żywność kupujcie u nich za pieniądze, abyście jedli; a także wody nabywajcie u nich za pieniądze, abyście pili. ⁷Albowiem Wiekuisty, Bóg twój, błogosławił ci we wszelkiej sprawie rąk twoich, opiekując się pochodem twoim przez tę pustynię wielką; oto, czterdzieści lat Wiekuisty, Bóg twój, z tobą; nie zbywało ci na niczem!” ⁸I tak odstąpiliśmy od braci naszych, synów Esawa, osiadłych na Seirze, od drogi Araby, od Elath i Ecjon-Geber. Zwróciwszy się, poszliśmy drogą ku puszczy Moabskiej; ⁹I rzekł Wiekuisty do mnie: „Nie nacieraj na Moab, ani wszczynaj z nimi walki; gdyż nie oddam ci nic z ziemi jego w dziedzictwo; bo synom Lota oddałem Ar w dziedzictwo! ¹⁰Emici przedtém zamieszkiwali ją, lud wielki i liczny i rosły jak Enakowie. ¹¹Za olbrzymów poczytywano i ich, jako Enakitów; Moabici zaś nazywają ich Emitami. ¹²A na Seirze osiedli Chorejczycy przedtém; ale synowie Esawa wypędzili i wytępili ich z przed oblicza swojego, a osiedli na ich miejscu, jako uczynił Israel z ziemią dziedzictwa swego, którą dał im Wiekuisty. ¹³Teraz wstańcie a przeprawcie się przez potok Zered!” I przeprawiliśmy się przez potok Zered. ¹⁴Czasu zaś, przez któryśmy szli od Kadesz-Barnea aż przeprawiliśmy się przez potok Zered, było trzydzieści i ośm lat, — aż wyginęło całe pokolenie wojowników z obozu, jako im był przysiągł Wiekuisty; ¹⁵Także i ręka Wiekuistego była na nich, aby ich wyplenić z pośród obozu, póki nie wyginęli; ¹⁶A gdy wyginęli wszyscy wojownicy, i wymarli z pośród ludu, — ¹⁷Oświadczył mi wtedy Wiekuisty, i rzekł: ¹⁸„Przechodzisz teraz mimo granicy Moabu, mimo Ar; ¹⁹A przybliżasz się ku synom Ammonu: nie nacieraj na nich, ani wszczynaj z nimi walki; gdyż nie oddam ci nic z ziemi synów Ammonu w dziedzictwo; bo synom Lota oddałem ją w dziedzictwo. ²⁰Za ziemię olbrzymów poczytują i ją; olbrzymi zamieszkiwali ją przedtém; Ammonici wszakże nazywają ich Zamzummami, — ²¹Lud wielki i liczny i rosły jak Enakowie; wytępił ich zaś Wiekuisty przed obliczem ich, i wypędzili ich, a osiedli na ich miejscu. ²²Jako uczynił dla synów Esawa, osiadłych na Seirze, wytępiwszy Chorejczyków z przed oblicza ich, i wypędzili ich, i osiedli na ich miejscu, aż po dziś dzień. ²³Awwitów zaś, osiadłych po wsiach aż do Azzy, Kaftorowie, co wyszli z Kaftoru, wytępili, a osiedli na ich miejscu. ²⁴Wstańcie, wyruszcie, a przeprawcie się przez potok Arnon! Patrz, oddaję w rękę twoję Sychona, króla Cheszbonu, Emorejczyka, i ziemię jego; pocznijże zdobywać, a wszczynaj z nim walkę! ²⁵Od dnia dzisiejszego zacznę szerzyć strach i bojaźń przed tobą na ludy pod całém niebem, tak że usłyszawszy sławę twoję, zadrżą i zatrwożą się przed tobą! ²⁶Wysłałem tedy posłów z puszczy Kedemoth do Sychona, króla Cheszbonu, ze słowami pokoju, mówiąc: ²⁷Chciałbym przejść przez ziemię twoję; tylko po drodze pójdę; nie zboczę ani na prawo, ani na lewo; ²⁸Żywności za pieniądze sprzedasz mi, abym jadł, wody téż za pieniądze dasz mi, abym pił; — tylko z ludźmi moimi przejdę, — ²⁹Jako uczynili mi synowie Esawa, osiadli na Seirze, i Moabici, zamieszkali w Ar, — póki nie przeprawię się za Jarden, do ziemi, którą Wiekuisty, Bóg nasz, daje nam! ³⁰Ale nie chciał Sychon, król Cheszbonu, przepuścić nas przez swoje; gdyż ukrnąbrnił Wiekuisty, Bóg twój ducha jego, i utwierdził serce jego, aby go podał w rękę twoję, jak to dziś. ³¹Tedy rzekł Wiekuisty do mnie: „Patrz! Zaczynam poddawać tobie Sychona, i ziemię jego; pocznijże zdobywać, zdobywać ziemię jego!” ³²I wystąpił Sychon przeciw nam, — on i wszystek lud jego, do walki pod Jahac; ³³I podał go Wiekuisty, Bóg nasz, w moc naszę, i poraziliśmy go, i synów jego, i wszystek lud jego; ³⁴I zdobyliśmy wszystkie miasta jego podówczas, i położyliśmy zaklęcie na całą ludność męzką miast, na kobiety i dzieci; nie zostawiliśmy szczątku. ³⁵Tylkośmy bydło zagrabili sobie, i łupy miast, któreśmy zdobyli. ³⁶Od Aroer, które nad brzegiem potoku Arnon, i od miasta, które wpośród potoku, aż do Gilead; nie było grodu, któryby nieprzystępnym był dla nas; wszystko poddał nam Wiekuisty, Bóg nasz; ³⁷Tylko do ziemi synów Ammonu nie zbliżyłeś się, do całego przybrzeża potoku Jabbok, ani do miast górskich, ani do niczego, czego wzbronił Wiekuisty, Bóg nasz.

Rozdział 3

¹I zwróciliśmy się, i pociągnęliśmy drogą ku Baszanowi; i wystąpił Og, król Baszanu, naprzeciw nam, — on i wszystek lud jego, do walki pod Edrei. ²I rzekł Wiekuisty do mnie: „Nie obawiaj się go; gdyż w rękę twoję oddaję go, i wszystek lud jego, i ziemię jego; i uczynisz mu, jakoś uczynił Sychonowi, królowi Emorei, który zasiadał w Cheszbonie.” ³I podał Wiekuisty, Bóg nasz, w ręce nasze i Oga, króla Baszanu, i wszystek lud jego, — i poraziliśmy go, że nie zostało po nim szczątku. ⁴I zdobyliśmy wszystkie miasta jego podówczas; nie było grodu, któregobyśmy nie zabrali im: sześćdziesiąt miast, cały obwód Argob, królestwo Oga Baszańskiego; ⁵Wszystko to — miasta, obwarowane murami wysokiemi, bramami i zaworami, — oprócz miast otwartych licznych bardzo. ⁶I położyliśmy zaklęcie na nie, jakośmy uczynili Sychonowi, królowi Cheszbonu, kładąc zaklęcie na całą ludność męzką miasta, na kobiety i dzieci. ⁷Wszelkie zaś bydło i łupy miast zagrabiliśmy sobie. ⁸I tak zabraliśmy wówczas ziemię z ręki dwu królów Emorei, które po tej stronie Jardenu, — od potoku Arnon, aż do góry Chermon. ⁹Cydończycy nazywają Chermon Syrjonem, Emorejczycy zaś nazywają go Snir. — ¹⁰Wszystkie miasta na równinie, i cały Gilead, i cały Baszan aż do Salchy i Edrei, miast stołecznych Oga Baszańskiego. ¹¹Gdyż tylko Og, król Baszanu, pozostał z ostatka olbrzymów; oto łoże jego, — łoże żelazne, — wszak znajduje się w Rabba u synów Ammonu: dziewięć łokci długość jego, a cztery łokcie szerokość jego, na łokieć męzki. ¹²Tę oto ziemię zdobyliśmy podówczas; od Aroeru, co nad potokiem Arnon, i połowę góry Gilead wraz z miastami jej, oddałem Reubenidom i Gadydom. ¹³Pozostałą zaś część Gileadu, i cały Baszan, królestwo Oga, oddałem połowie pokolenia Menaszy, — cały obwód Argob; cały ten Baszan nazywają ziemią olbrzymów. ¹⁴Jair, syn Menaszy zabrał cały obwód Argob, aż do granic Geszuryty i Maachyty, i nazwał go, oprócz Baszanu, od imienia swego siołami Jaira, aż po dziś dzień. ¹⁵Machyrowi zaś oddałem Gilead; ¹⁶A Reubenidom i Gadydom oddałem — od Gileadu aż do potoku Arnon, środek potoku, i Gewul aż do potoku Jabbok, granicy synów Ammonu; ¹⁷I do Araby, Jardenu, Gewulu, od Kinnereth aż do morza Araby, morza Słonego, u stoków Pisgi, ku wschodowi. ¹⁸I rozkazałem wam podówczas, i rzekłem: Wiekuisty, Bóg nasz, oddaje wam ziemię tę w posiadanie; a tak zbrojno pójdziecie przed bracią waszą, synami Israela, wszyscy mężowie wojenni, — ¹⁹Tylko żony wasze, i dzieci wasze, i stada wasze, — gdyż wiem, że stada liczne macie, — zostaną w miastach waszych, które dałem wam; ²⁰Dopóki nie da pokoju Wiekuisty braciom waszym jako i wam, a zdobędą i oni ziemię, którą Wiekuisty, Bóg wasz, odda im za Jardenem; — a wtedy wrócicie każdy do posiadłości swojej, którą oddałem wam. ²¹Jehoszuemu téż zapowiedziałem wówczas, mówiąc: Oczy twoje widzą wszystko, co uczynił Wiekuisty, Bóg wasz, dwóm królom tym; tak samo uczyni Wiekuisty wszystkim królestwom, do których idziesz; ²²Nie obawiajcie się ich, gdyż Wiekuisty, Bóg wasz, Sam walczy za was!

(...)

Wersja Demo zawiera tylko pierwszą część (Parszę) każdej księgi.

Przypisy i komentarze

Błędy wykryte w oryginalnym wydaniu Tory Cylkowa

Księga Wyjścia (Szemot)

Rozdział 13, werset 17:

W oryginalnym wydaniu Tory Cylkowa brakuje partykuły "nie", co istotnie zmieniało sens tego wersetu.

Księga Liczb (Bemidbar)

Rozdział 34, werset 14:

W oryginalnym wydaniu Tory Cylkowa fragment tego wersu był dwukrotnie wydrukowany. Prawdopodobnie błąd składu.

Rozdział 35, werset 3:

W oryginalnym wydaniu Tory Cylkowa wers ten brzmiał:
"I będą im te miasta na osiedlenie, a wygony będą dla bydła ich, i dla dobytku ich, i dla wszystkich ich potrzeb ich życiowych"

Odręczna korekta jaka jest widoczna na jednym z mikrofilmów Tory Cylkowa oraz sprawdzenie w innych tłumaczeniach (np. Mechon-Mamre) pozwoliło ten błąd naprawić.

Księga Powtórzonego Prawa (Dewarim)

Rozdział 14, werset 25:

W oryginalnym wydaniu Tory Cylkowa fragment ten brzmiał "w ręku twoich". Był to zapewne błąd składu.

Przypisy

Staropolskie słowo „tłomaczył” (wydanie Fiszera) oraz obecne „tłumaczył” (wydanie Ginsa) pozostawiam tak jak w stronach tytułowych oryginalnych wydań.

Wydawnictwo Austeria. Kraków-Budapeszt: www.austeria.pl. Sekcja poświęcona Izaakowi Cylkowowi: Izaak Cylkow

Cytat z artykułu Bogdana Burdzieja, „Izaak Cylkow – tłumacz starego testamentu, poprzednik Miłosza” Znak 1988, nr. 396

Relacja z mowy pogrzebowej Cylkowa. Na podstawie artykułu Bogdana Burdzieja, „Izaak Cylkow – tłumacz starego testamentu, poprzednik Miłosza” Znak 1988, nr. 396

Przemówienie w Synagodze Większej w Rzymie 13 kwietnia 1986 w „Przemówienia i homilie Ojca Świętego Jana Pawła II” – wybór Janusz Poniewierski - Wydawnictwo Znak (1977). 

Kreskowane e – é – „e ścieśnione” (brzmiące pośrednio pomiędzy „e” a „y”) prawdopodobnie obecne już w polszczyźnie staropolskiej, zostało „oficjalnie” przywrócone w dobie polszczyzny nowopolskiej i było używane aż do 1936 roku kiedy zostało zlikwidowane z oficjalnej polszczyzny postanowieniem Polskiej Akademii Umiejętności (zobacz artykuły w Wikipedia: Głoski pochylone oraz Historia_ortografii_polskiej )

Opis standardu Zefania: en.wikipedia.org/wiki/Zefania_XML . Strona projektu: sourceforge.net/projects/zefania-sharp

Tora. Pięcioksiąg Mojżesza, tł. I. Cylkow, w serii: „Księgi Święte Religii Monoteistycznych” - Warszawa 2009

Menachem Mendel Schneerson, Jonathan Sacks, “Torah Studies: Discourses”, Kehot Publication Society (1997)

Konstanty Gebert, „54 komentarze do Tory”, Wydawnictwo Austeria (2004)

Stanisław Krajewski, „54 komentarze do Tory dla nawet najmniej religijnych spośród nas” , Wydawnictwo Austeria (2004)

„Czy Torę można czytać po Polsku? Z rabinem Sachą Pecaricem rozmawia Paweł Jędrzejewski” Tora Pardes 2011.

„Izaak Cylkow. Życie i dzieło” pod redakcją Michała Galasa, Austeria, Kraków-Budapeszt 2011

Strona programu: code.google.com/p/sigil

Strona Studia Sonar: www.studiosonar.pl

Czesław Miłosz. Wstęp tłumacza do „Księgi Psalmów. Editions du dialogue. Paris 1981.