Julia Heaberlin

POLNE KWIATY

przełożył Jacek Żuławnik

Tytuł oryginału: Black-Eyed Susans

Copyright © 2015 by Julia Heaberlin

All rights reserved

This translation is published by arrangement with Ballantine Books, an imprint of Random House, a division of Penguin Random House LLC

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXVI

Copyright © for the Polish translation by Jacek Żuławnik, MMXVI

Wydanie I

Warszawa, MMXVI

Dla Sama, który zmienił wszystko

Prolog

Brakuje trzydziestu dwóch godzin mojego życia.

Lydia mówi, żebym wyobraziła sobie te godziny jako stare ciuchy ukryte głęboko w ciemnej szafie. Mam zamknąć oczy. Otworzyć drzwi. Pogrzebać na półkach. Poszukać.

Wolałabym nie pamiętać tego, co pamiętam. Cztery piegi. Szeroko otwarte niebieskie oczy pięć centymetrów od mojej twarzy. Robaki wżerające się w gładki, miękki policzek. Smak ziemi w ustach. Pamiętam takie rzeczy.

Są moje siedemnaste urodziny, na torcie palą się świeczki.

Ogniki poganiają mnie, chcą, bym się pospieszyła. Myślę o Polnych Kwiatach, złożonych w zimnych metalowych szufladach. O tym, że szoruję się i szoruję, ale choćbym nie wiem ile pryszniców wzięła, nie jestem w stanie zmyć z siebie ich zapachu.

„Bądź szczęśliwa”.

„Pomyśl życzenie”.

Przyklejam uśmiech do twarzy i staram się skoncentrować. Wszyscy, którzy tu są, kochają mnie i chcą, żebym wróciła do domu.

Mają nadzieję, że będę dawną Tessie.

Nie pozwólcie mi sobie przypomnieć.

Zamykam oczy i dmucham.

Część I
Tessa i Tessie

Moja matka ucięła mi głowę,

A mój ojciec mnie zjadł!

Moja siostra pochowała me kości

Pod jałowcem, zielonym jałowcem!

Ćwir! Ćwir! Nie ma na świecie

Piękniejszej ptaszyny ode mnie!¹

Dziesięcioletnia Tessie czyta na głos dziadkowi Jałowiec braci Grimm, rok 1988

Tessa obecnie

Niech się dzieje, co chce, idę krętą ścieżką prowadzącą do mojego dzieciństwa.

Dom na szczycie pagórka wygląda tak, jakby jakieś dziecko wzniosło go z klocków i rolek papieru toaletowego, a następnie przewróciło do góry nogami. Po prawej i po lewej sterczą wieżyczki, niczym pociski czekające na wystrzelenie, a komin jest zabawnie przekrzywiony. Latem mieszkałam w tych basztach i udawałam, że lecę rakietą kosmiczną.

Na przekór młodszemu bratu wyłaziłam przez okno na pokrytą dachówkami stromość i niezdarnie gramoliłam się na daszek okienka, dla zachowania równowagi łapiąc się parapetów i ostrych gargulcowych uszu. Znalazłszy się na samej górze, chwytałam się poskręcanej poręczy, podziwiałam płaski, nieskończony krajobraz Teksasu i przyglądałam się gwiazdom mojego królestwa. Grałam nocnym ptaszkom na pikolu. Wiatr szeleścił moją cienką, białą bawełnianą koszulą nocną, jakbym była dziwną gołębicą, co przysiadła na czubku zamku. Brzmi jak bajka, ale naprawdę tak było.

W tym zwariowanym wiejskim domu, który wyglądał jak żywcem wyjęty z historyjek dla dzieci, mieszkał mój dziadek. Zbudował go z myślą o mnie i moim bracie Bobbym. Budynek nie był wprawdzie zbyt okazały, ale do dziś nie wiem, skąd dziadek wziął na niego pieniądze. Obojgu nam przeznaczył po wieżyczce, abyśmy mogli ukryć się przed światem, ilekroć zapragniemy samotności. To był z jego strony wielki gest, nasz prywatny Disney World, rekompensata za śmierć naszej matki.

Kiedy zmarł dziadek, babcia próbowała pozbyć się domu, ale udało się go sprzedać dopiero wiele lat później, kiedy sama spoczęła w ziemi pomiędzy mężem a córką. Nikt nie chciał kupić tego domu. Ludzie mówili, że jest dziwny. Przeklęty. Rzeczywiście, przeklęły go ich podłe słowa.

Gdy mnie odnaleziono, zdjęcia domu pojawiały się we wszystkich gazetach i stacjach telewizyjnych. Miejscowa prasa ochrzciła go „Zamkiem Grimów”. Do tej pory nie wiem, czy to był błąd w druku i autorowi tak naprawdę chodziło o braci Grimm, czy też komuś zależało na podkreśleniu ponurości domu dziadka². Cóż, my, Teksańczycy, mamy własną ortografię.

Krążyła plotka, że dziadek miał coś wspólnego z moim zniknięciem, z zamordowaniem wszystkich Polnych Kwiatów – z powodu tej dziwacznej budowli. „Cień Michaela Jacksona i jego Neverland Ranch” – powtarzali, nawet kiedy nieco ponad rok później sąd skazał na karę śmierci mężczyznę oskarżonego o popełnienie tej zbrodni. Wcześniej ci sami ludzie co roku na Boże Narodzenie przywozili swoje dzieci przed dom mojego dziadka, żeby mogły pogapić się na rozświetloną lampkami chatkę z piernika i poczęstować się cukierkiem z koszyka stojącego na ganku.

Naciskam dzwonek. Nie gra już Cwału walkirii. Nie wiem, czego się spodziewać, dlatego czuję się lekko zaskoczona, kiedy dwoje starszych ludzi, którzy otwierają mi drzwi, zdaje się doskonale pasować do tego miejsca. Pulchna, zmęczona Hausfrau ze spiczastym nosem, w chustce na głowie i ze ścierką do kurzu w ręku kojarzy mi się z mieszkającą w bucie staruszką ze znanej rymowanki.

Jąkając się, mówię, o co chodzi. W oczach kobiety natychmiast pojawia się błysk – rozpoznała mnie, jej rysy nieco łagodnieją. Wzrokiem znajduje niewielką, półkolistą bliznę pod moim okiem. Jej spojrzenie mówi: „biedna dziewczynka”, choć przecież minęło już osiemnaście lat, dziewczynka dorosła i dziś sama ma córkę.

– Nazywam się Bessie Wermuth – mówi. – A to mój mąż Herb. Proszę wejść, moja droga.

Herb patrzy spode łba i opiera się na lasce. Widać, że jest podejrzliwy. Trudno mu się dziwić. Jestem dla niego obcą osobą, choć przecież zna mnie doskonale, tak jak wszyscy w promieniu kilkuset kilometrów od tego miejsca. To ja, Cartwrightówna dawno temu znaleziona obok uduszonej studentki na stosie ludzkich szczątków, niedaleko autostrady numer dziesięć, na zapomnianej łące nieopodal farmy Jenkinsa.

Jestem bohaterką krzykliwych nagłówków i opowiadanych przy ognisku historii o duchach.

Jestem jednym z czterech Polnych Kwiatów. Tym, któremu się poszczęściło.

– To zajmie tylko kilka chwil – mówię.

Pan Wermuth marszczy czoło, ale pani Wermuth odpowiada:

– Ależ oczywiście.

To jasne, że w tym domu to ona jest odpowiedzialna za podejmowanie ważnych decyzji, takich jak wysokość trawy na podjeździe albo co zrobić z rudowłosą, naznaczoną przez złego dziewczyną, która puka do drzwi i prosi, żeby ją wpuścić.

– Nie zejdziemy tam z panią – uprzedza gderliwym tonem mężczyzna, otwierając szerzej drzwi.

– Nie zaglądamy tam zbyt często, od kiedy się wprowadziliśmy – dodaje pospiesznie pani Wermuth. – Może raz w roku. Bo wilgoć. I zepsuty schodek. Nie chcielibyśmy, żeby któreś z nas załatwiło sobie staw biodrowy. W naszym wieku jednego dnia człowiek coś sobie złamie, a drugiego puka do bram nieba. Na starość unikaj szpitala jak ognia, jeśli chcesz jeszcze pożyć.

Pani Wermuth wieszczy ponuro, a ja zastygam po wejściu do wielkiego pomieszczenia. Zalewa mnie fala emocji, szukam przedmiotów, których już tu nie ma. Totemu, który pewnego lata bez wiedzy rodziców wyrzeźbiliśmy z Bobbym – i skończyło się tylko na jednej wizycie na pogotowiu. Dziadkowego obrazka przedstawiającego myszkę na żaglówce z chusteczki do nosa unoszącą się na spienionym oceanie. Teraz na jego miejscu wisi Thomas Kinkade.

W pokoju znajdują się dwie sofy w kwiaty i bogata wystawa bibelotów poustawianych gęsto na półkach i w gablotkach. Niemieckie kufle do piwa i lichtarze, lalki z serii Little Women, kryształowe motyle i żaby, co najmniej pięćdziesiąt misternie zdobionych angielskich filiżanek do herbaty, porcelanowy klaun, któremu po policzku płynie samotna czarna łza. Podejrzewam, że wszystkie te przedmioty zastanawiają się, jakim, u diabła, cudem trafiły do tej samej kolekcji.

Uspokaja mnie tykanie zegarów. Na jednej ścianie wisi dziesięć starych czasomierzy; dwóm zwisają wahadłowe kocie ogony; poruszają się w doskonałej harmonii.

Rozumiem, dlaczego pani Wermuth wybrała nasz dom. Na swój sposób jest jedną z nas.

– Bardzo proszę – mówi.

Ruszam za nią posłusznie. Idziemy krętym korytarzem odchodzącym od salonu. Kiedyś potrafiłam po ciemku wyrabiać się na tych zakrętach… jadąc na rolkach. Po drodze pani Wermuth pstryka włącznikami światła, a mnie nagle opada uczucie, jakbym zmierzała ku komorze mojej śmierci.

– W telewizji mówią, że egzekucja odbędzie się za dwa miesiące.

Aż podskakuję. Szorstki męski głos za moimi plecami należy do spowitego chmurą dymu papierosowego pana Wermutha. Jakby czytał mi w myślach.

Zatrzymuję się, przełykam gulę w gardle i czekam, aż pan Wermuth zapyta, czy zamierzam usiąść w pierwszym rzędzie i zobaczyć, jak mój prześladowca wydaje ostatnie tchnienie. Ale on tylko niezgrabnie klepie mnie po ramieniu.

– Ja bym nie poszedł. Proszę nie zawracać sobie nim głowy.

Myliłam się co do Herba. Nie pierwszy raz i nie ostatni pomyliłam się co do człowieka.

Robię krok do przodu, a ponieważ wciąż jestem zwrócona w stronę Herba, uderzam twarzą o ścianę, która niespodziewanie wyrosła przede mną.

– Nic mi nie jest – prędko zapewniam panią Wermuth, która unosi dłoń, ale nie decyduje się dotknąć mojego piekącego policzka, ponieważ bolące miejsce znajduje się zbyt blisko blizny, nieusuwalnego śladu po wiszącym na palcu szkieletu pierścionku z granatem. Podarek od Polnego Kwiatu, który nie chciał, abym o nim zapomniała. Delikatnie odsuwam rękę pani Wermuth. – Zapomniałam, że tu jest zakręt.

– Cholerny dom – mruczy pod nosem Herb. – Źle nam było w Saint Petersburgu?

Chyba nie oczekuje odpowiedzi. Policzek zaczyna ćmić, blizna wtóruje mu cichym pulsowaniem.

Prosty odcinek korytarza, a na końcu zwykłe drzwi. Pani Wermuth wyjmuje z kieszeni fartucha klucz uniwersalny i z łatwością przekręca go w zamku. Kiedyś było dokładnie dwadzieścia pięć takich kluczy, wszystkie identyczne, można było otworzyć nimi dowolne drzwi w domu. Rzadki przykład praktyczności dziadka.

Omiata nas chłodny podmuch. Czuję woń rozkładu zmieszaną z zapachem nowego życia. Po raz pierwszy od chwili kiedy przed godziną wyszłam z domu, opadają mnie poważne wątpliwości. Pani Wermuth podnosi rękę i pociąga za sznurek wiszący nad jej głową. Zapala się zakurzona goła żarówka.

– Proszę. – Gospodyni podaje mi latareczkę, którą wyjęła z kieszeni. – Używam jej do czytania. Wie pani, gdzie się włącza światło?

– Tak – odpowiadam mechanicznie. – Na samym dole.

– Proszę uważać na szesnasty stopień – ostrzega pani Wermuth. – Coś wygryzło w nim dziurę. Ja zawsze liczę, kiedy schodzę. Proszę się nie spieszyć. Zrobię nam herbatę, a potem opowie pani co nieco o historii domu. Chętnie posłuchamy, prawda, Herb?

Herb coś odburkuje. Myślami jest w Saint Petersburgu na Florydzie: uderza małą, białą piłeczkę tak, że ta pokonuje dwieście metrów i wpada prosto do oblewającego półwysep błękitnego oceanu.

Na drugim stopniu waham się i niepewnie odwracam głowę. Jeśli ktoś zamknie za mną drzwi, spędzę w tej piwnicy sto lat, zanim zostanę odnaleziona. Zawsze wiedziałam, że śmierć nie spocznie, dopóki nie dopadnie pewnej szesnastolatki.

Pani Wermuth głupio macha dłonią.

– Mam nadzieję, że znajdzie pani to, czego szuka. To musi być ważne.

Też mi zachęta.

Schodzę, robiąc przy tym dużo hałasu, jak dziecko. Przeskakuję szesnasty stopień. Na dole pociągam za kolejny sznurek i pomieszczenie wypełnia się jaskrawym światłem jarzeniówki.

Lampa oświetla pusty grobowiec. Dawniej w tym miejscu rodziła się sztuka. Stały tu sztalugi z niedokończonymi obrazami, na kołkach wisiały osobliwe i przerażające narzędzia, za zasłoną znajdowała się ciemnia, w której ożywały fotografie, a w kącie manekiny urządzały przyjęcia. Dalibyśmy sobie z Bobbym rękę uciąć, że nieraz widzieliśmy, jak się ruszają.

W starych kufrach mieszkały zawinięte w bibułę zabawnie zdobione przedpotopowe kapelusze, suknia ślubna babci, na którą naszyto dokładnie trzy tysiące dwie perełki, a także mundur dziadka z czasów drugiej wojny światowej, z brązową plamką na rękawie (byliśmy z Bobbym przekonani, że to krew). Dziadek był spawaczem, rolnikiem, historykiem, artystą, drużynowym skautów, fotografem w kostnicy, strzelcem, stolarzem, republikaninem, zatwardziałym zwolennikiem demokratów. Poetą. Nigdy nie potrafił się zdecydować – to samo mówią o mnie.

Zabronił nam schodzić do piwnicy bez opieki; nie wiedział, że robiliśmy to mimo wszystko. Pokusa była zbyt duża. Fascynował nas zwłaszcza zakazany, pokryty kurzem czarny album, zawierający zdjęcia z miejsc zbrodni z czasów, kiedy dziadek krótko pracował jako fotograf w kostnicy. Rozchlapany na linoleum w kuchni mózg wybałuszającej oczy gospodyni domowej. Goły sędzia topielec, którego ciało wyciągnął na brzeg jego pies.

Przyglądam się pleśni zachłannie wspinającej się po czterech ceglanych ścianach. Czarny porost wypełnia sporej wielkości zygzakowate pęknięcie w brudnej, betonowej podłodze.

Po śmierci dziadka nikt nie obdarzył tego miejsca miłością. Szybko podchodzę do przeciwległego kąta, przeciskając się między ścianą a zainstalowanym przed laty i porzuconym jako kiepski pomysł piecem węglowym. Coś przemyka mi po nodze. Skorpion, karaluch. Nawet się nie wzdrygam. Gorsze rzeczy chodziły mi po twarzy.

Za piecem trudniej cokolwiek zobaczyć. Omiatam ścianę światłem latarki, aż znajduję usmoloną cegłę z rysunkiem czerwonego serca, umieszczonym tam, by zwieść mojego brata, bo któregoś dnia widział, jak zaglądałam do skrytki. Trzy razy delikatnie przesuwam palcem po obrysie serca. Potem odliczam: dziesięć cegieł nad sercem – i jeszcze pięć. Dla małego Bobby’ego to było za wysoko. Wyjmuję z kieszeni śrubokręt, wbijam go w kruszącą się zaprawę i zaczynam podważać. Pierwsza cegła wysuwa się z muru i głośno spada na podłogę. Zabieram się do trzech pozostałych. Wyjmuję jedną po drugiej.

Zaglądam do środka, świecąc sobie latarką.

Gruba pajęczyna jak koronkowa serwetka. W głębi szara kwadratowa bryła.

Przeleżała siedemnaście lat w krypcie, którą dla niej zrobiłam.

Tessie w 1995 roku

– Tessie, słuchasz mnie?

Zadaje głupie pytania, tak jak inni.

Podnoszę głowę znad czasopisma, które trzymam rozłożone na kolanach i które niby przypadkiem znalazłam na kozetce.

– To nie ma sensu.

Przewracam stronę – po to tylko, żeby go rozdrażnić. Przecież wie, że tak naprawdę nie czytam.

– To co tu robisz?

Pozwalam gęstej ciszy zawisnąć w powietrzu. Podczas sesji terapeutycznych cisza jest moim jedynym środkiem kontroli. Potem mówię:

– Przecież pan wie. Przychodzę, bo tata mi każe.

Bo wszyscy inni byli beznadziejni. Bo tatuś jest strasznie smutny, a ja nie mogę tego znieść.

– Mój brat mówi, że się zmieniłam.

Za dużo gadam. Jeszcze się nie nauczyłam.

Kiedy zmienia pozycję, nogi jego krzesła szorują po podłodze z twardego drewna. Gotów by się na mnie rzucić.

– A czy ty uważasz, że się zmieniłaś?

Co za banał! Zniesmaczona przerzucam kartki magazynu. Są zimne, śliskie i sztywne. Wydzielają woń przesłodzonych perfum. Pisemko, jak sądzę, z gatunku tych, co to pełne kościstych gniewnych panienek. Ciekawe, czy to samo widzi we mnie ten mężczyzna, kiedy na mnie patrzy. W zeszłym roku schudłam dziewięć kilo. Z moich mięśni lekkoatletki niewiele zostało. Niedawno przeszłam trzecią operację prawej stopy; tkwi unieruchomiona w ciężkim gipsie. W moich płucach wzbiera gorycz niczym gorąca para. Biorę głęboki wdech. Cel: nic nie czuć.

– Okej – mówi. – To było głupie pytanie.

Wiem, że bacznie mi się przygląda.

– To może tak: z jakiego powodu tym razem wybrałaś akurat mnie?

Gwałtownym ruchem opuszczam czasopismo na kolana. Przypominam sobie, że on robi dla mnie wyjątek, być może wyświadcza przysługę prokuratorowi okręgowemu. Rzadko leczy nastoletnie dziewczyny.

– Podpisał pan papierek, że nie przepisze mi żadnych leków, nie opublikuje informacji związanych z naszymi sesjami, nie podda mnie żadnym badaniom bez mojej zgody i nie powie absolutnie nikomu, że leczy jedyny ocalały Polny Kwiat. Powiedział pan, że nie zastosuje hipnozy.

– Jesteś przekonana, że nie zrobię żadnej z tych rzeczy, które wymieniłaś?

– Nie – odpowiadam zdecydowanie. – Ale przynajmniej wiem, że jeśli pan to zrobi, zostanę milionerką.

– Mamy jeszcze kwadrans – stwierdza. – Możemy wykorzystać ten czas tak, jak sobie życzysz.

– Super. – Sięgam po magazyn pełen kościstych gniewnych dziewczyn.

Tessa obecnie

Dwie godziny po tym, jak wyszłam z zamku dziadka, William James Hastings III zjawia się w moim domu w Fort Worth – bungalowie z lat dwudziestych wyposażonym w ponure czarne okiennice i pozbawionym wszelkich łuków i ozdóbek. W środku nie stronię od kolorów, na zewnątrz wolę jednak neutralność.

Jeszcze nigdy żadna osoba o tak… baronowskim nazwisku nie mościła się na mojej kanapie. Mężczyzna wygląda na nie więcej niż dwadzieścia osiem lat, ma co najmniej metr dziewięćdziesiąt wzrostu, długie, chude ręce i wielkie dłonie. Kiedy siedzi, zaczepia kolanami o ławę. William James Hastings III kojarzy mi się raczej z miotaczem u szczytu kariery niż z prawnikiem; sprawia wrażenie, jakby niezgrabność jego sylwetki miała zniknąć w chwili, gdy William James Hastings III sięgnie po piłkę. Chłopięca uroda. Nawet niebrzydki. Gdyby nie nochal, byłby wręcz przystojny. Przyprowadził ze sobą kobietę ubraną w dopasowany biały żakiet, koszulę z białym kołnierzykiem i czarne spodnie. Typ, który nieszczególnie przejmuje się modą, a strój traktuje czysto użytkowo. Krótkie włosy, naturalny blond. Na palcach brak obrączki i pierścionków. Krótko obcięte, niepomalowane paznokcie. Jedyna ozdoba to lśniący złoty łańcuszek z wisiorkiem. Wygląda na drogi; to jakiś napis, znajome esy-floresy, ale nie mam czasu rozszyfrowywać, co znaczą. Może jest policjantką, ale to chyba nie ma sensu.

Szara bryła, wciąż pokryta kurzem i przedwieczną pajęczyną, leży na ławie między nami.

– Mówmy sobie po imieniu – proponuje William James Hastings III. – Jestem Bill. Nie William. I zdecydowanie nie Willie. – Uśmiecha się.

Ciekawe, czy używa tego tekstu, kiedy zwraca się do ławy przysięgłych. Chyba powinien zmienić płytę.

– Zatem Tesso, jak już mówiłem przez telefon, bardzo się cieszymy, że do nas zadzwoniłaś. Zaskoczyłaś nas, ale też zaciekawiłaś. Liczę, że nie masz nic przeciwko temu, że poprosiłem doktor Joannę Seger, Jo, o przyjazd. Nie mamy czasu do stracenia. Jo jest specjalistką w dziedzinie medycyny sądowej, jutro przystąpi do ekshumacji szczątków… Polnych Kwiatów. Chciałaby pobrać od ciebie próbkę śliny, do zbadania DNA. Ponieważ wciąż borykamy się z problemem zagubionych dowodów i wyników pseudonaukowych badań, które przeprowadzono na potrzeby pierwszego procesu, Jo chciałaby osobiście pobrać wymaz. To znaczy, jeśli naprawdę mówiłaś poważnie. Angie nie przypuszczała, że…

Odchrząkuję.

– Mówiłam poważnie.

Czuję ukłucie żalu na myśl o Angeli Rothschild. Ta schludna siwowłosa kobieta nachodziła mnie przez sześć lat, uparcie powtarzając, że Terrell Darcy Goodwin jest niewinny. Rozdmuchiwała każdą moją wątpliwość, aż w końcu przestałam być czegokolwiek pewna.

Angie była święta i zawzięta; była też trochę męczennicą. Poświęciła połowę życia i większą część spadku po rodzicach na zabieganie o wolność dla więźniów, których teksańskie sądy niesłusznie posłały za kratki. Co roku o jej wstawiennictwo błagało półtora tysiąca osadzonych gwałcicieli i morderców, toteż Angie musiała dokonywać starannego wyboru. Mówiła, że świadomość zabawy w Boga z dzwoniącymi i piszącymi do niej ludźmi była jedynym powodem, dla którego rozważała porzucenie swojej misji. Tylko raz byłam w jej biurze – kiedy po raz pierwszy się ze mną skontaktowała. Mieściło się w piwnicy starego kościoła, w nieciekawej dzielnicy Dallas znanej z wysokiej śmiertelności wśród stróżów porządku. Skoro jej klienci nie oglądają słońca ani nie mogą wpaść na kawę do Starbucksa, mawiała, to i ona może się bez tego obejść. Za całe towarzystwo w tej piwnicy miała dzbanek do kawy, troje prawników, którzy poza tym, że jej asystowali, musieli jeszcze pracować zarobkowo, i tylu studentów prawa, ilu zechciało się zgłosić do pomocy.

Dziewięć miesięcy temu w tym samym miejscu co teraz Bill siedziała ubrana w dżinsy i zdarte kowbojki Angie i trzymała w dłoni jeden z listów Terrella. Pytała, czy zechcę go przeczytać. Wcześniej prosiła mnie, wręcz błagała, o wiele innych rzeczy, na przykład o to, żebym pozwoliła, aby jeden z jej specjalistów, dla niej prawdziwy guru, spróbował mi pomóc w odzyskaniu pamięci.

Angie zmarła na atak serca. Znaleziono ją leżącą twarzą na stosie dokumentów dotyczących sprawy Goodwina. Dziennikarz przygotowujący jej nekrolog uznał, że to niezwykle poetyckie. Kiedy umarła, opanowało mnie nieznośne poczucie winy. Angie, z czego zdałam sobie sprawę poniewczasie, była bowiem jedną z osób, które dodawały mi sił, jedną z nielicznych, które się ode mnie nie odwróciły.

– Czy to… dla nas? – Bill wpatruje się w brudną reklamówkę z piwnicy dziadka, jakby była pełna złota.

Paczka zostawia na szkle pylisty ślad starej zaprawy, leży tuż obok różowej opaski z kilkoma kasztanowymi włosami mojej córki Charlie.

– Mówiłaś przez telefon, że musisz coś… znaleźć – dodaje Bill. – Że opowiadałaś Angie o… projekcie, ale nie byłaś pewna, gdzie szukać materiałów.

To właściwie nie jest pytanie, więc nie odpowiadam.

Jego spojrzenie błądzi po salonie zagraconym rzeczami artystki i jej nastoletniej córki.

– Chciałbym, żebyśmy umówili się w biurze za kilka dni. Kiedy już to… zbadamy. Przed apelacją będziemy musieli raz jeszcze wszystko sobie powtórzyć.

Jest w nim dużo łagodności, jak na takiego wielkoluda. Ciekawe, w jakim stylu walczy na sali rozpraw i czy ta łagodność jest jego bronią.

– Gotowa na wymaz? – przerywa nagle doktor Seger.

Przechodzi do rzeczy, zakłada lateksowe rękawiczki. Może się boi, że zmienię zdanie.

– Tak.

Obie wstajemy. Jo łaskocze mnie po wewnętrznej stronie policzka i zamyka w probówce mikroskopijną część mnie. Wiem, że chce dodać moje DNA do materiałów pobranych od trzech pozostałych Polnych Kwiatów, z których dwa figurują w dokumentacji jako NN. Czuję bijące od niej gorąco. Niecierpliwe wyczekiwanie.

Przenoszę uwagę z powrotem na paczkę leżącą na stole. I na Billa.

– Pomysł tego eksperymentu wyszedł od jednego z moich psychiatrów. Cenniejsze od tego, co tam jest, może się okazać to, czego nie ma.

Innymi słowy: nie narysowałam czarnoskórego mężczyzny, który wyglądał jak Terrell Darcy Goodwin.

Mówię spokojnym głosem, ale czuję, jak serce tłucze mi w piersi. Daję temu człowiekowi Tessie. Mam nadzieję, że nie popełniam błędu.

– Angie… byłaby bardzo wdzięczna. Jest wdzięczna. – Bill, gestem jak z obrazu Michała Anioła, pokazuje palcem w górę.

To pocieszające: oto człowiek, którego codziennie zatrzymuje i zasypuje pytaniami mnóstwo nie do końca przyzwoitych ludzi uparcie trzymających się swoich kłamstw i śmiertelnych pomyłek, wciąż wierzy w Boga. Albo przynajmniej wierzy w cokolwiek.

W kieszeni doktor Seger brzęczy telefon. Jo wyjmuje go i zerka na wyświetlacz.

– Muszę odebrać. To jeden z moich doktorantów. Bill, spotkamy się przy samochodzie. Dobra decyzja, Tesso. Postępujesz słusznie.

Postempujesz. Nosowe brzmienie. Może z Oklahomy. Uśmiecham się odruchowo.

– Zaraz przyjdę. – Bill powoli zamyka teczkę i ostrożnie podnosi reklamówkę. Kiedy za Jo zamykają się drzwi, jego dłonie naraz wydają mi się jeszcze większe. – Doktor Seger, którą właśnie poznałaś, to geniusz, jeśli chodzi o badanie mitochondrialnego DNA. Ze szczątków potrafi wyczytać niemal wszystko. Po jedenastym września wyjechała do Nowego Jorku pomagać i przez cztery lata tworzyła historię. Przyczyniła się do zidentyfikowania tysięcy ofiar na podstawie zwęglonych szczątków. Początkowo mieszkała w oddziale YMCA. Korzystała z publicznych pryszniców razem z bezdomnymi. Pracowała po czternaście godzin dziennie. Nie musiała tego robić, bo nie należało to do jej obowiązków, ale kiedy mogła, spotykała się z pogrążonymi w smutku rodzinami ofiar i wyjaśniała, na jakiej podstawie dokonała identyfikacji – robiła to, aby rodziny miały taką samą pewność, jak ona. Nauczyła się podstaw hiszpańskiego, żeby móc rozmawiać z rodzinami meksykańskich pomywaczy i kelnerów, którzy pracowali w restauracjach w północnej wieży. Jest jedną z najlepszych na świecie specjalistek w dziedzinie medycyny sądowej i zarazem jedną z najżyczliwszych istot, jakie znam. I chce dać Terrellowi szansę. Zależy mi, abyś zrozumiała, jakich ludzi mamy po swojej stronie. Chcę też wiedzieć dlaczego. Dlaczego, Tesso, nagle ty stanęłaś po naszej stronie?

W jego głosie zabrzmiał ostrzegawczy ton. Bill uprzedza mnie łagodnie, żebym z nimi nie pogrywała.

– Jest kilka powodów – odpowiadam niepewnie. – Jeden z nich mogę pokazać.

– Tesso, ja chcę wiedzieć wszystko.

– To chodź, sam zobacz.

Bez słowa prowadzę go wąskim korytarzem, mijam niechlujny fioletowy azyl Charlie, przeważnie dudniący muzyką, i otwieram drzwi na końcu holu. Początkowo nie zamierzałam tego robić, przynajmniej jeszcze nie dzisiaj.

Bill wygląda w mojej sypialni jak olbrzym. Uderza głową w stary żyrandol z wisiorkami z morskiego szkła, które zeszłego lata wygrzebałyśmy razem z Charlie na szarych plażach Galveston. Pochyla się, żeby nie zawadzić o niego drugi raz, i przypadkiem ociera się o moją pierś. Przeprasza. Jest speszony. Przez chwilę oczami wyobraźni widzę nogi tego obcego człowieka wystające spod mojej kołdry. Nie pamiętam, kiedy ostatnio wpuściłam tu mężczyznę.

Z bólem obserwuję, jak Bill chłonie intymne szczegóły mojego życia: szkic przedstawiający dom dziadka, rozrzuconą na toaletce złotą i srebrną biżuterię, zbliżenie lawendowych oczu Charlie, starannie ułożony na krześle stosik świeżo wypranych białych koronkowych majtek (żałuję, że nie schowałam ich do szuflady).

Zaczyna się wycofywać w stronę drzwi, wyraźnie zastanawiając się, w co, do cholery, wdepnął. I czy przypadkiem nie związał nadziei na uwolnienie biednego Terrella Darcy’ego Goodwina z wariatką, która zaprowadziła go prosto do swojej sypialni. Patrzę na jego minę i mam ochotę się roześmiać, chociaż nie odmówiłabym sobie fantazji o zabawie z rasowym Amerykaninem z dwoma tytułami naukowymi, nawet jeśli preferuję zgoła inny typ mężczyzny.

To, co chcę mu pokazać, nie pozwala mi zasnąć w nocy, każe czytać wciąż ten sam akapit z Anny Kareniny i wsłuchiwać się w skrzypienie domu i wycie wiatru, w każdy krok bosych stóp mojej córki, każdy słodki dźwięk snu, który uchodzi z jej ust i ulatuje na korytarz.

– Spokojnie – mówię z wymuszoną lekkością. – Wolę mężczyzn bogatszych i mniej altruistycznych. I starszych… wiesz, takich, którym już rosną wąsy. Podejdź tu.

– Miło.

Słyszę, że mu ulżyło. Podchodzi w dwóch krokach. Jego wzrok wędruje za moim palcem. Za okno.

Nie pokazuję w niebo, tylko na ziemię, gdzie tuż pod parapetem rośnie kępka rudbekii i świdruje mnie czarnymi spojrzeniami.

– Jest luty – mówię cicho. – Rudbekie kwitną dopiero latem. – Milknę na chwilę, żeby to do niego dotarło. – Pojawiły się w tym miejscu trzy dni temu, w moje urodziny. Ktoś wyhodował je specjalnie dla mnie i posadził pod oknem pokoju, w którym śpię.

Mniej więcej dwa lata przed znalezieniem tam Polnych Kwiatów zaniedbane pole na ranczu Jenkinsa strawił ogień. Zapałka rzucona beztrosko przez zabłąkanego na gruntowej drodze kierowcę kosztowała ubogiego farmera roczny plon pszenicy i oczyściła teren pod tysiące, dziesiątki tysięcy żółtych rudbekii, które przykryły pole niczym ogromna zmięta kapa.

Ogień strawił również nasz grób, ten nierówny, poszarpany rów. Na długo zanim w nim ległyśmy, wyrosły tam rudbekie, obficie go przystroiły. To zachłanne rośliny, często jako pierwsze rozwijają się na spalonej, zniszczonej ziemi. Piękne i zarazem ambitne. Rosną po to, by usuwać inne kwiaty w cień.

Jedna zapalona zapałka, jeden nieostrożny kierowca. I oto nasze przydomki trwale zapisały się na kartach historii seryjnych zabójstw.

Bill napisał z mojej sypialni długi esemes do Jo. Mógł zadzwonić, ale może wolał nie odpowiadać przy mnie na jej pytania. Wychodzimy na zewnątrz i spotykamy się z nią pod oknem sypialni. Właśnie pobiera próbkę czarnej ziemi spod rudbekii. Kiedy się pochyla, w jej wisiorku odbija się słońce i esy-floresy ocierają się o żółty płatek. Wciąż nie potrafię sobie przypomnieć, co znaczy ten symbol. Może to coś związanego z religią. Coś starego.

– Oprócz zwykłej ziemi użyto czegoś jeszcze – mówi Jo. – Być może podłoża do kwiatów. No i nasion, które można kupić w każdym markecie budowlanym. Ale nigdy nie wiadomo. Powinnaś wezwać policję.

– I powiedzieć, że ktoś mi posadził kwiatki pod oknem? – Nie chciałam, żeby to zabrzmiało sarkastycznie, ale tak brzmi.

– To podpada pod wtargnięcie na teren prywatny – mówi Bill. – I nękanie. Wiesz, że to nie musi być robota zabójcy, prawda? Jakiś wariat mógł przeczytać w gazecie…

Nie powie tego głośno, ale ja wiem, co sobie myśli: podejrzewa, że mogę mieć coś nie tak z głową. Ma też nadzieję, że dysponuję czymś więcej, bo kępką rudbekii pod oknem z pewnością nie wzmocnię ewentualnej wiary sędziego w niewinność Terrella. Na pewno Billowi przeszło przez myśl też to, że sama posadziłam te kwiaty.

Jak dużo mogę mu powiedzieć?

Nabieram powietrza.

– Ilekroć dzwonię na policję, informacja o tym trafia do internetu. Potem ludzie wydzwaniają, przysyłają listy, uaktywniają się psychole na Facebooku. Prezenty pod drzwiami. Ciasteczka. Torebki z psią kupą. Ciasteczka zrobione z psiej kupy. Oby tylko z psiej. Jakiekolwiek zainteresowanie nami sprawia, że życie mojej córki w szkole zamienia się w piekło. Po kilku latach świętego spokoju znowu zaczyna być głośno o sprawie, bo egzekucja budzi poruszenie.

Właśnie dlatego przez wiele lat konsekwentnie odmawiałam Angie. Nie, nie i jeszcze raz nie. Odsuwałam od siebie wszelkie wątpliwości. W końcu zrozumiałam Angie, a ona zrozumiała mnie. „Znajdę inny sposób” – zapewniała.

Teraz wszystko się zmieniło. Angie umarła.

A on stał pod moim oknem.

Coś chodzi mi po głowie. Dosłownie. Strzepuję to i odruchowo zastanawiam się, czy nie przyniosłam jakichś stworzonek z dziadkowej piwnicy. Przypominam sobie, jak przed kilkoma godzinami na ślepo wkładałam dłoń do zatęchłej dziury, i czuję narastającą złość.

– Gdybyście mogli zobaczyć swoje miny. Litość, niepokój i nieuzasadnione przekonanie, że nadal należy mnie traktować jak szesnastolatkę z urazem psychicznym. Dobrze znam to spojrzenie, bo spotykam je, odkąd pamiętam. Równie długo jakoś się bronię i póki co idzie nieźle. Jestem szczęśliwa. Nie jestem już tamtą dziewczyną. – Mocniej opatulam się długim brązowym swetrem, mimo że późnozimowe słońce przyjemnie ogrzewa twarz. – Niedługo wraca moja córka. Wolałabym, żeby was tu nie spotkała, dopóki nie wyjaśnię jej pewnych rzeczy. Jeszcze nie wie, że do was zadzwoniłam. Ma normalne życie i nie chcę, żeby to się zmieniło.

– Tesso. – Joanna robi krok w moim kierunku i zatrzymuje się. – Rozumiem.

Wyraźnie czuć ciężar w jej głosie. Rozumiem. Bomby, jedna druga trzecia, spadają na dno oceanu.

Wpatruję się w jej twarz. Drobne zmarszczki, które wyżłobił smutek innych ludzi. Niebieskozielone oczy, które widziały więcej okropności, niż jestem w stanie objąć rozumem. Wąchała je. Dotykała ich, oddychała nimi, gdy te spadały z nieba jako śnieg z popiołu.

– Tak? – Mówię cicho. – Oby. Bo chcę być przy tym, kiedy będziesz rozkopywała te dwa groby.

„Mój tata zapłacił za ich trumny” – myślę.

Jo pociera wisiorek, tak jakby to był krzyżyk z Chrystusem.

Dociera do mnie, że właśnie tym jest – w jej świecie.

Joanna nosi na szyi złotą podwójną helisę.

Poskręcaną drabinę życia.

Łańcuch DNA.

Przekład: Jacek Żuławnik

Redakcja: Maria Wirchanowska

Korekta: Katarzyna Pawłowska, Piotr Królak

Adaptacja projektu okładki na podstawie wydania oryginalnego: Tomasz Majewski

Zdjęcia wykorzystane na I stronie okładki: © Alexander Nicholson/Taxi/Getty Images; © David Cavagnaro/Visuals Unlimited/Getty Images

Zdjęcie wykorzystane na IV stronie okładki: based on an image © randomdigit/iStock

Skład i łamanie: Dariusz Ziach

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-391 Warszawa, al. 3 Maja 12

tel./faks (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-3338-2

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.